سید محمود حسینی شاهرودی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Alimirarab در ‏۲۸ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۳۱

2026-03-28T20:31:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۳۱
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	{{عالمان فقه معاصر}}		{{عالمان فقه معاصر}}
	[[رده:مقاله‌های شخصیت‌شناسی]]		[[رده:مقاله‌های شخصیت‌شناسی]]

			[[en:Sayyid Mahmoud Hosseini Shahroudi]]

Alikhani در ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۴۲

2026-03-14T03:42:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۴۲
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	\| آراء = کراهت نقاشی و عکاسی از چهره		\| آراء = کراهت نقاشی و عکاسی از چهره
	\| استادان = [[آخوند خراسانی]]، [[محمدحسین غروی نائینی\|میرزای نائینی]]، [[آقاضیا عراقی]]		\| استادان = [[آخوند خراسانی]]، [[محمدحسین غروی نائینی\|میرزای نائینی]]، [[آقاضیا عراقی]]
	\| شاگردان = [[سید محمد حسینی شاهرودی]]،		\| شاگردان = [[سید محمد حسینی شاهرودی]]
	\| وب سایت =		\| وب سایت =
	}}		}}
	'''سید محمود حسینی شاهرودی''' (متولد۱۳۰۱ق(۱۲۶۲ش) در شاهرود و متوفای ۱۳۹۴ق(۱۳۵۳ش) در نجف		'''سید محمود حسینی شاهرودی''' (متولد۱۳۰۱ق/۱۲۶۲ش در شاهرود و متوفای ۱۳۹۴ق/۱۳۵۳ش در نجف) از مراجع تقلید شیعه در قرن چهاردهم هجری قمری بود. او از شاگردان [[آخوند خراسانی]]، [[محمدحسین غروی نائینی\|میرزای نائینی]] و آقا ضیاء عراقی بود که پس از [[سید ابوالحسن موسوی اصفهانی\|سید ابوالحسن اصفهانی]] (م۱۳۶۵ق) بخش زیادی از شیعیان از او تقلید می‌کردند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۱۳، ۳۱ و۴۲.</ref>
	از مراجع تقلید شیعه در قرن چهاردهم هجری قمری بود. او از شاگردان [[آخوند خراسانی]]، [[محمدحسین غروی نائینی\|میرزای نائینی]] و آقا ضیاء عراقی بود که پس از [[سید ابوالحسن موسوی اصفهانی\|سید ابوالحسن اصفهانی]] (م۱۳۶۵ق) بخش زیادی از شیعیان از او تقلید می‌کردند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۱۳، ۳۱ و۴۲.</ref>

	در دوران مرجعیت سید محمود حسینی شاهرودی یعنی نیمه اول قرن چهارده شمسی، مسائل نوظهوری مانند رادیو، گرامافون، موسیقی نوین، بانکداری ربوی، عکس و فیلم، انتخابات، وضعیت سیاسی ایران و عراق و برخی احکام مرتبط با حج و بعثه رخ نموده و در حوزه استفتائات و فتاوای وی و مراجع آن دوره مطرح بود. با این حال و با وجود دریافت روزانه ده‌ها استفتاء و تشکیل مجلس استفتاء که شامل مسائل نوظهور نیز بوده است،<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۶۱.</ref> ~~دیدگاه ها~~ و مبانی فقهی او به شکل مناسب و کامل ثبت و منتشر نشده است.		در دوران مرجعیت سید محمود حسینی شاهرودی یعنی نیمه اول قرن چهارده شمسی، مسائل نوظهوری مانند رادیو، گرامافون، موسیقی نوین، بانکداری ربوی، عکس و فیلم، انتخابات، وضعیت سیاسی ایران و عراق و برخی احکام مرتبط با حج و بعثه رخ نموده و در حوزه استفتائات و فتاوای وی و مراجع آن دوره مطرح بود. با این حال و با وجود دریافت روزانه ده‌ها استفتاء و تشکیل مجلس استفتاء که شامل مسائل نوظهور نیز بوده است،<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۶۱.</ref> دیدگاه‌ها و مبانی فقهی او به شکل مناسب و کامل ثبت و منتشر نشده است.

	در رساله عملیه او نیز حکم مسائل معاصر زیادی ثبت نشده است؛ مگر مواردی مانند: عدم ولایت پدر در [[ازدواج دختر باکره رشیده]] و توصیه به اجازه‌گرفتن از پدر یا جد پدری،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۰.</ref> حلال‌بودن [[جوایز بانکی]]،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۷.</ref> و ~~مکروه بودن~~ [[عکاسی]] و [[نقاشی چهره]].<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۸.</ref> او هم‌چنین [[ماء الشعیر]]<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۱۹.</ref> و [[الکل صنعتی]] را در صورتی که مست‌کننده نباشد پاک می‌داند.<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۱۸.</ref>		در رساله عملیه او نیز حکم مسائل معاصر زیادی ثبت نشده است؛ مگر مواردی مانند: عدم ولایت پدر در [[ازدواج دختر باکره رشیده]] و توصیه به اجازه‌گرفتن از پدر یا جد پدری،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۰.</ref> حلال‌بودن [[جوایز بانکی]]،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۷.</ref> و مکروه‌بودن [[عکاسی]] و [[نقاشی چهره]].<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۸.</ref> او هم‌چنین [[ماء الشعیر]]<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۱۹.</ref> و [[الکل صنعتی]] را در صورتی که مست‌کننده نباشد پاک می‌داند.<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۱۸.</ref>

	دو کتاب حاشیه بر کتاب «عروة ~~الوثقی»،~~ حاشیه بر کتاب «وسیلة النجاة» فتاوای او را منعکس می‌کنند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۴۷؛ «نجوم امت ۲۰»، ص۷۰.</ref> کتاب‌های «ینابیع‌ الفقه» با موضوع صلاة و «نتائج الأفكار فی الأصول» هر دو به قلم سید محمدجعفر جزایری نیز تقریرات درس خارج او هستند<ref>جزایری، ینابیع الفقه، مقدمه، ص۵؛ حسینی شاهرودی، نتائج الأفكار فی الأصول، ج۱، مقدمه، ص۸.</ref> کنگره بزرگداشت سید محمود حسینی شاهرودی با عنوان «عالم ذوالشهادتین» در ۱۷ تیر سال ۱۴۰۰ش در شاهرود برگزار و آثاری در معرفی وی منتشر شد.<ref> نک: «عالم ذوالشهادتین».</ref>		دو کتاب حاشیه بر کتاب «عروة الوثقی» و حاشیه بر کتاب «وسیلة النجاة» فتاوای او را منعکس می‌کنند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۴۷؛ «نجوم امت ۲۰»، ص۷۰.</ref> کتاب‌های «ینابیع‌ الفقه» با موضوع صلاة و «نتائج الأفكار فی الأصول» هر دو به قلم سید محمدجعفر جزایری نیز تقریرات درس خارج او هستند<ref>جزایری، ینابیع الفقه، مقدمه، ص۵؛ حسینی شاهرودی، نتائج الأفكار فی الأصول، ج۱، مقدمه، ص۸.</ref> کنگره بزرگداشت سید محمود حسینی شاهرودی با عنوان «عالم ذوالشهادتین» در ۱۷ تیر سال ۱۴۰۰ش در شاهرود برگزار و آثاری در معرفی وی منتشر شد.<ref> نک: «عالم ذوالشهادتین».</ref>

	در آثاری که درباره او نگاشته شده، در کنار بیان کوشش علمی و نیز اخلاق و سجایای ستوده او، بیشتر به فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی او توجه شده ~~است.~~مانند حمایت‌های معیشتی و درمانی در حوزه‌های علمیه<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۹۴و ۹۵؛ «عالم ذوالشهادتین».</ref> و تأسیس اولین بعثه حج مرجعیت شیعه از سال ~~۱۳۴۶ش،که~~ در ادامه، الگویی برای دیگر مراجع تقلید گردید.<ref>«عالم ذوالشهادتین»، افق حوزه، ص۶.</ref>		در آثاری که درباره او نگاشته شده، در کنار بیان کوشش علمی و نیز اخلاق و سجایای ستوده او، بیشتر به فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی او توجه شده است، مانند حمایت‌های معیشتی و درمانی در حوزه‌های علمیه<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۹۴و ۹۵؛ «عالم ذوالشهادتین».</ref> و تأسیس اولین بعثه حج مرجعیت شیعه از سال ۱۳۴۶ش، که در ادامه، الگویی برای دیگر مراجع تقلید گردید.<ref>«عالم ذوالشهادتین»، افق حوزه، ص۶.</ref>

	طبق اسناد و گزارش پژوهشگران، سید محمود حسینی شاهرودی در مبارزات نهضت اسلامی ایران در نجف نسبت به برخی از حوادث موضع‌گیری داشته‌ است؛ مانند مخالفت با لایحه انجمن‌های ایالتی ـ ولایتی، ~~محکوم نمودن~~ تهاجم مأموران رژیم پهلوی به مدرسه فیضیه در دوم فروردین ۱۳۴۲ش، ~~محکوم نمودن~~ جنایات رژیم پهلوی در ۱۵ خرداد ۴۲، و موضع‌گیری علیه تبعید [[سید روح‌الله موسوی خمینی\|امام خمینی]].<ref>قاسم‌پور، زندگی و مبارزات آیت‌الله العظمی سید محمود حسینی شاهرودی به روایت اسناد، تهران، ۱۳۸۸ش، ص۴۷، ۶۲، ۶۴، ۷۲ و ۸۶؛ «عالم ذوالشهادتین»، ص۸.</ref>		طبق اسناد و گزارش پژوهشگران، سید محمود حسینی شاهرودی در مبارزات نهضت اسلامی ایران در نجف نسبت به برخی از حوادث موضع‌گیری داشته‌ است؛ مانند مخالفت با لایحه انجمن‌های ایالتی ـ ولایتی، محکوم‌نمودن تهاجم مأموران رژیم پهلوی به مدرسه فیضیه در دوم فروردین ۱۳۴۲ش، محکوم‌نمودن جنایات رژیم پهلوی در ۱۵ خرداد ۴۲، و موضع‌گیری علیه تبعید [[سید روح‌الله موسوی خمینی\|امام خمینی]].<ref>قاسم‌پور، زندگی و مبارزات آیت‌الله العظمی سید محمود حسینی شاهرودی به روایت اسناد، تهران، ۱۳۸۸ش، ص۴۷، ۶۲، ۶۴، ۷۲ و ۸۶؛ «عالم ذوالشهادتین»، ص۸.</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==

Mkhaghanif در ‏۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۹

2026-03-12T13:29:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{~~نگارش~~}}		{{نویسنده
			\|نویسنده = مهدی خسروی سرشکی
			\|نویسنده۲ =
			\|نویسنده۳ =
			\|گردآوری =
			\|ویراستار۱ =
			\|ویراستار۲ =
			\|ویراستار۳ =
			}}
	{{جعبه اطلاعات اشخاص		{{جعبه اطلاعات اشخاص
	\| شهرت = سید محمود حسینی شاهرودی		\| شهرت = سید محمود حسینی شاهرودی
خط ۳۳:		خط ۴۱:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	==منابع==		==منابع==
	* «عالم ذوالشهادتین: ویژه نامه کنگره بزرگداشت سید محمود حسینی شاهرودی»، افق حوزه (هفته نامه)، دوشنبه ۱۴ تیر ۱۴۰۰.		* «عالم ذوالشهادتین: ویژه نامه کنگره بزرگداشت سید محمود حسینی شاهرودی»، افق حوزه (هفته نامه)، دوشنبه ۱۴ تیر ۱۴۰۰.
خط ۴۵:		خط ۵۲:
	* «نجوم امت ۲۰: مرحوم آیت الله العظمی سید محمود شاهرودی»، نور علم، ش۲۳، آبان ۱۳۶۶.		* «نجوم امت ۲۰: مرحوم آیت الله العظمی سید محمود شاهرودی»، نور علم، ش۲۳، آبان ۱۳۶۶.

	[[رده:~~پیش‌نویس مقاله‌ها~~]]		{{عالمان فقه معاصر}}
			[[رده:مقاله‌های شخصیت‌شناسی]]

Mkhaghanif: Mkhaghanif صفحهٔ فقه معاصر:پیش‌نویس سید محمود حسینی شاهرودی را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به سید محمود حسینی شاهرودی منتقل کرد

2026-03-12T13:23:27Z

Mkhaghanif صفحهٔ فقه معاصر:پیش‌نویس سید محمود حسینی شاهرودی را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به سید محمود حسینی شاهرودی منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۳
(بدون تفاوت)

Mkhaghanif در ‏۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۸

2026-03-12T13:08:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۸
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	}}		}}
	'''سید محمود حسینی شاهرودی''' (متولد۱۳۰۱ق(۱۲۶۲ش) در شاهرود و متوفای ۱۳۹۴ق(۱۳۵۳ش) در نجف		'''سید محمود حسینی شاهرودی''' (متولد۱۳۰۱ق(۱۲۶۲ش) در شاهرود و متوفای ۱۳۹۴ق(۱۳۵۳ش) در نجف
	از مراجع تقلید شیعه در قرن چهاردهم هجری قمری بود. او از شاگردان [[آخوند خراسانی]]، [[محمدحسین غروی نائینی\|میرزای نائینی]] و آقا ضیاء عراقی بود که پس از [[سید ابوالحسن موسوی اصفهانی\|سید ابوالحسن اصفهانی]] (م۱۳۶۵ق) بخش زیادی از شیعیان از او تقلید می‌کردند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ~~ص۱۳و۳۱و۴۲~~.</ref>		از مراجع تقلید شیعه در قرن چهاردهم هجری قمری بود. او از شاگردان [[آخوند خراسانی]]، [[محمدحسین غروی نائینی\|میرزای نائینی]] و آقا ضیاء عراقی بود که پس از [[سید ابوالحسن موسوی اصفهانی\|سید ابوالحسن اصفهانی]] (م۱۳۶۵ق) بخش زیادی از شیعیان از او تقلید می‌کردند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۱۳، ۳۱ و۴۲.</ref>

	در دوران مرجعیت سید محمود حسینی شاهرودی یعنی نیمه اول قرن چهارده شمسی، مسائل نوظهوری مانند رادیو، گرامافون، موسیقی نوین، بانکداری ربوی، عکس و فیلم، انتخابات، وضعیت سیاسی ایران و عراق و برخی احکام مرتبط با حج و بعثه رخ نموده و در حوزه استفتائات و فتاوای وی و مراجع آن دوره مطرح بود. با این حال و با وجود دریافت روزانه ده‌ها استفتاء و تشکیل مجلس استفتاء که شامل مسائل نوظهور نیز بوده است،<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۶۱.</ref> دیدگاه ها و مبانی فقهی او به شکل مناسب و کامل ثبت و منتشر نشده است.		در دوران مرجعیت سید محمود حسینی شاهرودی یعنی نیمه اول قرن چهارده شمسی، مسائل نوظهوری مانند رادیو، گرامافون، موسیقی نوین، بانکداری ربوی، عکس و فیلم، انتخابات، وضعیت سیاسی ایران و عراق و برخی احکام مرتبط با حج و بعثه رخ نموده و در حوزه استفتائات و فتاوای وی و مراجع آن دوره مطرح بود. با این حال و با وجود دریافت روزانه ده‌ها استفتاء و تشکیل مجلس استفتاء که شامل مسائل نوظهور نیز بوده است،<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۶۱.</ref> دیدگاه ها و مبانی فقهی او به شکل مناسب و کامل ثبت و منتشر نشده است.

Mkhaghanif در ‏۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۴

2026-03-12T13:04:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۴
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	}}		}}
	'''سید محمود حسینی شاهرودی''' (متولد۱۳۰۱ق(۱۲۶۲ش) در شاهرود و متوفای ۱۳۹۴ق(۱۳۵۳ش) در نجف		'''سید محمود حسینی شاهرودی''' (متولد۱۳۰۱ق(۱۲۶۲ش) در شاهرود و متوفای ۱۳۹۴ق(۱۳۵۳ش) در نجف
	از مراجع تقلید شیعه در قرن چهاردهم هجری قمری بود. او از شاگردان آخوند ~~خراسانی،~~ [[محمدحسین غروی نائینی\|میرزای نائینی]] و آقا ضیاء عراقی بود که پس از [[سید ابوالحسن موسوی اصفهانی\|سید ابوالحسن اصفهانی]] (م۱۳۶۵ق) بخش زیادی از شیعیان از او تقلید می‌کردند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۱۳و۳۱و۴۲.</ref>		از مراجع تقلید شیعه در قرن چهاردهم هجری قمری بود. او از شاگردان [[آخوند خراسانی]]، [[محمدحسین غروی نائینی\|میرزای نائینی]] و آقا ضیاء عراقی بود که پس از [[سید ابوالحسن موسوی اصفهانی\|سید ابوالحسن اصفهانی]] (م۱۳۶۵ق) بخش زیادی از شیعیان از او تقلید می‌کردند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۱۳و۳۱و۴۲.</ref>

	در دوران مرجعیت سید محمود حسینی شاهرودی یعنی نیمه اول قرن چهارده شمسی، مسائل نوظهوری مانند رادیو، گرامافون، موسیقی نوین، بانکداری ربوی، عکس و فیلم، انتخابات، وضعیت سیاسی ایران و عراق و برخی احکام مرتبط با حج و بعثه رخ نموده و در حوزه استفتائات و فتاوای وی و مراجع آن دوره مطرح بود. با این حال و با وجود دریافت روزانه ده‌ها استفتاء و تشکیل مجلس استفتاء که شامل مسائل نوظهور نیز بوده است،<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۶۱.</ref> دیدگاه ها و مبانی فقهی او به شکل مناسب و کامل ثبت و منتشر نشده است.		در دوران مرجعیت سید محمود حسینی شاهرودی یعنی نیمه اول قرن چهارده شمسی، مسائل نوظهوری مانند رادیو، گرامافون، موسیقی نوین، بانکداری ربوی، عکس و فیلم، انتخابات، وضعیت سیاسی ایران و عراق و برخی احکام مرتبط با حج و بعثه رخ نموده و در حوزه استفتائات و فتاوای وی و مراجع آن دوره مطرح بود. با این حال و با وجود دریافت روزانه ده‌ها استفتاء و تشکیل مجلس استفتاء که شامل مسائل نوظهور نیز بوده است،<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۶۱.</ref> دیدگاه ها و مبانی فقهی او به شکل مناسب و کامل ثبت و منتشر نشده است.

	در رساله عملیه او نیز حکم مسائل معاصر زیادی ثبت نشده است؛ مگر مواردی مانند: ~~سزاوار بودن اجازه‌گرفتن از~~ پدر ~~یا جد پدری برای~~ [[ازدواج دختر باکره رشیده~~\|ازدواج دختر بالغ و رشیده و باکره~~]]،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۰.</ref> ~~کفایت عقد صیغه یک ساعته برای محرمیت،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۶.</ref> حلال بودن~~ [[جوایز بانکی]]،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۷.</ref> و مکروه بودن [[عکاسی]] و [[نقاشی چهره]].<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۸.</ref> او هم‌چنین [[ماء الشعیر]]<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۱۹.</ref> و [[الکل صنعتی]] را در صورتی که مست‌کننده نباشد پاک می‌داند.<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۱۸.</ref>		در رساله عملیه او نیز حکم مسائل معاصر زیادی ثبت نشده است؛ مگر مواردی مانند: عدم ولایت پدر در [[ازدواج دختر باکره رشیده]] و توصیه به اجازه‌گرفتن از پدر یا جد پدری،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۰.</ref> حلال‌بودن [[جوایز بانکی]]،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۷.</ref> و مکروه بودن [[عکاسی]] و [[نقاشی چهره]].<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۸.</ref> او هم‌چنین [[ماء الشعیر]]<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۱۹.</ref> و [[الکل صنعتی]] را در صورتی که مست‌کننده نباشد پاک می‌داند.<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۱۸.</ref>

	دو کتاب حاشیه بر کتاب «عروة الوثقی»، حاشیه بر کتاب «وسیلة النجاة» فتاوای او را منعکس می‌کنند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۴۷؛ «نجوم امت ۲۰»، ص۷۰.</ref> کتاب‌های «ینابیع‌ الفقه» با موضوع صلاة و «نتائج الأفكار فی الأصول» هر دو به قلم سید محمدجعفر جزایری نیز تقریرات درس خارج او هستند<ref>جزایری، ینابیع الفقه، مقدمه، ص۵؛ حسینی شاهرودی، نتائج الأفكار فی الأصول، ج۱، مقدمه، ص۸.</ref> کنگره بزرگداشت سید محمود حسینی شاهرودی با عنوان «عالم ذوالشهادتین» در ۱۷ تیر سال ۱۴۰۰ش در شاهرود برگزار و آثاری در معرفی وی منتشر شد.<ref> نک: «عالم ذوالشهادتین».</ref>		دو کتاب حاشیه بر کتاب «عروة الوثقی»، حاشیه بر کتاب «وسیلة النجاة» فتاوای او را منعکس می‌کنند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۴۷؛ «نجوم امت ۲۰»، ص۷۰.</ref> کتاب‌های «ینابیع‌ الفقه» با موضوع صلاة و «نتائج الأفكار فی الأصول» هر دو به قلم سید محمدجعفر جزایری نیز تقریرات درس خارج او هستند<ref>جزایری، ینابیع الفقه، مقدمه، ص۵؛ حسینی شاهرودی، نتائج الأفكار فی الأصول، ج۱، مقدمه، ص۸.</ref> کنگره بزرگداشت سید محمود حسینی شاهرودی با عنوان «عالم ذوالشهادتین» در ۱۷ تیر سال ۱۴۰۰ش در شاهرود برگزار و آثاری در معرفی وی منتشر شد.<ref> نک: «عالم ذوالشهادتین».</ref>

	در آثاری که درباره او نگاشته شده، در کنار بیان کوشش علمی و نیز اخلاق و سجایای ستوده او، بیشتر به فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی او توجه شده است.مانند حمایت‌های معیشتی و ~~بیمه~~ درمانی در حوزه‌های علمیه<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۹۴و ۹۵؛ «عالم ذوالشهادتین».</ref> و تأسیس اولین بعثه حج مرجعیت شیعه از سال ۱۳۴۶ش،که در ادامه، الگویی برای دیگر مراجع تقلید گردید.<ref>«عالم ذوالشهادتین»، افق حوزه، ص۶.</ref>		در آثاری که درباره او نگاشته شده، در کنار بیان کوشش علمی و نیز اخلاق و سجایای ستوده او، بیشتر به فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی او توجه شده است.مانند حمایت‌های معیشتی و درمانی در حوزه‌های علمیه<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۹۴و ۹۵؛ «عالم ذوالشهادتین».</ref> و تأسیس اولین بعثه حج مرجعیت شیعه از سال ۱۳۴۶ش،که در ادامه، الگویی برای دیگر مراجع تقلید گردید.<ref>«عالم ذوالشهادتین»، افق حوزه، ص۶.</ref>

	طبق اسناد و گزارش پژوهشگران، سید محمود حسینی شاهرودی در مبارزات نهضت اسلامی ایران در نجف نسبت به برخی از حوادث موضع‌گیری داشته‌ است؛ مانند مخالفت با لایحه انجمن‌های ایالتی ـ ولایتی، محکوم نمودن تهاجم مأموران رژیم پهلوی به مدرسه فیضیه در دوم فروردین ۱۳۴۲ش، محکوم نمودن جنایات رژیم پهلوی در ۱۵ خرداد ۴۲، و موضع‌گیری علیه تبعید [[سید روح‌الله موسوی خمینی\|امام خمینی]].<ref>قاسم‌پور، زندگی و مبارزات آیت‌الله العظمی سید محمود حسینی شاهرودی به روایت اسناد، تهران، ۱۳۸۸ش، ص۴۷، ۶۲، ۶۴، ۷۲ و ۸۶؛ «عالم ذوالشهادتین»، ص۸.</ref>		طبق اسناد و گزارش پژوهشگران، سید محمود حسینی شاهرودی در مبارزات نهضت اسلامی ایران در نجف نسبت به برخی از حوادث موضع‌گیری داشته‌ است؛ مانند مخالفت با لایحه انجمن‌های ایالتی ـ ولایتی، محکوم نمودن تهاجم مأموران رژیم پهلوی به مدرسه فیضیه در دوم فروردین ۱۳۴۲ش، محکوم نمودن جنایات رژیم پهلوی در ۱۵ خرداد ۴۲، و موضع‌گیری علیه تبعید [[سید روح‌الله موسوی خمینی\|امام خمینی]].<ref>قاسم‌پور، زندگی و مبارزات آیت‌الله العظمی سید محمود حسینی شاهرودی به روایت اسناد، تهران، ۱۳۸۸ش، ص۴۷، ۶۲، ۶۴، ۷۲ و ۸۶؛ «عالم ذوالشهادتین»، ص۸.</ref>

Mkhaghanif در ‏۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۸

2026-03-12T12:58:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۸
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	در دوران مرجعیت سید محمود حسینی شاهرودی یعنی نیمه اول قرن چهارده شمسی، مسائل نوظهوری مانند رادیو، گرامافون، موسیقی نوین، بانکداری ربوی، عکس و فیلم، انتخابات، وضعیت سیاسی ایران و عراق و برخی احکام مرتبط با حج و بعثه رخ نموده و در حوزه استفتائات و فتاوای وی و مراجع آن دوره مطرح بود. با این حال و با وجود دریافت روزانه ده‌ها استفتاء و تشکیل مجلس استفتاء که شامل مسائل نوظهور نیز بوده است،<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۶۱.</ref> دیدگاه ها و مبانی فقهی او به شکل مناسب و کامل ثبت و منتشر نشده است.		در دوران مرجعیت سید محمود حسینی شاهرودی یعنی نیمه اول قرن چهارده شمسی، مسائل نوظهوری مانند رادیو، گرامافون، موسیقی نوین، بانکداری ربوی، عکس و فیلم، انتخابات، وضعیت سیاسی ایران و عراق و برخی احکام مرتبط با حج و بعثه رخ نموده و در حوزه استفتائات و فتاوای وی و مراجع آن دوره مطرح بود. با این حال و با وجود دریافت روزانه ده‌ها استفتاء و تشکیل مجلس استفتاء که شامل مسائل نوظهور نیز بوده است،<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۶۱.</ref> دیدگاه ها و مبانی فقهی او به شکل مناسب و کامل ثبت و منتشر نشده است.

	در رساله عملیه او نیز حکم مسائل معاصر زیادی ثبت نشده است؛ مگر مواردی مانند: سزاوار بودن ~~اجازه گرفتن~~ از پدر یا جد پدری برای ازدواج دختر بالغ و رشیده و ~~باکره،~~<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۰.</ref> کفایت عقد صیغه یک ساعته برای محرمیت،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۶.</ref> حلال بودن جوایز ~~بانکی،~~<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۷.</ref> و مکروه بودن عکاسی و نقاشی چهره.<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۸.</ref>		در رساله عملیه او نیز حکم مسائل معاصر زیادی ثبت نشده است؛ مگر مواردی مانند: سزاوار بودن اجازه‌گرفتن از پدر یا جد پدری برای [[ازدواج دختر باکره رشیده\|ازدواج دختر بالغ و رشیده و باکره]]،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۰.</ref> کفایت عقد صیغه یک ساعته برای محرمیت،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۶.</ref> حلال بودن [[جوایز بانکی]]،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۷.</ref> و مکروه بودن [[عکاسی]] و [[نقاشی چهره]].<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۸.</ref> او هم‌چنین [[ماء الشعیر]]<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۱۹.</ref> و [[الکل صنعتی]] را در صورتی که مست‌کننده نباشد پاک می‌داند.<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۱۸.</ref>

	دو کتاب حاشیه بر کتاب «عروة الوثقی»، حاشیه بر کتاب «وسیلة النجاة» فتاوای او را منعکس می‌کنند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۴۷؛ «نجوم امت ۲۰»، ص۷۰.</ref> کتاب‌های «ینابیع‌ الفقه» با موضوع صلاة و «نتائج الأفكار فی الأصول» هر دو به قلم سید محمدجعفر جزایری نیز تقریرات درس خارج او هستند<ref>جزایری، ینابیع الفقه، مقدمه، ص۵؛ حسینی شاهرودی، نتائج الأفكار فی الأصول، ج۱، مقدمه، ص۸.</ref> کنگره بزرگداشت سید محمود حسینی شاهرودی با عنوان «عالم ذوالشهادتین» در ۱۷ تیر سال ۱۴۰۰ش در شاهرود برگزار و آثاری در معرفی وی منتشر شد.<ref> نک: «عالم ذوالشهادتین».</ref>		دو کتاب حاشیه بر کتاب «عروة الوثقی»، حاشیه بر کتاب «وسیلة النجاة» فتاوای او را منعکس می‌کنند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۴۷؛ «نجوم امت ۲۰»، ص۷۰.</ref> کتاب‌های «ینابیع‌ الفقه» با موضوع صلاة و «نتائج الأفكار فی الأصول» هر دو به قلم سید محمدجعفر جزایری نیز تقریرات درس خارج او هستند<ref>جزایری، ینابیع الفقه، مقدمه، ص۵؛ حسینی شاهرودی، نتائج الأفكار فی الأصول، ج۱، مقدمه، ص۸.</ref> کنگره بزرگداشت سید محمود حسینی شاهرودی با عنوان «عالم ذوالشهادتین» در ۱۷ تیر سال ۱۴۰۰ش در شاهرود برگزار و آثاری در معرفی وی منتشر شد.<ref> نک: «عالم ذوالشهادتین».</ref>

Mkhaghanif در ‏۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۰

2026-03-12T12:50:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۰
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	از مراجع تقلید شیعه در قرن چهاردهم هجری قمری بود. او از شاگردان آخوند خراسانی، [[محمدحسین غروی نائینی\|میرزای نائینی]] و آقا ضیاء عراقی بود که پس از [[سید ابوالحسن موسوی اصفهانی\|سید ابوالحسن اصفهانی]] (م۱۳۶۵ق) بخش زیادی از شیعیان از او تقلید می‌کردند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۱۳و۳۱و۴۲.</ref>		از مراجع تقلید شیعه در قرن چهاردهم هجری قمری بود. او از شاگردان آخوند خراسانی، [[محمدحسین غروی نائینی\|میرزای نائینی]] و آقا ضیاء عراقی بود که پس از [[سید ابوالحسن موسوی اصفهانی\|سید ابوالحسن اصفهانی]] (م۱۳۶۵ق) بخش زیادی از شیعیان از او تقلید می‌کردند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۱۳و۳۱و۴۲.</ref>

	در دوران مرجعیت سید محمود حسینی شاهرودی، پدیده‌های نوظهور مانند تلویزیون، اینترنت، بانکداری مدرن، پیوندهای پزشکی پیشرفته یا معاملات الکترونیکی هنوز فراگیر نشده بودند. با این حال، برخی مسائل ~~نوظهور~~ مانند رادیو، گرامافون، موسیقی نوین، بانکداری ربوی، عکس و فیلم، انتخابات، وضعیت سیاسی ایران و عراق و برخی احکام مرتبط با حج و ~~بعثه،~~ در حوزه استفتائات و فتاوای وی و مراجع آن دوره مطرح بود. و با وجود دریافت روزانه ده‌ها استفتاء که شامل مسائل ~~مستحدثه~~ نیز بوده است، ~~و تشکیل مجلس استفتاء،~~<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۶۱.</ref> دیدگاه ها و مبانی فقهی او به شکل مناسب و کامل ثبت و منتشر نشده است.		در دوران مرجعیت سید محمود حسینی شاهرودی یعنی نیمه اول قرن چهارده شمسی، مسائل نوظهوری مانند رادیو، گرامافون، موسیقی نوین، بانکداری ربوی، عکس و فیلم، انتخابات، وضعیت سیاسی ایران و عراق و برخی احکام مرتبط با حج و بعثه رخ نموده و در حوزه استفتائات و فتاوای وی و مراجع آن دوره مطرح بود. با این حال و با وجود دریافت روزانه ده‌ها استفتاء و تشکیل مجلس استفتاء که شامل مسائل نوظهور نیز بوده است،<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۶۱.</ref> دیدگاه ها و مبانی فقهی او به شکل مناسب و کامل ثبت و منتشر نشده است.

	در رساله عملیه او نیز حکم مسائل معاصر زیادی ثبت نشده است؛ مگر مواردی مانند: سزاوار بودن اجازه گرفتن از پدر یا جد پدری برای ازدواج دختر بالغ و رشیده و باکره،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۰.</ref> کفایت عقد صیغه یک ساعته برای محرمیت،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۶.</ref> حلال بودن جوایز بانکی،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۷.</ref> و مکروه بودن عکاسی و نقاشی چهره.<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۸.</ref>		در رساله عملیه او نیز حکم مسائل معاصر زیادی ثبت نشده است؛ مگر مواردی مانند: سزاوار بودن اجازه گرفتن از پدر یا جد پدری برای ازدواج دختر بالغ و رشیده و باکره،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۰.</ref> کفایت عقد صیغه یک ساعته برای محرمیت،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۶.</ref> حلال بودن جوایز بانکی،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۷.</ref> و مکروه بودن عکاسی و نقاشی چهره.<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۸.</ref>

Mkhaghanif در ‏۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۴۳

2026-03-12T12:43:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۴۳
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	از مراجع تقلید شیعه در قرن چهاردهم هجری قمری بود. او از شاگردان آخوند خراسانی، [[محمدحسین غروی نائینی\|میرزای نائینی]] و آقا ضیاء عراقی بود که پس از [[سید ابوالحسن موسوی اصفهانی\|سید ابوالحسن اصفهانی]] (م۱۳۶۵ق) بخش زیادی از شیعیان از او تقلید می‌کردند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۱۳و۳۱و۴۲.</ref>		از مراجع تقلید شیعه در قرن چهاردهم هجری قمری بود. او از شاگردان آخوند خراسانی، [[محمدحسین غروی نائینی\|میرزای نائینی]] و آقا ضیاء عراقی بود که پس از [[سید ابوالحسن موسوی اصفهانی\|سید ابوالحسن اصفهانی]] (م۱۳۶۵ق) بخش زیادی از شیعیان از او تقلید می‌کردند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۱۳و۳۱و۴۲.</ref>

	~~دو کتاب حاشیه بر کتاب «عروة الوثقی»، حاشیه بر کتاب «وسیلة النجاة»~~ فتاوای ~~او را منعکس می‌کنند~~.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ~~ص۴۷؛ «نجوم امت ۲۰»، ص۷۰~~.</ref> ~~کتاب‌های «ینابیع‌ الفقه» با موضوع صلاة~~ و ~~«نتائج الأفكار فی الأصول» هر دو~~ به قلم سید محمدجعفر جزایری نیز تقریرات درس خارج او هستند<ref>جزایری، ینابیع الفقه، مقدمه، ص۵؛ حسینی شاهرودی، نتائج الأفكار فی الأصول، ج۱، مقدمه، ص۸.</ref> کنگره بزرگداشت سید محمود حسینی شاهرودی با عنوان «عالم ذوالشهادتین» در ۱۷ تیر سال ۱۴۰۰ش در شاهرود برگزار و ~~آثاری در معرفی وی~~ منتشر شد.~~<ref> نک: «عالم ذوالشهادتین».</ref>~~		در دوران مرجعیت سید محمود حسینی شاهرودی، پدیده‌های نوظهور مانند تلویزیون، اینترنت، بانکداری مدرن، پیوندهای پزشکی پیشرفته یا معاملات الکترونیکی هنوز فراگیر نشده بودند. با این حال، برخی مسائل نوظهور مانند رادیو، گرامافون، موسیقی نوین، بانکداری ربوی، عکس و فیلم، انتخابات، وضعیت سیاسی ایران و عراق و برخی احکام مرتبط با حج و بعثه، در حوزه استفتائات و فتاوای وی و مراجع آن دوره مطرح بود. و با وجود دریافت روزانه ده‌ها استفتاء که شامل مسائل مستحدثه نیز بوده است، و تشکیل مجلس استفتاء،<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۶۱.</ref> دیدگاه ها و مبانی فقهی او به شکل مناسب و کامل ثبت و منتشر نشده است.

	در ~~دوران مرجعیت سید محمود حسینی شاهرودی، پدیده‌های نوظهور~~ مانند ~~تلویزیون، اینترنت، بانکداری مدرن، پیوندهای پزشکی پیشرفته~~ یا معاملات الکترونیکی هنوز فراگیر نشده بودند. با این حال، برخی مسائل نوظهور مانند رادیو، گرامافون، موسیقی نوین، بانکداری ربوی، عکس و ~~فیلم، انتخابات، وضعیت سیاسی ایران~~ و ~~عراق و برخی احکام مرتبط با حج و بعثه، در حوزه استفتائات و فتاوای وی و مراجع آن دوره مطرح بود~~. ~~و با وجود دریافت روزانه ده‌ها استفتاء که شامل مسائل مستحدثه نیز بوده است، و تشکیل مجلس استفتاء،~~<ref>حسینی ~~اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۶۱~~.</ref> ~~دیدگاه ها و مبانی فقهی او به شکل مناسب~~ و ~~کامل ثبت~~ و ~~منتشر نشده است~~.		در رساله عملیه او نیز حکم مسائل معاصر زیادی ثبت نشده است؛ مگر مواردی مانند: سزاوار بودن اجازه گرفتن از پدر یا جد پدری برای ازدواج دختر بالغ و رشیده و باکره،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۰.</ref> کفایت عقد صیغه یک ساعته برای محرمیت،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۶.</ref> حلال بودن جوایز بانکی،<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۷.</ref> و مکروه بودن عکاسی و نقاشی چهره.<ref>حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۸.</ref>

	~~در رساله عملیه~~ او نیز حکم مسائل معاصر زیادی ثبت نشده است؛ مگر موادری مانند: سزاوار بودن اجازه گرفتن از پدر یا جد پدری برای ازدواج دختر بالغ و رشیده و باکره،<ref>حسینی ~~شاهرودی، توضیح المسائل، ص۳۸۰~~.</ref> ~~کفایت عقد صیغه یک ساعته برای محرمیت،~~<ref>حسینی شاهرودی، ~~توضیح المسائل، ص۳۸۶~~.</ref> ~~حلال بودن جوایز بانکی،<ref>~~حسینی ~~شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۷.</ref>~~ و ~~مکروه بودن عکاسی و نقاشی چهره~~.<ref>~~حسینی شاهرودی، توضیح المسائل، ص۴۵۸~~.</ref>		دو کتاب حاشیه بر کتاب «عروة الوثقی»، حاشیه بر کتاب «وسیلة النجاة» فتاوای او را منعکس می‌کنند.<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۴۷؛ «نجوم امت ۲۰»، ص۷۰.</ref> کتاب‌های «ینابیع‌ الفقه» با موضوع صلاة و «نتائج الأفكار فی الأصول» هر دو به قلم سید محمدجعفر جزایری نیز تقریرات درس خارج او هستند<ref>جزایری، ینابیع الفقه، مقدمه، ص۵؛ حسینی شاهرودی، نتائج الأفكار فی الأصول، ج۱، مقدمه، ص۸.</ref> کنگره بزرگداشت سید محمود حسینی شاهرودی با عنوان «عالم ذوالشهادتین» در ۱۷ تیر سال ۱۴۰۰ش در شاهرود برگزار و آثاری در معرفی وی منتشر شد.<ref> نک: «عالم ذوالشهادتین».</ref>

	در آثاری که درباره او نگاشته شده، در کنار بیان کوشش علمی و نیز اخلاق و سجایای ستوده او، بیشتر به فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی او توجه شده است.مانند حمایت‌های معیشتی و بیمه درمانی در حوزه‌های علمیه<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۹۴و ۹۵؛ «عالم ذوالشهادتین».</ref> و تأسیس اولین بعثه حج مرجعیت شیعه از سال ۱۳۴۶ش،که در ادامه، الگویی برای دیگر مراجع تقلید گردید.<ref>«عالم ذوالشهادتین»، افق حوزه، ص۶.</ref>		در آثاری که درباره او نگاشته شده، در کنار بیان کوشش علمی و نیز اخلاق و سجایای ستوده او، بیشتر به فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی او توجه شده است.مانند حمایت‌های معیشتی و بیمه درمانی در حوزه‌های علمیه<ref>حسینی اشکوری، الإمام الشاهرودی، ص۹۴و ۹۵؛ «عالم ذوالشهادتین».</ref> و تأسیس اولین بعثه حج مرجعیت شیعه از سال ۱۳۴۶ش،که در ادامه، الگویی برای دیگر مراجع تقلید گردید.<ref>«عالم ذوالشهادتین»، افق حوزه، ص۶.</ref>

Mkhaghanif: /* منابع */

2026-03-12T12:41:07Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۴۱
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	* حسینی شاهرودی، محمود، توضیح المسائل، تهران، مؤسسه مطبوعاتی افتخاریان، ۱۳۴۸ش/۱۳۹۰ق.		* حسینی شاهرودی، محمود، توضیح المسائل، تهران، مؤسسه مطبوعاتی افتخاریان، ۱۳۴۸ش/۱۳۹۰ق.
	* قاسم‌پور، داوود و شاهین رضایی، زندگی و مبارزات آیت الله العظمی سید محمود حسینی شاهرودی به روایت اسناد، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۸۸ش.		* قاسم‌پور، داوود و شاهین رضایی، زندگی و مبارزات آیت الله العظمی سید محمود حسینی شاهرودی به روایت اسناد، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۸۸ش.
	* مرکز بررسی اسناد تاریخی: https://historydocuments.ir/?id=3411&page=post
	* «نجوم امت ۲۰: مرحوم آیت الله العظمی سید محمود شاهرودی»، نور علم، ش۲۳، آبان ۱۳۶۶.		* «نجوم امت ۲۰: مرحوم آیت الله العظمی سید محمود شاهرودی»، نور علم، ش۲۳، آبان ۱۳۶۶.

	[[رده:پیش‌نویس مقاله‌ها]]		[[رده:پیش‌نویس مقاله‌ها]]