دانشنامه فقه معاصر - تغییرات اخیر [fa]

کاربر:Hamzeahmadi/صفحه تمرین

2026-08-27T16:44:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۴
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	*'''سنت''': شیخ حر عاملی در وسائل الشیعه برخی از این روایات را در بابی با عنوان «باب جواز معالجه زن نامحرم توسط پزشک مرد در صورت ضرورت» گردآوری کرده است،<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۱۶ق، ج۲۰، ص۲۳۳.</ref> و نیز برخی روایات مربوط به ضمان و مسئولیت پزشک را در بابی با عنوان «ضمان پزشک و دامپزشک» جمع‌آوری نموده است.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۱۶ق، ج۲۹، ص۲۶۰.</ref> علاوه بر آن در کتابی با عنوان «الفصول المهمة فی أصول الأئمة»، به گردآوری روایاتی پرداخته است که با درمان و اهمیت و مشروعیت آن مرتبط است.<ref>حر عاملی، الفصول المهمة في أصول الأئمة، ج۳، ص۱۵.</ref>		*'''سنت''': شیخ حر عاملی در وسائل الشیعه برخی از این روایات را در بابی با عنوان «باب جواز معالجه زن نامحرم توسط پزشک مرد در صورت ضرورت» گردآوری کرده است،<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۱۶ق، ج۲۰، ص۲۳۳.</ref> و نیز برخی روایات مربوط به ضمان و مسئولیت پزشک را در بابی با عنوان «ضمان پزشک و دامپزشک» جمع‌آوری نموده است.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۱۶ق، ج۲۹، ص۲۶۰.</ref> علاوه بر آن در کتابی با عنوان «الفصول المهمة فی أصول الأئمة»، به گردآوری روایاتی پرداخته است که با درمان و اهمیت و مشروعیت آن مرتبط است.<ref>حر عاملی، الفصول المهمة في أصول الأئمة، ج۳، ص۱۵.</ref>
	*'''اجماع''': از دیگر ادله‌ای که در مباحث فقه درمان بدان استناد می‌شود، اجماع است.<ref>شهید ثانی، المسالک الافهام، ۱۴۲۳ق، ج۱۵، ص۳۲۷-۳۲۸؛ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۴۳، ص۴۶.</ref> برای مثال، فقیهان بر این عقیده‌اند که به‌رغم حاذق بودن پزشک در کار خود و رعایت ضوابط فنی پزشکی، چنان‌چه از بیمار برائت اخذ نشده باشد، پزشک ضمان تلف خواهد بود.<ref>قاسمی، فقه درمان، ص۲۱۹.</ref> یکی از ادله‌ای که این فقیهان بدان استناد کرده‌اند دلیل اجماع است.<ref>قاسمی، فقه درمان، ص۲۲۱.</ref>		*'''اجماع''': از دیگر ادله‌ای که در مباحث فقه درمان بدان استناد می‌شود، اجماع است.<ref>شهید ثانی، المسالک الافهام، ۱۴۲۳ق، ج۱۵، ص۳۲۷-۳۲۸؛ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۴۳، ص۴۶.</ref> برای مثال، فقیهان بر این عقیده‌اند که به‌رغم حاذق بودن پزشک در کار خود و رعایت ضوابط فنی پزشکی، چنان‌چه از بیمار برائت اخذ نشده باشد، پزشک ضمان تلف خواهد بود.<ref>قاسمی، فقه درمان، ص۲۱۹.</ref> یکی از ادله‌ای که این فقیهان بدان استناد کرده‌اند دلیل اجماع است.<ref>قاسمی، فقه درمان، ص۲۲۱.</ref>
	*'''عقل''': دلیل عقلی یکی از ادله‌ای است که در فقه پزشکی، به‌ویژه در مسائل نوپدید، از سوی فقیهان به‌کار گرفته می‌شود.<ref>برای نمونه نگاه کنید به محسنی، الفقه و مسائل طبیة، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۶۴.</ref> برای ~~نمونه، برخی فقیهان در جایی~~ که ~~وجود جنینی~~ که ~~هنوز روح در آن دمیده نشده برای سلامتی مادر خطرناک باشد، با استناد~~ به ~~قاعده عقلی [[قاعده اهم~~ و ~~مهم\|اهم~~ و ~~مهم]]، [[سقط جنین]] را برای نجات جان مادر~~ جایز ~~دانسته‌اند~~.<ref>~~برای نمونه نگاه کنید به محسنی، الفقه~~ و ~~مسائل طبیة، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۶۴~~.</ref>		*'''عقل''': دلیل عقلی یکی از ادله‌ای است که در فقه پزشکی، به‌ویژه در مسائل نوپدید، از سوی فقیهان به‌کار گرفته می‌شود.<ref>برای نمونه نگاه کنید به محسنی، الفقه و مسائل طبیة، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۶۴.</ref> برخی محققان، برای حلیت و جواز حرام‌درمانی یا درمان به کمک محرمات به دلیل عقلی استناد کرده‌اند؛ بدین صورت که دفع ضرر بزرگی مانند بیمارهایی که منجر به مرگ و ضرر جبران‌ناپذیر می‌شود، عقلاً لازم است و اگر چنین بیماری‌هایی جز با حرام‌درمانی دفع نمی‌گردند، پس حرام‌درمانی به حکم عقل جایز و مشروع می‌گردد.<ref>رضایی، رستمی قفس‌آبادی، «انحصار در حرام‌گرایی با وجود جایگزین حلال از منظر فقهای شیعه و اهل‌سنت»، ص۱۰.</ref>

	==قواعد فقهی پرکاربرد در فقه درمان==		==قواعد فقهی پرکاربرد در فقه درمان==
خط ۵۰:		خط ۵۰:
	===رضایت بیمار و اذن در درمان===		===رضایت بیمار و اذن در درمان===
	{{اصلی\|رضایت و اذن بیمار در درمان}}		{{اصلی\|رضایت و اذن بیمار در درمان}}
			در فقه اسلامی، اصل بر حرمت تصرف در جسم و جان دیگری بدون اذن اوست؛ ازاین‌رو، انجام هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، جز در موارد استثنایی مانند فوریت‌های پزشکی یا فقدان اهلیت تصمیم‌گیری، منوط به رضایت آگاهانه بیمار یا ولیّ قانونی او است.<ref>عامری، همتی، «نقد مبانی فقهی-حقوقی لزوم اخذ برائت از بیماری برای سلب مسئولیت از پزشک»، ص۶۴-۶۵.</ref>
	===مسئولیت و ضمان پزشک===		===مسئولیت و ضمان پزشک===
	{{اصلی\|ضمان پزشک}}		{{اصلی\|ضمان پزشک}}
	مسئولیت قانونی پزشک در برابر بیمار در جریان فرآیند معالجه و درمان را ضمان پزشک گویند.<ref>فاضل لنکرانی، احکام پزشکان و بیماران، ۱۴۲۷ق، ص۱۸۷.</ref> درباره مسئولیت پزشک گفته می‌شود چند حالت قابل تصور است: پزشک آگاه به مسائل پزشکی است یا ناآگاه و جاهل؛ نیز مقصر است یا غیر مقصر؛ و نیز مأذون است یا غیر مأذون.<ref>حسین‌پور، موسوی، «ضمان پزشک از منظر فقه امامیه»، ص۱۰۱.</ref> بود و نبود هر یک از این حالات در مسئولیت یا عدم مسئولیت پزشک تأثیر دارد.<ref>حسین‌پور، موسوی، «ضمان پزشک از منظر فقه امامیه»، ص۱۰۱.</ref>		مسئولیت قانونی پزشک در برابر بیمار در جریان فرآیند معالجه و درمان را ضمان پزشک گویند.<ref>فاضل لنکرانی، احکام پزشکان و بیماران، ۱۴۲۷ق، ص۱۸۷.</ref> درباره مسئولیت پزشک گفته می‌شود چند حالت قابل تصور است: پزشک آگاه به مسائل پزشکی است یا ناآگاه و جاهل؛ نیز مقصر است یا غیر مقصر؛ و نیز مأذون است یا غیر مأذون.<ref>حسین‌پور، موسوی، «ضمان پزشک از منظر فقه امامیه»، ص۱۰۱.</ref> بود و نبود هر یک از این حالات در مسئولیت یا عدم مسئولیت پزشک تأثیر دارد.<ref>حسین‌پور، موسوی، «ضمان پزشک از منظر فقه امامیه»، ص۱۰۱.</ref>

	===معاینه و لمس پزشک===		===معاینه و لمس پزشک===
	{{اصلی\|معاینه و لمس پزشک}}		{{اصلی\|معاینه و لمس پزشک}}
خط ۶۱:		خط ۶۱:
	{{اصلی\|حفظ حریم خصوصی بیمار}}		{{اصلی\|حفظ حریم خصوصی بیمار}}
	حفظ اسرار پزشکی و حریم خصوصی بیمار از سوی پزشک یکی از مسائلی که از سوی فقیهان مورد بررسی قرار گرفته است.<ref>برای نمونه نگاه کنید به محسنی قندهاری، الفقه و مسائل طبیة، ج۱، ص۱۶۸.</ref> از نظر برخی فقیهان افشای اسرار مؤمن فی‌نفسه حرام است<ref>نصراللهی‌نیا، «اندیشه فقهی حکم افشای اسرار بیماران در فقه مقارن»، ص۸۰.</ref> و درباره افشای اسرار بیمار از سوی پزشک برخی فقیهان گفته‌اند چنان‌چه افشاء سر، عرفاً سبب تنقیص بیمار مومن شناخته شده‌ای گردد، یا موجب ایذاء او شود حرام است؛ مگر آنکه مصلحت اهمی آن را اقتضا نماید.<ref>نصراللهی‌نیا، «اندیشه فقهی حکم افشای اسرار بیماران در فقه مقارن»، ص۸۰.</ref>		حفظ اسرار پزشکی و حریم خصوصی بیمار از سوی پزشک یکی از مسائلی که از سوی فقیهان مورد بررسی قرار گرفته است.<ref>برای نمونه نگاه کنید به محسنی قندهاری، الفقه و مسائل طبیة، ج۱، ص۱۶۸.</ref> از نظر برخی فقیهان افشای اسرار مؤمن فی‌نفسه حرام است<ref>نصراللهی‌نیا، «اندیشه فقهی حکم افشای اسرار بیماران در فقه مقارن»، ص۸۰.</ref> و درباره افشای اسرار بیمار از سوی پزشک برخی فقیهان گفته‌اند چنان‌چه افشاء سر، عرفاً سبب تنقیص بیمار مومن شناخته شده‌ای گردد، یا موجب ایذاء او شود حرام است؛ مگر آنکه مصلحت اهمی آن را اقتضا نماید.<ref>نصراللهی‌نیا، «اندیشه فقهی حکم افشای اسرار بیماران در فقه مقارن»، ص۸۰.</ref>
			==کتاب‌شناسی==
	==پانویس==		==پانویس==
	{{پانویس\|۲}}		{{پانویس\|۲}}
	==منابع==		==منابع==
	{{منابع\|۲}}		{{منابع\|۲}}

کاربر:Mojtaba61.Abedini

2026-08-27T12:04:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۰۴
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱:		خط ۱:
	{{صفحه کاربری استاندارد}}		{{صفحه کاربری استاندارد}}

	[http://کاربر:Mojtaba61.Abedini/صفحه%20تمرین۴ کاربر:Mojtaba61.Abedini/صفحه تمرین۴]		[http://کاربر:Mojtaba61.Abedini/صفحه%20تمرین۴ کاربر:Mojtaba61.Abedini/صفحه تمرین۴]

	[[کاربر:Mojtaba61.Abedini/صفحه تمرین۶]]		[[کاربر:Mojtaba61.Abedini/صفحه تمرین۶]]

حبس بدهکار (منابع مطالعاتی)

2026-08-27T11:51:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۱
(۱۱ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	===فارسی===		===فارسی===
	# استنباط حکم مدیون معسر از سنت فعلی معصوم(ع) با تأکید بر فتاوای امام خمینی(ره)، فصنامه پژوهشنامه متین، سال بیست و هفتم، شماره ۱۰۶، بهار ۱۴۰۴ش. [https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_216557_cd947d3c3cdda4ab61df1de540bb1bf8.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید.]		# استنباط حکم مدیون معسر از سنت فعلی معصوم(ع) با تأکید بر فتاوای امام خمینی(ره)، فصنامه پژوهشنامه متین، سال بیست و هفتم، شماره ۱۰۶، بهار ۱۴۰۴ش. [https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_216557_cd947d3c3cdda4ab61df1de540bb1bf8.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
	# حکم حبس موقت مدیون مدعی اعسار از منظر فقه و حقوق ایران، محمدرضا رضوان‌طلب، داود ~~دره شیری~~ سید معین جوادی، فصلنامه مطالعات فقه و حقوق اسلامی، سال چهاردهم، شماره ۲۸، پاییز ۱۴۰۱ش. [https://feqh.semnan.ac.ir/article_7075_bdad073d2c77b0525e32a0e9784089ea.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید.]		# امکان‌سنجی رابطه حق حبس و تمکین از منظر فقه فریقین و حقوق مدنی ایران، رضا دهقان‌نژاد و حمید مسجد سرایی، دوفصلنامه مطالعات تطبیقی مذاهب فقهی، سال چهارم، شماره هفتم، بهار و تابستان ۱۴۰۳ش. [https://fiqh.urd.ac.ir/article_206276_c8412d0b840a04a05349d3a254ed787d.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید]
			# حق حبس زوجه با وجود علم به اعسار زوج در هنگام عقد، فاطمه ملکی بابهویزی و عصمت السادات طباطبایی لطفی و نسرین کریمی، فصلنامه مطالعات فقهی و فلسفی، دوره چهارم، شماره۱، ۱۴۰۲ش. [https://sanad.iau.ir/fa/Journal/aqojap/Article/861115 متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
			# حکم حبس موقت مدیون مدعی اعسار از منظر فقه و حقوق ایران، محمدرضا رضوان‌طلب، داود دره‌شیری سید معین جوادی، فصلنامه مطالعات فقه و حقوق اسلامی، سال چهاردهم، شماره ۲۸، پاییز ۱۴۰۱ش. [https://feqh.semnan.ac.ir/article_7075_bdad073d2c77b0525e32a0e9784089ea.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
			# بررسی فقهی و حقوقی حق حبس زوجه در صورت اعسار زوج، محسن عرب، دوفصلنامه فقه نظام، سال دوم، شماره۳، بهار و تابستان ۱۴۰۴ش. [https://www.jsjournal.ir/article_229610_b528b529f16db4f6da2364427f930bc1.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
			# تأثیر اعسار زوج بر حق حبس زوجه در فقه مقارن، پگاه سرمدی و محمدحسن زارعی زهابی، دوفصلنامه فقه مقارن، سال نهم، شماره ۱۸، پاییز و زمستان ۱۴۰۰ش. [https://fiqhemoqaran.mazaheb.ac.ir/article_154541_f9a46d9b71cf53963c578b50731a4b2e.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
			# واکاوی حق حبس در نهاد خانواده با تاکید بر فرض اعسار زوج، عباس قاسمی حامد و محمدعلی سعیدی و مصطفی شاهبازی و محمدعلی قوامی‌نیا، آموزه‌های فقه مدنی، دوره سیزدهم، شماره ۲۳، بهار و تابستان ۱۴۰۰ش. [https://cjd.razavi.ac.ir/article_1268_64a0841c8979de958e6176b32261327d.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید]
	# بررسی حبس بدهکار در اثر عدم پرداخت بدهی از نظر فقهی و حقوقی، وحید پایدار، پنجمین همایش بین‌المللی افق‌های نوین در علوم انسانی و مدیریت، ۱۳۹۹ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d8%ad%d8%a8%d8%b3-%d8%a8%d8%af%d9%87%da%a9%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%ab%d8%b1-%d8%b9%d8%af%d9%85-%d9%be%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%ae%d8%aa-%d8%a8%d8%af%d9%87%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# بررسی حبس بدهکار در اثر عدم پرداخت بدهی از نظر فقهی و حقوقی، وحید پایدار، پنجمین همایش بین‌المللی افق‌های نوین در علوم انسانی و مدیریت، ۱۳۹۹ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d8%ad%d8%a8%d8%b3-%d8%a8%d8%af%d9%87%da%a9%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%ab%d8%b1-%d8%b9%d8%af%d9%85-%d9%be%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%ae%d8%aa-%d8%a8%d8%af%d9%87%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# ممنوعیت حبس زوج معسر در پرداخت مهریه با رویکرد تحکیم خانواده، عاتکه قاسم‌زاده و علی‌اکبر ایزدی‌فر و سعید ابراهیمی، [[فصلنامه مطالعات راهبردی زنان]]، دوره ۲۱، شماره ۸۴، ۱۳۹۸ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%aa%d8%a3%d9%85%d9%84%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%b6%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%aa-%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%ad%d8%a8%d8%b3-%d8%b2%d9%88%d8%ac-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d9%87%d8%b1%db%8c%d9%87/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# ممنوعیت حبس زوج معسر در پرداخت مهریه با رویکرد تحکیم خانواده، عاتکه قاسم‌زاده و علی‌اکبر ایزدی‌فر و سعید ابراهیمی، [[فصلنامه مطالعات راهبردی زنان]]، دوره ۲۱، شماره ۸۴، ۱۳۹۸ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%aa%d8%a3%d9%85%d9%84%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%b6%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%aa-%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%ad%d8%a8%d8%b3-%d8%b2%d9%88%d8%ac-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d9%87%d8%b1%db%8c%d9%87/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# بررسی فقهی و حقوقی حبس بدهکار در اثر عدم پرداخت بدهی در نظام حقوقی ایران، زهرا یوسفی و اکبر مرادپور سردهایی، اولین کنفرانس بین المللی حقوق و علوم انسانی تهران، ۱۳۹۸ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d9%88-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c-%d8%ad%d8%a8%d8%b3-%d8%a8%d8%af%d9%87%da%a9%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%ab%d8%b1-%d8%b9%d8%af%d9%85/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# بررسی فقهی و حقوقی حبس بدهکار در اثر عدم پرداخت بدهی در نظام حقوقی ایران، زهرا یوسفی و اکبر مرادپور سردهایی، اولین کنفرانس بین المللی حقوق و علوم انسانی تهران، ۱۳۹۸ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d9%88-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c-%d8%ad%d8%a8%d8%b3-%d8%a8%d8%af%d9%87%da%a9%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%ab%d8%b1-%d8%b9%d8%af%d9%85/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
			# تحلیل و نقد ماهیت حبس، اعسار و آیین حاکم بر آن‌ها با نگرشی بر قانون نحوۀ اجرای محکومیت‌های مالی، امیرحسین علیزاده، فصلناه مجله حقوقی دادگستری، سال۸۳، شماره ۱۰۸، زمستان ۱۳۹۸ش. [https://www.jlj.ir/article_38029.html متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
	# تحلیل فقهی حقوقی سلب آزادی از مدیون در تعهّدات مالی، محمد خانی، [[فصلنامه داخلی کانون وکلای دادگستری]]، شماره ۱۹، ۱۳۹۸ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%aa%d8%ad%d9%84%db%8c%d9%84-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c-%d8%b3%d9%84%d8%a8-%d8%a2%d8%b2%d8%a7%d8%af%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d9%85%d8%af%db%8c%d9%88%d9%86-%d8%af%d8%b1-2/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# تحلیل فقهی حقوقی سلب آزادی از مدیون در تعهّدات مالی، محمد خانی، [[فصلنامه داخلی کانون وکلای دادگستری]]، شماره ۱۹، ۱۳۹۸ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%aa%d8%ad%d9%84%db%8c%d9%84-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c-%d8%b3%d9%84%d8%a8-%d8%a2%d8%b2%d8%a7%d8%af%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d9%85%d8%af%db%8c%d9%88%d9%86-%d8%af%d8%b1-2/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# بررسی شروط زندانی کردن بدهکار، عبدالجبار زرگوش‌نسب، کنفرانس ملی دستاوردهای نوين جهان در تعليم و تربيت، دوره ۱، ۱۳۹۷ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d8%b4%d8%b1%d9%88%d8%b7-%d8%b2%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86%db%8c-%da%a9%d8%b1%d8%af%d9%86-%d8%a8%d8%af%d9%87%da%a9%d8%a7%d8%b1/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# بررسی شروط زندانی کردن بدهکار، عبدالجبار زرگوش‌نسب، کنفرانس ملی دستاوردهای نوين جهان در تعليم و تربيت، دوره ۱، ۱۳۹۷ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d8%b4%d8%b1%d9%88%d8%b7-%d8%b2%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86%db%8c-%da%a9%d8%b1%d8%af%d9%86-%d8%a8%d8%af%d9%87%da%a9%d8%a7%d8%b1/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
خط ۳۸:		خط ۴۴:
	# اعسار از پرداخت دیه، حامد آریانفر، دوفصلنامه راه وکالت، سال دوم،شماره۴، پاییز و زمستان ۱۳۸۹ش. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/997319/%D8%A7%D8%B9%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%AF%DB%8C%D9%87 متن مقاله را از اینجا بخوانید.]		# اعسار از پرداخت دیه، حامد آریانفر، دوفصلنامه راه وکالت، سال دوم،شماره۴، پاییز و زمستان ۱۳۸۹ش. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/997319/%D8%A7%D8%B9%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%AF%DB%8C%D9%87 متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
	# بررسی فقهی و حقوقی قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، مجتبی تقی‌زاده داغیان، [[مجله تخصصی الهیات وحقوق]]، شماره ۲۰، ۱۳۸۵ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d9%88-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c-%d9%82%d8%a7%d9%86%d9%88%d9%86-%d9%86%d8%ad%d9%88%d9%87-%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%ad%da%a9/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# بررسی فقهی و حقوقی قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، مجتبی تقی‌زاده داغیان، [[مجله تخصصی الهیات وحقوق]]، شماره ۲۰، ۱۳۸۵ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d9%88-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c-%d9%82%d8%a7%d9%86%d9%88%d9%86-%d9%86%d8%ad%d9%88%d9%87-%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%ad%da%a9/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# حبس مدیون در فقه و قوانین موضوعه، محمد روشن، [[فصلنامه‌ رهنمون]]، شماره ۳ و ۴، ۱۳۸۲ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%ad%d8%a8%d8%b3-%d9%85%d8%af%db%8c%d9%88%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d9%81%d9%82%d9%87-%d9%88-%d9%82%d9%88%d8%a7%d9%86%db%8c%d9%86-%d9%85%d9%88%d8%b6%d9%88%d8%b9%d9%87/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# کاربرد قاعده نفی عسروحرج در موضوع مهر با رویکردی برنظر امام خمینی(س)، علی یزدان‌پناه و زاهرا لامع، فصلنامه متین، شماره ۵۸، بهار ۱۳۹۲ش، [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%a8%d8%b1%d8%af-%d9%82%d8%a7%d8%b9%d8%af%d9%87-%d9%86%d9%81%db%8c-%d8%b9%d8%b3%d8%b1%d9%88%d8%ad%d8%b1%d8%ac-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d9%88%d8%b6%d9%88%d8%b9-%d9%85%d9%87%d8%b1-%d8%a8/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# کاربرد قاعده نفی عسروحرج در موضوع مهر با رویکردی برنظر امام خمینی(س)، علی یزدان‌پناه و زاهرا لامع، فصلنامه متین، شماره ۵۸، بهار ۱۳۹۲ش، [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%a8%d8%b1%d8%af-%d9%82%d8%a7%d8%b9%d8%af%d9%87-%d9%86%d9%81%db%8c-%d8%b9%d8%b3%d8%b1%d9%88%d8%ad%d8%b1%d8%ac-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d9%88%d8%b6%d9%88%d8%b9-%d9%85%d9%87%d8%b1-%d8%a8/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# بررسی فقهی و حقوقی حق حبس زوجه در صورت احراز اعسار زوج، حکیمه شاهدی‌ علی‌آبادی، فصلنامه مطالعات اسلامی: فقه و اصول، سال چهل و پنجم، شماره پیاپی ۹۵، زمستان ۱۳۹۲ش. [https://jfiqh.um.ac.ir/article_28137_d73b8e713308c6e745fa30774e6f304e.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید.]		# بررسی فقهی و حقوقی حق حبس زوجه در صورت احراز اعسار زوج، حکیمه شاهدی‌ علی‌آبادی، فصلنامه مطالعات اسلامی: فقه و اصول، سال چهل و پنجم، شماره پیاپی ۹۵، زمستان ۱۳۹۲ش. [https://jfiqh.um.ac.ir/article_28137_d73b8e713308c6e745fa30774e6f304e.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
			# جواز حبس مدیون در صورت ترید در وضعیت او منظر فقه امامیه، محسن صفری و محمد عبدالصالح شاهنوش فروشانی، فصلنامه حقوق اسلامی، سال یازدهم، شماره ۴۳، زمستان ۱۳۹۳ش. [https://hoquq.iict.ac.ir/article_14039.html متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
			# حق حبس زوجه با تکیه بر فقه امامیه، سید مهدی میرداداشی، فصلنامه حقوق اسلامی، سال ششم، شماره ۲۱، تابستان ۱۳۸۸ش. [https://hoquq.iict.ac.ir/article_18485_f0cf02f00e9e36bff626386a006be59a.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
			# حبس مدیون در فقه و قوانین موضوعه، محمد روشن، [[فصلنامه‌ رهنمون]]، شماره ۳ و ۴، ۱۳۸۲ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%ad%d8%a8%d8%b3-%d9%85%d8%af%db%8c%d9%88%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d9%81%d9%82%d9%87-%d9%88-%d9%82%d9%88%d8%a7%d9%86%db%8c%d9%86-%d9%85%d9%88%d8%b6%d9%88%d8%b9%d9%87/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	#مهریه و حق حبس زن و شرایط و نتایج اعمال آن، محمدرضا وکیلیان، فصلنامه قضاوت، شماره ۱۱، دی و بهمن ۱۳۸۱ش. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/861269/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%AD%D9%82-%D8%AD%D8%A8%D8%B3-%D8%B2%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D9%88-%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%A7%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%86 متن مقاله را از اینجا بخوانید.]		#مهریه و حق حبس زن و شرایط و نتایج اعمال آن، محمدرضا وکیلیان، فصلنامه قضاوت، شماره ۱۱، دی و بهمن ۱۳۸۱ش. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/861269/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%AD%D9%82-%D8%AD%D8%A8%D8%B3-%D8%B2%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D9%88-%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%A7%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%86 متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
	#اعسار از خواسته، مانع اجرای حبس، اسدالله صدری، ماهنامه دادرسی، سال چهارم، شماره ۲۴، بهمن و اسفند ۱۳۷۹ش. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/76620/%D8%A7%D8%B9%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%A8%D8%B3 متن مقاله را از اینجا بخوانید.]		#اعسار از خواسته، مانع اجرای حبس، اسدالله صدری، ماهنامه دادرسی، سال چهارم، شماره ۲۴، بهمن و اسفند ۱۳۷۹ش. [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/76620/%D8%A7%D8%B9%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%A8%D8%B3 متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
خط ۸۰:		خط ۸۸:
	# مبانی فقهی حبس زدایی مدیون از منظر فقه مذاهب اسلامی و حقوق ایران، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشکده فقه و حقوق، دانشگاه مذاهب اسلامی، ۱۳۹۹ش. اطلاعات پایان‌نامه را از اینجا ببینید.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d9%85%d8%a8%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d8%ad%d8%a8%d8%b3-%d8%b2%d8%af%d8%a7%db%8c%db%8c-%d9%85%d8%af%db%8c%d9%88%d9%86-%d8%a7%d8%b2-%d9%85%d9%86%d8%b8%d8%b1-%d9%81%d9%82%d9%87-%d9%85/ چکیده را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید]		# مبانی فقهی حبس زدایی مدیون از منظر فقه مذاهب اسلامی و حقوق ایران، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشکده فقه و حقوق، دانشگاه مذاهب اسلامی، ۱۳۹۹ش. اطلاعات پایان‌نامه را از اینجا ببینید.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d9%85%d8%a8%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d8%ad%d8%a8%d8%b3-%d8%b2%d8%af%d8%a7%db%8c%db%8c-%d9%85%d8%af%db%8c%d9%88%d9%86-%d8%a7%d8%b2-%d9%85%d9%86%d8%b8%d8%b1-%d9%81%d9%82%d9%87-%d9%85/ چکیده را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید]
	# تبیین فقهی و حقوقی حق حبس زوجه در مهریه های سنگین، سمیه دلاوری، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه شاهد، ۱۳۹۷ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d8%aa%d8%a8%db%8c%db%8c%d9%86-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d9%88-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c-%d8%ad%d9%82-%d8%ad%d8%a8%d8%b3-%d8%b2%d9%88%d8%ac%d9%87-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d9%87%d8%b1%db%8c%d9%87/ متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید]		# تبیین فقهی و حقوقی حق حبس زوجه در مهریه های سنگین، سمیه دلاوری، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه شاهد، ۱۳۹۷ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d8%aa%d8%a8%db%8c%db%8c%d9%86-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d9%88-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c-%d8%ad%d9%82-%d8%ad%d8%a8%d8%b3-%d8%b2%d9%88%d8%ac%d9%87-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d9%87%d8%b1%db%8c%d9%87/ متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید]
			# بررسی فقهی - حقوقی اثر اعسار زوج بر حق حبس زوجه، رضا حق‌پناه و سید محمد رضوی و سید علی رضوی، فصلنامه مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، دوره نهم، شماره۲، تابستان ۱۳۹۶ش. [https://jls.shirazu.ac.ir/article_4185_72017c0f56c417d2e45f5e158efde599.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید.]
	# بررسی امکان بازداشت بدهکار مهریه در اجرای احکام مدنی، علی‌اصغر علیزاده ذغالچالی، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بهشهر، ۱۳۹۶ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d8%a7%d9%85%da%a9%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa-%d8%a8%d8%af%d9%87%da%a9%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d9%87%d8%b1%db%8c%d9%87-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%ac/ متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید]		# بررسی امکان بازداشت بدهکار مهریه در اجرای احکام مدنی، علی‌اصغر علیزاده ذغالچالی، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بهشهر، ۱۳۹۶ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d8%a7%d9%85%da%a9%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa-%d8%a8%d8%af%d9%87%da%a9%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d9%87%d8%b1%db%8c%d9%87-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%ac/ متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید]
	# تبیین فقهی و حقوقی مبانی مشروعیت بازداشت و حبس با تأکید بر مصادیق خارج از چارچوب قوانین موضوعه، فرهاد بدرقه، کارشناسی ارشد، دانشگاه شاهد، ۱۳۹۶ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d8%aa%d8%a8%db%8c%db%8c%d9%86-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d9%88-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c-%d9%85%d8%a8%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%b4%d8%b1%d9%88%d8%b9%db%8c%d8%aa-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%d8%af%d8%a7/ متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید]		# تبیین فقهی و حقوقی مبانی مشروعیت بازداشت و حبس با تأکید بر مصادیق خارج از چارچوب قوانین موضوعه، فرهاد بدرقه، کارشناسی ارشد، دانشگاه شاهد، ۱۳۹۶ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d8%aa%d8%a8%db%8c%db%8c%d9%86-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d9%88-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c-%d9%85%d8%a8%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%b4%d8%b1%d9%88%d8%b9%db%8c%d8%aa-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%d8%af%d8%a7/ متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید]
خط ۱۱۰:		خط ۱۱۹:
	# زندان بدهکاران مالی و بدهکاران مهریه، رقیه زینالی، سایت بنیاد ملی حقوق سنا، ۱۳۹۸ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/nr/%d8%b2%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d8%af%d9%87%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%a7%d9%84%db%8c-%d9%88-%d8%a8%d8%af%d9%87%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%85%d9%87%d8%b1%db%8c%d9%87/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# زندان بدهکاران مالی و بدهکاران مهریه، رقیه زینالی، سایت بنیاد ملی حقوق سنا، ۱۳۹۸ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/nr/%d8%b2%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d8%af%d9%87%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%a7%d9%84%db%8c-%d9%88-%d8%a8%d8%af%d9%87%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%85%d9%87%d8%b1%db%8c%d9%87/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# حبس بدهکاران غیر بزه از منظر فقهاء، سایت ستاد دیه. [http://www.ipro.ir/fa/news/1903/حبس-بدهکاران-غیر-بزهکار-از-نظر-فقها-عکس متن را از اینجا بخوانید.]		# حبس بدهکاران غیر بزه از منظر فقهاء، سایت ستاد دیه. [http://www.ipro.ir/fa/news/1903/حبس-بدهکاران-غیر-بزهکار-از-نظر-فقها-عکس متن را از اینجا بخوانید.]

	[[رده:شناسه ناقص]]		[[رده:شناسه ناقص]]
	[[رده:مدخل‌های ۱۴۰۱]]		[[رده:مدخل‌های ۱۴۰۱]]

سید عباس موسویان

2026-08-27T05:25:20Z

تفکیک میان حیل ربا به حیل مجاز و غیر مجاز

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۲۵
خط ۱۰۸:		خط ۱۰۸:

	=== '''تفکیک میان حیل ربا به حیل مجاز و غیر مجاز''' ===		=== '''تفکیک میان حیل ربا به حیل مجاز و غیر مجاز''' ===
	موسویان حیله‌های ربا را به حیله‌های مجاز و غیرمجاز تقسیم کرده است. به گفته او، معیار ~~حلیه‌های~~ غیرمجاز، نبود قصد جدی برای معامله بَدیل و یا صدق ربا بر حیله با وجود قصد جدی است. او باور دارد تفکیک مذکور تا حد بسیاری توقف بر قصد طرفین دارد. در مقابل، او خرید و فروش نقد و نسیه و همچنین لیزینگ دارایی‌های ثابت را از مصادیق حیله‌های مجاز برمی‌شمارد. او معتقد است، در بسیاری از معاملات، طرفین به خاطر حرمت ربا با قصد جدی به سراغ معاملات مجاز می‌روند.<ref>موسویان، ابزارهای مالی، ص۱۶۴-۱۸۷.</ref>		موسویان حیله‌های ربا را به حیله‌های مجاز و غیرمجاز تقسیم کرده است. به گفته او، معیار حیله‌های غیرمجاز، نبود قصد جدی برای معامله بَدیل و یا صدق ربا بر حیله با وجود قصد جدی است. او باور دارد تفکیک مذکور تا حد بسیاری توقف بر قصد طرفین دارد. در مقابل، او خرید و فروش نقد و نسیه و همچنین لیزینگ دارایی‌های ثابت را از مصادیق حیله‌های مجاز برمی‌شمارد. او معتقد است، در بسیاری از معاملات، طرفین به خاطر حرمت ربا با قصد جدی به سراغ معاملات مجاز می‌روند.<ref>موسویان، ابزارهای مالی، ص۱۶۴-۱۸۷.</ref>
	== اوراق بهادار از دیدگاه موسویان ==		== اوراق بهادار از دیدگاه موسویان ==
	عباس موسویان تعدادی از ابزارهای مالی چون [[اوراق قرض‌الحسنه]]<ref>موسویان، ابزارهای مالی اسلامی، ص۳۴۷-۳۵۴.</ref>، [[اوراق مرابحه]] (البته در برخی صورت‌های آن)،<ref>موسویان، ابزارهای مالی اسلامی، ص۳۵۹-۳۶۱.</ref> و اوراق اجاره<ref>موسویان، ابزارهای مالی اسلامی، ص۳۷۲-۳۷۴.</ref> را به‌عنوان ابزارهای مالی اسلامی قبول کرده است. او این اوراق را جایگزین مناسبی برای [[اوراق قرضه]] و [[اوراق سهام ممتاز]] -که به طور معمول مبتنی بر بهره هستند- دانسته است.<ref>موسویان، ابزارهای مالی اسلامی، ص۳۴۵.</ref>		عباس موسویان تعدادی از ابزارهای مالی چون [[اوراق قرض‌الحسنه]]<ref>موسویان، ابزارهای مالی اسلامی، ص۳۴۷-۳۵۴.</ref>، [[اوراق مرابحه]] (البته در برخی صورت‌های آن)،<ref>موسویان، ابزارهای مالی اسلامی، ص۳۵۹-۳۶۱.</ref> و اوراق اجاره<ref>موسویان، ابزارهای مالی اسلامی، ص۳۷۲-۳۷۴.</ref> را به‌عنوان ابزارهای مالی اسلامی قبول کرده است. او این اوراق را جایگزین مناسبی برای [[اوراق قرضه]] و [[اوراق سهام ممتاز]] -که به طور معمول مبتنی بر بهره هستند- دانسته است.<ref>موسویان، ابزارهای مالی اسلامی، ص۳۴۵.</ref>

کاربر:Hamzeahmadi/صفحه تمرین

2026-08-26T21:29:20Z

منابع استنباط در فقه درمان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۲۹
(۱۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	*به‌گفته حسینی عاملی، صاحب مفتاح‌الکرامة، برخی فقیهان درباره جواز و مشروعیت درمان، ادعای اجماع کرده‌اند.<ref>حسینی عاملی، مفتاح الکرامة، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref>		*به‌گفته حسینی عاملی، صاحب مفتاح‌الکرامة، برخی فقیهان درباره جواز و مشروعیت درمان، ادعای اجماع کرده‌اند.<ref>حسینی عاملی، مفتاح الکرامة، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref>
	===وجوب درمان===		===وجوب درمان===
	برخی فقیهان بر این نظرند که اگر زندگی بیمار متوقف بر درمان باشد، بر او واجب است که به درمان اقدام نماید و بر کسی نیز که اطلاعی از درمان و امور پزشکی دارد واجب است که به درمان بپردازد.<ref>نجفی، جواهر الکلام، ج۴۳، ص۵۰؛ خوانساری، جامع المدارک، ج۷، ص۳۲۲.</ref>		برخی فقیهان بر این نظرند که اگر زندگی بیمار متوقف بر درمان باشد، بر او واجب است که به درمان اقدام نماید و بر کسی نیز که اطلاعی از درمان و امور پزشکی دارد واجب است که به درمان بپردازد.<ref>نجفی، جواهر الکلام، ج۴۳، ص۵۰؛ خوانساری، جامع المدارک، ج۷، ص۳۲۲.</ref> ادله‌ای که این فقیهان به آن استناد جسته‌اند به شرح زیر است:
	*روایت ابان بن تغلب به نقل از امام صادق(ع) که در آن چنین آمده است، کسی که درمان و شفای مجروح را ترک می‌کند با کسی که جراحت را ایجاد کرده شریک است، چرا که هر دو فساد بیمار و عدم بهبودی او را می‌خواهند.<ref>کلینی، الکافی، ج۸، ص۳۴۵.</ref>		*روایت ابان بن تغلب به نقل از امام صادق(ع) که در آن چنین آمده است، کسی که درمان و شفای مجروح را ترک می‌کند با کسی که جراحت را ایجاد کرده شریک است، چرا که هر دو فساد بیمار و عدم بهبودی او را می‌خواهند.<ref>کلینی، الکافی، ج۸، ص۳۴۵.</ref>
	*روایتی که صاحب مفتاح‌الکرامة، آن را چنین گزارش کرده است که حضرت موسی(ع) بیمار شد و گروهی از بنی‌اسرائیل به عیادت وی رفتند و نسخه‌ای برای درمان او تجویز کردند. پس از آن به موسی(ع) وحی شد که به آن نسخه عمل کند تا شفا یابد.<ref>حسینی عاملی، مفتاح الکرامة، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref>		*روایتی که صاحب مفتاح‌الکرامة، آن را چنین گزارش کرده است که حضرت موسی(ع) بیمار شد و گروهی از بنی‌اسرائیل به عیادت وی رفتند و نسخه‌ای برای درمان او تجویز کردند. پس از آن به موسی(ع) وحی شد که به آن نسخه عمل کند تا شفا یابد.<ref>حسینی عاملی، مفتاح الکرامة، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref>
	*قاعده کلی وجوب حفظ جان مسلمان		*قاعده کلی وجوب حفظ جان مسلمان اقتضا می‌کند که هرگاه ترک درمان موجب به خطر افتادن جان انسان شود، اقدام به درمان واجب باشد؛ زیرا حفظ جان از واجبات قطعی شرع است.<ref>قاسمی، فقه درمان، ص۲۱۲-۲۱۴.</ref>

	==حکم تکلیفی اقدام و عدم اقدام پزشک به درمان==		==حکم تکلیفی اقدام و عدم اقدام پزشک به درمان==
			حکم تکلیفی اقدام پزشک به درمان بیمار یا عدم اقدام وی به وضعیت و شرایط بیمار بستگی دارد. براین اساس، بر بنا به فتوای فقیهان، بر پزشک واجب است که به درمان بیماری که در معرض مرگ قرار دارد، مبادرت ورزد. این وجوب از نوع وجوب کفایی و وجوب فوری است و فرقی ندارد بیماری یا مرضی که بیمار را در معرض مرگ قرار داده، بیماری کوچکی باشد یا بیماری پر خطر.<ref>قاسمی، فقه درمان، ص۲۱۵-۲۱۶.</ref>

			برخی فقیهان نیز بر این نظرند، در مواردی که بیمار در معرض مرگ نیست و یا بیماری از نوع بیماری‌های کوچک و کم‌خطر است، مبادرت بههه درمان بر پزشک واجب نیست.<ref>شیرازی، ایصال الطالب الی المکاسب، ج۴، ص۹۳.</ref>
	==منابع استنباط در فقه درمان==		==منابع استنباط در فقه درمان==
			برخی منابعی که در فقه درمان مورد استفاده قرار می‌گیرد به شرح زیر است:

			*'''قرآن''': در فقه درمان، غالب مسائل به‌صورت جزئی در قرآن نیامده است، اما فقیهان به اصول و قواعدی استناد می‌کنند که از آیات قرآن به‌دست آمده است. برای مثال، در مسئله جواز و حلیت استفاده از محرمات در فرآیند درمان به آیه حرمت القای در تهلکه استناد شده است که برپایه آن گفته می‌شود، عدم درمان بیماری‌ای که جز با استفاده از حرام قابل درمان نیست، از مصادیق القای در تهلکه است که در قرآن از آن نهی شده است.<ref>احمدپور، «درمان با محرمات»، ص۵۰.</ref>

			*'''سنت''': شیخ حر عاملی در وسائل الشیعه برخی از این روایات را در بابی با عنوان «باب جواز معالجه زن نامحرم توسط پزشک مرد در صورت ضرورت» گردآوری کرده است،<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۱۶ق، ج۲۰، ص۲۳۳.</ref> و نیز برخی روایات مربوط به ضمان و مسئولیت پزشک را در بابی با عنوان «ضمان پزشک و دامپزشک» جمع‌آوری نموده است.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۱۶ق، ج۲۹، ص۲۶۰.</ref> علاوه بر آن در کتابی با عنوان «الفصول المهمة فی أصول الأئمة»، به گردآوری روایاتی پرداخته است که با درمان و اهمیت و مشروعیت آن مرتبط است.<ref>حر عاملی، الفصول المهمة في أصول الأئمة، ج۳، ص۱۵.</ref>
			*'''اجماع''': از دیگر ادله‌ای که در مباحث فقه درمان بدان استناد می‌شود، اجماع است.<ref>شهید ثانی، المسالک الافهام، ۱۴۲۳ق، ج۱۵، ص۳۲۷-۳۲۸؛ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۴۳، ص۴۶.</ref> برای مثال، فقیهان بر این عقیده‌اند که به‌رغم حاذق بودن پزشک در کار خود و رعایت ضوابط فنی پزشکی، چنان‌چه از بیمار برائت اخذ نشده باشد، پزشک ضمان تلف خواهد بود.<ref>قاسمی، فقه درمان، ص۲۱۹.</ref> یکی از ادله‌ای که این فقیهان بدان استناد کرده‌اند دلیل اجماع است.<ref>قاسمی، فقه درمان، ص۲۲۱.</ref>
			*'''عقل''': دلیل عقلی یکی از ادله‌ای است که در فقه پزشکی، به‌ویژه در مسائل نوپدید، از سوی فقیهان به‌کار گرفته می‌شود.<ref>برای نمونه نگاه کنید به محسنی، الفقه و مسائل طبیة، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۶۴.</ref> برای نمونه، برخی فقیهان در جایی که وجود جنینی که هنوز روح در آن دمیده نشده برای سلامتی مادر خطرناک باشد، با استناد به قاعده عقلی [[قاعده اهم و مهم\|اهم و مهم]]، [[سقط جنین]] را برای نجات جان مادر جایز دانسته‌اند.<ref>برای نمونه نگاه کنید به محسنی، الفقه و مسائل طبیة، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۶۴.</ref>

	==قواعد فقهی پرکاربرد در فقه درمان==		==قواعد فقهی پرکاربرد در فقه درمان==
	==مسائل فقه درمان==		==مسائل فقه درمان==
	برخی از مسائل فقه درمان به شرح زیر است:		برخی از مسائل فقه درمان به شرح زیر است:
	===~~درمان‌گری~~ به ~~وسیله~~ غیر ~~حلال~~===		===درمان‌ با محرمات===
			{{اصلی\|درمان با محرمات}}
			از آنجا که دلیل تحریم استفاده از محرمات مطلق است و همه موارد را از جمله بیماری و استفاده بیمار از محرمات را نیز در بر می‌گیرد، برای خروج از این حرمت به دلیل نیاز است.<ref>قاسمی، فقه درمان، ص۲۴۳.</ref> برخی فقها با استناد به ادله و قواعدی مانند قاعده اضطرار، حرمت القای نفس در تهلکه و حرمت قتل نفس، قاعده عسر و حرج و دله‌ای از همین قبیل در صدد رفع حرمت استفاده از محرمات در فرآیند درمان، برای شرایط و در موقعیت‌های خاصی بر آمده‌اند.<ref>قاسمی، فقه درمان، ص۲۴۳ و ۲۸۰؛ احمدپور، «درمان با محرمات»، ص۴۳ و ۴۶.</ref>
			===رضایت بیمار و اذن در درمان===
			{{اصلی\|رضایت و اذن بیمار در درمان}}
			===مسئولیت و ضمان پزشک===
			{{اصلی\|ضمان پزشک}}
			مسئولیت قانونی پزشک در برابر بیمار در جریان فرآیند معالجه و درمان را ضمان پزشک گویند.<ref>فاضل لنکرانی، احکام پزشکان و بیماران، ۱۴۲۷ق، ص۱۸۷.</ref> درباره مسئولیت پزشک گفته می‌شود چند حالت قابل تصور است: پزشک آگاه به مسائل پزشکی است یا ناآگاه و جاهل؛ نیز مقصر است یا غیر مقصر؛ و نیز مأذون است یا غیر مأذون.<ref>حسین‌پور، موسوی، «ضمان پزشک از منظر فقه امامیه»، ص۱۰۱.</ref> بود و نبود هر یک از این حالات در مسئولیت یا عدم مسئولیت پزشک تأثیر دارد.<ref>حسین‌پور، موسوی، «ضمان پزشک از منظر فقه امامیه»، ص۱۰۱.</ref>

			===معاینه و لمس پزشک===
			{{اصلی\|معاینه و لمس پزشک}}
			لمس و نگاه پزشک به بدن بیمار نامحرم از جمله مسائلی است که در ذیل مباحث فقه پزشکی دربارهٔ آن بحث شده است.<ref>برای نمونه نگاه کنید به فاضل لنکرانی، احکام پزشکان و بیماران، ۱۴۲۷ق، ص۴۳-۴۴.</ref> از نظر فقها، برای پزشک جایز نیست به بدن بیمار نامحرم نگاه کند یا آن را لمس کند،<ref>برای نمونه نگاه کنید به فاضل لنکرانی، احکام پزشکان و بیماران، ۱۴۲۷ق، ص۴۳-۴۴.</ref> مگر در جایی که درمان بدون نگاه و لمس ممکن نباشد که در این صورت به مقدار ضرورت جایز است و حرمت برداشته می‌شود.<ref>برای نمونه نگاه کنید به فاضل لنکرانی، احکام پزشکان و بیماران، ۱۴۲۷ق، ص۴۳-۴۴.</ref>

			===حفظ اسرار پزشکی و حریم خصوصی بیمار===
			{{اصلی\|حفظ حریم خصوصی بیمار}}
			حفظ اسرار پزشکی و حریم خصوصی بیمار از سوی پزشک یکی از مسائلی که از سوی فقیهان مورد بررسی قرار گرفته است.<ref>برای نمونه نگاه کنید به محسنی قندهاری، الفقه و مسائل طبیة، ج۱، ص۱۶۸.</ref> از نظر برخی فقیهان افشای اسرار مؤمن فی‌نفسه حرام است<ref>نصراللهی‌نیا، «اندیشه فقهی حکم افشای اسرار بیماران در فقه مقارن»، ص۸۰.</ref> و درباره افشای اسرار بیمار از سوی پزشک برخی فقیهان گفته‌اند چنان‌چه افشاء سر، عرفاً سبب تنقیص بیمار مومن شناخته شده‌ای گردد، یا موجب ایذاء او شود حرام است؛ مگر آنکه مصلحت اهمی آن را اقتضا نماید.<ref>نصراللهی‌نیا، «اندیشه فقهی حکم افشای اسرار بیماران در فقه مقارن»، ص۸۰.</ref>

	==پانویس==		==پانویس==
	{{پانویس\|۲}}		{{پانویس\|۲}}
	==منابع==		==منابع==
	{{منابع\|۲}}		{{منابع\|۲}}

فقه معاصر:پیش‌نویس خمس در دوران غیبت

2026-08-25T10:55:47Z

پرداخت مستقیم با سادات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۵
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	=== پرداخت مستقیم با سادات ===		=== پرداخت مستقیم با سادات ===
	برخی فقیهان مانند جعفر کاشف‌الغطا بر آنند که سهم سادات را می‌توان در زمان غیبت به طور مستقیم به مستحقین آن پرداخت نمود.<ref>کاشف الغطاء، کشف الغطاء، ج۴، ص۲۱۲؛ مکارم شیرازی، بحوث فقهیة هامة، ج۱، ص۱۳۱.</ref>		برخی فقیهان مانند جعفر کاشف‌الغطا و مکارم شیرازی بر آنند که سهم سادات را می‌توان در زمان غیبت به طور مستقیم به مستحقین آن پرداخت نمود.<ref>کاشف الغطاء، کشف الغطاء، ج۴، ص۲۱۲؛ مکارم شیرازی، بحوث فقهیة هامة، ج۱، ص۱۳۱.</ref>

	دلیل فقهی این قول آن است که مطابق ~~دسته ای~~ از ~~روایات~~ سهم ~~سادات،~~ به‌عنوان جایگزین زکات برای سادات قرار داده شده است. از این رو سهم ~~سادات~~ چه در زمان حضور امام، چه در زمان غیبت، ملک سادات است. بنابراین ~~می توانند~~ سهم سادات را مستقیما به ایشان پرداخت ~~نمایند~~ و دلیلی بر لزوم اذن از مجتهد برای پرداخت سهم سادات وجود ندارد.<ref>خویی، موسوعة الامام الخوئی، ج ۲۵، ص۳۳۳.</ref> ~~با این وجود~~ بهتر است مصرف سهم سادات با اذن مجتهد انجام پذیرد؛ چراکه وی بیش از مکلفین به اولویت های مصرف سهم سادات آگاه است.<ref>طباطبایی یزدی، عروة الوثقی، ج۴، ص۳۰۹.</ref>		دلیل فقهی این قول آن است که مطابق دسته‌ای از روایات، سهم سادات به‌عنوان جایگزین زکات برای سادات قرار داده شده است. از این رو این سهم چه در زمان حضور امام، چه در زمان غیبت، ملک سادات است. بنابراین مکلف می‌تواند سهم سادات را مستقیما به ایشان پرداخت نماید و دلیلی بر لزوم اذن از مجتهد برای پرداخت سهم سادات وجود ندارد.<ref>خویی، موسوعة الامام الخوئی، ج ۲۵، ص۳۳۳.</ref> [[سید ابوالقاسم خویی\|ابوالقاسم خویی]] معتقد است بهتر است مصرف سهم سادات با اذن مجتهد انجام پذیرد؛ چراکه وی بیش از مکلفین به اولویت های مصرف سهم سادات آگاه است.<ref>طباطبایی یزدی، عروة الوثقی، ج۴، ص۳۰۹.</ref>

	=== پرداخت با اذن مجتهد ===		=== پرداخت با اذن مجتهد ===

فقه معاصر:پیش‌نویس خمس در دوران غیبت

2026-08-25T10:51:10Z

صفحه‌ای تازه حاوی «خمس در زمان غیبت '''خمس در زمان غیبت''' از مسائل مورد بحث و اختلاف نظر در میان فقیهان است. تفاوت دیدگاه فقها از آن سو است که در خصوص این مساله دلیل صریح و روشنی در آیات و روایات ذکر نگردیده است. با این وجود در خصوص اصل وجوب آن اتفاق نظر وجود دارد و...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

خمس در زمان غیبت

'''خمس در زمان غیبت''' از مسائل مورد بحث و اختلاف نظر در میان فقیهان است. تفاوت دیدگاه فقها از آن سو است که در خصوص این مساله دلیل صریح و روشنی در آیات و روایات ذکر نگردیده است. با این وجود در خصوص اصل وجوب آن اتفاق نظر وجود دارد و فقیهان شیعه بر آنند که به موجب برخی آیات قرآن و روایات اهل بیت، خمس مالی که از راه کسب بدست آمده و زائد بر مخارج سالیانه باشد به مستحقین آن تعلق دارد.

مال حاصل از خمس در یک تقسیم کلی به سهم سادات و سهم امام تقسیم می گردد. درباره سهم سادات در زمان غیبت امام معصوم دیدگاه های مختلفی مثل پرداخت مستقیم به مستحقان، پرداخت با صلاحدید مجتهد، پرداخت به مجتهد جامع الشرایط و پرداخت به ولی فقیه، از سوی فقیهان طرح گردیده است. در خصوص سهم امام در زمان غیبت نیز نظراتی همانند حلیت برای شیعیان، ساقط‌شدن پرداخت سهم سادات، وجوب حفظ آن تا ظهور امام، پرداخت به‌عنوان صدقه و وجوب پرداخت به ولی فقیه از جمله دیدگاه‌های مطرح شده است.
==جایگاه مساله در فقه معاصر==
منظور از خمس یک پنجم درآمد و منظور از زمان غیبت دوران غیبت امام دوازدهم، امام مهدی(عج) است. در خصوص اصل وجوب خمس در شریعت اسلام با تکیه بر آیه ۴۱ سوره انفال و احادیث رسیده<ref>حر عاملی، وسایل الشیعه، ج۹، کتاب الخمس.</ref> اتفاق نظر وجود دارد. فقیهان شیعه بر آنند که به موجب برخی آیات قرآن و و روایات خمس مالی که شخص به دست آورده و زائد بر مخارج سالیانه باشد به مستحقین آن تعلق دارد. خمس در مجموع به دو بخش سهم امام و سهم سادات تقسیم می‌گردد.

با غیبت امام دوازدهم شیعیان از سال ۳۲۹ق و پس از آن مسائل مرتبط با امامت مانند نظام مالی و وجوهات شرعی که در زمان حضور به امام پرداخت می‌شود، محل بحث و گفت‌وگوی فقیهان و صاحب‌‌نظران قرار گرفته است. از نظرگاه فقه معاصر اهمیت مسئله در این است که وظیفه افراد جامعه نسبت به فریضه خمس چگونه است و همچنین در نگاه کلان، نظام مالی جامعه اسلامی چگونه ترسیم شده و وجوهات شرعی نظیر خمس با ساختارهای جدید مالی مانند مالیات بر درآمد چه مناسباتی برقرار می‌کنند.

== حکم سهم سادات ==
از میان دو سهم خمس، مالکیت سهم سادات چه در زمان حضور امام و چه در زمان غیبت به سادات نیازمند شیعه اختصاص دارد. با این وجود در خصوص مصرف سهم سادات در زمان غیبت اقوال مختلفی از سوی فقیهان طرح گردیده است.

=== پرداخت مستقیم با سادات ===
برخی فقیهان مانند جعفر کاشف‌الغطا بر آنند که سهم سادات را می‌توان در زمان غیبت به طور مستقیم به مستحقین آن پرداخت نمود.<ref>کاشف الغطاء، کشف الغطاء، ج۴، ص۲۱۲؛ مکارم شیرازی، بحوث فقهیة هامة، ج۱، ص۱۳۱.</ref>

دلیل فقهی این قول آن است که مطابق دسته ای از روایات سهم سادات، به‌عنوان جایگزین زکات برای سادات قرار داده شده است. از این رو سهم سادات چه در زمان حضور امام، چه در زمان غیبت، ملک سادات است. بنابراین می توانند سهم سادات را مستقیما به ایشان پرداخت نمایند و دلیلی بر لزوم اذن از مجتهد برای پرداخت سهم سادات وجود ندارد.<ref>خویی، موسوعة الامام الخوئی، ج ۲۵، ص۳۳۳.</ref> با این وجود بهتر است مصرف سهم سادات با اذن مجتهد انجام پذیرد؛ چراکه وی بیش از مکلفین به اولویت های مصرف سهم سادات آگاه است.<ref>طباطبایی یزدی، عروة الوثقی، ج۴، ص۳۰۹.</ref>

=== پرداخت با اذن مجتهد ===
برخی دیگر از فقها مانند [[سید محسن حکیم]] برآنند که به اقتضای قاعده احتیاط، اذن مجتهد جامع الشرایط برای پرداخت سهم سادات لازم است. چراکه پرداخت سهم سادات یک تکلیف واجب است و بنابر قاعده احتیاط، این تکلیف باید به طور یقینی امتثال شود و این امر بدون اذن مجتهد در صرف سهم سادات محقق نمی‌شود.<ref>حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ج۹، ص۵۸۶</ref>

=== پرداخت با اذن ولی فقیه ===
برخی فقیهان مانند [[امام خمینی]] و برخی شاگردان ایشان برآنند که مجموع خمس یک حق واحد است که برای منصب امامت قرار داده شده است. بنابراین سهم سادات همانند سهم امام از منابع مالی حکومت اسلامی است و صرف آن باید با صلاحدید ولی فقیه انجام پذیرد.<ref>سید روح‌الله موسوی خمینی، تحريرالوسيلة، ج۱‌، ص۳۶۶ و حسینعلی منتظری، کتاب الخمس، ص460</ref>

== سهم امام ==
در خصوص مالکیت سهم امام در عصر غیبت دیدگاه های متفاوتی از سوی فقها مطرح شده است. از میان این اقوال برخی مانند حلیت سهم امام برای شیعیان،<ref>شیخ یوسف بحرانی، الحدائق الناضرة،ج۱۲، ۴۴۸</ref> دفن آن در زمین یا وصیت به حفظ آن به‌طور نسل به نسل تا ظهور امام،<ref>شيخ مفيد، المقنعة، ص۲۸۵</ref> مربوط به فقیهان گذشته است.<ref>برای مطالعه بیشتر درباره دیدگاه فقیهان گذشته اینجا را ببیبنید</ref> در ادامه به دیدگاه فقیهان معاصر پرداخته شده است.

=== پرداخت صدقه ===
[[محمدحسن نجفی]] از فقیهان معاصر معتقد است، از آنجا که در عصر حاضر دسترسی به امام علیه السلام ممکن نبوده و شخص ایشان برای عموم مردم معلوم نیست، سهم امام، حکم مال مجهول المالک را دارد و باید به نیابت از امام علیه السلام به‌عنوان صدقه پرداخت شود.<ref>محمدحسن نجفی، جواهر الکلام فی شرح شرایع الإسلام، ج۱۶، ص۱۷۷</ref>

==== پرداخت به مجتهد ====
از میان فقهای معاصر [[آیت الله خویی]] پس از نقد آراء مختلف درباره مالکیت سهم امام در زمان غیبت، مصرف آن را در اموری که مورد رضایت امام باشد مانند مصالح عامه و تقویت امور دینی و حوزه‌های علمیه صحیح دانسته و اذن مجتهد جامع الشرایط را برای تصرف در سهم امام لازم دانسته است.<ref>موسوعة الإمام الخوئي، ج۲۵‌، ص۳۳۰</ref>

=== پرداخت به مجتهد اعلم ===
مراجع تقلید شیعه در عصر حاضر از سویی بر آنند که برای مصرف سهم امام باید مطابق نظر مرجع تقلید عمل نماید. از سوی دیگر ایشان تقلید از مجتهد اعلم را لازم شمرده اند. بنابراین می‌توان گفت مشهور فقیهان در عصر حاضر معتقدند که مصرف سهم امام باید به صلاحدید مرجع تقلیدِ اعلم انجام پذیرد. در این میان [[سید علی سیستانی]] تصریح می‌نماید که احراز رضایت امام بدون اذن از مجتهد اعلم حاصل نمی‌شود؛ از این رو مطابق قاعده احتیاط، سهم امام باید با اذن مجتهد اعلم در امور مورد رضایت امام مصرف شود. <ref>سایت آیت‌الله سیستانی،[https://www.sistani.org/persian/qa/search/21237/ استفتائات]</ref>

=== پرداخت به ولی فقیه ===
[[امام خمینی]] و جمعی از فقهای معاصر برآنند است که خمس ملک شخص امام نیست بلکه وجه الاماره و مربوط به منصب امام است و در زمان غیبت به ولی فقیه اختصاص دارد. همچنین از این حیث فرقی میان سهم سادات و سهم امام وجود ندارد. از جمله دلائل ایشان بر این مطلب آن است که خمس بر تمام درآمد جامعه اسلامی قرار داده شده و وجوب آن به رفع نیاز از سادات مقید نگردیده است؛ در حالی که اگر غرض از جعل خمس رفع نیاز سادات بود، خمس درآمد یک بازار از بازارهای مسلمین کافی بود. بنابراین خمس از منابع حکومت اسلامی و برای پاسخگویی به مخارج حکومت است و رفع نیاز از سادات نیز یکی از وظایف حاکم اسلامی است. <ref>سید روح‌الله موسوی خمینی، کتاب البیع، ج۲، ص۶۶۴ و۶۵۳</ref> این دیدگاه از سوی برخی دیگر از فقها مانند [[سید محمدباقر صدر]]، [[سید محمود هاشمی شاهرودی]]، [[محمد مومن]] و [[حسینعلی منتظری]] طرح گردیده است.

==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==

کاربر:Hamzeahmadi/صفحه تمرین

2026-08-25T10:40:15Z

مشروعیت درمان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۰
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	بر این اساس می‌توان گفت که نسبت فقه درمان با فقه پزشکی، نسبت خاص و عام است؛ به این معنا که فقهِ درمان، بخشی از فقه پزشکی به شمار می‌آید و عمدتاً بر مسائل مرتبط با درمان بیماری و معالجه تمرکز دارد، در حالی که فقه پزشکی علاوه بر درمان، همه ابعاد فقهی دانش و فعالیت‌های پزشکی را شامل می‌شود.		بر این اساس می‌توان گفت که نسبت فقه درمان با فقه پزشکی، نسبت خاص و عام است؛ به این معنا که فقهِ درمان، بخشی از فقه پزشکی به شمار می‌آید و عمدتاً بر مسائل مرتبط با درمان بیماری و معالجه تمرکز دارد، در حالی که فقه پزشکی علاوه بر درمان، همه ابعاد فقهی دانش و فعالیت‌های پزشکی را شامل می‌شود.
	==مشروعیت درمان==		==مشروعیت درمان==
	فقیهان براساس روایات، چنین استنباط می‌کنند که اصل اولیه در فقه اسلامی، مشروعیت و مطلوب بودن درمان است و هرگونه منع از درمان، نیازمند دلیل خاص خواهد بود.<ref>قاسمی، فقه درمان، ص۲۰۵-۲۰۶.</ref> برای ~~اصل~~ مشروعیت درمان به ~~ادله زیر~~ استناد کرده‌اند:		فقیهان براساس روایات، چنین استنباط می‌کنند که اصل اولیه در فقه اسلامی، مشروعیت و مطلوب بودن درمان است و هرگونه منع از درمان، نیازمند دلیل خاص خواهد بود.<ref>قاسمی، فقه درمان، ص۲۰۵-۲۰۶.</ref> برخی از ادله‌ای که فقها برای اثبات مشروعیت و جواز درمان به آن استناد کرده‌اند به شرح زیر است:<ref>قاسمی، فقه درمان، ص۲۰۵-۲۰۶.</ref>
	~~===ادله مشروعیت درمان===~~
	~~ادله‌ای که برای مشروعیت درمان بدان استناد می‌شود عبارتند از:~~
	*در برخی روایات به صراحت درباره مشروع بودن درمان و خوردن دارو از معصوم سؤال شده است و در جواب گفته شده هیچ اشکالی در امر درمان نیست و برای آن شفا و خیر و برکت در نظر گرفته شده است.<ref>کلینی، الکافی، ج۸، ص۱۹۴؛ حر عاملی، الفصول المهمة، ج۳، ص۲۲.</ref>		*در برخی روایات به صراحت درباره مشروع بودن درمان و خوردن دارو از معصوم سؤال شده است و در جواب گفته شده هیچ اشکالی در امر درمان نیست و برای آن شفا و خیر و برکت در نظر گرفته شده است.<ref>کلینی، الکافی، ج۸، ص۱۹۴؛ حر عاملی، الفصول المهمة، ج۳، ص۲۲.</ref>
			*وجوب عقلی و شرعی دفع ضرر از بدن ایجاب می‌کند که بیمار برای درمان خود از بیماری اقدام کند و لذا اصل درمان هم عقلاً و هم شرعاً جایز است.<ref>حسینی عاملی، مفتاح الکرامة، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref>
			*به‌گفته حسینی عاملی، صاحب مفتاح‌الکرامة، برخی فقیهان درباره جواز و مشروعیت درمان، ادعای اجماع کرده‌اند.<ref>حسینی عاملی، مفتاح الکرامة، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref>
			===وجوب درمان===
			برخی فقیهان بر این نظرند که اگر زندگی بیمار متوقف بر درمان باشد، بر او واجب است که به درمان اقدام نماید و بر کسی نیز که اطلاعی از درمان و امور پزشکی دارد واجب است که به درمان بپردازد.<ref>نجفی، جواهر الکلام، ج۴۳، ص۵۰؛ خوانساری، جامع المدارک، ج۷، ص۳۲۲.</ref>
			*روایت ابان بن تغلب به نقل از امام صادق(ع) که در آن چنین آمده است، کسی که درمان و شفای مجروح را ترک می‌کند با کسی که جراحت را ایجاد کرده شریک است، چرا که هر دو فساد بیمار و عدم بهبودی او را می‌خواهند.<ref>کلینی، الکافی، ج۸، ص۳۴۵.</ref>
			*روایتی که صاحب مفتاح‌الکرامة، آن را چنین گزارش کرده است که حضرت موسی(ع) بیمار شد و گروهی از بنی‌اسرائیل به عیادت وی رفتند و نسخه‌ای برای درمان او تجویز کردند. پس از آن به موسی(ع) وحی شد که به آن نسخه عمل کند تا شفا یابد.<ref>حسینی عاملی، مفتاح الکرامة، ج۱۰، ص۲۷۰.</ref>
			*قاعده کلی وجوب حفظ جان مسلمان

			==حکم تکلیفی اقدام و عدم اقدام پزشک به درمان==

	==منابع استنباط در فقه درمان==		==منابع استنباط در فقه درمان==
	==قواعد فقهی پرکاربرد در فقه درمان==		==قواعد فقهی پرکاربرد در فقه درمان==
	==مسائل فقه درمان==		==مسائل فقه درمان==
			برخی از مسائل فقه درمان به شرح زیر است:
			===درمان‌گری به وسیله غیر حلال===
			==پانویس==
			{{پانویس\|۲}}
			==منابع==
			{{منابع\|۲}}

اقتصاد اسلامی (منابع مطالعاتی)

2026-08-24T15:21:53Z

مقالات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۲۱
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۵۷:		خط ۱۵۷:
	# ‘‘Islamic Finance: Law, Economics, and Practice’’ (مالی اسلامی: حقوق، اقتصاد و رویه)، محمود امین الجمل، کمبریج: انتشارات دانشگاه کمبریج، ۲۰۰۶. [https://books.google.com/books?id=taYQEAAAQBAJ متن کتاب را از اینجا مطالعه کنید.]		# ‘‘Islamic Finance: Law, Economics, and Practice’’ (مالی اسلامی: حقوق، اقتصاد و رویه)، محمود امین الجمل، کمبریج: انتشارات دانشگاه کمبریج، ۲۰۰۶. [https://books.google.com/books?id=taYQEAAAQBAJ متن کتاب را از اینجا مطالعه کنید.]
	# ‘‘Thirty Years of Islamic Banking: History, Performance and Prospects’’ (سی سال بانکداری اسلامی: تاریخچه، عملکرد و چشم‌اندازها)، منور اقبال و فیلیپ مولینو، باسینگ‌استوک: پالگریو مک‌میلان، ۲۰۰۵. [https://books.google.com/books?id=SqB2bI9KZH4C متن کتاب را از اینجا مطالعه کنید.]		# ‘‘Thirty Years of Islamic Banking: History, Performance and Prospects’’ (سی سال بانکداری اسلامی: تاریخچه، عملکرد و چشم‌اندازها)، منور اقبال و فیلیپ مولینو، باسینگ‌استوک: پالگریو مک‌میلان، ۲۰۰۵. [https://books.google.com/books?id=SqB2bI9KZH4C متن کتاب را از اینجا مطالعه کنید.]
			{{پایان}}

	===زبان‌های دیگر===		===زبان‌های دیگر===
	# De Gruyter Studies in Islamic Economics, Finance and Business, Abbas Mirakhor and Idris Samawi Hamid. [https://www.degruyter.com/serial/dgsiefb-b/html کتاب را از اینجا بخوانید.]		# De Gruyter Studies in Islamic Economics, Finance and Business, Abbas Mirakhor and Idris Samawi Hamid. [https://www.degruyter.com/serial/dgsiefb-b/html کتاب را از اینجا بخوانید.]
خط ۴۴۵:		خط ۴۴۷:
	# الموازنة بين الاقتصاد الإسلامي و غيره من النظريات الاقتصادية الوضعية، عماد عمر خلف الله أحمد. [https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-articles/الموازنة-بين-الاقتصاد-الإسلامي-و-غيره/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# الموازنة بين الاقتصاد الإسلامي و غيره من النظريات الاقتصادية الوضعية، عماد عمر خلف الله أحمد. [https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-articles/الموازنة-بين-الاقتصاد-الإسلامي-و-غيره/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# مبادئ الاقتصاد الإسلامي و خصائصه، سناء رحماني و فتيحة ديلمي. [https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-articles/مبادئ-الاقتصاد-الإسلامي-و-خصائصه/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# مبادئ الاقتصاد الإسلامي و خصائصه، سناء رحماني و فتيحة ديلمي. [https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-articles/مبادئ-الاقتصاد-الإسلامي-و-خصائصه/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
			===انگلیسی===
			{{چپ‌چین}}
			# ‘‘Islamic Economics and the Islamic Subeconomy’’ (اقتصاد اسلامی و خرده‌نظام اقتصادی اسلامی)، تیمور کوران، ‘‘Journal of Economic Perspectives’’، دوره ۹، شماره ۴، ۱۹۹۵، صص ۱۵۵–۱۷۳. [https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/jep.9.4.155 متن مقاله را از اینجا مطالعه کنید.]
			{{پایان}}
	===زبان‌های دیگر===		===زبان‌های دیگر===
	# WHAT IS ISLAMIC ECONOMICS?, Mohammad Umar Chapra, [https://ieaoi.ir/files/site1/pages/ketab/english_book/66.pdf مقاله را از اینجا بخوانید.].		# WHAT IS ISLAMIC ECONOMICS?, Mohammad Umar Chapra, [https://ieaoi.ir/files/site1/pages/ketab/english_book/66.pdf مقاله را از اینجا بخوانید.].

گسترش مطاف (منابع مطالعاتی)

2026-08-24T15:20:20Z

فارسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۲۰
خط ۸:		خط ۸:
	# تاثیر ازدﺣﺎم در اﺣﮑﺎم ﺣﺞ و ﻋﻤﺮه از ﻣﻨﻈﺮ ﻓﻘﻪ ﻣﺬاﻫﺐ اﺳﻼﻣﯽ، عبدالصمد علی‌آبادی، تهران، نشر مشعر، ۱۴۰۱ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d8%aa%d8%a7%d8%ab%db%8c%d8%b1-%d8%a7%d8%b2%d8%af%ef%ba%a3%ef%ba%8e%d9%85-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%ef%ba%a3%ef%ae%91%ef%ba%8e%d9%85-%ef%ba%a3%ef%ba%9e-%d9%88-%ef%bb%8b%ef%bb%a4%ef%ba%ae%d9%87-%d8%a7%d8%b2/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# تاثیر ازدﺣﺎم در اﺣﮑﺎم ﺣﺞ و ﻋﻤﺮه از ﻣﻨﻈﺮ ﻓﻘﻪ ﻣﺬاﻫﺐ اﺳﻼﻣﯽ، عبدالصمد علی‌آبادی، تهران، نشر مشعر، ۱۴۰۱ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d8%aa%d8%a7%d8%ab%db%8c%d8%b1-%d8%a7%d8%b2%d8%af%ef%ba%a3%ef%ba%8e%d9%85-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%ef%ba%a3%ef%ae%91%ef%ba%8e%d9%85-%ef%ba%a3%ef%ba%9e-%d9%88-%ef%bb%8b%ef%bb%a4%ef%ba%ae%d9%87-%d8%a7%d8%b2/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# نگاهی فقهی به تغییر اماکن حج (از منظر فقهای معاصر)، فاطمه هوشیاری، تهران، نشر گیوا، ۱۳۹۵ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d8%a8%d9%87-%d8%aa%d8%ba%db%8c%db%8c%d8%b1-%d8%a7%d9%85%d8%a7%da%a9%d9%86-%d8%ad%d8%ac-%d8%a7%d8%b2-%d9%85%d9%86%d8%b8%d8%b1-%d9%81%d9%82/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# نگاهی فقهی به تغییر اماکن حج (از منظر فقهای معاصر)، فاطمه هوشیاری، تهران، نشر گیوا، ۱۳۹۵ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d8%a8%d9%87-%d8%aa%d8%ba%db%8c%db%8c%d8%b1-%d8%a7%d9%85%d8%a7%da%a9%d9%86-%d8%ad%d8%ac-%d8%a7%d8%b2-%d9%85%d9%86%d8%b8%d8%b1-%d9%81%d9%82/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# محدوده طواف، روزبه برکت رضایی، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش.[https://~~digilib~~.~~feqhemoaser~~.~~com/persian-book~~/%d9%85%d8%ad%d8%af%d9%88%d8%af%d9%87-%d8%b7%d9%88%d8%a7%d9%81~~/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر~~]		# محدوده طواف، روزبه برکت رضایی، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش.[https://www.ghbook.ir/index.php?name=%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87%20%D8%B7%D9%88%D8%A7%D9%81&option=com_dbook&task=readonline&book_id=10621&page=1&chkhashk=18A0AD00E3&Itemid=218&lang=fa&tmpl=component متن کتاب را از اینجا بخوانید]

	==مقاله==		==مقاله==

اقتصاد اسلامی (منابع مطالعاتی)

2026-08-24T15:20:08Z

کتاب‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۲۰
خط ۱۵۲:		خط ۱۵۲:
	# مستقبل علم الاقتصاد فی منظور اسلامی، محمدعمر شابرا، دمشق، دار الفکر، بی تا.[https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-book/مستقبل-علم-الاقتصاد-فی-منظور-اسلامی-فا/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# مستقبل علم الاقتصاد فی منظور اسلامی، محمدعمر شابرا، دمشق، دار الفکر، بی تا.[https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-book/مستقبل-علم-الاقتصاد-فی-منظور-اسلامی-فا/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# الاقتصاد الاسلامى بين البحث و النظرية و التطبيق، زینب الصالح الاشوح، قاهرة. [https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-book/الاقتصاد-الاسلامى-بين-البحث-و-النظرية/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# الاقتصاد الاسلامى بين البحث و النظرية و التطبيق، زینب الصالح الاشوح، قاهرة. [https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-book/الاقتصاد-الاسلامى-بين-البحث-و-النظرية/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
			===انگلیسی===
			{{چپ‌چین}}
			# ‘‘Islamic Economics: A Short History’’ (اقتصاد اسلامی: تاریخچه‌ای کوتاه)، احمد الحَشکر و رادنی ویلسون، لیدن: انتشارات بریل، ۲۰۰۶. [https://books.google.com/books?id=boZSEAAAQBAJ متن کتاب را از اینجا مطالعه کنید.]
			# ‘‘Islamic Finance: Law, Economics, and Practice’’ (مالی اسلامی: حقوق، اقتصاد و رویه)، محمود امین الجمل، کمبریج: انتشارات دانشگاه کمبریج، ۲۰۰۶. [https://books.google.com/books?id=taYQEAAAQBAJ متن کتاب را از اینجا مطالعه کنید.]
			# ‘‘Thirty Years of Islamic Banking: History, Performance and Prospects’’ (سی سال بانکداری اسلامی: تاریخچه، عملکرد و چشم‌اندازها)، منور اقبال و فیلیپ مولینو، باسینگ‌استوک: پالگریو مک‌میلان، ۲۰۰۵. [https://books.google.com/books?id=SqB2bI9KZH4C متن کتاب را از اینجا مطالعه کنید.]
	===زبان‌های دیگر===		===زبان‌های دیگر===
	# De Gruyter Studies in Islamic Economics, Finance and Business, Abbas Mirakhor and Idris Samawi Hamid. [https://www.degruyter.com/serial/dgsiefb-b/html کتاب را از اینجا بخوانید.]		# De Gruyter Studies in Islamic Economics, Finance and Business, Abbas Mirakhor and Idris Samawi Hamid. [https://www.degruyter.com/serial/dgsiefb-b/html کتاب را از اینجا بخوانید.]

گسترش مطاف (منابع مطالعاتی)

2026-08-24T15:10:56Z

منابع دیگر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۰
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	== منابع دیگر ==		== منابع دیگر ==
	# نشست علمی «تحلیل دیدگاه‌های فقهی توسعه مطاف»، محمدجواد فاضل لنکرانی، ۱۴۰۰ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/nr/%d8%aa%d8%ad%d9%84%db%8c%d9%84-%d8%af%db%8c%d8%af%da%af%d8%a7%d9%87%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87-%d9%85%d8%b7%d8%a7%d9%81-%d9%81%d8%a7%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# نشست علمی «تحلیل دیدگاه‌های فقهی توسعه مطاف»، محمدجواد فاضل لنکرانی، ۱۴۰۰ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/nr/%d8%aa%d8%ad%d9%84%db%8c%d9%84-%d8%af%db%8c%d8%af%da%af%d8%a7%d9%87%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87-%d9%85%d8%b7%d8%a7%d9%81-%d9%81%d8%a7%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# تعیین حد مطاف، ~~درس~~ خارج فقه آیت الله ~~شبیری،~~ ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۳ش. [https://~~sath3~~.eshia.ir/feqh/archive/text/shobeiry/feqh/92/930216/ ~~از اینجا ببینید~~]		# تعیین حد مطاف، دروس خارج فقه [[آیت الله سید موسی شبیری]]، ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۳ش.[https://eshia.ir/feqh/archive/text/shobeiry/feqh/92/930215/ جلسه اول]؛ [https://eshia.ir/feqh/archive/text/shobeiry/feqh/92/930216/ جلسه دوم]
	# آراء و أفکار: مصاحبه با آیت‌الله جعفر السبحانی، محسن الأسدی، میقات الحج، شماره ۱۸، پاییز ۱۳۸۱ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/?post_type=tnc_col_330248_item&p=1224579 کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# آراء و أفکار: مصاحبه با آیت‌الله جعفر السبحانی، محسن الأسدی، میقات الحج، شماره ۱۸، پاییز ۱۳۸۱ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/?post_type=tnc_col_330248_item&p=1224579 کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# (عدم وجوبِ) طواف بین مقام و بیت، جواد مروی (درس خارج)، مندرج در سایت اطلاع رسانی استاد حاج شیخ جواد مروی، بی‌تا. [https://digilib.feqhemoaser.com/nr/%d8%b9%d8%af%d9%85-%d9%88%d8%ac%d9%88%d8%a8%d9%90-%d8%b7%d9%88%d8%a7%d9%81-%d8%a8%db%8c%d9%86-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%85-%d9%88-%d8%a8%db%8c%d8%aa/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# (عدم وجوبِ) طواف بین مقام و بیت، جواد مروی (درس خارج)، مندرج در سایت اطلاع رسانی استاد حاج شیخ جواد مروی، بی‌تا. [https://digilib.feqhemoaser.com/nr/%d8%b9%d8%af%d9%85-%d9%88%d8%ac%d9%88%d8%a8%d9%90-%d8%b7%d9%88%d8%a7%d9%81-%d8%a8%db%8c%d9%86-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%85-%d9%88-%d8%a8%db%8c%d8%aa/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]

پول‌شویی (منابع مطالعاتی)

2026-08-24T15:03:13Z

فارسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۰۳
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	# پول‌شویی از دیدگاه فقه و نظام حقوقی ایران و کنوانسیون‌های بین‌المللی، بهمن عارف‌نژاد، تهران، موسسه نشر سیمرغ آسمان آذرگان، ۱۴۰۲ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/02/14020308092.pdf صفحات ابتدایی در سامانه خانه کتاب]		# پول‌شویی از دیدگاه فقه و نظام حقوقی ایران و کنوانسیون‌های بین‌المللی، بهمن عارف‌نژاد، تهران، موسسه نشر سیمرغ آسمان آذرگان، ۱۴۰۲ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/02/14020308092.pdf صفحات ابتدایی در سامانه خانه کتاب]
	# اثبات شرعیت قانون پول‌شویی در گستره مصادیق آن، محمدعلی ابراهیم‌زاده ملایی و فاطمه محمدی و علی ابراهیم‌زاده ملایی، آمل، انتشارات وارش وا، ۱۴۰۱ش.[https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/01/14010311169.pdf صفحات ابتدایی در سامانه خانه کتاب]		# اثبات شرعیت قانون پول‌شویی در گستره مصادیق آن، محمدعلی ابراهیم‌زاده ملایی و فاطمه محمدی و علی ابراهیم‌زاده ملایی، آمل، انتشارات وارش وا، ۱۴۰۱ش.[https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/01/14010311169.pdf صفحات ابتدایی در سامانه خانه کتاب]
	# پول‌شویی در فقه و حقوق، ارسلان جلیل‌پیران، ~~صفحات ابتدایی کتاب را اینجا بخوانید.~~ تهران، انتشارات اساتید دانشگاه، ۱۴۰۰ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/01/14010127127.pdf صفحات ابتدایی در سامانه خانه کتاب]		# پول‌شویی در فقه و حقوق، ارسلان جلیل‌پیران، تهران، انتشارات اساتید دانشگاه، ۱۴۰۰ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/01/14010127127.pdf صفحات ابتدایی در سامانه خانه کتاب]
	# بررسی تطبیقی جرائم پول‌شوی در نظام حقوقی ایران و اسناد بین‌المللی، مهدی اسماعیلی و احمد مشائی‌شوب و الیاس قاسمی همدانی، تهران، سنجش و دانش، ۱۳۹۷ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/بررسی-تطبیقی-جرایم-پول-شویی-در-نظام-حقو/ صفحات ابتدایی در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# بررسی تطبیقی جرائم پول‌شوی در نظام حقوقی ایران و اسناد بین‌المللی، مهدی اسماعیلی و احمد مشائی‌شوب و الیاس قاسمی همدانی، تهران، سنجش و دانش، ۱۳۹۷ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/بررسی-تطبیقی-جرایم-پول-شویی-در-نظام-حقو/ صفحات ابتدایی در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# بررسی فقهی جرائم اقتصادی پول‌شویی، محمدامین ملکی، نقی آقازاده، شهرکرد، نشر مقاومت، ۱۳۹۶ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/بررسی-فقهی-جرائم-پول-شویی/ صفحات ابتدایی در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# بررسی فقهی جرائم اقتصادی پول‌شویی، محمدامین ملکی، نقی آقازاده، شهرکرد، نشر مقاومت، ۱۳۹۶ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/بررسی-فقهی-جرائم-پول-شویی/ صفحات ابتدایی در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# بررسی فقهی و حقوقی پول‌شویی، شهاب هنرجو، تهران، انتشارات سخنوران، ۱۳۹۵ش.[https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/95/95402073.pdf صفحات ابتدایی در سامانه خانه کتاب]		# بررسی فقهی و حقوقی پول‌شویی، شهاب هنرجو، تهران، انتشارات سخنوران، ۱۳۹۵ش.[https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/95/95402073.pdf صفحات ابتدایی در سامانه خانه کتاب]
	# پول‌شویی، چالش‌ها و آسیب‌شناسی آن (واکاوی، تحلیل و تبیین مفهوم پول‌شویی از سه منظر بین‌المللی، حقوق موضوعه ایران و مستندات ~~فقهی،~~ اسدالله افشار، تهران، سفیر اردهال، ۱۳۹۵ش.[https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/95/95907064.pdf صفحات ابتدایی در سامانه خانه کتاب]		# پول‌شویی، چالش‌ها و آسیب‌شناسی آن (واکاوی، تحلیل و تبیین مفهوم پول‌شویی از سه منظر بین‌المللی، حقوق موضوعه ایران و مستندات فقهی)، اسدالله افشار، تهران، سفیر اردهال، ۱۳۹۵ش.[https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/95/95907064.pdf صفحات ابتدایی در سامانه خانه کتاب]
	# جستارهایی در پول‌شویی و فساد اداری، فرشاد گل میرزایی، تهران، نشر آرنا، ۱۳۹۴ش.[https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/94/94409049.pdf صفحات ابتدایی در سامانه خانه کتاب]		# جستارهایی در پول‌شویی و فساد اداری، فرشاد گل میرزایی، تهران، نشر آرنا، ۱۳۹۴ش.[https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/94/94409049.pdf صفحات ابتدایی در سامانه خانه کتاب]
	# [[پول‌شویی در فقه و حقوق کیفری ایران (کتاب)\|پول‌شویی در فقه و حقوق کیفری ایران]]، حمید سلیمانی، تهران، اندیشه عصر، ۱۳۹۳. این کتاب در سال ۱۳۹۶ از سوی نشر حقوق‌یار بازنشر شده است. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/پول-شویی-در-فقه-و-حقوق-کیفری-ایران/ صفحات ابتدایی در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# [[پول‌شویی در فقه و حقوق کیفری ایران (کتاب)\|پول‌شویی در فقه و حقوق کیفری ایران]]، حمید سلیمانی، تهران، اندیشه عصر، ۱۳۹۳. این کتاب در سال ۱۳۹۶ از سوی نشر حقوق‌یار بازنشر شده است. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/پول-شویی-در-فقه-و-حقوق-کیفری-ایران/ صفحات ابتدایی در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]

کاربر:Hamzeahmadi/صفحه تمرین

2026-08-24T06:59:14Z

نمایش تغییرات

خرید و فروش اسکناس (منابع مطالعاتی)

2026-08-23T15:21:12Z

فارسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۲۱
خط ۸:		خط ۸:
	=== فارسی ===		=== فارسی ===
	# خرید و فروش پول از دیدگاه فقه امامیه و حقوق ایران، احمد قانعی و نصرالله فرزانه، شیروان، شیلات، چاپ اول، ۱۳۹۷ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/97/97718077.pdf صفحات ابتدایی را اینجا بخوانید.]		# خرید و فروش پول از دیدگاه فقه امامیه و حقوق ایران، احمد قانعی و نصرالله فرزانه، شیروان، شیلات، چاپ اول، ۱۳۹۷ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/97/97718077.pdf صفحات ابتدایی را اینجا بخوانید.]
	# پول در اقتصاد اسلامی، سیدحسین میرجلیلی و حسن نظری و پرویز داوودی، سمت، چاپ چهارم، ۱۳۹۰ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d9%be%d9%88%d9%84-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# خرید و فروش اسکناس بررسی فقهی، احمدعلی یوسفی، تهران، سازمان انتشارات [[پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی]]، چاپ اول، ۱۳۸۹ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d8%ae%d8%b1%db%8c%d8%af-%d9%88-%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%b4-%d8%a7%d8%b3%da%a9%d9%86%d8%a7%d8%b3-%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# خرید و فروش اسکناس بررسی فقهی، احمدعلی یوسفی، تهران، سازمان انتشارات [[پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی]]، چاپ اول، ۱۳۸۹ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d8%ae%d8%b1%db%8c%d8%af-%d9%88-%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%b4-%d8%a7%d8%b3%da%a9%d9%86%d8%a7%d8%b3-%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
	# خ‍ری‍د و ف‍روش‌ اس‍ک‍ن‍اس‌، م‍ح‍م‍د ب‍ی‍س‍ت‍ون‍ی‌، تهران، ه‍م‍گ‍ام‍ان‌ چاپ، چاپ اول، ۱۳۷۸ش. ‬[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d8%ae%d8%b1%db%8c%d8%af-%d9%88-%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%b4-%d8%a7%d8%b3%da%a9%d9%86%d8%a7%d8%b3/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]		# خ‍ری‍د و ف‍روش‌ اس‍ک‍ن‍اس‌، م‍ح‍م‍د ب‍ی‍س‍ت‍ون‍ی‌، تهران، ه‍م‍گ‍ام‍ان‌ چاپ، چاپ اول، ۱۳۷۸ش. ‬[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d8%ae%d8%b1%db%8c%d8%af-%d9%88-%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%b4-%d8%a7%d8%b3%da%a9%d9%86%d8%a7%d8%b3/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]

فقه و مصلحت (کتاب)

2026-08-23T14:39:12Z

معرفی اجمالی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۳۹
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	== معرفی اجمالی ==		== معرفی اجمالی ==
	فقه و مصلحت، عنوان کتابی در حوزه فقه مصلحت، نوشته [[ابوالقاسم علیدوست]] است. [[پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی]] در سال ۱۳۸۸ش این کتاب را منتشر کرده است. این اثر در سال ۱۳۸۹ش، عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران را کسب کرد و بارها تجدید چاپ شد است. این کتاب با عنوان «الفقه و المصلحة» به قلم محمود العیدانی به زبان عربی ترجمه شده و انتشارات دار المعارف الحکمیه در بیروت، آن را در سال ۱۴۳۸ق در قالب شش جلد منتشر کرده است.		فقه و مصلحت، عنوان کتابی در حوزه فقه مصلحت، نوشته [[ابوالقاسم علیدوست]] است. [[پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی]] در سال ۱۳۸۸ش این کتاب را منتشر کرده است. این اثر در سال ۱۳۸۹ش، عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران را کسب کرد و بارها تجدید چاپ شد است. این کتاب با عنوان «الفقه و المصلحة» به قلم محمود العیدانی به زبان عربی ترجمه شده و انتشارات دار المعارف الحکمیه در بیروت، آن را در سال ۱۴۳۸ق در قالب شش جلد منتشر کرده است.


	=== ساختار ===		=== ساختار ===
	این اثر شامل مقدمه و سه بخش اصلی است. فهرست مطالب در ابتدا، و کتاب‌نامه و فهرست‌های تخصصی در پایان اثر قرار دارد. نویسنده برای پرهیز از طولانی‌شدن مباحث، حاشیه‌های تحقیقی، توضیحی و تکمیلی را در پایان هر بخش آورده است.		این اثر شامل مقدمه و سه بخش اصلی است. فهرست مطالب در ابتدا، و کتاب‌نامه و فهرست‌های تخصصی در پایان اثر قرار دارد. نویسنده برای پرهیز از طولانی‌شدن مباحث، حاشیه‌های تحقیقی، توضیحی و تکمیلی را در پایان هر بخش آورده است.