https://ency.feqhemoaser.com/fa/history/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C_%D9%88_%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C_%D8%B1%D8%A3%DB%8C_%D8%A7%DA%A9%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%AA_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)?feed=atom 2026-05-27T08:23:47Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C_%D9%88_%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C_%D8%B1%D8%A3%DB%8C_%D8%A7%DA%A9%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%AA_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=67446&oldid=prev 2026-05-17T09:20:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{ویرایش}}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{نویسنده</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{نویسنده</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نویسنده = علیرضا صالحی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نویسنده = علیرضا صالحی</div></td></tr> </table>

Mahjoor60 https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C_%D9%88_%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C_%D8%B1%D8%A3%DB%8C_%D8%A7%DA%A9%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%AA_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=67445&oldid=prev 2026-05-17T09:19:46Z

<p><span class="autocomment">رأی اکثریت در سیره معصومان</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l80">خط ۸۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==رأی اکثریت در سیره معصومان==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==رأی اکثریت در سیره معصومان==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیره معصومان درباره رأی اکثریت نیز در این کتاب بر اساس مبانی مختلف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مورد </del>ارزیابی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرار گرفته </del>است. به باور نویسنده کتاب، ممکن است در سیره معصومان، رأی اکثریت بر اساس یک مبنا اعتبار نداشته باشد و بر اساس مبنایی دیگر معتبر باشد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۱۳۹) به گفته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او اگرچه </del>در مقام تشریع ممکن است یک مدل حکومتی خاص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از سوی معصومان </del>تدوین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده باشد؛ </del>ولی در مقام تکوین این مردم هستند که حق دارند چنین مدلی را بپذیرند یا رد کنند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del>(ص۱۴۰-۱۴۱) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده، </del>سیره پیامبر اسلام(ص) و امامان معصوم(ع) درباره حکومت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </del>بر مردم را دلیلی بر اعتبار رأی اکثریت بر مبنای حق تعیین سرنوشت و عدم اعتبار آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنا </del>بر مبنای کشف حقیقت می‌داند؛ چراکه معصومان هرچند خود را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به عنوان </del>برگزیدگان و منصوبان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از جانب </del>خدا سزاوار حکومت می‌دانستند، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولی </del>این بینش را بر مردم تحمیل نکردند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۱۴۱) به باور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده </del>تأیید برخی از قیام‌های علویان و سادات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توسط </del>ائمه به معنای عدم اعتبار رأی اکثریت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیست؛ </del>بلکه دفاع اقلیت از حق هویت و حیات مادی و معنوی خود در مقابل ظلم اکثریت است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۱۴۳)  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیره معصومان درباره رأی اکثریت نیز در این کتاب بر اساس مبانی مختلف ارزیابی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده </ins>است. به باور نویسنده کتاب، ممکن است در سیره معصومان، رأی اکثریت بر اساس یک مبنا اعتبار نداشته باشد و بر اساس مبنایی دیگر معتبر باشد(ص۱۳۹)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>به گفته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او، </ins>در مقام تشریع ممکن است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معصومان </ins>یک مدل حکومتی خاص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را </ins>تدوین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده باشند، </ins>ولی در مقام تکوین این مردم هستند که حق دارند چنین مدلی را بپذیرند یا رد کنند(ص۱۴۰-۱۴۱)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. نویسنده </ins>سیره پیامبر اسلام(ص) و امامان معصوم(ع) درباره حکومت بر مردم را دلیلی بر اعتبار رأی اکثریت بر مبنای حق تعیین سرنوشت و عدم اعتبار آن بر مبنای کشف حقیقت می‌داند؛ چراکه معصومان هرچند خود را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در مقام </ins>برگزیدگان و منصوبان خدا سزاوار حکومت می‌دانستند، این بینش را بر مردم تحمیل نکردند(ص۱۴۱)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>به باور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده، </ins>تأیید برخی از قیام‌های علویان و سادات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از سوی </ins>ائمه به معنای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عدم اعتبار رأی اکثریت در حکومت|</ins>عدم اعتبار رأی اکثریت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] نیست، </ins>بلکه دفاع اقلیت از حق هویت و حیات مادی و معنوی خود در مقابل ظلم اکثریت است(ص۱۴۳)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده با استناد به مواردی چون دفاعی بودن جنگ‌های صدر اسلام، هجرت و [[بیعت]] معتقد است رأی اکثریت بر مبنای حق تعیین سرنوشت در سیره پیامبر اسلام(ص) اعتبار دارد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۱۴۵-۱۵۷) او همچنین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با استناد </del>به رفتار و گفتار امام علی(ع) در حوادث پس از رحلت پیامبر اسلام(ص) و عدم اقدام خشونت‌بار برای کسب خلافت و سیره آن حضرت در زمان خلافت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خود، می‌گوید، </del>در سیره امام علی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به وضوح </del>میان دو مبنای کشف حقیقت و حق تعیین سرنوشت تفکیک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده؛ </del>چراکه آن حضرت اگرچه از حقانیت راه خود یاد می‌کند و اینکه تحت تأثیر خواست مردم از راه حق دست برنمی‌دارد، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولی در عین حال </del>تأکید دارد که انتخاب حاکم بر عهده مردم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است؛ </del>این را نشان‌دهنده عدم اعتبار رأی اکثریت بر مبنای کشف حقیقت و اعتبار آن بر مبنای حق تعیین سرنوشت می‌داند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۱۵۷-۱۷۰) کنار کشیدن امام حسن(ع) از حکومت بنا بر خواست مردم در ماجرای صلح با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معاویه، </del>(ص۱۷۲) حرکت امام حسین(ع) به سمت کوفه بر پایه خواست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مردم، </del>(ص۱۷۵-۱۸۱) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عدم </del>تشکیل حکومت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توسط </del>امامان بعدی به دلیل عدم استقبال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مردم </del>با وجود شایستگی امامان معصوم(ع)(ص۱۸۱-۱۸۲) و تشکیل حکومت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توسط </del>امام زمان(ع) منوط به خواست مردم برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ظهور، </del>(ص۱۸۳) از دیگر دلایل نویسنده برای اعتبار رأی اکثریت بر مبنای حق تعیین سرنوشت است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده با استناد به مواردی چون دفاعی بودن جنگ‌های صدر اسلام، هجرت و [[بیعت]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>معتقد است رأی اکثریت بر مبنای حق تعیین سرنوشت در سیره پیامبر اسلام(ص) اعتبار دارد(ص۱۴۵-۱۵۷)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>او همچنین به رفتار و گفتار امام علی(ع) در حوادث پس از رحلت پیامبر اسلام(ص) و عدم اقدام خشونت‌بار برای کسب خلافت و سیره آن حضرت در زمان خلافت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خود استناد می‌کند و می‌گوید که </ins>در سیره امام علی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌وضوح </ins>میان دو مبنای کشف حقیقت و حق تعیین سرنوشت تفکیک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده است؛ </ins>چراکه آن حضرت اگرچه از حقانیت راه خود یاد می‌کند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از </ins>اینکه تحت تأثیر خواست مردم از راه حق دست برنمی‌دارد، تأکید دارد که انتخاب حاکم بر عهده مردم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است. او </ins>این را نشان‌دهنده عدم اعتبار رأی اکثریت بر مبنای کشف حقیقت و اعتبار آن بر مبنای حق تعیین سرنوشت می‌داند(ص۱۵۷-۱۷۰)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>کنار کشیدن امام حسن(ع) از حکومت بنا بر خواست مردم در ماجرای صلح با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معاویه</ins>(ص۱۷۲)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>حرکت امام حسین(ع) به سمت کوفه بر پایه خواست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مردم</ins>(ص۱۷۵-۱۸۱)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>تشکیل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ندادن </ins>حکومت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از سوی </ins>امامان بعدی به دلیل عدم استقبال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مردم، </ins>با وجود شایستگی امامان معصوم(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">،</ins>(ص۱۸۱-۱۸۲) و تشکیل حکومت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به دست </ins>امام زمان(ع) منوط به خواست مردم برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ظهور</ins>(ص۱۸۳) از دیگر دلایل نویسنده برای اعتبار رأی اکثریت بر مبنای حق تعیین سرنوشت است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ارزیابی و نقد==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ارزیابی و نقد==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسعود امامی در کتاب خود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گوید، نظریه‌پردازان درباره اعتبار رأی اکثریت </del>ممکن است بر اساس یک مبنا قائل به اعتبار و بر اساس مبنایی دیگر قائل به عدم اعتبار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شوند؛ </del>در حالی که هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظریه‌پردازی </del>نمی‌تواند بیشتر از یک مبنا برای ارائه نظر خود درباره یک موضوع در یک حوزه داشته باشد، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مثلا </del>درباره تشکیل حکومت نمی‌توان گفت یک نظریه‌پرداز بر اساس مبنای حق تعیین سرنوشت، رأی اکثریت را معتبر می‌داند و بر اساس مبنای مشروعیت دینی یا مصلحت قائل به عدم اعتبار آن است. بنابراین به نظر می‌رسد نویسنده باید بر اساس حوزه‌های گوناگون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به </del>تقسیم‌بندی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظرات می‌پرداخت</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مسعود امامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در کتاب خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گوید که </ins>ممکن است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظریه‌پردازان </ins>بر اساس یک مبنا قائل به اعتبار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رأی اکثریت شوند </ins>و بر اساس مبنایی دیگر قائل به عدم اعتبار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن، </ins>در حالی که هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظریه‌پرداز </ins>نمی‌تواند بیشتر از یک مبنا برای ارائه نظر خود درباره یک موضوع در یک حوزه داشته باشد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مثلاً </ins>درباره تشکیل حکومت نمی‌توان گفت یک نظریه‌پرداز بر اساس مبنای حق تعیین سرنوشت، رأی اکثریت را معتبر می‌داند و بر اساس مبنای مشروعیت دینی یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مصلحت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>قائل به عدم اعتبار آن است. بنابراین به نظر می‌رسد نویسنده باید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظرات را </ins>بر اساس حوزه‌های گوناگون تقسیم‌بندی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کرد</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نکته دیگر در این کتاب، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عدم </del>اشاره به نام نظریه‌پردازان است. نویسنده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمانی که به </del>بررسی مبانی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مختلف </del>به‌ویژه مبنای حق تعیین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنوشت می‌پردازد، </del>قائلان این مبانی را مشخص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمی‌کند، </del>بنابراین می‌توان گفت کتاب در ارائه مستندات دچار ضعف است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نکته دیگر در این کتاب، اشاره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نکردن </ins>به نام نظریه‌پردازان است. نویسنده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقتی در </ins>بررسی مبانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مختلف، </ins>به‌ویژه مبنای حق تعیین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنوشت، </ins>قائلان این مبانی را مشخص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمی‌کند؛ </ins>بنابراین می‌توان گفت کتاب در ارائه مستندات دچار ضعف است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در ضمن </del>کتاب اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت پس از انتشار در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشست علمی، </del>با عنوان مناظره «اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مورد </del>نقد و ارزیابی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرار گرفت</del>.&lt;ref&gt;گزارش مناظره «اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت» مندرج در سایت ایکنا.&lt;/ref&gt; محمدتقی اکبرنژاد در نقد کتاب به نادیده گرفته شدن حاکمیت خدا و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عدم </del>بررسی رابطه ماجرای غدیر و کربلا با رأی اکثریت در کتاب اشاره کرده و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گوید </del>این نظریه باعث ذبح اوامر الهی می‌شود.&lt;ref&gt;گزارش مناظره «اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت» مندرج در سایت ایکنا.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت پس از انتشار در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشستی علمی </ins>با عنوان مناظره «اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت» نقد و ارزیابی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شد</ins>.&lt;ref&gt;گزارش مناظره «اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت» مندرج در سایت ایکنا.&lt;/ref&gt; محمدتقی اکبرنژاد در نقد کتاب به نادیده گرفته شدن حاکمیت خدا و بررسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشدن </ins>رابطه ماجرای غدیر و کربلا با رأی اکثریت در کتاب اشاره کرده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفته است که </ins>این نظریه باعث ذبح اوامر الهی می‌شود.&lt;ref&gt;گزارش مناظره «اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت» مندرج در سایت ایکنا.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> </table>

Mahjoor60 https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C_%D9%88_%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C_%D8%B1%D8%A3%DB%8C_%D8%A7%DA%A9%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%AA_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=67444&oldid=prev 2026-05-17T09:09:57Z

<p><span class="autocomment">رأی اکثریت در قرآن</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l75">خط ۷۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==رأی اکثریت در قرآن==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==رأی اکثریت در قرآن==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسعود امامی با بررسی آیات قرآن درباره رأی اکثریت می‌گوید از دیدگاه قرآن، رأی اکثریت بر مبنای کشف حقیقت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فاقد </del>اعتبار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است؛ </del>اما بر مبنای حق تعیین سرنوشت معتبر است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۱۰۷) به گفته نویسنده، اولین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دلیل ارائه شده از سوی </del>مخالفان اعتبار رأی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اکثریت، </del>آیات متعددی است که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به مذت </del>اکثریت انسان‌ها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌پردازد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به </del>بی‌عقلی، بی‌ایمانی، ناسپاسی، اعراض از حق، پیروی ظن و ... توصیف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کند.</del>(ص۱۰۸-۱۱۰) به باور نویسنده، این آیات جامعه مورد خطاب خویش را از نظر اعتقادی، اخلاقی و رفتاری بر حق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمی‌داند </del>و در مقام تشخیص حقیقت از اعتبار ساقط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌داند؛</del>(ص۱۱۲) ولی ارتباطی به حق تعیین سرنوشت مردم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ندارد </del>و آن را مخدوش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمی‌کند؛ </del>چراکه رأی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مردم </del>فارغ از پیرو حق یا باطل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بودن </del>بر رأی اقلیت مقدم است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۱۱۳)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مسعود امامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با بررسی آیات قرآن درباره رأی اکثریت می‌گوید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از دیدگاه قرآن، رأی اکثریت بر مبنای کشف حقیقت اعتبار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ندارد، </ins>اما بر مبنای حق تعیین سرنوشت معتبر است(ص۱۰۷)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>به گفته نویسنده، اولین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دلیلی که </ins>مخالفان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اعتبار رأی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اکثریت در حکومت|اعتبار رأی اکثریت]] ارائه‌ کرده‌اند </ins>آیات متعددی است که اکثریت انسان‌ها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را مذمت می‌کنند </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنان </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با </ins>بی‌عقلی، بی‌ایمانی، ناسپاسی، اعراض از حق، پیروی ظن و ... توصیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کنند</ins>(ص۱۰۸-۱۱۰)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>به باور نویسنده، این آیات جامعه مورد خطاب خویش را از نظر اعتقادی، اخلاقی و رفتاری بر حق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمی‌دانند </ins>و در مقام تشخیص حقیقت از اعتبار ساقط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌دانند</ins>(ص۱۱۲)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>ولی ارتباطی به حق تعیین سرنوشت مردم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ندارند </ins>و آن را مخدوش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمی‌کنند؛ </ins>چراکه رأی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مردم، </ins>فارغ از پیرو حق یا باطل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بودن، </ins>بر رأی اقلیت مقدم است(ص۱۱۳)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده کتاب به چند دسته از آیات قرآن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر آزادی تکوینی انسان </del>استناد می‌کند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. به گفته او </del>از این آیات حق تعیین سرنوشت در زندگی جمعی استخراج می‌شود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۱۱۷-۱۲۹) دسته اول آیات به پیامبر اسلام تذکر می‌دهد وظیفه او فقط ابلاغ پیام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است، </del>(ص۱۱۸-۱۲۳) دسته دیگر آیات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به صراحت </del>پیامبر و دیگران را از اجبار مردم بر پذیرش دین بازداشته است(۱۲۳-۱۲۵) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </del>گروه سوم آیات مردم را در پذیرش حق یا باطل آزاد گذاشته است(ص۱۲۵-۱۲۷) و در نهایت در آیه ۲۵۶ سوره بقره به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صراحت هرگونه </del>اکراه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجباری </del>در دین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نفی </del>شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۱۲۷-۱۲۸)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای آزادی تکوینی انسان </ins>به چند دسته از آیات قرآن استناد می‌کند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و معتقد است </ins>از این آیات حق تعیین سرنوشت در زندگی جمعی استخراج می‌شود(ص۱۱۷-۱۲۹)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>دسته اول آیات به پیامبر اسلام تذکر می‌دهد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>وظیفه او فقط ابلاغ پیام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است</ins>(ص۱۱۸-۱۲۳)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </ins>دسته دیگر آیات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌صراحت </ins>پیامبر و دیگران را از اجبار مردم بر پذیرش دین بازداشته است(۱۲۳-۱۲۵)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </ins>گروه سوم آیات مردم را در پذیرش حق یا باطل آزاد گذاشته است(ص۱۲۵-۱۲۷) و در نهایت در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آیه ۲۵۶ سوره بقره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نفی هر گونه </ins>اکراه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجبار </ins>در دین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصریح </ins>شده است(ص۱۲۷-۱۲۸)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==رأی اکثریت در سیره معصومان==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==رأی اکثریت در سیره معصومان==</div></td></tr> </table>

Mahjoor60 https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C_%D9%88_%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C_%D8%B1%D8%A3%DB%8C_%D8%A7%DA%A9%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%AA_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=67441&oldid=prev 2026-05-17T08:25:07Z

<p><span class="autocomment">کشف حقیقت</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l63">خط ۶۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== کشف حقیقت===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== کشف حقیقت===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مبنای کشف حقیقت در اعتبار رأی اکثریت بر این نکته تأکید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کند </del>که رأی اکثریت کاشف از حقیقت مجهول و مورد اختلاف است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۶۰) به گفته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده این مبنا مورد استناد </del>مخالفان اعتبار رأی اکثریت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرار گرفته است</del>(۶۰) و در مخالفت خود به مبنای حق تعیین سرنوشت توجه نکرده‌اند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۶۱) به باور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده، </del>این مبنا برای عدم اعتبار رأی اکثریت صحیح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است؛ </del>ولی متفکران غربی چون حقیقت را نسبی می‌بینند، رأی اکثریت را ابزاری برای دستیابی به حقیقت می‌دانند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۶۱-۶۲) نویسنده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب، </del>مراجعه به آرای عمومی را در مواردی که حقیقت برای مراجعه‌کننده روشن است، درست نمی‌داند و معتقد است آرای اکثریت مردم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نه تنها </del>حق و باطل را ایجاد نمی‌کند، بلکه در کشف آن هم ناتوان است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۶۹) نویسنده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با وجود اینکه </del>رأی اکثریت را کاشف از حقیقت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمی‌داند؛ </del>ولی آن را در حد قرینه‌ای ظنی برای کشف حقیقت معتبر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌داند</del>. به گفته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او </del>رأی اکثریت عالمان در یک علم یا مشاوران آگاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌تواند در مسیر تشخیص حقیقت مجهول مورد </del>استفاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصمصم‌گیران قرار گیرد؛ </del>البته به عنوان داور نهایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمی‌توان </del>به آن اعتنا کرد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۷۰-۷۲)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مبنای کشف حقیقت در اعتبار رأی اکثریت بر این نکته تأکید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارد </ins>که رأی اکثریت کاشف از حقیقت مجهول و مورد اختلاف است(ص۶۰)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>به گفته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده، </ins>مخالفان اعتبار رأی اکثریت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به این مبنا استناد کرده</ins>(۶۰) و در مخالفت خود به مبنای حق تعیین سرنوشت توجه نکرده‌اند(ص۶۱)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>به باور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وی، </ins>این مبنا برای عدم اعتبار رأی اکثریت صحیح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است، </ins>ولی متفکران غربی چون حقیقت را نسبی می‌بینند، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>رأی اکثریت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را ابزاری برای دستیابی به حقیقت می‌دانند(ص۶۱-۶۲)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>نویسنده مراجعه به آرای عمومی را در مواردی که حقیقت برای مراجعه‌کننده روشن است، درست نمی‌داند و معتقد است آرای اکثریت مردم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نه‌تنها </ins>حق و باطل را ایجاد نمی‌کند، بلکه در کشف آن هم ناتوان است(ص۶۹)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>نویسنده رأی اکثریت را کاشف از حقیقت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمی‌داند، </ins>ولی آن را در حد قرینه‌ای ظنی برای کشف حقیقت معتبر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شمرد</ins>. به گفته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او، تصمیم‌گیران می‌توانند در مسیر تشخیص حقیقت مجهول از </ins>رأی اکثریت عالمان در یک علم یا مشاوران آگاه استفاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کنند؛ </ins>البته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمی‌توان </ins>به عنوان داور نهایی به آن اعتنا کرد(ص۷۰-۷۲)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===مشروعیت دینی===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===مشروعیت دینی===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اثبات جواز یا عدم جواز مراجعه به آرای عمومی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌وسیله </del>ادله درون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دینی، </del>مبنای دیگری است که برای اعتبار رأی اکثریت به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن استناد </del>شده است. به گفته نویسنده، موافقان به ادله‌ای چون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیعت، </del>شورا و روایات خاص استناد کرده‌اند و در مقابل، مخالفان به خدشه در ادله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </del>به آیات و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روایاتی که </del>اکثریت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را تقبیح کرده‌ </del>مراجعه می‌کنند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۷۳) نویسنده با گزارش آرای فقهایی که قائل به اعتبار رأی اکثریت بر مبنای مشروعیت دینی هستند، معتقد است طبق این مبنا رأی اکثریت در عصر حضور معتبر نیست و اعتبار آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقط </del>منحصر به دوران غیبت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است؛ </del>در حالی که بر مبنای حق تعیین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنوشت، </del>رأی اکثریت حتی در دوران حضور اعتبار دارد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۷۵-۸۸) او همچنین می‌گوید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنین مبنایی </del>برای اعتبار رأی اکثریت مرتبط به نظام تشریع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است </del>و در پی ایجاد تخییر شرعی برای مکلفان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است؛ </del>در حالی که مبنای حق تعیین سرنوشت به مقام تکوین مرتبط است و بر عدم جواز اجبار مکلفان تأکید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کند.</del>(ص۸۲ و ۹۱) در نهایت به باور نویسنده، مشروعیت دینی نمی‌تواند داور نهایی برای حل اختلافات میان مردم باشد؛ زیرا گاهی در تشخیص مشروعیت دینی اختلاف نظر وجود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارد </del>در حالی که داور نهایی باید واقعیتی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیر قابل </del>اختلاف باشد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۹۳.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اثبات جواز یا عدم جواز مراجعه به آرای عمومی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با </ins>ادله درون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دینی </ins>مبنای دیگری است که برای اعتبار رأی اکثریت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار گرفته </ins>شده است. به گفته نویسنده، موافقان به ادله‌ای چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بیعت]]، [[</ins>شورا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و روایات خاص استناد کرده‌اند و در مقابل، مخالفان به خدشه در ادله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌ها </ins>به آیات و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روایات تقبیح </ins>اکثریت مراجعه می‌کنند(ص۷۳)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>نویسنده با گزارش آرای فقهایی که قائل به اعتبار رأی اکثریت بر مبنای مشروعیت دینی هستند، معتقد است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>طبق این مبنا رأی اکثریت در عصر حضور معتبر نیست و اعتبار آن منحصر به دوران غیبت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است، </ins>در حالی که بر مبنای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حق تعیین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنوشت]]، </ins>رأی اکثریت حتی در دوران حضور اعتبار دارد(ص۷۵-۸۸)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>او همچنین می‌گوید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این مبنا </ins>برای اعتبار رأی اکثریت مرتبط به نظام تشریع و در پی ایجاد تخییر شرعی برای مکلفان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است، </ins>در حالی که مبنای حق تعیین سرنوشت به مقام تکوین مرتبط است و بر عدم جواز اجبار مکلفان تأکید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارد</ins>(ص۸۲ و ۹۱)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در نهایت به باور نویسنده، مشروعیت دینی نمی‌تواند داور نهایی برای حل اختلافات میان مردم باشد؛ زیرا گاهی در تشخیص مشروعیت دینی اختلاف نظر وجود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارد، </ins>در حالی که داور نهایی باید واقعیتی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خالی از </ins>اختلاف باشد(ص۹۳<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===مصلحت===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===مصلحت===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بر اساس مبنای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصلحت، </del>برقراری حکومت و اداره آن نیازمند رضایت عامه است و حکومتی که مبتنی بر آرای عمومی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نباشدیا </del>شکل نخواهد گرفت یا ناتوان خواهد بود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۹۳) به گفته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده </del>این مبنا هنگامی که حاکم در تشکیل یا بقای حکومت با مشکل مواجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود کارساز است </del>ولی اگر حاکم بتواند از طریق دیگری منویات حکومت خویش را پیش ببرد دیگر رأی اکثریت جایگاهی نخواهد داشت؛ بنابراین مصلحت به عنوان مبنایی برای اعتبار رأی اکثریت دارای محدویت است. به باور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او </del>طبق این مبنا مردم تصمیم‌گیر نیستند و مصلحت در اداره جامعه منحصر در رضایت عامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیست </del>بلکه عوامل متعددی در آن نقش دارد و ممکن است اداره‌کنندگان جامعه تأمین مصالح جامعه را در عوامل دیگری غیر از رضایت عامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جستجو کنند.</del>(ص۹۶-۹۷)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بر اساس مبنای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مصلحت]]، </ins>برقراری حکومت و اداره آن نیازمند رضایت عامه است و حکومتی که مبتنی بر آرای عمومی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نباشد یا </ins>شکل نخواهد گرفت یا ناتوان خواهد بود(ص۹۳)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>به گفته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده، </ins>این مبنا هنگامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کارساز است </ins>که حاکم در تشکیل یا بقای حکومت با مشکل مواجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود، </ins>ولی اگر حاکم بتواند از طریق دیگری منویات حکومت خویش را پیش ببرد دیگر رأی اکثریت جایگاهی نخواهد داشت؛ بنابراین مصلحت به عنوان مبنایی برای اعتبار رأی اکثریت دارای محدویت است. به باور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او، </ins>طبق این مبنا مردم تصمیم‌گیر نیستند و مصلحت در اداره جامعه منحصر در رضایت عامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیست، </ins>بلکه عوامل متعددی در آن نقش دارد و ممکن است اداره‌کنندگان جامعه تأمین مصالح جامعه را در عوامل دیگری غیر از رضایت عامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بجویند</ins>(ص۹۶-۹۷)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===مقبولیت===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===مقبولیت===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخرین مبنایی که برای اعتبار رأی اکثریت به آن استناد شده مقبولیت مردمی است. به گفته افرادی چون [[محمدتقی مصباح یزدی]] و [[محمد مؤمن]]، مردم در مشروعیت حاکم نقشی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ندارند؛ </del>ولی کارکرد رأی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </del>ایجاد مقبولیت برای حاکم و عینیت بخشیدن به قدرت او است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۹۷-۹۸) بر اساس این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبنا </del>حق حاکمیت از آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خداست </del>و همو حاکم را تعیین می‌کند و پذیرش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و مقبولیت </del>مردم ابزار تشکیل حکومت خواهد بود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۱۰۰.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">) </del>به گفته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده </del>مبنای مقبولیت قابلیت تأسیس و حفظ حکومت دیکتاتوری را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارد </del>چراکه مردم فقط ابزار تشکیل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومتند.</del>(ص۱۰۳-۱۰۴)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخرین مبنایی که برای اعتبار رأی اکثریت به آن استناد شده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مقبولیت|</ins>مقبولیت مردمی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است. به گفته افرادی چون [[محمدتقی مصباح یزدی]] و [[محمد مؤمن]]، مردم در مشروعیت حاکم نقشی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ندارند، </ins>ولی کارکرد رأی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنان </ins>ایجاد مقبولیت برای حاکم و عینیت بخشیدن به قدرت او است(ص۹۷-۹۸)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>بر اساس این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبنا، </ins>حق حاکمیت از آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خدا است </ins>و همو حاکم را تعیین می‌کند و پذیرش مردم ابزار تشکیل حکومت خواهد بود(ص۱۰۰<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</ins>. به گفته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده، </ins>مبنای مقبولیت قابلیت تأسیس و حفظ حکومت دیکتاتوری را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارد؛ </ins>چراکه مردم فقط ابزار تشکیل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت‌اند</ins>(ص۱۰۳-۱۰۴)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==رأی اکثریت در قرآن==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==رأی اکثریت در قرآن==</div></td></tr> </table>

Mahjoor60 https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C_%D9%88_%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C_%D8%B1%D8%A3%DB%8C_%D8%A7%DA%A9%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%AA_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=67436&oldid=prev 2026-05-17T07:27:53Z

<p><span class="autocomment">مبانی اعتبار یا عدم اعتبار رأی اکثریت</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۲۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l54">خط ۵۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مبانی اعتبار یا عدم اعتبار رأی اکثریت==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مبانی اعتبار یا عدم اعتبار رأی اکثریت==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در مهم‌ترین و مفصل‌ترین بخش کتاب خود، رأی اکثریت را بر اساس مبانی پنج‌گانه (حق تعیین سرنوشت، کشف حقیقت، مشروعیت دینی، مصلحت و مقبولیت) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مورد سنجش قرار داده است </del>و نتیجه گرفته است تنها بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساس </del>مبنای حق تعیین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنوشت، </del>می‌توان قائل به اعتبار رأی اکثریت بود و بر اساس دیگر مبانی این امکان یا وجود ندارد یا محدود است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در مهم‌ترین و مفصل‌ترین بخش کتاب خود، رأی اکثریت را بر اساس مبانی پنج‌گانه (حق تعیین سرنوشت، کشف حقیقت، مشروعیت دینی، مصلحت و مقبولیت) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنجیده </ins>و نتیجه گرفته است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>تنها بر مبنای حق تعیین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنوشت </ins>می‌توان قائل به اعتبار رأی اکثریت بود و بر اساس دیگر مبانی این امکان یا وجود ندارد یا محدود است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===حق تعیین سرنوشت===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===حق تعیین سرنوشت===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حق تعیین سرنوشت مبنای اصلی برای اعتبار رأی اکثریت دانسته شده است. این حق با آزادی تکوینی انسان همزاد است. به گفته نویسنده کتاب، انتخاب آزاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انسان، </del>مقدمه رسیدن به کمال دنیوی و اخروی است و زمانی تعیین سرنوشت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از سوی انسان </del>ارزش پیدا می‌کند که انسان مجبور به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </del>انتخاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نباشد و </del>از میان گزینه‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مختلف، </del>دست به انتخاب بزند؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطلبی که </del>آیات و روایات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن را </del>تأیید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کند.</del>(ص۲۷-۴۰) این حق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین </del>حقی فرادینی و فرافقهی محسوب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده؛ </del>زیرا از مصادیق حکم عقل عملی است که دین هم از آن پیروی می‌کند و اگرچه موضوع آن از احکام شریعت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است؛ ولی </del>عقل در مواجهه با بایدها و نبایدهای احکام شریعت، [[اجبار بر انجام تکالیف دینی|حکم به عدم اجبار بر انجام آن تکالیف]] می‌دهد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۴۰-۴۲) به عبارت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر </del>مردم در مقام تشریع موظف به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیروای </del>از حق و احکام الهی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هستند </del>ولی در مقام تکوین در انجام احکام الهی آزادند و کسی نمی‌تواند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </del>را مجبور به انجام فرامین الهی کند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۱۱۷)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حق تعیین سرنوشت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مبنای اصلی برای اعتبار رأی اکثریت دانسته شده است. این حق با آزادی تکوینی انسان همزاد است. به گفته نویسنده کتاب، انتخاب آزاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انسان </ins>مقدمه رسیدن به کمال دنیوی و اخروی است و زمانی تعیین سرنوشت ارزش پیدا می‌کند که انسان مجبور به انتخاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نباشد، بلکه بتواند </ins>از میان گزینه‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مختلف </ins>دست به انتخاب بزند؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این مطلب را </ins>آیات و روایات تأیید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کنند</ins>(ص۲۷-۴۰)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>این حق حقی فرادینی و فرافقهی محسوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود؛ </ins>زیرا از مصادیق حکم عقل عملی است که دین هم از آن پیروی می‌کند و اگرچه موضوع آن از احکام شریعت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است، </ins>عقل در مواجهه با بایدها و نبایدهای احکام شریعت، [[اجبار بر انجام تکالیف دینی|حکم به عدم اجبار بر انجام آن تکالیف]] می‌دهد(ص۴۰-۴۲)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>به عبارت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر، </ins>مردم در مقام تشریع موظف به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیروی </ins>از حق و احکام الهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هستند، </ins>ولی در مقام تکوین در انجام احکام الهی آزادند و کسی نمی‌تواند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنان </ins>را مجبور به انجام فرامین الهی کند(ص۱۱۷)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به باور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده </del>حق تعیین سرنوشت یا حق بهره‌مندی از آزادی تکوینی اطلاق دارد و شامل همه افعال اختیاری انسان به شکل فردی یا جمعی می‌شود؛ بنابراین تأسیس و بقای هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومتی </del>حتی حکومت معصوم(ع) بدون خواست و رضایت مردم حرمت عقلی و شرعی دارد و رضایت مردم علت مشروعیت هر نوع حکومتی است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۴۳)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به باور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده، </ins>حق تعیین سرنوشت یا حق بهره‌مندی از آزادی تکوینی اطلاق دارد و شامل همه افعال اختیاری انسان به شکل فردی یا جمعی می‌شود؛ بنابراین تأسیس و بقای هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومتی، </ins>حتی حکومت معصوم(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>بدون خواست و رضایت مردم حرمت عقلی و شرعی دارد و رضایت مردم علت مشروعیت هر نوع حکومتی است(ص۴۳)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گاه </del>حق تعیین سرنوشت با خواست دیگران تزاحم پیدا می‌کند و باعث ایجاد خلل در زندگی اجتماعی می‌شود. در چنین مواردی گفته شده فقط به مقدار ضرورت و برای حفظ نظم اجتماعی از قاعده اولیه انتخاب آزاد انسان‌ها دست پرداشته می‌شود و تا جایی که ممکن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است </del>ضمن حفظ نظم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جامعه </del>به حق انتخاب آزاد افراد احترام گذاشته می‌شود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۴۸-۴۹) در این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رابطه، </del>بهترین گزینه برای وضع قوانین اجباری، خواست مردم دانسته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده؛ </del>چون اتفاق نظر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به ندرت </del>در جامعه اتفاق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌افتد </del>بنابراین کمترین آسیب به اصل انتخاب آزاد انسان‌ها زمانی است که رأی اکثریت بر اقلیت ترجیح داده شود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۵۱) به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفته </del>مسعود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امامی، </del>ترجیح رأی اکثریت در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصمصم‌گیری‌های </del>جمعی علاوه بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حفظ </del>اصل آزادی تکوینی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برقراری نظم، </del>بهترین گزینه داوری برای حل اختلافات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان </del>مردم است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۵۲) نویسنده در نهایت نتایجی را برای مبنای حق تعیین سرنوشت در اعتبار رأی اکثریت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برمی‌شمرد </del>از جمله<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: </del>لزوم مراجعه به آرای عمومی برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصمصم‌گیری </del>جمعی بدون هیچ استنثنایی، عدم منافات قوانین الزامی مورد خواست جامعه با حق تعیین سرنوشت و ارزش برابر رأی افراد جامعه بدون در نظر گرفتن ایمان، اخلاق و تخصص<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۵۹-۶۰)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گاهی </ins>حق تعیین سرنوشت با خواست دیگران تزاحم پیدا می‌کند و باعث ایجاد خلل در زندگی اجتماعی می‌شود. در چنین مواردی گفته شده فقط به مقدار ضرورت و برای حفظ نظم اجتماعی از قاعده اولیه انتخاب آزاد انسان‌ها دست پرداشته می‌شود و تا جایی که ممکن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است، </ins>ضمن حفظ نظم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جامعه، </ins>به حق انتخاب آزاد افراد احترام گذاشته می‌شود(ص۴۸-۴۹)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باره، </ins>بهترین گزینه برای وضع قوانین اجباری، خواست مردم دانسته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده است؛ </ins>چون اتفاق نظر در جامعه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌ندرت </ins>اتفاق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌افتد، </ins>بنابراین کمترین آسیب به اصل انتخاب آزاد انسان‌ها زمانی است که رأی اکثریت بر اقلیت ترجیح داده شود(ص۵۱)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوشته [[</ins>مسعود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امامی]]، </ins>ترجیح رأی اکثریت در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصمیم‌گیری‌های </ins>جمعی علاوه بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اینکه </ins>اصل آزادی تکوینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را حفظ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظم را برقرار می‌کند، </ins>بهترین گزینه داوری برای حل اختلافات مردم است(ص۵۲)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>نویسنده در نهایت نتایجی را برای مبنای حق تعیین سرنوشت در اعتبار رأی اکثریت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برمی‌شمرد، </ins>از جمله لزوم مراجعه به آرای عمومی برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصمیم‌گیری </ins>جمعی بدون هیچ استنثنایی، عدم منافات قوانین الزامی مورد خواست جامعه با حق تعیین سرنوشت و ارزش برابر رأی افراد جامعه بدون در نظر گرفتن ایمان، اخلاق و تخصص(ص۵۹-۶۰)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== کشف حقیقت===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== کشف حقیقت===</div></td></tr> </table>

Mahjoor60 https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C_%D9%88_%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C_%D8%B1%D8%A3%DB%8C_%D8%A7%DA%A9%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%AA_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=67431&oldid=prev 2026-05-17T05:10:28Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۱۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;چکیده&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;چکیده&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت''' نوشته [[مسعود امامی]]، پژوهشی درباره [[اعتبار رای اکثریت در حکومت|اعتبار]] یا [[عدم اعتبار رأی اکثریت در حکومت|عدم اعتبار رأی اکثریت]] بر اساس مبانی مختلفی چون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>حق تعیین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنوشت]]، </del>کشف حقیقت، مشروعیت دینی، [[مصلحت]] و مقبولیت است. به باور نویسنده، نظریه‌پردازان درباره اعتبار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>رأی اکثریت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>را نمی‌توان در یک تقسیم‌بندی کلی به موافقان و مخالفان تقسیم کرد، بلکه ممکن است آنان بر اساس یک مبنا به اعتبار رأی اکثریت و بر اساس مبنایی دیگر به بی‌اعتباری آن معتقد شوند. نویسنده حق تعیین سرنوشت را که با [[آزادی تکوینی]] انسان همزاد است، مبنای اصلی اعتبار رأی اکثریت و در مقابل، کشف حقیقت را مستند اصلی مخالفت با اعتبار رأی اکثریت می‌داند. به گفته او، مبانی مشروعیت دینی، مصلحت و مقبولیت توان محدودی برای اعتباربخشی به رأی اکثریت دارند و نمی‌توان آن‌ها را داور نهایی در منازعات دانست.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت''' نوشته [[مسعود امامی]]، پژوهشی درباره [[اعتبار رای اکثریت در حکومت|اعتبار]] یا [[عدم اعتبار رأی اکثریت در حکومت|عدم اعتبار رأی اکثریت]] بر اساس مبانی مختلفی چون حق تعیین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنوشت، </ins>کشف حقیقت، مشروعیت دینی، [[مصلحت]] و مقبولیت است. به باور نویسنده، نظریه‌پردازان درباره اعتبار رأی اکثریت را نمی‌توان در یک تقسیم‌بندی کلی به موافقان و مخالفان تقسیم کرد، بلکه ممکن است آنان بر اساس یک مبنا به اعتبار رأی اکثریت و بر اساس مبنایی دیگر به بی‌اعتباری آن معتقد شوند. نویسنده حق تعیین سرنوشت را که با [[آزادی تکوینی]] انسان همزاد است، مبنای اصلی اعتبار رأی اکثریت و در مقابل، کشف حقیقت را مستند اصلی مخالفت با اعتبار رأی اکثریت می‌داند. به گفته او، مبانی مشروعیت دینی، مصلحت و مقبولیت توان محدودی برای اعتباربخشی به رأی اکثریت دارند و نمی‌توان آن‌ها را داور نهایی در منازعات دانست.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده کتاب با استخراج آیات قرآن معتقد است آیاتی که اکثریت را مذمت کرده‌اند، در مقام کشف حقیقت هستند، یعنی اکثریت در تشخیص حقیقت معمولاً دچار خطا می‌شوند و رأیشان در این مقام فاقد اعتبار است، در حالی که از بسیاری آیات که پیامبر را فقط ابلاغ‌کننده وحی معرفی می‌کنند یا بر عدم اجبار در دین تأکید دارند، حق تعیین سرنوشت در زندگی جمعی استخراج می‌شود. نویسنده بر اساس همین روش، سیره معصومان(ع) را بررسی و بیان می‌کند که اگرچه معصومان معمولاً سزاوارترین افراد برای تشکیل حکومت هستند، تشکیل حکومت از طرف آنان فقط زمانی امکان‌پذیر است که با خواست مردم همراه باشد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده کتاب با استخراج آیات قرآن معتقد است آیاتی که اکثریت را مذمت کرده‌اند، در مقام کشف حقیقت هستند، یعنی اکثریت در تشخیص حقیقت معمولاً دچار خطا می‌شوند و رأیشان در این مقام فاقد اعتبار است، در حالی که از بسیاری آیات که پیامبر را فقط ابلاغ‌کننده وحی معرفی می‌کنند یا بر عدم اجبار در دین تأکید دارند، حق تعیین سرنوشت در زندگی جمعی استخراج می‌شود. نویسنده بر اساس همین روش، سیره معصومان(ع) را بررسی و بیان می‌کند که اگرچه معصومان معمولاً سزاوارترین افراد برای تشکیل حکومت هستند، تشکیل حکومت از طرف آنان فقط زمانی امکان‌پذیر است که با خواست مردم همراه باشد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==معرفی اجمالی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==معرفی اجمالی==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت نوشته [[مسعود امامی]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به استخراج </del>نظرات موافقان و مخالفان اعتبار رأی اکثریت بر اساس پنج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبنای </del>۱. حق تعیین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنوشت؛ </del>۲. کشف حقیقت؛ ۳. مشروعیت دینی؛ ۴. مصلحت و ۵. مقبولیت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌پردازد.</del>(ص۱۰) نویسنده در پی اثبات این ادعا است که همه موافقان و مخالفان [[رأی اکثریت]] دارای یک دیدگاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیستند؛ </del>بلکه ممکن است بر اساس یک مبنا معتقد به اعتبار رأی اکثریت و بر اساس مبنایی دیگر آن را فاقد اعتبار بدانند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۱۰) به باور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده مبنای </del>حق تعیین سرنوشت مبتنی بر ادله عقلی و شرعی تنها مبنای استوار برای اثبات اعتبار رأی اکثریت است و بر اساس دیگر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبانی </del>به‌ویژه مبنای کشف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیفت </del>اعتبار رأی اکثریت انکار شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>(ص۱۰-۱۱)  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت نوشته [[مسعود امامی]] نظرات موافقان و مخالفان اعتبار رأی اکثریت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را </ins>بر اساس پنج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبنا استخراج کرده است: </ins>۱. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حق تعیین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنوشت]]؛ </ins>۲. کشف حقیقت؛ ۳. مشروعیت دینی؛ ۴. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مصلحت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و ۵. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مقبولیت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>(ص۱۰)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>نویسنده در پی اثبات این ادعا است که همه موافقان و مخالفان [[رأی اکثریت]] دارای یک دیدگاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیستند، </ins>بلکه ممکن است بر اساس یک مبنا معتقد به اعتبار رأی اکثریت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باشند </ins>و بر اساس مبنایی دیگر آن را فاقد اعتبار بدانند(ص۱۰)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>به باور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده، </ins>حق تعیین سرنوشت مبتنی بر ادله عقلی و شرعی تنها مبنای استوار برای اثبات اعتبار رأی اکثریت است و بر اساس دیگر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبانی، </ins>به‌ویژه مبنای کشف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیقت، </ins>اعتبار رأی اکثریت انکار شده است(ص۱۰-۱۱)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===ساختار===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===ساختار===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت در پنج فصل تدوین شده است. نویسنده در فصل اول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به تبیین </del>مفاهیم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرتبط </del>از جمله آزادی تکوینی و آزادی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشریعی، </del>حکومت مطلوب و داور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نهایی، </del>و دموکراسی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرداخته </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او در </del>فصل دوم به بررسی عقلی اعتبار رأی اکثریت بر اساس هر یک از مبانی پنج‌گانه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌پردازد</del>. در فصل سوم کتاب، ابتدا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دلائل </del>قرآنی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مورد استناد بر </del>عدم اعتبار رأی اکثریت ذکر و اشکالات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>بیان شده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </del>سپس آیات مورد استناد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر </del>اعتبار رأی اکثریت جمع‌آوری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده است</del>. نویسنده در فصل چهارم، رأی اکثریت را در سیره معصومان(ع) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واکاویده </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در نهایت </del>در فصل پنجم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به </del>جایگاه رأی اکثریت در نظام جمهوری اسلامی ایران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌پردازد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت در پنج فصل تدوین شده است. نویسنده در فصل اول مفاهیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرتبط، </ins>از جمله آزادی تکوینی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آزادی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشریعی]]، </ins>حکومت مطلوب و داور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نهایی </ins>و دموکراسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را تبیین کرده </ins>است. فصل دوم به بررسی عقلی اعتبار رأی اکثریت بر اساس هر یک از مبانی پنج‌گانه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اختصاص دارد</ins>. در فصل سوم کتاب، ابتدا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دلایل </ins>قرآنی عدم اعتبار رأی اکثریت ذکر و اشکالات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌ها </ins>بیان شده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است، </ins>سپس آیات مورد استناد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای </ins>اعتبار رأی اکثریت جمع‌آوری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده‌اند</ins>. نویسنده در فصل چهارم، رأی اکثریت را در سیره معصومان(ع) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاویده </ins>و در فصل پنجم جایگاه رأی اکثریت در نظام جمهوری اسلامی ایران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را آورده است</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===روش‌شناسی===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===روش‌شناسی===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در این کتاب در پی اثبات مدعیات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خود، </del>بر اساس ادله عقلی و شرعی است. او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در </del>مهم‌ترین فصل کتاب خود به بررسی عقلی مبانی پنج‌گانه اعتبار رأی اکثریت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌پردازد </del>و برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تایید </del>نتایج عقلایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اتخاذ شده </del>از هر مبنا، به آیات و روایات نیز استناد می‌کند. نویسنده در فصول سوم و چهارم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به </del>بررسی تطبیقی آیات و روایات طبق دو مبنای حق تعیین سرنوشت و کشف حقیقت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌پردازد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </del>را به دو دسته تقسیم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کند که </del>طبق مبنای کشف حقیقت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قائل </del>به عدم اعتبار و طبق مبنای حق تعیین سرنوشت به اعتبار رأی اکثریت معتقد می‌شود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در این کتاب در پی اثبات مدعیات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خود </ins>بر اساس ادله عقلی و شرعی است. او مهم‌ترین فصل کتاب خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را </ins>به بررسی عقلی مبانی پنج‌گانه اعتبار رأی اکثریت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اختصاص می‌دهد </ins>و برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأیید </ins>نتایج عقلایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اتخاذشده </ins>از هر مبنا، به آیات و روایات نیز استناد می‌کند. نویسنده در فصول سوم و چهارم بررسی تطبیقی آیات و روایات طبق دو مبنای حق تعیین سرنوشت و کشف حقیقت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را می‌آورد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌ها </ins>را به دو دسته تقسیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کند؛ </ins>طبق مبنای کشف حقیقت به عدم اعتبار و طبق مبنای حق تعیین سرنوشت به اعتبار رأی اکثریت معتقد می‌شود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مبانی اعتبار یا عدم اعتبار رأی اکثریت==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مبانی اعتبار یا عدم اعتبار رأی اکثریت==</div></td></tr> </table>

Mahjoor60 https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C_%D9%88_%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C_%D8%B1%D8%A3%DB%8C_%D8%A7%DA%A9%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%AA_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=67430&oldid=prev 2026-05-16T07:16:07Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۶ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۱۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;چکیده&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;چکیده&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت''' نوشته [[مسعود امامی]]، پژوهشی درباره [[اعتبار رای اکثریت در حکومت|اعتبار]] یا [[عدم اعتبار رأی اکثریت در حکومت|عدم اعتبار رأی اکثریت]] بر اساس مبانی مختلفی چون حق تعیین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنوشت، </del>کشف حقیقت، مشروعیت دینی، مصلحت و مقبولیت است. به باور نویسنده، نظریه‌پردازان درباره اعتبار [[رأی اکثریت]] را نمی‌توان در یک تقسیم‌بندی کلی به موافقان و مخالفان تقسیم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد؛ </del>بلکه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </del>ممکن است بر اساس یک مبنا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معتقد </del>به اعتبار رأی اکثریت و بر اساس مبنایی دیگر آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را فاقد اعتبار بدانند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده، </del>حق تعیین سرنوشت را که با آزادی تکوینی انسان همزاد است، مبنای اصلی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای </del>اعتبار رأی اکثریت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانسته است. </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقابل مبنای </del>کشف حقیقت را مستند اصلی مخالفت با اعتبار رأی اکثریت می‌داند. به گفته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او </del>مبانی مشروعیت دینی، مصلحت و مقبولیت توان محدودی برای اعتباربخشی به رأی اکثریت دارند و نمی‌توان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از آنها به عنوان </del>داور نهایی در منازعات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام برد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت''' نوشته [[مسعود امامی]]، پژوهشی درباره [[اعتبار رای اکثریت در حکومت|اعتبار]] یا [[عدم اعتبار رأی اکثریت در حکومت|عدم اعتبار رأی اکثریت]] بر اساس مبانی مختلفی چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حق تعیین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنوشت]]، </ins>کشف حقیقت، مشروعیت دینی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مصلحت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و مقبولیت است. به باور نویسنده، نظریه‌پردازان درباره اعتبار [[رأی اکثریت]] را نمی‌توان در یک تقسیم‌بندی کلی به موافقان و مخالفان تقسیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد، </ins>بلکه ممکن است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنان </ins>بر اساس یک مبنا به اعتبار رأی اکثریت و بر اساس مبنایی دیگر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به بی‌اعتباری </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معتقد شوند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده </ins>حق تعیین سرنوشت را که با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آزادی تکوینی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>انسان همزاد است، مبنای اصلی اعتبار رأی اکثریت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقابل، </ins>کشف حقیقت را مستند اصلی مخالفت با اعتبار رأی اکثریت می‌داند. به گفته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او، </ins>مبانی مشروعیت دینی، مصلحت و مقبولیت توان محدودی برای اعتباربخشی به رأی اکثریت دارند و نمی‌توان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌ها را </ins>داور نهایی در منازعات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانست</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده کتاب با استخراج آیات قرآن معتقد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است، </del>آیاتی که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به </del>مذمت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اکثریت پرداخته‌اند، </del>در مقام کشف حقیقت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است </del>یعنی اکثریت در تشخیص حقیقت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معمولا </del>دچار خطا می‌شوند و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رأی آنها </del>در این مقام فاقد اعتبار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است؛ </del>در حالی که از بسیاری آیات که پیامبر را فقط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابلاغ کننده </del>وحی معرفی یا بر عدم اجبار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر </del>دین تأکید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کند، </del>حق تعیین سرنوشت در زندگی جمعی استخراج می‌شود. نویسنده بر اساس همین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روش به بررسی </del>سیره معصومان(ع) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرداخته </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گوید، </del>اگرچه معصومان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معمولا </del>سزاوارترین افراد برای تشکیل حکومت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هستند؛ ولی </del>تشکیل حکومت از طرف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </del>فقط زمانی امکان‌پذیر است که با خواست مردم همراه باشد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده کتاب با استخراج آیات قرآن معتقد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است </ins>آیاتی که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اکثریت را </ins>مذمت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده‌اند، </ins>در مقام کشف حقیقت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هستند، </ins>یعنی اکثریت در تشخیص حقیقت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معمولاً </ins>دچار خطا می‌شوند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رأیشان </ins>در این مقام فاقد اعتبار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است، </ins>در حالی که از بسیاری آیات که پیامبر را فقط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابلاغ‌کننده </ins>وحی معرفی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کنند </ins>یا بر عدم اجبار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در </ins>دین تأکید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارند، </ins>حق تعیین سرنوشت در زندگی جمعی استخراج می‌شود. نویسنده بر اساس همین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روش، </ins>سیره معصومان(ع) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را بررسی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیان می‌کند که </ins>اگرچه معصومان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معمولاً </ins>سزاوارترین افراد برای تشکیل حکومت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هستند، </ins>تشکیل حکومت از طرف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنان </ins>فقط زمانی امکان‌پذیر است که با خواست مردم همراه باشد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==معرفی اجمالی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==معرفی اجمالی==</div></td></tr> </table>

Mahjoor60 https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C_%D9%88_%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C_%D8%B1%D8%A3%DB%8C_%D8%A7%DA%A9%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%AA_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=67369&oldid=prev 2026-05-13T09:14:15Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{ویرایش}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{نویسنده</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{نویسنده</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نویسنده = علیرضا صالحی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نویسنده = علیرضا صالحی</div></td></tr> </table>

Mahjoor60 https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C_%D9%88_%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C_%D8%B1%D8%A3%DB%8C_%D8%A7%DA%A9%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%AA_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=62536&oldid=prev 2025-12-13T13:30:19Z

<p>removed <a href="/fa/edit/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%81%D9%82%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C?redlink=1" class="new" title="رده:کتاب‌های فقه سیاسی به زبان فارسی (صفحه وجود ندارد)">Category:کتاب‌های فقه سیاسی به زبان فارسی</a>; added <a href="/fa/view/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%81%D9%82%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C" title="رده:کتاب‌های فقه سیاسی">Category:کتاب‌های فقه سیاسی</a> using <a href="/fa/edit/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:Gadget-HotCat?redlink=1" class="new" title="راهنما:Gadget-HotCat (صفحه وجود ندارد)">HotCat</a></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l94">خط ۹۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://iqna.ir/fa/news/3968066/ گزارش ایکنا از مناظره «اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت»]، مندرج در سایت ایکنا، تاریخ درج ۹ اردیبهشت ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید ۲۲ آذر ۱۴۰۱ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://iqna.ir/fa/news/3968066/ گزارش ایکنا از مناظره «اعتبار عقلی و شرعی رأی اکثریت»]، مندرج در سایت ایکنا، تاریخ درج ۹ اردیبهشت ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید ۲۲ آذر ۱۴۰۱ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های فقه سیاسی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به زبان فارسی</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های فقه سیاسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های مسعود امامی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های مسعود امامی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[en:Rational and religious validity of the majority opinion (book)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[en:Rational and religious validity of the majority opinion (book)]]</div></td></tr> </table>

Salehi https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C_%D9%88_%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C_%D8%B1%D8%A3%DB%8C_%D8%A7%DA%A9%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%AA_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=57362&oldid=prev 2025-08-08T15:22:31Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l97">خط ۹۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های مسعود امامی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های مسعود امامی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[en:Rational and religious validity of the majority opinion (book)]]</ins></div></td></tr> </table>

Sarfipour