https://ency.feqhemoaser.com/fa/history/%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D9%8A%D8%A7_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A9_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)?feed=atom 2026-11-07T19:22:04Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D9%8A%D8%A7_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A9_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=71224&oldid=prev 2026-11-07T14:23:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۲۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l56">خط ۵۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میان رخصت شرعی و «تتبع رخص» نیز تفاوت می‌گذارد. رخصت شرعی، اجازهٔ تخفیف در شرایط معتبر است؛ اما تتبع رخص، جست‌وجوی آسان‌ترین اقوال برای رسیدن به نتیجهٔ دلخواه است. حدیث «إن الله يحب أن تؤتى رخصه كما يحب أن تؤتى عزائمه» پشتوانهٔ پذیرش نوع نخست است. در نوع دوم، مفتی نمی‌تواند نتیجهٔ اجتهاد خود را کنار بگذارد و برای هر پرسش، صرفاً قول آسان‌تری پیدا کند. تلفیق، یعنی ترکیب اقوال چند مذهب در یک مسئله برای رسیدن به نتیجهٔ آسان‌تر، نیز در همین نقد مطرح می‌شود. رجوع به فتوای معتبر در ضرورت، با تبدیل جست‌وجوی رخصت به روش دائمیِ فتوا یکسان نیست. ‏(ص ۴۸ تا ۵۲)‏</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میان رخصت شرعی و «تتبع رخص» نیز تفاوت می‌گذارد. رخصت شرعی، اجازهٔ تخفیف در شرایط معتبر است؛ اما تتبع رخص، جست‌وجوی آسان‌ترین اقوال برای رسیدن به نتیجهٔ دلخواه است. حدیث «إن الله يحب أن تؤتى رخصه كما يحب أن تؤتى عزائمه» پشتوانهٔ پذیرش نوع نخست است. در نوع دوم، مفتی نمی‌تواند نتیجهٔ اجتهاد خود را کنار بگذارد و برای هر پرسش، صرفاً قول آسان‌تری پیدا کند. تلفیق، یعنی ترکیب اقوال چند مذهب در یک مسئله برای رسیدن به نتیجهٔ آسان‌تر، نیز در همین نقد مطرح می‌شود. رجوع به فتوای معتبر در ضرورت، با تبدیل جست‌وجوی رخصت به روش دائمیِ فتوا یکسان نیست. ‏(ص ۴۸ تا ۵۲)‏</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بحث حیله، به نقل از ابن‌قیم، میان راه‌حل مشروع و تغییر ظاهری برای رسیدن به کار حرام فرق می‌گذارد. نمونهٔ راه مشروع، فروش خرما در برابر پول و سپس خرید خرمای دیگر است تا مبادلهٔ نابرابرِ ربوی رخ ندهد. در مقابل، حیله‌های بانکی برای ربا و اقدام برای ساقط‌کردن زکات یا حقوق طلبکاران نقد می‌شوند. قحطانی با تکیه بر سخن شاطبی، روش مطلوب را حفظ اعتدال بر اساس دلیل و وضعیت واقعی پرسش‌کننده می‌داند. ‏(ص ۵۲ تا ۵۶)‏</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بحث حیله، به نقل از ابن‌قیم، میان راه‌حل مشروع و تغییر ظاهری برای رسیدن به کار حرام فرق می‌گذارد. نمونهٔ راه مشروع، فروش خرما در برابر پول و سپس خرید خرمای دیگر است تا مبادلهٔ نابرابرِ ربوی رخ ندهد. در مقابل، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بهره بانکی (منابع مطالعاتی)|</ins>حیله‌های بانکی برای ربا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و اقدام برای ساقط‌کردن زکات یا حقوق طلبکاران نقد می‌شوند. قحطانی با تکیه بر سخن شاطبی، روش مطلوب را حفظ اعتدال بر اساس دلیل و وضعیت واقعی پرسش‌کننده می‌داند. ‏(ص ۵۲ تا ۵۶)‏</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کدام مسائل نیازمند اجتهادند؟ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کدام مسائل نیازمند اجتهادند؟ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l72">خط ۷۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقاصد شریعت و شرایط اعتبار مصلحت ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقاصد شریعت و شرایط اعتبار مصلحت ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«مقاصد شریعت» در توضیح کتاب، هدف‌ها و حکمت‌هایی است که احکام برای تأمین مصلحت مردم دنبال می‌کنند. قحطانی شناخت آنها را در فهم نصوص، حل تعارض دلیل‌ها و بررسی مسائل تازه ضروری می‌داند. «مصلحت مرسله» نیز منفعتی است که دربارهٔ پذیرش یا ردّ همان مورد، دلیل خاصی نرسیده، اما در چارچوب هدف‌های شریعت قرار دارد. او مقررات مدنی و بین‌المللی و ثبت برخی قراردادهای مالی و ازدواج را از نمونه‌های معاصر آن می‌آورد. ‏(ص ۸۱ تا ۸۳)‏</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مقاصد الشریعة (منابع مطالعاتی)|</ins>«مقاصد شریعت»<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در توضیح کتاب، هدف‌ها و حکمت‌هایی است که احکام برای تأمین مصلحت مردم دنبال می‌کنند. قحطانی شناخت آنها را در فهم نصوص، حل تعارض دلیل‌ها و بررسی مسائل تازه ضروری می‌داند. «مصلحت مرسله» نیز منفعتی است که دربارهٔ پذیرش یا ردّ همان مورد، دلیل خاصی نرسیده، اما در چارچوب هدف‌های شریعت قرار دارد. او مقررات مدنی و بین‌المللی و ثبت برخی قراردادهای مالی و ازدواج را از نمونه‌های معاصر آن می‌آورد. ‏(ص ۸۱ تا ۸۳)‏</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این استناد، پنج شرط دارد: مصلحت در چارچوب مقاصد باشد، با قرآن و سنت تعارض نداشته باشد، وجودش قطعی یا به‌احتمال زیاد ثابت باشد، نفع عمومی داشته باشد و مصلحتی مهم‌تر یا هم‌ارزش را از بین نبرد. اگر فتوایی بر مصلحت معینی بنا شده و آن مصلحت تغییر کند، باید دوباره بررسی شود. نویسنده این تغییر را مربوط به شرایط و مبنای فتوا می‌داند. ‏(ص ۸۴)‏</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این استناد، پنج شرط دارد: مصلحت در چارچوب مقاصد باشد، با قرآن و سنت تعارض نداشته باشد، وجودش قطعی یا به‌احتمال زیاد ثابت باشد، نفع عمومی داشته باشد و مصلحتی مهم‌تر یا هم‌ارزش را از بین نبرد. اگر فتوایی بر مصلحت معینی بنا شده و آن مصلحت تغییر کند، باید دوباره بررسی شود. نویسنده این تغییر را مربوط به شرایط و مبنای فتوا می‌داند. ‏(ص ۸۴)‏</div></td></tr> </table>

Khoshnudi https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D9%8A%D8%A7_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A9_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=71214&oldid=prev 2026-11-07T06:26:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۲۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات کتاب</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات کتاب</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان = مناهج الفتيا في النوازل الفقهية المعاصرة</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان = مناهج الفتيا في النوازل الفقهية المعاصرة</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تصویر = مناهج الفتيا في النوازل الفقهية المعاصرة.jpg</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نویسنده = مسفر بن علی القحطانی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نویسنده = مسفر بن علی القحطانی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع = روش‌شناسی اجتهاد و فتوا</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع = روش‌شناسی اجتهاد و فتوا</div></td></tr> </table>

Khoshnudi https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D9%8A%D8%A7_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A9_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=71207&oldid=prev 2026-11-07T06:15:51Z

<p></p> <a href="https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D9%8A%D8%A7_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A9_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=71207&amp;oldid=71204">نمایش تغییرات</a>

Khoshnudi https://ency.feqhemoaser.com/fa/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D9%8A%D8%A7_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A9_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=71204&oldid=prev 2026-11-07T06:06:25Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «.» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>.</div>

Khoshnudi