قضاوت زنان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Salehi: /* فهرست منابع */

2026-03-14T14:13:24Z

فهرست منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۳
خط ۱۱۹:		خط ۱۱۹:
	* مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج ۲۹ (زن و مسائل قضایی و سیاسی)، تهران، صدارا، ۱۳۷۸ش.		* مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج ۲۹ (زن و مسائل قضایی و سیاسی)، تهران، صدارا، ۱۳۷۸ش.
	* منتظری، حسینعلی ، دراسات فی ولایة الفقیه و فقه الدولة الإسلامیة، قم، نشر تفکر، ۱۴۰۹ق.		* منتظری، حسینعلی ، دراسات فی ولایة الفقیه و فقه الدولة الإسلامیة، قم، نشر تفکر، ۱۴۰۹ق.
			* موسوی اردبیلی، سید عبدالکریم، فقه القضاء، ...
	* موسوی گلپایگانی، سید محمدرضا ، کتاب القضاء، قم، دار القرآن الکریم، ۱۴۱۳ق.		* موسوی گلپایگانی، سید محمدرضا ، کتاب القضاء، قم، دار القرآن الکریم، ۱۴۱۳ق.
	* میرزای قمّی، ابوالقاسم، رسائل المیرزا القمی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۴۲۷ق.		* میرزای قمّی، ابوالقاسم، رسائل المیرزا القمی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۴۲۷ق.

Salehi در ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۴

2026-03-14T14:04:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۴
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	'''قضاوت زنان''' از مباحث چالش‌برانگیز فقه اسلامی، به‌ویژه در دوره معاصر است که با گسترش حضور اجتماعی زنان، مورد بازخوانی قرار گرفته است. در فقه امامیه، دیدگاه مشهور بر آن است که قضاوت مشروط به «ذکوریت» است و زنان فاقد صلاحیت برای تصدی این منصب‌اند؛ با این حال، در برابر این نظر، دیدگاهی غیرمشهور شکل گرفته که با نقد ادله مشهور، قضاوت زنان را جایز می‌داند. مقاله حاضر به تبیین ادله و استدلال‌های دو دیدگاه اصلی در مسئله قضاوت زنان پرداخته است. بررسی حاضر نشان می‌دهد که اختلاف نظر در این مسئله، ریشه در تفاوت برداشت از نصوص شرعی (کتاب و سنت) و نیز تفاوت در مبانی اصولی دارد.		'''قضاوت زنان''' از مباحث چالش‌برانگیز فقه اسلامی، به‌ویژه در دوره معاصر است که با گسترش حضور اجتماعی زنان، مورد بازخوانی قرار گرفته است. در فقه امامیه، دیدگاه مشهور بر آن است که قضاوت مشروط به «ذکوریت» است و زنان فاقد صلاحیت برای تصدی این منصب‌اند؛ با این حال، در برابر این نظر، دیدگاهی غیرمشهور شکل گرفته که با نقد ادله مشهور، قضاوت زنان را جایز می‌داند. مقاله حاضر به تبیین ادله و استدلال‌های دو دیدگاه اصلی در مسئله قضاوت زنان پرداخته است. بررسی حاضر نشان می‌دهد که اختلاف نظر در این مسئله، ریشه در تفاوت برداشت از نصوص شرعی (کتاب و سنت) و نیز تفاوت در مبانی اصولی دارد.

	در متون فقهی، شرایطی چون [[بلوغ]]، عقل، ایمان، عدالت، اجتهاد و مرد بودن برای قاضی ذکر شده است. بررسی تاریخی نشان می‌دهد که شرط ذکوریت در فقه اهل سنت از ابتدا مطرح بوده، اما در فقه امامیه در دوره‌های نخستین به‌صراحت بیان نمی‌شد و بیشتر بر اجتهاد و فقاهت تأکید ~~وجود داشت~~. شیخ طوسی را نخستین فقیه امامی می‌دانند که به‌صراحت شرط مرد بودن را مطرح کرد و پس از او بسیاری از فقها این شرط را پذیرفته و حتی ادعای اجماع کرده‌اند. با این حال، در برخی آثار فقهی متقدم مانند آثار ابوالصلاح حلبی و ابن ادریس، شرط ذکوریت ذکر نشده و همین امر زمینه تردید در تحقق اجماع را فراهم کرده است.		در متون فقهی، شرایطی چون [[بلوغ]]، عقل، ایمان، عدالت، اجتهاد و مرد بودن برای قاضی ذکر شده است. بررسی تاریخی نشان می‌دهد که شرط ذکوریت در فقه اهل سنت از ابتدا مطرح بوده، اما در فقه امامیه در دوره‌های نخستین به‌صراحت بیان نمی‌شد و بیشتر بر اجتهاد و فقاهت تأکید می‌شد. شیخ طوسی را نخستین فقیه امامی می‌دانند که به‌صراحت شرط مرد بودن را مطرح کرد و پس از او بسیاری از فقها این شرط را پذیرفته و حتی ادعای اجماع کرده‌اند. با این حال، در برخی آثار فقهی متقدم مانند آثار ابوالصلاح حلبی و ابن ادریس، شرط ذکوریت ذکر نشده و همین امر زمینه تردید در تحقق اجماع را فراهم کرده است.

	دیدگاه مشهور که قضاوت را منحصر به مردان می‌داند، استدلال خود را بر شالوده‌ای از دلایل نقلی بنا نهاده است. این دیدگاه با استناد به آیاتی مانند [[آیه قوامیت]] (نساء: ۳۴)، [[آیه درجه]] (بقره: ۲۲۸) و [[آیه تبرج]] (احزاب: ۳۳)، سعی دارد دایره ولایت و تصدی امور اجتماعی توسط مردان را گسترده ترسیم کند و حضور زنان در مناصبی مانند قضاوت را با این آیات در تعارض ببیند. در کنار قرآن، روایاتی چون [[صحیحه ابی‌خدیجه]] که در آن از لفظ «رجل» برای قاضی استفاده شده، روایات نفی فلاح از ملتی که زنی بر آنان ولایت داشته و روایات ناظر بر نقصان عقل زنان، از دیگر نمونه‌های استدلالی این دیدگاه به شمار می‌روند. تمسک به سیره تاریخی مسلمین در عدم انتصاب زنان به قضاوت و ادعای [[اجماع]] در میان فقهای متأخر، تکمیل‌کننده بنای استدلالی قول مشهور است.		دیدگاه مشهور که قضاوت را منحصر به مردان می‌داند، استدلال خود را بر شالوده‌ای از دلایل نقلی بنا نهاده است. این دیدگاه با استناد به آیاتی مانند [[آیه قوامیت]] (نساء: ۳۴)، [[آیه درجه]] (بقره: ۲۲۸) و [[آیه تبرج]] (احزاب: ۳۳)، سعی دارد دایره ولایت و تصدی امور اجتماعی توسط مردان را گسترده ترسیم کند و حضور زنان در مناصبی مانند قضاوت را با این آیات در تعارض ببیند. در کنار قرآن، روایاتی چون [[صحیحه ابی‌خدیجه]] که در آن از لفظ «رجل» برای قاضی استفاده شده، روایات نفی فلاح از ملتی که زنی بر آنان ولایت داشته و روایات ناظر بر نقصان عقل زنان، از دیگر نمونه‌های استدلالی این دیدگاه به شمار می‌روند. تمسک به سیره تاریخی مسلمین در عدم انتصاب زنان به قضاوت و ادعای [[اجماع]] در میان فقهای متأخر، تکمیل‌کننده بنای استدلالی قول مشهور است.

Nazarzadeh در ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۳

2026-02-13T13:23:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۳
خط ۱۲۳:		خط ۱۲۳:
	* نجفی، صاحب الجواهر، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، ۱۴۰۴ق.		* نجفی، صاحب الجواهر، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، ۱۴۰۴ق.
	{{پایان}}		{{پایان}}
			[[en:Women's Judgeship]]

Salehi در ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۵

2026-01-11T13:25:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۵
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	* '''چکیده'''		* '''چکیده'''
	قضاوت ~~زنان،~~ از مباحث چالش‌برانگیز فقه اسلامی، به‌ویژه در دوره معاصر است که با گسترش حضور اجتماعی زنان، مورد بازخوانی قرار گرفته است. در فقه امامیه، دیدگاه مشهور بر آن است که قضاوت مشروط به «ذکوریت» است و زنان فاقد صلاحیت تصدی این منصب‌اند؛ با این حال، در برابر این نظر، دیدگاهی غیرمشهور شکل گرفته که با نقد ادله مشهور، قضاوت زنان را جایز می‌داند. مقاله حاضر به تبیین ادله و استدلال‌های دو دیدگاه اصلی در مسئله قضاوت زنان پرداخته است. بررسی حاضر نشان می‌دهد که اختلاف نظر در این مسئله، ریشه در تفاوت برداشت از نصوص شرعی (کتاب و سنت) و نیز تفاوت در مبانی اصولی دارد.		'''قضاوت زنان''' از مباحث چالش‌برانگیز فقه اسلامی، به‌ویژه در دوره معاصر است که با گسترش حضور اجتماعی زنان، مورد بازخوانی قرار گرفته است. در فقه امامیه، دیدگاه مشهور بر آن است که قضاوت مشروط به «ذکوریت» است و زنان فاقد صلاحیت برای تصدی این منصب‌اند؛ با این حال، در برابر این نظر، دیدگاهی غیرمشهور شکل گرفته که با نقد ادله مشهور، قضاوت زنان را جایز می‌داند. مقاله حاضر به تبیین ادله و استدلال‌های دو دیدگاه اصلی در مسئله قضاوت زنان پرداخته است. بررسی حاضر نشان می‌دهد که اختلاف نظر در این مسئله، ریشه در تفاوت برداشت از نصوص شرعی (کتاب و سنت) و نیز تفاوت در مبانی اصولی دارد.

	در متون فقهی، شرایطی چون [[بلوغ]]، عقل، ایمان، عدالت، اجتهاد و مرد بودن برای قاضی ذکر شده است. بررسی تاریخی نشان می‌دهد که شرط ذکوریت در فقه اهل سنت از ابتدا مطرح بوده، اما در فقه امامیه در دوره‌های نخستین به‌صراحت بیان نمی‌شد و بیشتر بر اجتهاد و فقاهت تأکید وجود داشت. شیخ طوسی را نخستین فقیه امامی می‌دانند که به‌صراحت شرط مرد بودن را مطرح کرد و پس از او بسیاری از فقها این شرط را پذیرفته و حتی ادعای اجماع کرده‌اند. با این حال، در برخی آثار فقهی متقدم مانند آثار ابوالصلاح حلبی و ابن ادریس، شرط ذکوریت ذکر نشده و همین امر زمینه تردید در تحقق اجماع را فراهم کرده است.		در متون فقهی، شرایطی چون [[بلوغ]]، عقل، ایمان، عدالت، اجتهاد و مرد بودن برای قاضی ذکر شده است. بررسی تاریخی نشان می‌دهد که شرط ذکوریت در فقه اهل سنت از ابتدا مطرح بوده، اما در فقه امامیه در دوره‌های نخستین به‌صراحت بیان نمی‌شد و بیشتر بر اجتهاد و فقاهت تأکید وجود داشت. شیخ طوسی را نخستین فقیه امامی می‌دانند که به‌صراحت شرط مرد بودن را مطرح کرد و پس از او بسیاری از فقها این شرط را پذیرفته و حتی ادعای اجماع کرده‌اند. با این حال، در برخی آثار فقهی متقدم مانند آثار ابوالصلاح حلبی و ابن ادریس، شرط ذکوریت ذکر نشده و همین امر زمینه تردید در تحقق اجماع را فراهم کرده است.

Salehi: /* فهرست منابع */

2026-01-01T14:41:57Z

فهرست منابع

Salehi: صفحه‌ای تازه حاوی «{{نویسنده |نویسنده = مهدی شجریان |نویسنده۲ = |نویسنده۳ = |گردآوری = |ویراستار۱ = |ویراستار۲ = |ویراستار۳ = }} * '''چکیده''' قضاوت زنان، از مباحث چالش‌برانگیز فقه اسلامی، به‌ویژه در دوره معاصر است که با گسترش حضور اجتماعی زنان، مورد بازخوانی قرار گ...» ایجاد کرد

2026-01-01T14:27:47Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{نویسنده |نویسنده = مهدی شجریان |نویسنده۲ = |نویسنده۳ = |گردآوری = |ویراستار۱ = |ویراستار۲ = |ویراستار۳ = }} * '''چکیده''' قضاوت زنان، از مباحث چالش‌برانگیز فقه اسلامی، به‌ویژه در دوره معاصر است که با گسترش حضور اجتماعی زنان، مورد بازخوانی قرار گ...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۱
خط ۹۲:		خط ۹۲:
	* اردبیلی، احمد بن محمد، مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۰۳ق.		* اردبیلی، احمد بن محمد، مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۰۳ق.
	* جوادی آملی، عبد الله، زن در آینه جلال و جمال، قم، اسراء، ۱۳۷۸ش.		* جوادی آملی، عبد الله، زن در آینه جلال و جمال، قم، اسراء، ۱۳۷۸ش.
	* حسینی حائری، سید ~~کاظم ،~~ أساس الحکومة الإسلامیة، بیروت، مطبعة النیل، ۱۳۹۹ق.		* حسینی حائری، سید کاظم، أساس الحکومة الإسلامیة، بیروت، مطبعة النیل، ۱۳۹۹ق.
	* حسینی طهرانی، محمدحسین، ترجمه رساله بدیعه، تهران، بی‌نا، بی‌تا.		* حسینی طهرانی، محمدحسین، ترجمه رساله بدیعه، تهران، بی‌نا، بی‌تا.
	* حلبی، ابو الصلاح، الکافی فی الفقه، اصفهان، کتابخانه عمومی امام امیرالمؤمنین علیه السلام، ۱۴۰۳ق.		* حلبی، ابو الصلاح، الکافی فی الفقه، اصفهان، کتابخانه عمومی امام امیرالمؤمنین علیه السلام، ۱۴۰۳ق.
خط ۱۰۱:		خط ۱۰۱:
	* روحانی، سید صادق، فقه الصادق علیه السلام، قم، دار الکتاب - مدرسه امام صادق علیه السلام، ۱۴۱۲ق.		* روحانی، سید صادق، فقه الصادق علیه السلام، قم، دار الکتاب - مدرسه امام صادق علیه السلام، ۱۴۱۲ق.
	* سبحانی، جعفر، نظام القضاء و الشهادة فی الشریعة الإسلامیة الغراء، قم، مؤسسه امام صادق علیه السلام، ۱۴۱۸ق.		* سبحانی، جعفر، نظام القضاء و الشهادة فی الشریعة الإسلامیة الغراء، قم، مؤسسه امام صادق علیه السلام، ۱۴۱۸ق.
	* سروش محلاتی، محمد، «درآمدی بر بررسی قضاوت ~~زنان»،~~ فقه مقارن، شماره ۲، ۱۳۹۲ش.		* سروش محلاتی، محمد، [https://fiqhemoqaran.mazaheb.ac.ir/article%207305%20588da7a73a2e919a23cb9a419c4c6d44.pdf «درآمدی بر بررسی قضاوت زنان»]، فقه مقارن، شماره ۲، ۱۳۹۲ش.
	* سیفی مازندرانی، علی اکبر ، دلیل تحریر الوسیلة - ولایة الفقیه، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی قدس سره، ۱۴۲۸ق.		* سیفی مازندرانی، علی اکبر ، دلیل تحریر الوسیلة - ولایة الفقیه، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی قدس سره، ۱۴۲۸ق.
	* شریف الرضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة (للصبحی صالح)، قم، هجرت، ۱۴۱۴ق.		* شریف الرضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة (للصبحی صالح)، قم، هجرت، ۱۴۱۴ق.
	* شوشتری، محمد تقی، النجعة فی شرح اللمعة، تهران، کتابفروشی صدوق، ۱۴۰۶ق.		* شوشتری، محمد تقی، النجعة فی شرح اللمعة، تهران، کتابفروشی صدوق، ۱۴۰۶ق.
	* شیخ انصاری، مرتضی، القضاء و الشهادات، قم، کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری، ۱۴۱۵ق.		* شیخ انصاری، مرتضی، القضاء و الشهادات، قم، کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری، ۱۴۱۵ق.
	* صالحی نجف‌آبادی، نعمت الله، ~~«قضاوت~~ زن در فقه اسلامی همراه با چند مقاله ~~دیگر»،~~ تهران، امید فردا، ۱۳۸۸ش.		* صالحی نجف‌آبادی، نعمت الله، قضاوت زن در فقه اسلامی همراه با چند مقاله دیگر، تهران، امید فردا، ۱۳۸۸ش.
	* طباطبایی، سیدمحمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، جامعه مدرسین، ۱۴۱۷ق.		* طباطبایی، سیدمحمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، جامعه مدرسین، ۱۴۱۷ق.
	* طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصرخسرو، ۱۳۷۲ش.		* طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصرخسرو، ۱۳۷۲ش.
خط ۱۱۳:		خط ۱۱۳:
	* عاملی (شهید ثانی)، زین الدین بن علی، مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام، قم، مؤسسة المعارف الإسلامیة، ۱۴۱۳ق.		* عاملی (شهید ثانی)، زین الدین بن علی، مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام، قم، مؤسسة المعارف الإسلامیة، ۱۴۱۳ق.
	* فاضل هندی، محمد بن حسن، کشف اللثام و الإبهام عن قواعد الأحکام، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۶ق.		* فاضل هندی، محمد بن حسن، کشف اللثام و الإبهام عن قواعد الأحکام، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۶ق.
	* قلی‌پور، حسن، «تأملی فقهی پیرامون ادله منع قضاوت ~~زنان»،~~ فصلنامه پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی، شماره ۳۲، ۱۳۹۲ش.		* قلی‌پور، حسن، [https://journals.iau.ir/article%20529939%20facae26295c0cd9a45b82ce3a31c6dca.pdf «تأملی فقهی پیرامون ادله منع قضاوت زنان»]، فصلنامه پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی، شماره ۳۲، ۱۳۹۲ش.
	* کریمی، عباس؛ مظفری، مصطفی، «نگرشی نو به ادله ناظر به قضاوت زنان در فقه امامیه و رویه عملی حقوق موضوعه ~~ایران»،~~ پژوهش زنان، سال ۶، شماره ۲، ۱۳۸۷ش.		* کریمی، عباس؛ مظفری، مصطفی، [https://jwdp.ut.ac.ir/article%2027408%208a95773a1d7973e6562c7d7e82dd4bc6.pdf «نگرشی نو به ادله ناظر به قضاوت زنان در فقه امامیه و رویه عملی حقوق موضوعه ایران»]، پژوهش زنان، سال ۶، شماره ۲، ۱۳۸۷ش.
	* کلینی، ابو جعفر، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۴۰۷ق.		* کلینی، ابو جعفر، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۴۰۷ق.
	* مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج ۱۵ (فلسفه تاریخ)، تهران، صدارا، ۱۳۸۲ش.		* مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج ۱۵ (فلسفه تاریخ)، تهران، صدارا، ۱۳۸۲ش.