https://ency.feqhemoaser.com/fa/history/%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A8%D8%B4%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)?feed=atom 2026-05-28T10:23:01Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A8%D8%B4%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=61186&oldid=prev 2025-11-09T07:59:08Z

<p>removed <a href="/fa/view/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%81%D9%82%D9%87_%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A8%D8%B4%D8%B1" title="رده:کتاب‌های فقه حقوق بشر">Category:کتاب‌های فقه حقوق بشر</a>; added <a href="/fa/view/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A8%D8%B4%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87" title="رده:کتاب‌ها درباره حقوق بشردوستانه">Category:کتاب‌ها درباره حقوق بشردوستانه</a> using <a href="/fa/edit/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:Gadget-HotCat?redlink=1" class="new" title="راهنما:Gadget-HotCat (صفحه وجود ندارد)">HotCat</a></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l123">خط ۱۲۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های عباسعلی عمید زنجانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های عباسعلی عمید زنجانی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب‌های فقه </del>حقوق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بشر</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب‌ها درباره </ins>حقوق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بشردوستانه</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[en:International Humanitarian Law from the Perspective of Islam (Book)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[en:International Humanitarian Law from the Perspective of Islam (Book)]]</div></td></tr> </table>

Salehi https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A8%D8%B4%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=58268&oldid=prev 2025-09-07T12:49:34Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l124">خط ۱۲۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های عباسعلی عمید زنجانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های عباسعلی عمید زنجانی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های فقه حقوق بشر]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های فقه حقوق بشر]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[en:International Humanitarian Law from the Perspective of Islam (Book)]]</ins></div></td></tr> </table>

Sarfipour https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A8%D8%B4%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=53822&oldid=prev 2025-04-19T04:20:23Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| توضیح_تصویر =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| توضیح_تصویر =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام‌های دیگر =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام‌های دیگر =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نویسنده =[[عباسعلی عمید زنجانی]] با همکاری زهرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داور،‌ </del>فاطمه کیهان‌لو، حسین نوروزی و پوریا عسگری</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نویسنده =[[عباسعلی عمید زنجانی]] با همکاری زهرا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داور، </ins>فاطمه کیهان‌لو، حسین نوروزی و پوریا عسگری</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تاریخ نگارش =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تاریخ نگارش =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l48">خط ۴۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;حقوق بشردوستانه بین‌المللی از منظر اسلام&#039;&#039;&#039;، کتابی است فارسی نوشته [[عباسعلی عمید زنجانی]] مجتهد و حقوقدان شیعه. این کتاب حقوق بشر اسلامی در موضوع جنگ و صلح را بررسی کرده است. به نظر نویسنده، اولویت اسلام صلح است اما سه جهاد دفاعی، آزادی‌بخش و حمایت از مستضعفان، با رعایت کرامت انسانی و عدالت مشروعیت دارد. فلسفه جهاد، صلح و ایجاد جامعه توحیدی است و بر همین اساس، در احکام اسلام، [[اصل کرامت انسانی]] حتی در جنگ و جهاد، نسبت به نظامیان و غیرنظامیان(اسیر) هیچ گاه قابل سلب نیست.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;حقوق بشردوستانه بین‌المللی از منظر اسلام&#039;&#039;&#039;، کتابی است فارسی نوشته [[عباسعلی عمید زنجانی]] مجتهد و حقوقدان شیعه. این کتاب حقوق بشر اسلامی در موضوع جنگ و صلح را بررسی کرده است. به نظر نویسنده، اولویت اسلام صلح است اما سه جهاد دفاعی، آزادی‌بخش و حمایت از مستضعفان، با رعایت کرامت انسانی و عدالت مشروعیت دارد. فلسفه جهاد، صلح و ایجاد جامعه توحیدی است و بر همین اساس، در احکام اسلام، [[اصل کرامت انسانی]] حتی در جنگ و جهاد، نسبت به نظامیان و غیرنظامیان(اسیر) هیچ گاه قابل سلب نیست.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدیریت و فرماندهی جنگ از شئون امامت است و اطاعت از او تکلیف است. در اسلام، قراردادهای بین‌المللی، طبق آیه و قاعده التزام به عقود، مشروعیت دارد و باید به آن پایبند بود. در مخاصمات بین‌المللی نیز اصل حکمیت و حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلافات کاربرد دارد و دولت اسلامی باید بر اساس مصالح و منافع جامه اسلامی، روی حل و فصل مسالمت‌آمیز و عادلانه اختلاف‌های بین‌المللی تأکید داشته باشد. نگاه اسلام بر اساس همبستگی جهانی و انسانی بشر بر اساس دو اصل نیکی و تقوا است و این عملی نمی‌شود مگر با ارتقای آگاهی، تعمیق ایمان و اخلاق. در فقه اسلامی، [[اصل تفکیک میان نظامیان و غیرنظامیان]] برای حمایت از غیرنظامیان (مانند کودکان و زنان) پذیرفته شده و حقوق نظامیان اسیر یا مجروح حتی با عقیده یا گرایش مخالف، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>نیز در نظر گرفته شده است. قراردادهای متارکه یا پایان جنگ، مانند امان و فدیه، نشانگر اولویت صلح در اسلام است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدیریت و فرماندهی جنگ از شئون امامت است و اطاعت از او تکلیف است. در اسلام، قراردادهای بین‌المللی، طبق آیه و قاعده التزام به عقود، مشروعیت دارد و باید به آن پایبند بود. در مخاصمات بین‌المللی نیز اصل حکمیت و حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلافات کاربرد دارد و دولت اسلامی باید بر اساس مصالح و منافع جامه اسلامی، روی حل و فصل مسالمت‌آمیز و عادلانه اختلاف‌های بین‌المللی تأکید داشته باشد. نگاه اسلام بر اساس همبستگی جهانی و انسانی بشر بر اساس دو اصل نیکی و تقوا است و این عملی نمی‌شود مگر با ارتقای آگاهی، تعمیق ایمان و اخلاق. در فقه اسلامی، [[اصل تفکیک میان نظامیان و غیرنظامیان]] برای حمایت از غیرنظامیان (مانند کودکان و زنان) پذیرفته شده و حقوق نظامیان اسیر یا مجروح حتی با عقیده یا گرایش مخالف، نیز در نظر گرفته شده است. قراردادهای متارکه یا پایان جنگ، مانند امان و فدیه، نشانگر اولویت صلح در اسلام است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب «حقوق بشردوستانه بین‌المللی از منظر اسلام» نوشته عباسعلی عمید زنجانی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقوقدان،‌ </del>مجتهد و استاد دانشگاه تهران است که با همکاری چهار نویسنده دیگر تهیه شده است. کتاب را انتشارات دانشگاه تهران با همکاری کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و مرکز مطاعات عالی بین‌المللی در سال ۱۳۹۰ش منتشر کرده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب «حقوق بشردوستانه بین‌المللی از منظر اسلام» نوشته عباسعلی عمید زنجانی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقوقدان، </ins>مجتهد و استاد دانشگاه تهران است که با همکاری چهار نویسنده دیگر تهیه شده است. کتاب را انتشارات دانشگاه تهران با همکاری کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و مرکز مطاعات عالی بین‌المللی در سال ۱۳۹۰ش منتشر کرده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عمید زنجانی کتاب را در یک مقدمه طولانی و چهار فصل تدوین کرده است. وی در مقدمه کتاب به ۳۵ موضوع مرتبط به حقوق بشر اسلامی پرداخته است که به جنگ، جهاد و صلح در اسلام مربوط است (ص۲-۲۴). فصل اول را به نگرش و رویه اسلام نسبت به اصول روابط و حقوق بین‌الملل اختصاص داده و پنج اصل را بررسی کرده است: کرامت انسانی، حاکمیت، همکاری (قاعده لزوم در قراردادها)، حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلاف‌ها، همبستگی جهانی ـ انسانی(ص۲۵-۸۶). رویکرد اسلام به جنگ و تعارض (ص۸۷-۱۲۴)، اصول رفتار با نظامیان و غیرنظامیان (ص۱۲۵-۱۴۸) و پایان مخاصمات در نگرش اسلام و حقوق بین‌المللی(ص۱۴۹-۱۸۴)، عناوین و مباحث فصول دوم تا چهارم کتاب است. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عمید زنجانی کتاب را در یک مقدمه طولانی و چهار فصل تدوین کرده است. وی در مقدمه کتاب به ۳۵ موضوع مرتبط به حقوق بشر اسلامی پرداخته است که به جنگ، جهاد و صلح در اسلام مربوط است (ص۲-۲۴). فصل اول را به نگرش و رویه اسلام نسبت به اصول روابط و حقوق بین‌الملل اختصاص داده و پنج اصل را بررسی کرده است: کرامت انسانی، حاکمیت، همکاری (قاعده لزوم در قراردادها)، حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلاف‌ها، همبستگی جهانی ـ انسانی(ص۲۵-۸۶). رویکرد اسلام به جنگ و تعارض (ص۸۷-۱۲۴)، اصول رفتار با نظامیان و غیرنظامیان (ص۱۲۵-۱۴۸) و پایان مخاصمات در نگرش اسلام و حقوق بین‌المللی(ص۱۴۹-۱۸۴)، عناوین و مباحث فصول دوم تا چهارم کتاب است. </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== نویسنده ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== نویسنده ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عمید زنجانی (۱۳۱۶ - ۱۳۹۰ش) نویسنده کتاب، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجتهد،حقوق‌دان، </del>استاد دانشگاه و پژوهش‌گر علوم سیاسی بود. او در حوزه‌های علمیه قم و نجف نزد اساتیدی مانند [[سید حسین بروجردی]]، [[سید روح‌الله موسوی خمینی|سید روح‌الله خمینی]]، [[سید ابوالقاسم خویی]] و [[سید محسن حکیم]] تحصیل کرده بود. [[فقه سیاسی (کتاب)|مجموعه ده جلدی فقه سیاسی]] از آثار مشهور او در [[فقه سیاسی]] است که بارها تجدید چاپ شده است. او تجریه حضور در عرصه‌های سیاسی با نمایندگی مجلس شورای اسلامی و نمایندگی مجلس خبرگان را نیز در کارنامه دارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عمید زنجانی (۱۳۱۶ - ۱۳۹۰ش) نویسنده کتاب، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجتهد، حقوق‌دان، </ins>استاد دانشگاه و پژوهش‌گر علوم سیاسی بود. او در حوزه‌های علمیه قم و نجف نزد اساتیدی مانند [[سید حسین بروجردی]]، [[سید روح‌الله موسوی خمینی|سید روح‌الله خمینی]]، [[سید ابوالقاسم خویی]] و [[سید محسن حکیم]] تحصیل کرده بود. [[فقه سیاسی (کتاب)|مجموعه ده جلدی فقه سیاسی]] از آثار مشهور او در [[فقه سیاسی]] است که بارها تجدید چاپ شده است. او تجریه حضور در عرصه‌های سیاسی با نمایندگی مجلس شورای اسلامی و نمایندگی مجلس خبرگان را نیز در کارنامه دارد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مباحث مقدماتی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مباحث مقدماتی ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l73">خط ۷۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مشروعیت قراردادهای بین‌المللی و قاعده لزوم==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مشروعیت قراردادهای بین‌المللی و قاعده لزوم==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده پس از بحثی درباره اصل حاکمیت و ویژگی‌های آن در گفتار دوم از فصل یک (ص۳۲-۳۸)، در گفتار سوم اصل همکاری در عرصه بین‌المللی را مطرح و هجده مبحث مختلف آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>را شرح داده است (ص۴۲-۶۱). بخش عمده این بحث به موضوع قراردادها و معاهدات بین‌المللی مرتبط است. تعریف قرارداد و عقد و تفاوت این دو، اصول اولیه در انعقاد قراردادهای بین‌المللی اسلام، مشروعیت قراردادهای بین‌المللی، انواع قراردادهای بین‌المللی، شرایط عمومی معاهدات بین‌المللی، تحکیم و مراقبت از معاهدات بین‌المللی، و اختتام یا فسخ قراردادها و معاهدات بین‌المللی، از مهم‌ترین مباحث کتاب است (ص۴۸-۶۱).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده پس از بحثی درباره اصل حاکمیت و ویژگی‌های آن در گفتار دوم از فصل یک (ص۳۲-۳۸)، در گفتار سوم اصل همکاری در عرصه بین‌المللی را مطرح و هجده مبحث مختلف آن را شرح داده است (ص۴۲-۶۱). بخش عمده این بحث به موضوع قراردادها و معاهدات بین‌المللی مرتبط است. تعریف قرارداد و عقد و تفاوت این دو، اصول اولیه در انعقاد قراردادهای بین‌المللی اسلام، مشروعیت قراردادهای بین‌المللی، انواع قراردادهای بین‌المللی، شرایط عمومی معاهدات بین‌المللی، تحکیم و مراقبت از معاهدات بین‌المللی، و اختتام یا فسخ قراردادها و معاهدات بین‌المللی، از مهم‌ترین مباحث کتاب است (ص۴۸-۶۱).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عمید زنجانی در مشروعیت قراردادهای بین‌المللی اشاره دارد که از مفاد ادله لزوم عقود مثل آیه [[آیه ۱ سوره مائده|«أَوْفُوا بِالْعُقُود»]]، مشروعیت و لزوم هر عقد عرفی به دست می‌آید مگر انکه دلیل خاصی از آن نهی کرده باشد (ص۵۰).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عمید زنجانی در مشروعیت قراردادهای بین‌المللی اشاره دارد که از مفاد ادله لزوم عقود مثل آیه [[آیه ۱ سوره مائده|«أَوْفُوا بِالْعُقُود»]]، مشروعیت و لزوم هر عقد عرفی به دست می‌آید مگر انکه دلیل خاصی از آن نهی کرده باشد (ص۵۰).</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l100">خط ۱۰۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در فصل سوم کتاب به اصول رفتار با نظامیان و غیرنظامیان از دیدگاه اسلام پرداخته است. در مقدمه فصل، ابتدا مروری بر مفاهیم حقوق بشردوستانه بین‌المللی و اسلامی کرده و سپس اصول تفکیک، ضرروت و تناسب در حقوق بشردوستانه بین‌المللی و اسلامی را متذکر شده است (ص۱۲۸). عمید تصریح می‌کند که در نظر فقیهان اسلامی، حمایت از افراد غیرنظامی و مراقبت از آنان امری قطعی و خدشه‌ناپذیر است (ص۱۲۹). بعد از مقدمه، وی اصول رفتار با رزمندگان و نیروهای نظامی (ص۱۳۰)، اصول رفتار با غیرنظامیان (ص۱۳۵) و اصول رفتار با اسیران (ص۱۴۰) را در سه گفتار جا داده و در گفتار چهارم و پایانی این فصل به انواع مخاصمات در حقوق اسلامی (ص۱۴۵) پرداخته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در فصل سوم کتاب به اصول رفتار با نظامیان و غیرنظامیان از دیدگاه اسلام پرداخته است. در مقدمه فصل، ابتدا مروری بر مفاهیم حقوق بشردوستانه بین‌المللی و اسلامی کرده و سپس اصول تفکیک، ضرروت و تناسب در حقوق بشردوستانه بین‌المللی و اسلامی را متذکر شده است (ص۱۲۸). عمید تصریح می‌کند که در نظر فقیهان اسلامی، حمایت از افراد غیرنظامی و مراقبت از آنان امری قطعی و خدشه‌ناپذیر است (ص۱۲۹). بعد از مقدمه، وی اصول رفتار با رزمندگان و نیروهای نظامی (ص۱۳۰)، اصول رفتار با غیرنظامیان (ص۱۳۵) و اصول رفتار با اسیران (ص۱۴۰) را در سه گفتار جا داده و در گفتار چهارم و پایانی این فصل به انواع مخاصمات در حقوق اسلامی (ص۱۴۵) پرداخته است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اصول رفتار با نظامیان و رزمندگان، در بحث ابزارهای جنگی، ممنوعیت کاربرد [[سلاح‌های کشتارجمعی]] ، آتش‌زا و مسموم‌کننده را از نظر فقهی بیان کرده (ص۱۳۰و۱۳۱) و در روش‌های جنگی نیز ممنوعیت بعضی روش‌ها را در اسلام آورده است؛ مانند اقدام به جنگ با هدف خونریزی، کشتار، تخریب و انتقام‌جویی، آغاز جنگ بدون هشدار نسبت به اعمال ممنوعه، مثله‌کردن یا کشتن دشمنان توأم با شکنجه، کشتن نوزادان، کودکان، زنان و سالخوردگان (ص۱۳۲-۱۳۴).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اصول رفتار با نظامیان و رزمندگان، در بحث ابزارهای جنگی، ممنوعیت کاربرد [[سلاح‌های کشتارجمعی]]، آتش‌زا و مسموم‌کننده را از نظر فقهی بیان کرده (ص۱۳۰و۱۳۱) و در روش‌های جنگی نیز ممنوعیت بعضی روش‌ها را در اسلام آورده است؛ مانند اقدام به جنگ با هدف خونریزی، کشتار، تخریب و انتقام‌جویی، آغاز جنگ بدون هشدار نسبت به اعمال ممنوعه، مثله‌کردن یا کشتن دشمنان توأم با شکنجه، کشتن نوزادان، کودکان، زنان و سالخوردگان (ص۱۳۲-۱۳۴).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اصول رفتار با غیرنظامیان، به قاعده کلی [[تفکیک نظامیان و غیرنظامیان]] در حقوق بین‌الملل اشاره کرده و این قاعده کلی را با تعبیر فقها «لایقتل غیر المقاتل» در ادبیات فقیهان سنجیده است (ص۱۳۵). نویسنده همچنین به توجه خاصی که در متون روایی و فقهی درباره مجروحان و آسیب‌دیدگان جنگی (ص۱۳۵و۱۳۶) و حمایت از زنان، کودکان، سالخوردگان، روحانیان و نیروهای مذهبی همراه نیروهای مسلح شده اشاره کرده است (ص۱۳۶-۱۳۹).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اصول رفتار با غیرنظامیان، به قاعده کلی [[تفکیک نظامیان و غیرنظامیان]] در حقوق بین‌الملل اشاره کرده و این قاعده کلی را با تعبیر فقها «لایقتل غیر المقاتل» در ادبیات فقیهان سنجیده است (ص۱۳۵). نویسنده همچنین به توجه خاصی که در متون روایی و فقهی درباره مجروحان و آسیب‌دیدگان جنگی (ص۱۳۵و۱۳۶) و حمایت از زنان، کودکان، سالخوردگان، روحانیان و نیروهای مذهبی همراه نیروهای مسلح شده اشاره کرده است (ص۱۳۶-۱۳۹).</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l119">خط ۱۱۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در گفتار دوم این فصل، قرارداد امان و مستند فقهی آن مثل [[آیه ۶ سوره توبه|آیه شش سوره توبه]] را بحث کرده است (ص۱۶۵). این قرارداد در دو نوع واقع می‌شود: امان عمومی و رسمی مانند قرارداد صلح حدیبیه، و امان خاص و غیر رسمی و موردی. مدت قرارداد امان موقتی است، و فقهای حنفی آن را جایز و قابل نقض می‌دانند ولی فقهای شیعه و زیدیه آن را لازم و غیر قابل نقض می‌دانند (ص۱۶۶-۱۶۸).  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در گفتار دوم این فصل، قرارداد امان و مستند فقهی آن مثل [[آیه ۶ سوره توبه|آیه شش سوره توبه]] را بحث کرده است (ص۱۶۵). این قرارداد در دو نوع واقع می‌شود: امان عمومی و رسمی مانند قرارداد صلح حدیبیه، و امان خاص و غیر رسمی و موردی. مدت قرارداد امان موقتی است، و فقهای حنفی آن را جایز و قابل نقض می‌دانند ولی فقهای شیعه و زیدیه آن را لازم و غیر قابل نقض می‌دانند (ص۱۶۶-۱۶۸).  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در گفتار سوم، قرارداد ذمه و مستندات فقهی آن از جمله [[آیه ۲۹ سوره توبه]] بحث شده است (ص۱۷۰) قرارداد ذمه گاه با یک دولت است و گاه با یک فرد (ص۱۷۱). ذمه عقدی لازم و دائمی است (ص۱۷۳). در فقه شیعه قرارداد ذمه فقط برای اهل کتاب است اما در فقهای عامه نظرات دیگری وجود دارد (ص۱۷۳-۱۷۵). اسلام آزادی عقیده و مذهب اهل ذمه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>و آزادی انتخاب مسکن ذمیان را در مقابل پرداخت جزیه و احترام به قوانین، مقررات و احکام اسلامی(ص۱۷۹) از سوی آنان می‌پذیرد. نویسنده در دو قرارداد امان و ذمه به مرجع صلاحیت‌دار و اختلافات فقهی اعطای امان (ص۱۶۷و۱۶۹) یا انعقاد ذمه(ص۱۷۱-۱۷۳) نیز پرداخته است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در گفتار سوم، قرارداد ذمه و مستندات فقهی آن از جمله [[آیه ۲۹ سوره توبه]] بحث شده است (ص۱۷۰) قرارداد ذمه گاه با یک دولت است و گاه با یک فرد (ص۱۷۱). ذمه عقدی لازم و دائمی است (ص۱۷۳). در فقه شیعه قرارداد ذمه فقط برای اهل کتاب است اما در فقهای عامه نظرات دیگری وجود دارد (ص۱۷۳-۱۷۵). اسلام آزادی عقیده و مذهب اهل ذمه، و آزادی انتخاب مسکن ذمیان را در مقابل پرداخت جزیه و احترام به قوانین، مقررات و احکام اسلامی(ص۱۷۹) از سوی آنان می‌پذیرد. نویسنده در دو قرارداد امان و ذمه به مرجع صلاحیت‌دار و اختلافات فقهی اعطای امان (ص۱۶۷و۱۶۹) یا انعقاد ذمه(ص۱۷۱-۱۷۳) نیز پرداخته است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های عباسعلی عمید زنجانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های عباسعلی عمید زنجانی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های فقه حقوق بشر]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های فقه حقوق بشر]]</div></td></tr> </table>

Khoshnudi https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A8%D8%B4%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=52937&oldid=prev 2025-02-27T05:58:58Z

<p>added <a href="/fa/view/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%81%D9%82%D9%87_%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A8%D8%B4%D8%B1" title="رده:کتاب‌های فقه حقوق بشر">Category:کتاب‌های فقه حقوق بشر</a> using <a href="/fa/edit/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:Gadget-HotCat?redlink=1" class="new" title="راهنما:Gadget-HotCat (صفحه وجود ندارد)">HotCat</a></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l123">خط ۱۲۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های عباسعلی عمید زنجانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌های عباسعلی عمید زنجانی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:کتاب‌های فقه حقوق بشر]]</ins></div></td></tr> </table>

Mkhaghanif https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A8%D8%B4%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=52932&oldid=prev 2025-02-27T05:42:49Z

<p>added <a href="/fa/view/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B9%D9%85%DB%8C%D8%AF_%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C" title="رده:کتاب‌های عباسعلی عمید زنجانی">Category:کتاب‌های عباسعلی عمید زنجانی</a> using <a href="/fa/edit/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:Gadget-HotCat?redlink=1" class="new" title="راهنما:Gadget-HotCat (صفحه وجود ندارد)">HotCat</a></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۴۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l122">خط ۱۲۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:کتاب‌های عباسعلی عمید زنجانی]]</ins></div></td></tr> </table>

Mkhaghanif https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A8%D8%B4%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=52874&oldid=prev 2025-02-25T05:50:21Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{نویسنده |نویسنده = مهدی خسروی سرشکی |نویسنده۲ = |نویسنده۳ = |گردآوری = |ویراستار۱ = |ویراستار۲ = |ویراستار۳ = }} {{جعبه اطلاعات کتاب | عنوان =حقوق بشردوستانه بین‌المللی از منظر اسلام | تصویر =حقوق بشردوستانه بین المللی از منظر اسلام.PNG | اندازه تصو...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{نویسنده<br /> |نویسنده = مهدی خسروی سرشکی<br /> |نویسنده۲ = <br /> |نویسنده۳ = <br /> |گردآوری = <br /> |ویراستار۱ = <br /> |ویراستار۲ = <br /> |ویراستار۳ = <br /> }}<br /> {{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | عنوان =حقوق بشردوستانه بین‌المللی از منظر اسلام<br /> | تصویر =حقوق بشردوستانه بین المللی از منظر اسلام.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح_تصویر =<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | نویسنده =[[عباسعلی عمید زنجانی]] با همکاری زهرا داور،‌ فاطمه کیهان‌لو، حسین نوروزی و پوریا عسگری<br /> | تاریخ نگارش =<br /> | موضوع =<br /> | سبک =<br /> | زبان =فارسی<br /> | ویراستار =<br /> | به تصحیح =<br /> | به کوشش =<br /> | گرداوری =<br /> | تصویرگر =<br /> | طراح جلد =<br /> | تعداد جلد =<br /> | تعداد صفحات =۲۰۰<br /> | قطع =<br /> | مجموعه =<br /> | ترجمه به دیگر زبان‌ها =<br /> | ناشر =دانشگاه تهران<br /> | محل نشر =تهران<br /> | تاریخ نشر =۱۳۹۰ش<br /> | نوبت چاپ =<br /> | شمارگان =<br /> | شابک =<br /> | نوع رسانه =<br /> | وبسایت ناشر =<br /> | نام کتاب = &lt;!-- نام کتاب به زبان فارسی --&gt;<br /> | مترجم = &lt;!-- مترجم به فارسی --&gt;<br /> | مشخصات نشر = &lt;!-- مشخصات نشر در زبان فارسی --&gt;<br /> |نسخه الکترونیکی=<br /> |جلدهای دیگر = <br /> }}<br /> * &#039;&#039;&#039;چکیده&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;حقوق بشردوستانه بین‌المللی از منظر اسلام&#039;&#039;&#039;، کتابی است فارسی نوشته [[عباسعلی عمید زنجانی]] مجتهد و حقوقدان شیعه. این کتاب حقوق بشر اسلامی در موضوع جنگ و صلح را بررسی کرده است. به نظر نویسنده، اولویت اسلام صلح است اما سه جهاد دفاعی، آزادی‌بخش و حمایت از مستضعفان، با رعایت کرامت انسانی و عدالت مشروعیت دارد. فلسفه جهاد، صلح و ایجاد جامعه توحیدی است و بر همین اساس، در احکام اسلام، [[اصل کرامت انسانی]] حتی در جنگ و جهاد، نسبت به نظامیان و غیرنظامیان(اسیر) هیچ گاه قابل سلب نیست. <br /> <br /> مدیریت و فرماندهی جنگ از شئون امامت است و اطاعت از او تکلیف است. در اسلام، قراردادهای بین‌المللی، طبق آیه و قاعده التزام به عقود، مشروعیت دارد و باید به آن پایبند بود. در مخاصمات بین‌المللی نیز اصل حکمیت و حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلافات کاربرد دارد و دولت اسلامی باید بر اساس مصالح و منافع جامه اسلامی، روی حل و فصل مسالمت‌آمیز و عادلانه اختلاف‌های بین‌المللی تأکید داشته باشد. نگاه اسلام بر اساس همبستگی جهانی و انسانی بشر بر اساس دو اصل نیکی و تقوا است و این عملی نمی‌شود مگر با ارتقای آگاهی، تعمیق ایمان و اخلاق. در فقه اسلامی، [[اصل تفکیک میان نظامیان و غیرنظامیان]] برای حمایت از غیرنظامیان (مانند کودکان و زنان) پذیرفته شده و حقوق نظامیان اسیر یا مجروح حتی با عقیده یا گرایش مخالف، نیز در نظر گرفته شده است. قراردادهای متارکه یا پایان جنگ، مانند امان و فدیه، نشانگر اولویت صلح در اسلام است.<br /> <br />  <br /> ==ساختار کتاب==<br /> کتاب «حقوق بشردوستانه بین‌المللی از منظر اسلام» نوشته عباسعلی عمید زنجانی، حقوقدان،‌ مجتهد و استاد دانشگاه تهران است که با همکاری چهار نویسنده دیگر تهیه شده است. کتاب را انتشارات دانشگاه تهران با همکاری کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و مرکز مطاعات عالی بین‌المللی در سال ۱۳۹۰ش منتشر کرده است.<br /> <br /> عمید زنجانی کتاب را در یک مقدمه طولانی و چهار فصل تدوین کرده است. وی در مقدمه کتاب به ۳۵ موضوع مرتبط به حقوق بشر اسلامی پرداخته است که به جنگ، جهاد و صلح در اسلام مربوط است (ص۲-۲۴). فصل اول را به نگرش و رویه اسلام نسبت به اصول روابط و حقوق بین‌الملل اختصاص داده و پنج اصل را بررسی کرده است: کرامت انسانی، حاکمیت، همکاری (قاعده لزوم در قراردادها)، حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلاف‌ها، همبستگی جهانی ـ انسانی(ص۲۵-۸۶). رویکرد اسلام به جنگ و تعارض (ص۸۷-۱۲۴)، اصول رفتار با نظامیان و غیرنظامیان (ص۱۲۵-۱۴۸) و پایان مخاصمات در نگرش اسلام و حقوق بین‌المللی(ص۱۴۹-۱۸۴)، عناوین و مباحث فصول دوم تا چهارم کتاب است. <br /> <br /> === نویسنده ===<br /> عمید زنجانی (۱۳۱۶ - ۱۳۹۰ش) نویسنده کتاب، مجتهد،حقوق‌دان، استاد دانشگاه و پژوهش‌گر علوم سیاسی بود. او در حوزه‌های علمیه قم و نجف نزد اساتیدی مانند [[سید حسین بروجردی]]، [[سید روح‌الله موسوی خمینی|سید روح‌الله خمینی]]، [[سید ابوالقاسم خویی]] و [[سید محسن حکیم]] تحصیل کرده بود. [[فقه سیاسی (کتاب)|مجموعه ده جلدی فقه سیاسی]] از آثار مشهور او در [[فقه سیاسی]] است که بارها تجدید چاپ شده است. او تجریه حضور در عرصه‌های سیاسی با نمایندگی مجلس شورای اسلامی و نمایندگی مجلس خبرگان را نیز در کارنامه دارد.<br /> <br /> == مباحث مقدماتی ==<br /> <br /> === پرهیز از تبدیل دفاع مشروع، به تجاوز به حریم دشمن ===<br /> مشروعیت جهاد یکی از ۳۶ موضوع طرح شده در بخش مقدمه کتاب است. به بیان عمید زنجانی، قرآن که منبع اصلی حقوق و مقررات جنگ و جهاد در اسلام است در سه مورد، اقدامات مسلحانه و جهاد نظامی را مشروع دانسته است: ۱- جهاد دفاعی، ۲- حمایت نظامی از مستضعفان و قربانیان تجاوز، ۳- جهاد آزادی‌بخش (ص۷و۸). وی در موضوع احکام عمومی جهاد، در بحث پیشگیری از جنگ و پایان آن، به هشت اصل اشاره می‌کند که فقها روی آن تأکید دارند: ۱- رعایت کرامت انسانی، ۲- اجتناب از تبدیل دفاع به تجاوز به حریم دشمن، ۳- اقدام به دستاوردهای علمی، فرهنگی و انسانی، ۴-تبدیل خشونت به برادری، و تجاوز به همزیستی، ۵- درخواست پایان جنگ، ۶- رعایت اصل و راهبرد صلح مسلح، ۷- رعایت اصل بازدارندگی در همه مراحل عملیات خصمانه، ۸- استفاده از حداقل [[مقابله به مثل]] (ص۱۰). <br /> <br /> === مدیریت نظامی از شئون امامت است ===<br /> نویسنده کتاب در موضوع فرماندهی و مدیریت جهاد، نظم عمومی را یکی از اصول پذیرفته شده در فقه معرفی کرده و تأکید می‌کند که مدیریت و فرماندهی نظامی از شئون امامت است (ص۱۲). ایشان از مجموعه آیات و روایات، پنجاه ویژگی برای فرماندهان صالح نظامی استخراج کرده که در جلد ششم مجموعه ده جلدی «فقه سیاسی» منعکس کرده است (ص۱۲). همچنین بر اساس ولایی‌بودن امر فرماندهی نظامی، اطاعت نیروهای رزمنده در جهاد از فرماندهان نظامی خویش، از تکالیف اجتناب‌ناپذیر رزمی است (ص۱۳). ممنوعیت انجام شبیخون، مشروعیت اسارت (ص۱۴)، حقوق اسیران و مجروحان جنگی دشمن و سرنوشت آنها (ص۱۵-۱۷)، مشروعیت غنیمت‌گیری از دشمن، انواع آن و قانون تقسیم غنائم (ص۱۸-۲۱) و سه حالت پایان جنگ: پیروزی، شکست و متارکه قراردادی (ص۲۲)، از دیگر مباحث کلی و مرتبط با جهاد و مسائل حقوق بشری اسلامی است که در مقدمه این کتاب به اجمال بررسی شده است.<br /> <br /> ==کرامت انسانی هیچ گاه قابل سلب نیست==<br /> کرامت انسانى از اصول بنیادین حقوق بشر است و سایر اصول و حقوق بشردوستانه مانند ممنوعیت آسیب و صدمه به تمامیت جسمى و روحى انسان، خشونت، گروگانگیرى و توهین به کرامت انسانى خود، بر پایه همین اصل است. نویسنده کتاب، اصل کرامت انسانی را در اسلام تبیین کرده و محور کرامت را طبق قرآن تقوا دانسته است (ص۲۶). به نظر وی فلسفه کرامت انسانی از بُعد دینی از این جهت است که انسان، محبوب خدا و تجلی روح خداست و او انسان را جانشین و خلیفه خود در زمین قرار داده است و به همین دلیل، لیاقت و قابلیت احترام و تکریم را دارد (ص۲۶).<br /> <br /> عمید زنجانی این بحث اختلافی را نیز مطرح کرده است که آیا کرامت انسانی، حقی خدادادی است یا نعمتی الهی؟ و خود در جواب گفته حق کرامت انسانی، با سایر حقوق متفاوت است و در هیچ شرایطی از انسان سلب نمی‌شود و حتی پس از مرگ نیز جسد او محترم است و مناسک خاصی برایش وجود دارد (ص۲۶). همچنین حق کرامت انسانی باعث تکلیف دیگران است و نیز وارد حوزه سیاست و اجتماع می‌شود و با حکومت و قدرت نیز نسبت پیدا می‌کند(ص۲۷). اقسام، مبانی، اصول بنیادین و حافظان کرامت انسانی (ص۲۸-۳۱) بحث‌های بعدی نویسنده است.<br /> <br /> ==مشروعیت قراردادهای بین‌المللی و قاعده لزوم==<br /> نویسنده پس از بحثی درباره اصل حاکمیت و ویژگی‌های آن در گفتار دوم از فصل یک (ص۳۲-۳۸)، در گفتار سوم اصل همکاری در عرصه بین‌المللی را مطرح و هجده مبحث مختلف آن را شرح داده است (ص۴۲-۶۱). بخش عمده این بحث به موضوع قراردادها و معاهدات بین‌المللی مرتبط است. تعریف قرارداد و عقد و تفاوت این دو، اصول اولیه در انعقاد قراردادهای بین‌المللی اسلام، مشروعیت قراردادهای بین‌المللی، انواع قراردادهای بین‌المللی، شرایط عمومی معاهدات بین‌المللی، تحکیم و مراقبت از معاهدات بین‌المللی، و اختتام یا فسخ قراردادها و معاهدات بین‌المللی، از مهم‌ترین مباحث کتاب است (ص۴۸-۶۱).<br /> <br /> عمید زنجانی در مشروعیت قراردادهای بین‌المللی اشاره دارد که از مفاد ادله لزوم عقود مثل آیه [[آیه ۱ سوره مائده|«أَوْفُوا بِالْعُقُود»]]، مشروعیت و لزوم هر عقد عرفی به دست می‌آید مگر انکه دلیل خاصی از آن نهی کرده باشد (ص۵۰).<br /> <br /> ==کاربرد حکمیت در حقوق عمومی و بین‌المللی==<br /> اصل حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلاف‌ها از دیگر اصول حقوقی مهم اسلام برای تنظیم مناسبات اجتماعی است (ص۶۲). عمید زنجانی بعد از ذکر این نکته، به اهمیت داوری از منظر اسلامی (ص۶۲)، زمینه‌شناسی بروز اختلاف و تعارض (ص۶۳)، مبانی داوری و حکمیت (ص۶۵) و شیوه‌های حل و فصل اختلاف‌ها (ص۶۸) پرداخته است. وی ماهیت حکمیت در فقه اسلامی را عملی قضایی بیان کرده و کاربرد آن را در سه حوزه، حقوق خصوصی، حقوق عمومی و حقوق بین‌المللی تعرف کرده ست (ص۶۸).<br /> <br /> مؤلف در پایان این قسمت تصریح می‌کند دولت اسلامى نیز بنا بر مصالح و منافع جامعه اسلامی یا بین‌المللى باید بر هر راه و روشى براى حل و فصل مسالمت‌آمیز و عادلانه اختلاف‌هاى بین‌المللى تأکید داشته باشد (ص۷۰).<br /> <br /> ==همبستگی جهانی و انسانی بر اساس دو اصل بِرّ و تقوا==<br /> به گفته نویسنده، نگاه اسلام به انسان و نظام اجتماعی، نگرشی تکاملی و تعالی جویانه و مبتنی بر همبستگی و وحدت نوع بشر است (ص۷۱). وی فاصله گرفتن از تعمیق ایمان و جهت‌گیری‌های متعالی‌گرایانه بر اساس آموزه‌های الهی و آیین‌های راستین جوامع مذهبی را یکی از کاستی‌های اساسی جامعه جهانی برای کاهش آلام بشری دانسته (ص۷۱) و برای مبانی و مؤلفه‌های همبستگی جهانی، هفت اصل را ذکر و شرح داده است:<br /> <br /> ۱- ارتقای آگاهی‌ها، تعمیق ایمان و قوام اخلاقی، ۲- ترغیب انسان‌ها و جوامع به برادری، ۳- گسترش عدالت و مساوات در عمل، ۴- تحکیم حکومت قانون در درون و برون ملت‌ها، ۵- کمک به گفتگوهای میان فرهنگی، ۶- تلاش برای دستیابی به توسعه عادلانه جهانی، ۷- تحکیم اصل دعوت به نیل به امت واحده جهانی (ص۷۲-۸۲).<br /> <br /> عمید زنجانی در اصل هفتم پس از اشاره به تعبیر قرآن که «مردم یک امت» هستند ابعادی از نگرش اسلام به لزوم اتحاد و همبستگی انسان‌ها و ملت‌ها را بیان کرده و سپس دوازده اصل کلی را برای هدف تعاون جهانی از نظر اسلام ذکر کرده است. وی این اصول دوازگانه را که شامل تعاون بین‌الملل در حل مشکلات و اختلافات اعتقادی، معیشتی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی است فروع و مصادیقی از دو اصل کلی «برّ» و «تقوا» دانسته است (ص۸۴-۸۵).<br /> <br /> ==عدالت مهم‌ترین رویکرد اسلامی به جنگ و خشونت==<br /> به گفته نویسنده ادیان الهی و مصلحان مذهبی به‌ویژه دین و پیامبر اسلام از جدی‌ترین مدافعان نفی جنگ و خشونت هستند (ص۸۷). نویسنده کتاب پس از ذکر این نکته به برخی از آیات و روایات نفی جنگ در اسلام اشاره دارد (ص۸۷) و در ادامه، در گفتار «رویکرد اسلام به جنگ و خشونت»، به مباحثی درباره نفی جنگ و خشونت پرداخته (ص۹۴-۱۰۱). و مهم‌ترین اصول حقوق بشردوستانه در اسلام را عدالت و سپس صلح و همزیستی مسالمت‌آمیز، نفی سلطه‌گری و سلطه‌پذیری، امنیت، برابری و تساوی انسان‌ها، رحمت، مودّت و دوستی، تفاهم و وفای به عهد دانسته است.<br /> <br /> ==فلسفه جهاد اسلامی، صلح و ایجاد جامعه توحیدی==<br /> عمید زنجانی در گفتار دوم از فصل دوم کتاب، جایگاه جهاد در نگرش اسلامی را با یک مقدمه و ده مبحث تبیین کرده است. وی معنای جهاد در حقوق اسلامی را مبارزه مسلمانان با کفار برای دعوت به دین اسلام یا دفاع از استقلال حکومت اسلام و مسلمانان یا مبارزه با شورشیان داخلی تعریف کرده است (ص۱۰۴). همچنین هدف حقیقی و علت غایی جهاد در اسلام، صلح و تبعیت از آیین یکتاپرستی است و فلسفه جهاد، مبارزه برای اعتلای انسانیت و نیل به جامعه توحیدی و سپس تعمیم عدالت و مساوات اسلامی و زدودن شرک و گسترش دارالاسلام است (ص۱۰۵). بعضی از فقها آیات مربوط به جهاد را به دو دسته جهاد مطلق (جهاد با کفار) و جهاد مشروط و مقید تقسیم کرده‌اند به علاوه آیاتی که امور جنگی و ثواب جهاد را بیان می‌کنند (ص۱۰۶).<br /> <br /> از نظر فقه شیعی و سنی، جهاد دو نوع جهاد ابتدایی(جهاد دعوت) و جهاد تدافعی است ولی در فقه شیعه، برخی فقها [[جهاد ابتدایی]] و دعوت را مشروط به وجود و اذن امام عادل یا نماینده منصوب او در زمان حضور دانسته و بعضی دیگر آن را در زمان غیبت نیز واجب می‌دانند (ص۱۰۷و۱۰۸). نویسنده در ادامه، ویژگی‌ و انواع جهاد دفاعی (ص۱۱۱) مانند جهاد آزادی‌بخش(ص۱۱۳)، مسئله جهاد و مقابله به مثل (ص۱۱۴)، اصول مدیریت و کنترل جنگ (ص۱۱۶) و قواعد محدودکننده نسبت به اشخاص و غیرنظامیان (ص۱۱۹) را تبیین کرده است.<br /> <br /> ==تأیید اصل تفکیک میان نظامیان و غیرنظامیان در فقه اسلامی==<br /> نویسنده در فصل سوم کتاب به اصول رفتار با نظامیان و غیرنظامیان از دیدگاه اسلام پرداخته است. در مقدمه فصل، ابتدا مروری بر مفاهیم حقوق بشردوستانه بین‌المللی و اسلامی کرده و سپس اصول تفکیک، ضرروت و تناسب در حقوق بشردوستانه بین‌المللی و اسلامی را متذکر شده است (ص۱۲۸). عمید تصریح می‌کند که در نظر فقیهان اسلامی، حمایت از افراد غیرنظامی و مراقبت از آنان امری قطعی و خدشه‌ناپذیر است (ص۱۲۹). بعد از مقدمه، وی اصول رفتار با رزمندگان و نیروهای نظامی (ص۱۳۰)، اصول رفتار با غیرنظامیان (ص۱۳۵) و اصول رفتار با اسیران (ص۱۴۰) را در سه گفتار جا داده و در گفتار چهارم و پایانی این فصل به انواع مخاصمات در حقوق اسلامی (ص۱۴۵) پرداخته است.<br /> <br /> در اصول رفتار با نظامیان و رزمندگان، در بحث ابزارهای جنگی، ممنوعیت کاربرد [[سلاح‌های کشتارجمعی]] ، آتش‌زا و مسموم‌کننده را از نظر فقهی بیان کرده (ص۱۳۰و۱۳۱) و در روش‌های جنگی نیز ممنوعیت بعضی روش‌ها را در اسلام آورده است؛ مانند اقدام به جنگ با هدف خونریزی، کشتار، تخریب و انتقام‌جویی، آغاز جنگ بدون هشدار نسبت به اعمال ممنوعه، مثله‌کردن یا کشتن دشمنان توأم با شکنجه، کشتن نوزادان، کودکان، زنان و سالخوردگان (ص۱۳۲-۱۳۴).<br /> <br /> در اصول رفتار با غیرنظامیان، به قاعده کلی [[تفکیک نظامیان و غیرنظامیان]] در حقوق بین‌الملل اشاره کرده و این قاعده کلی را با تعبیر فقها «لایقتل غیر المقاتل» در ادبیات فقیهان سنجیده است (ص۱۳۵). نویسنده همچنین به توجه خاصی که در متون روایی و فقهی درباره مجروحان و آسیب‌دیدگان جنگی (ص۱۳۵و۱۳۶) و حمایت از زنان، کودکان، سالخوردگان، روحانیان و نیروهای مذهبی همراه نیروهای مسلح شده اشاره کرده است (ص۱۳۶-۱۳۹).<br /> <br /> ==حفظ حقوق اسیر ==<br /> رفتار انسانی با اسیران جنگی به عنوان یکی از مباحث مهم حقوق بین‌الملل و اسلام بخش‌هایی از کتاب را به خود اختصاص داده است. عمید زنجانی اسیر را در حقوق اسلامی و اصطلاح فقهی، همان رزمنده دشمن دانسته که عرفاً از نیروهای تحت فرماندهی جنگ محسوب می‌شود (ص۱۴۰) یا کسی است که در جنگ داخلی دستگیر می‌شود (ص۱۴۱) به گفته وی رسیدگی، نگهداری و مراقبت اسیران از واجبات کفایی است و انجام آن یا به صورت مستقیم بر عهده دولت اسلامی و بیت‌المال است یا به طور غیرمستقیم از باب حسبه به دولت اسلامی واگذار می‌شود (ص۱۴۲). همچنین اشتغال و کار اسیران جنگی از نظر اسلام حکم خاصی ندارد و مشمول مقررات عمومی کار در اسلام است ولی بیگاری کشیدن و کار اجباری اسیران نمی‌تواند مصداق احسان باشد که در قرآن و سنت برای اسیران تأکید شده است (ص۱۴۲). <br /> <br /> نکته دیگر اینکه داشتن عقیده و مذهب مخالف یا گرایش‌های سیاسی انحرافی و مانند آن، مانع از برخورداری اسیر از حقوق خود نمی‌شود (ص۱۴۲). عمید زنجانی در ادامه، نمونه‌هایی از آیات قرآن، روایت و سیره پیامبر درباره رفتار با اسیران ذکر کرده و سپس بحث پایان اسارات و انواع آن در اسلام را روشن کرده است: ۱- آزادی و استرداد بدون قید و شرط و یکجانبه، ۲- آزادی به صورت فدیه با پرداخت مبلغ یا مبادله اسرا (ص۱۴۴).<br /> <br /> ==اصل کرامت انسانی، پایه حقوق بشر داخلی و بین‌المللی==<br /> عمید زنجانی در فصل سوم کتاب که درباره رفتار با نظامیان و غیر نظامیان است به انواع مخاصمات مسلحانه در دو سطح بین‌المللی و غیر بین‌المللی از نظر اسلام پرداخته است. منظور از مخاصمات مسلحانه بین‌المللی هنگامی است که دست کم دو دولت با یکدیگر وارد جنگ شوند و شرایط اشغال نظامی و مبارزه نهضت‌های آزادی بخش نیز در این دسته است. مراد از مخاصمات مسلحانه غیر بین‌المللی، مبارزه گروه‌های مسلحانه غیر دولتی با دولت مرکزی یا چند دولت است (ص۱۴۵). وی برای مخاصمات مسلحانه غیر بین‌المللی به باغیان و خوارج اشاره دارد که علیه امام (حاکم اسلامی) قیام کردند (ص۱۴۵). به گفته ایشان تمرد و بغی به امام، چه تحت فرماندهی و چه بدون آن، نوعی جنگ داخلی است و اقدام متقابل را ایجاب می‌کند و حکم آن طبق [[آیه ۹ سوره حجرات|آیه نهم سوره حجرات]] مشخص است (ص۱۴۶).<br /> <br /> به گفته عمید زنجانی حقوق بشردوستانه اسلامی در دو حوزه داخلی و بین‌المللی دو مقوله کاملا مرتبط با یکدیگرند و در هر دو اصل کرامت انسانی باید حفظ و حراست شود (ص۱۴۷).<br /> <br /> ==اولویت صلح با قراردادهای اَمان و ذمّه==<br /> آخرین فصل کتاب حقوق‌ بشردوستان از منظر اسلام، درباره پایان مخاصمات است. نویسنده تصریح می‌کند که در اسلام صلح و پایان درگیری‌های مسلحانه اهمیت ویژه‌ای دارد (ص۱۴۹). وی در گفتار اول، انواع قراردادهای پایان مخاصمه در اسلام را بیان کرده و برای هر کدام مستندات فقهی، اقسام، آثار، احکام و موارد مرتبط دیگر را شرح داده است که عبارتند از قرارداد صلح موقت یا هُدنه (ص۱۵۰-۱۶۲)، ۲- قرارداد صلح دائمی یا سِلم (ص۱۶۲-۱۶۴).<br /> <br /> نویسنده در گفتار دوم این فصل، قرارداد امان و مستند فقهی آن مثل [[آیه ۶ سوره توبه|آیه شش سوره توبه]] را بحث کرده است (ص۱۶۵). این قرارداد در دو نوع واقع می‌شود: امان عمومی و رسمی مانند قرارداد صلح حدیبیه، و امان خاص و غیر رسمی و موردی. مدت قرارداد امان موقتی است، و فقهای حنفی آن را جایز و قابل نقض می‌دانند ولی فقهای شیعه و زیدیه آن را لازم و غیر قابل نقض می‌دانند (ص۱۶۶-۱۶۸). <br /> <br /> در گفتار سوم، قرارداد ذمه و مستندات فقهی آن از جمله [[آیه ۲۹ سوره توبه]] بحث شده است (ص۱۷۰) قرارداد ذمه گاه با یک دولت است و گاه با یک فرد (ص۱۷۱). ذمه عقدی لازم و دائمی است (ص۱۷۳). در فقه شیعه قرارداد ذمه فقط برای اهل کتاب است اما در فقهای عامه نظرات دیگری وجود دارد (ص۱۷۳-۱۷۵). اسلام آزادی عقیده و مذهب اهل ذمه، و آزادی انتخاب مسکن ذمیان را در مقابل پرداخت جزیه و احترام به قوانین، مقررات و احکام اسلامی(ص۱۷۹) از سوی آنان می‌پذیرد. نویسنده در دو قرارداد امان و ذمه به مرجع صلاحیت‌دار و اختلافات فقهی اعطای امان (ص۱۶۷و۱۶۹) یا انعقاد ذمه(ص۱۷۱-۱۷۳) نیز پرداخته است.<br /> <br /> [[رده:مقالات کتاب‌شناسی]]</div>

Mkhaghanif