محمدحسین غروی نائینی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mahjoor60 در ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۰

2026-04-28T09:40:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۰
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{ویرایش}}~~
	{{نویسنده		{{نویسنده
	\|نویسنده = علیرضا صالحی		\|نویسنده = علیرضا صالحی

Mahjoor60: /* آرا و اندیشه‌ها در حوزه فقه معاصر */

2026-04-28T09:38:57Z

آرا و اندیشه‌ها در حوزه فقه معاصر

نمایش تغییرات

Mahjoor60: /* معرفی و زندگی‌نامه */

2026-04-28T08:34:03Z

معرفی و زندگی‌نامه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۴
خط ۲۹:		خط ۲۹:

	== معرفی و زندگی‌نامه ==		== معرفی و زندگی‌نامه ==
	محمدحسین غروی نائینی مشهور به میرزای نائینی از فقیهان و مراجع شیعه در قرن چهاردهم قمری و از علمای طرفدار نهضت مشروطه ایران بود.<ref>امین، اعیان الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۶، ص۵۴.</ref> وی متولد شهر نائین در خانواده‌ای ~~روحانی،~~ و ~~تحصیل‌کرده~~ نزد علمایی چون جهانگیرخان قشقایی، میرزای شیرازی و [[آخوند خراسانی]] در شهرهای اصفهان، سامرا، کربلا و نجف ~~بود~~.<ref>امین، اعیان الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۶، ص۵۴؛ آقابزرگ تهرانی، طبقات اعلام الشیعه (نقباءالبشر ...)، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۵۹۳</ref> همراهی با میرزای شیرازی در نهضت تنباکو،<ref>سید رضی شیرازی، حماسه فتوا، ویژه نامه روزنامه جمهوری اسلامی.</ref> همکاری با [[آخوند خراسانی]] و عبدالله مازندرانی در نهضت مشروطه ایران<ref>حائری، تشیع و مشروطیت، ۱۳۶۴ش، ص۱۵۶-۱۵۷.</ref> و همچنین اعلام جهاد علیه انگلیس در عراق به همراه سید ابوالحسن اصفهانی از جمله فعالیت‌های سیاسی نائینی بوده است.<ref>نائینی، تنبیه الامه و تنزیه المله، ص ۱۶؛ حائری، تشیع و مشروطیت، ۱۳۶۴ش، ص۱۷۵-۱۷۸</ref> نائینی پس از محمدتقی شیرازی به همراه سید ابوالحسن اصفهانی جزو مراجع تقلید شیعه شد.<ref>امین، اعیان الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۶، ص۵۴.</ref> او در سال ۱۳۵۵ق در ۸۲ سالگی در نجف درگذشت و در حرم امام علی(ع) دفن شد.<ref>امین، اعیان‌الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۶، ص۵۴</ref>		محمدحسین غروی نائینی مشهور به میرزای نائینی از فقیهان و مراجع شیعه در قرن چهاردهم قمری و از علمای طرفدار نهضت مشروطه ایران بود.<ref>امین، اعیان الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۶، ص۵۴.</ref> وی متولد شهر نائین در خانواده‌ای روحانی بود و نزد علمایی چون جهانگیرخان قشقایی، [[میرزای شیرازی]] و [[آخوند خراسانی]] در شهرهای اصفهان، سامرا، کربلا و نجف تحصیل‌کرد.<ref>امین، اعیان الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۶، ص۵۴؛ آقابزرگ تهرانی، طبقات اعلام الشیعه (نقباءالبشر ...)، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۵۹۳</ref> همراهی با میرزای شیرازی در نهضت تنباکو،<ref>سید رضی شیرازی، حماسه فتوا، ویژه نامه روزنامه جمهوری اسلامی.</ref> همکاری با [[آخوند خراسانی]] و [[عبدالله مازندرانی]] در نهضت مشروطه ایران<ref>حائری، تشیع و مشروطیت، ۱۳۶۴ش، ص۱۵۶-۱۵۷.</ref> و همچنین اعلام جهاد علیه انگلیس در عراق به همراه [[سید ابوالحسن موسوی اصفهانی\|سید ابوالحسن اصفهانی]] از جمله فعالیت‌های سیاسی نائینی بوده است.<ref>نائینی، تنبیه الامه و تنزیه المله، ص ۱۶؛ حائری، تشیع و مشروطیت، ۱۳۶۴ش، ص۱۷۵-۱۷۸</ref> نائینی پس از [[محمدتقی شیرازی]] به همراه سید ابوالحسن اصفهانی جزو مراجع تقلید شیعه شد.<ref>امین، اعیان الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۶، ص۵۴.</ref> او در سال ۱۳۵۵ق در ۸۲ سالگی در نجف درگذشت و در حرم امام علی(ع) دفن شد.<ref>امین، اعیان‌الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۶، ص۵۴</ref>

	===جایگاه و اهمیت در فقه معاصر ===		===جایگاه و اهمیت در فقه معاصر ===
	اهمیت و جایگاه نائینی در میان فقهای معاصر، به ~~خاطر~~ مکتب اصولی و نوآوری‌های فقهی و اصولی او است، به صورتی که از او ~~به عنوان مجدد~~ علم اصول ~~نام برده شده است~~.<ref>ورعی، پژوهشی در اندیشه سیاسی نائینی، ۱۳۸۲ش، ص۱۸</ref> البته شهرت علمی میرزای نائینی بیشتر به دلیل تألیف رساله معروف [[تنبیه الامه و تنزیه المله]] است که آن را نخستین رساله منظم در اندیشه سیاسی شیعه دانسته‌اند؛ رساله‌ای که به دفاع نظری از کلیت اصول مشروطیت برخاست و مشروعیت نظام حکومت قانون را تثبیت کرد.<ref>طباطبایی، نظریه حکومت قانون در ایران، ۱۳۸۶ش، ص۴۸۲.</ref> تأسیس ~~«فقه المشروطه»~~ به‌عنوان فصل جدیدی در تاریخ اجتهاد و فقه سیاسی شیعه را مرهون تلاش‌های نائینی در رساله تنبیه الامه دانسته‌اند؛<ref>فیرحی، فقه و سیاست، ۱۳۹۲ش، ج۱، ص۲۸۱.</ref> ادبیاتی که در حوزه نظر باقی نماند و ارتباط تنگاتنگی با نهادهای مشروطه در ایران پیدا کرد.<ref>فیرحی، فقه و سیاست در ایران معاصر، ۱۳۹۲ش، ج۱، ص۳۳۵.</ref> به گفته [[حسینعلی منتظری]] از مراجع تقلید معاصر شیعه، نائینی در این کتاب توانسته فروع نوینی از [[فقه حکومتی]] را بر اساس اصول القایی ائمه شیعه تفریع و تأسیس کند.<ref>منتظری، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۵۳.</ref> به باور [[داوود فیرحی]] از پژوهشگران عرصه فقه ~~سیاسی،~~ تنبیه الامه مقدمات بیان دینی از آزادی و [[دموکراسی]] را در مذهب شیعه فراهم آورد و ~~اهمیت مضاعفی~~ از دیدگاه رابطه دین و ~~تجدد~~ دارد.<ref>فیرحی، داوود، آستانه تجدد، ۱۳۹۴ش، ص۱-۲.</ref>		اهمیت و جایگاه نائینی در میان فقهای معاصر، به سبب مکتب اصولی و نوآوری‌های فقهی و اصولی او است، به صورتی که او را مجدِّد علم اصول خوانده‌اند.<ref>ورعی، پژوهشی در اندیشه سیاسی نائینی، ۱۳۸۲ش، ص۱۸</ref> البته شهرت علمی میرزای نائینی بیشتر به دلیل تألیف رساله معروف [[تنبیه الامه و تنزیه المله]] است که آن را نخستین رساله منظم در اندیشه سیاسی شیعه دانسته‌اند؛ رساله‌ای که به دفاع نظری از کلیت اصول مشروطیت برخاست و مشروعیت نظام حکومت قانون را تثبیت کرد.<ref>طباطبایی، نظریه حکومت قانون در ایران، ۱۳۸۶ش، ص۴۸۲.</ref> تأسیس «[[فقه المشروطه]]» به‌عنوان فصل جدیدی در تاریخ اجتهاد و فقه سیاسی شیعه را مرهون تلاش‌های نائینی در رساله تنبیه الامه دانسته‌اند؛<ref>فیرحی، فقه و سیاست، ۱۳۹۲ش، ج۱، ص۲۸۱.</ref> ادبیاتی که در حوزه نظر باقی نماند و ارتباط تنگاتنگی با نهادهای مشروطه در ایران پیدا کرد.<ref>فیرحی، فقه و سیاست در ایران معاصر، ۱۳۹۲ش، ج۱، ص۳۳۵.</ref> به گفته [[حسینعلی منتظری]]، از مراجع تقلید معاصر شیعه، نائینی در این کتاب توانسته فروع نوینی از [[فقه حکومتی]] را بر اساس اصول القایی ائمه شیعه تفریع و تأسیس کند.<ref>منتظری، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۵۳.</ref> به باور [[داوود فیرحی]]، از پژوهشگران عرصه [[فقه سیاسی]]، تنبیه الامه مقدمات بیان دینی از آزادی و [[دموکراسی]] را در مذهب شیعه فراهم آورد و از دیدگاه رابطه دین و تجدد، اهمیت مضاعفی دارد.<ref>فیرحی، داوود، آستانه تجدد، ۱۳۹۴ش، ص۱-۲.</ref>

	=== آثار ===		=== آثار ===
	~~آثار میرزای نائینی~~ به گفته سید محسن امین در کتاب اعیان ~~الشیعه~~ به دو دسته تقسیم ~~می‌شود.~~ برخی ~~از آثار~~ به قلم خود او نگاشته ~~شده~~ و برخی نیز تقریراتی ~~است~~ که شاگردان نائینی از درس‌های او نوشته‌اند. تنبیه الامه و تنزیه المله، وسیلة النجاة (رساله عملیه)، حواشی علی العروة الوثقی، رساله الصلاة فی اللباس المشکوک، رسالة فی احکام الخلل فی الصلاة، رسالة فی نفی الضرر، رسالة فی التعبدی و التوصلی و اجوبة مسائل المستفتین (سوال و جواب فتوایی) ~~ازجمله آثار نوشته شده به دست~~ خود او است.<ref>امین، اعیان الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۶، ص۵۵.</ref> کتاب‌های منیة الطالب فی شرح المکاسب (موسی نجفی خوانساری)، کتاب الصلاة (محمدعلی کاظمی)، اجود التقریرات (سید ابوالقاسم خویی) و فوائد الاصول (محمدعلی کاظمی) نیز از ~~جمله~~ تقریرات درس‌های او ~~است~~.<ref>نائینی، تنبیه الامه، ۱۳۸۲ش، (در مقدمه به قلم سید جواد ورعی)، ص۱۸-۱۹.</ref>		به گفته سید محسن امین در کتاب اعیان الشیعه، آثار میرزای نائینی به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ برخی به قلم خود او نگاشته شده‌اند و برخی نیز تقریراتی هستند که شاگردان نائینی از درس‌های او نوشته‌اند. تنبیه الامه و تنزیه المله، وسیلة النجاة (رساله عملیه)، حواشی علی العروة الوثقی، رساله الصلاة فی اللباس المشکوک، رسالة فی احکام الخلل فی الصلاة، رسالة فی نفی الضرر، رسالة فی التعبدی و التوصلی و اجوبة مسائل المستفتین (سوال و جواب فتوایی) از جمله نوشته‌های خود او است.<ref>امین، اعیان الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۶، ص۵۵.</ref> کتاب‌های منیة الطالب فی شرح المکاسب (موسی نجفی خوانساری)، کتاب الصلاة (محمدعلی کاظمی)، اجود التقریرات ([[سید ابوالقاسم خویی]]) و فوائد الاصول (محمدعلی کاظمی) نیز از تقریرات درس‌های او هستند.<ref>نائینی، تنبیه الامه، ۱۳۸۲ش، (در مقدمه به قلم سید جواد ورعی)، ص۱۸-۱۹.</ref>

	== بنیان‌ها و مبانی فکری ==		== بنیان‌ها و مبانی فکری ==
	~~در بررسی اندیشه‌ها~~ میرزای ~~نائینی،~~ مبانی و بنیان‌هایی استخراج می‌شود که نتیجه ~~آن ایجاد~~ تحول و نوآوری در مباحث فقهی و اصولی و تدوین فقه المشروطه ~~شده~~ است.		از اندیشه‌های میرزای نائینی مبانی و بنیان‌هایی استخراج می‌شود که نتیجه آن‌ها تحول و نوآوری در مباحث فقهی و اصولی و تدوین فقه المشروطه بوده است.

	=== حجیت عقل و سیره عقلا (عقل‌گرایی) ===		=== حجیت عقل و سیره عقلا (عقل‌گرایی) ===
	نائینی در موارد متعددی برای اثبات مدعای خود به عقل و [[سیره عقلا]] استناد ~~می‌کند.~~<ref>نائینی، تنبیه الامه، ۱۳۸۲ش، ص۶۹-۷۰.</ref> ~~به‌عنوان~~ مثال ~~نائینی~~ در کتاب تنبیه الامه، ~~اگرچه~~ اصول تمدن و سیاسات اسلامیه را ناشی از کتاب، سنت و تعالیم اهل بیت(ع) می‌داند و عقول نوع بشر را از وصول به آن اصول قاصر ~~می‌داند؛ ولی~~ در مواردی به عقل‌های حکیمانه‌ای فراتر از عقل نوع بشر اشاره دارد که قادر به استخراج اصول تمدن و سیاسات هستند و آن عقول را تحسین ~~کرده~~ به ~~صاحبان آن~~ غبطه می‌خورد. بنابراین به نظر ~~نائینی~~ وصول به اصول تمدن و سیاسات در انحصار دین نیست.<ref>نائینی، تنبیه الامه، ۱۳۸۲ش، ص۹۰-۹۱؛ فیرحی، آستانه تجدد، ۱۳۹۴ش، ص۳۶-۳۸.</ref>		نائینی در موارد متعددی برای اثبات مدعای خود به عقل و [[سیره عقلا]] استناد می‌کند،<ref>نائینی، تنبیه الامه، ۱۳۸۲ش، ص۶۹-۷۰.</ref> برای مثال در کتاب تنبیه الامه، اصول تمدن و سیاسات اسلامیه را ناشی از کتاب، سنت و تعالیم اهل بیت(ع) می‌داند و عقول نوع بشر را از وصول به آن اصول قاصر می‌خواند، اما در مواردی به عقل‌های حکیمانه‌ای فراتر از عقل نوع بشر اشاره دارد که قادر به استخراج اصول تمدن و سیاسات هستند و آن عقول را تحسین می‌کند و به صاحبانشان غبطه می‌خورد. بنابراین به نظر نائینی، وصول به اصول تمدن و سیاسات در انحصار دین نیست.<ref>نائینی، تنبیه الامه، ۱۳۸۲ش، ص۹۰-۹۱؛ فیرحی، آستانه تجدد، ۱۳۹۴ش، ص۳۶-۳۸.</ref>

	===تقسیم احکام به دو حوزه منصوص و غیرمنصوص===		===تقسیم احکام به دو حوزه منصوص و غیرمنصوص===
	نائینی با ارائه تقسیم‌بندی جدیدی درباره احکام شرعی، امور مبتلابه مکلفان را به دو حوزه‌ای که نص شرعی در آن وجود دارد و حوزه امور مباح و غیرمنصوص ([[منطقه‌الفراغ]]) که تصمیم‌سازی در آن به عهده ~~مکلفین~~ گذاشته ~~شده، تقسیم می‌کند~~. به گفته او در حوزه امور منصوص وظیفه عملیه مکلفان بالخصوص ~~معین~~ و حکمش در شریعت مطهر مضبوط است و با تغییر و تحول در شرایط زمان و مکان تغییر نمی‌کند. به باور او قانون‌گذاری در این حوزه فقط به تفریع و تبدیل ~~آنها~~ به مواد قانونی امکان‌پذیر است. در ~~مقابل~~ به گفته نائینی، ~~حوزه~~ امور غیرمنصوص قاعده و میزان مشخصی ندارند و به اصطلاح از امور حسبیه‌ای هستند که تعیین تکلیف در ~~این حوزه~~ به ~~ولی~~ نوعی واگذار شده است و امکان قانون‌گذاری در آن وجود دارد.<ref>نائینی، تنبیه الامه، ۱۳۸۲ش، ص۱۳۳-۱۳۴؛ فیرحی، آستانه تجدد، ۱۳۹۴ش، ص۴۳۸-۴۴۲.</ref>		نائینی با ارائه تقسیم‌بندی جدیدی درباره احکام شرعی، امور مبتلابه مکلفان را به دو حوزه تقسیم می‌کند؛ حوزه‌ای که نص شرعی در آن وجود دارد و حوزه امور مباح و [[احکام غیرمنصوص\|غیرمنصوص]] ([[منطقه‌الفراغ]]) که تصمیم‌سازی در آن بر عهده مکلفان گذاشته شده است. به گفته او، در حوزه امور منصوص وظیفه عملیه مکلفان بالخصوص معیّن و حکمش در شریعت مطهر مضبوط است و با تغییر و تحول در شرایط زمان و مکان تغییر نمی‌کند. به باور او، قانون‌گذاری در این حوزه فقط به تفریع و تبدیل آن‌ها به مواد قانونی امکان‌پذیر است. در حوزه مقابل، به گفته نائینی، امور غیرمنصوص قاعده و میزان مشخصی ندارند و به اصطلاح از امور حسبیه‌ای هستند که تعیین تکلیف در آن‌ها به ولیّ نوعی واگذار شده است و امکان قانون‌گذاری در آن وجود دارد.<ref>نائینی، تنبیه الامه، ۱۳۸۲ش، ص۱۳۳-۱۳۴؛ فیرحی، آستانه تجدد، ۱۳۹۴ش، ص۴۳۸-۴۴۲.</ref>

	===تفکیک میان بدعت و بدیع===		===تفکیک میان بدعت و بدیع===
	تفکیک میان دو واژه بدعت و بدیع (نوآوری) در اندیشه نائینی باعث ایجاد مسیری برای مشروعیت‌بخشی به تدوین قانون در مجلس شورای ملی شد. به باور ~~نائینی~~ هر چیز تازه و نو را نمی‌توان بدعت و تشریع حرام ~~نامید؛~~ بلکه بدعت آن است که غیرمجعول شرعی را ~~به‌عنوان~~ مجعول شرعی و الهی قرار دهند. نائینی در مقابل بدعت از عبارت بدیع نام می‌برد که طبق آن هرگونه الزام و التزام بدون اقتران به عنوان مجعول شرعی و ~~الهی،~~ در دایره بدعت قرار نخواهد داشت و تخصصاً از این عنوان خارج خواهد بود.<ref>نائینی، تنبیه الامه، ۱۳۸۲، ص۱۰۷.</ref> به گفته ~~فیرحی~~ نائینی این بحث را در مقابل اندیشه شیخ ~~فضل الله~~ نوری مطرح ~~کرد~~ چراکه با تعمیم بدعت مورد نظر نوری به همه امور بدیع و نوپیدا در جامعه اسلامی، جامعه دچار اختلال و عسر و حرج در نظام معقول و معمول زندگی خواهد شد.<ref>فیرحی، آستانه تجدد، ۱۳۹۴ش، ص۳۲۳.</ref>		تفکیک میان دو واژه بدعت و بدیع (نوآوری) در اندیشه نائینی باعث ایجاد مسیری برای مشروعیت‌بخشی به تدوین قانون در [[مجلس شورای ملی]] شد. به باور نائینی، هر چیز تازه و نو را نمی‌توان بدعت و تشریع حرام نامید، بلکه بدعت آن است که غیرمجعول شرعی را مجعول شرعی و الهی قرار دهند. نائینی در مقابل بدعت از عبارت بدیع نام می‌برد که طبق آن هرگونه الزام و التزام بدون اقتران به عنوان مجعول شرعی و الهی در دایره بدعت قرار نخواهد داشت و تخصصاً از این عنوان خارج خواهد بود.<ref>نائینی، تنبیه الامه، ۱۳۸۲، ص۱۰۷.</ref> به گفته فیرحی، نائینی این بحث را در مقابل اندیشه [[شیخ فضل‌الله نوری]] مطرح کرد؛ چراکه معتقد بود با تعمیم بدعت مورد نظر نوری به همه امور بدیع و نوپیدا در جامعه اسلامی، جامعه دچار اختلال و عسر و حرج در نظام معقول و معمول زندگی خواهد شد.<ref>فیرحی، آستانه تجدد، ۱۳۹۴ش، ص۳۲۳.</ref>

	==آرا و اندیشه‌ها در حوزه فقه معاصر==		==آرا و اندیشه‌ها در حوزه فقه معاصر==

Mahjoor60 در ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۸

2026-04-26T07:38:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۸
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	=== چکیده ===		=== چکیده ===
	'''~~آیت الله~~ میرزا محمدحسین غروی نائینی''' (۱۲۷۶-۱۳۵۵ق) مشهور به میرزای ~~نائینی~~ از فقیهان و مراجع تقلید شیعه در دوران معاصر (قرن چهاردهم) و از علمای حامی انقلاب مشروطه در ایران بود. اهمیت میرزای نائینی به دلیل نوآوری‌های فقهی و اصولی ~~وی و~~ به‌ویژه تدوین [[رساله تنبیه الامه و تنزیه المله]] در تأسیس فقه المشروطه بود.		'''آیت‌الله میرزا محمدحسین غروی نائینی''' (۱۲۷۶-۱۳۵۵ق)، مشهور به میرزای نائینی، از فقیهان و مراجع تقلید شیعه در دوران معاصر (قرن چهاردهم) و از علمای حامی انقلاب مشروطه در ایران بود. اهمیت میرزای نائینی به دلیل نوآوری‌های فقهی و اصولی وی، به‌ویژه تدوین [[رساله تنبیه الامه و تنزیه المله]] در تأسیس [[فقه المشروطه]]، بود.

	حجیت عقل و [[سیره عقلا]]، تفکیک میان بدعت و بدیع و همچنین تقسیم احکام به دو حوزه منصوص و غیرمنصوص از بنیان‌ها و مبانی فکری میرزای نائینی است که تأثیر زیادی در تدوین اندیشه‌های او داشت. دفاع فقهی و اصولی از حکومت مشروطه و شاخص‌های آن مانند [[قانون‌گذاری]]، مجلس شورای ~~ملی،~~ آزادی و [[مساوات]]، [[تفکیک قوا]] و [[رأی اکثریت]] و اعتقاد به ولایت عامه فقیهان ~~ازجمله~~ اندیشه‌های او در فقه معاصر است که بر اندیشه فقهای بعد از او همچون [[امام خمینی]] ~~نیز~~ تأثیرگذار بود.		حجیت عقل و [[سیره عقلا]]، تفکیک میان بدعت و بدیع و همچنین تقسیم احکام به دو حوزه منصوص و [[احکام غیرمنصوص\|غیرمنصوص]] از بنیان‌ها و مبانی فکری میرزای نائینی است که تأثیر زیادی در تدوین اندیشه‌های او داشت. دفاع فقهی و اصولی از [[حکومت مشروطه]] و شاخص‌های آن مانند [[قانون‌گذاری]]، [[مجلس شورای ملی]]، آزادی و [[مساوات]]، [[تفکیک قوا]] و [[رأی اکثریت]] و اعتقاد به [[ولایت عامه فقیهان]] از جمله اندیشه‌های او در فقه معاصر است که بر اندیشه فقهای بعد از او، همچون [[امام خمینی]]، تأثیرگذار بود.

	== معرفی و زندگی‌نامه ==		== معرفی و زندگی‌نامه ==

Mahjoor60 در ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۲۰

2026-04-26T07:20:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۲۰
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	\| آثار در فقه معاصر = [[تنبیه الامه و تنزیه المله]]		\| آثار در فقه معاصر = [[تنبیه الامه و تنزیه المله]]
	\| آراء = دفاعیه فقهی و اصولی از حکومت مشروطه، ولایت عامه فقیهان		\| آراء = دفاعیه فقهی و اصولی از حکومت مشروطه، ولایت عامه فقیهان
	\| استادان = میرزای ~~شیرازی،~~ محمدکاظم خراسانی		\| استادان = [[میرزای شیرازی]]، [[محمدکاظم خراسانی]]
	\| شاگردان = [[ابوالقاسم خویی]]، محمدعلی کاظمی		\| شاگردان = [[ابوالقاسم خویی]]، محمدعلی کاظمی
	\| وب سایت =		\| وب سایت =

Mahjoor60 در ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۱۶

2026-04-26T07:16:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۱۶
خط ۱:		خط ۱:
			{{ویرایش}}
	{{نویسنده		{{نویسنده
	\|نویسنده = علیرضا صالحی		\|نویسنده = علیرضا صالحی

Nazarzadeh در ‏۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۰

2025-12-07T06:50:41Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۰
خط ۸:		خط ۸:
	\| تولد = ۱۲۷۶ق		\| تولد = ۱۲۷۶ق
	\| مرگ = ۱۳۵۵ق		\| مرگ = ۱۳۵۵ق
	\| تصویر = Ayatollah Mirza Hussain Naini.jpg		\| تصویر = 220px-Ayatollah Mirza Hussain Naini.jpg
	\| اندازه تصویر =		\| اندازه تصویر =
	\| توضیح_تصویر =		\| توضیح_تصویر =

Sarfipour در ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۱

2025-10-12T10:01:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۱
خط ۸۶:		خط ۸۶:
	[[رده:مقاله‌های علیرضا صالحی]]		[[رده:مقاله‌های علیرضا صالحی]]
	[[رده:مقاله‌های شخصیت‌شناسی]]		[[رده:مقاله‌های شخصیت‌شناسی]]
			[[en:Mirza Mohammad-Hossein Gharavi Na'ini]]

Salehi: removed Category:مقاله‌‌های شخصیت‌شناسی; added Category:مقاله‌های شخصیت‌شناسی using HotCat

2025-06-29T11:17:56Z

removed Category:مقاله‌‌های شخصیت‌شناسی; added Category:مقاله‌های شخصیت‌شناسی using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۷
خط ۸۵:		خط ۸۵:

	[[رده:مقاله‌های علیرضا صالحی]]		[[رده:مقاله‌های علیرضا صالحی]]
	[[رده:~~مقاله‌‌های~~ شخصیت‌شناسی]]		[[رده:مقاله‌های شخصیت‌شناسی]]

Mkhaghanif: added Category:مقاله‌‌های شخصیت‌شناسی using HotCat

2025-04-08T10:53:44Z

added Category:مقاله‌‌های شخصیت‌شناسی using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۳
خط ۸۵:		خط ۸۵:

	[[رده:مقاله‌های علیرضا صالحی]]		[[رده:مقاله‌های علیرضا صالحی]]
			[[رده:مقاله‌‌های شخصیت‌شناسی]]