|
|
| (۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
|
| |
|
| === بسم الله الرحمن الرحیم === | | === بسم الله الرحمن الرحیم === |
|
| |
| === خطبه اول نهجالبلاغه ===
| |
|
| |
| == معرفی ==
| |
| در کتاب پیام امام، این خطبه به پانزده بخش تقسیم شده و هر بخش بهصورت جداگانه بررسی و تفسیر شده است. در نهایت، با جمعبندی کلی از مجموع آنها نتیجهگیری شده است.<ref>مکارم شیرازی، پیام امام امیرالمؤمنین(ع)، ۱۳۸۶ش، ج۱، ص۷۰.</ref>
| |
|
| |
| == سند و اعتبار ==
| |
|
| |
| قسمتهایی از این خطبه با عبارات متفاوت در کتاب توحید صدوق، تحف العقول (پیش از سید رضی)، الاحتجاج طبرسی، ربیع الابرار، منهاج البراعه، دستور معالم الحکم و بحارالانوار (پس از سید رضی) نقل شده است.<ref>مکارم شیرازی، پیام امام امیرالمؤمنین(ع)، ۱۳۸۶ش، ج۱، ص۶۹.</ref>
| |
|
| |
| == محتوای خطبه ==
| |
| اين خطبه شامل يك دوره جهانبينى اسلامى است كه از صفات كمال و جمال خداوند و دقايق عجيبى در اين زمينه شروع مىشود، سپس به مسأله آفرينش جهان به طور كلى و بعد از آن آفرينش آسمانها و زمين و آن گاه آفرينش فرشتگان، سپس آفرينش آدم (ع) و داستان سجود فرشتگان و مخالفت ابليس و هبوط آدم (ع) به زمين مىپردازد. در ادامه خطبه از بعثت پيامبران و فلسفه آن و سرانجام از بعثت پيامبر اسلام (ص) و عظمت قرآن مجيد و اهميّت سنّت پيامبر (ص) سخن مىگويد و از ميان دستورهاى اسلامى و به اصطلاح فروع دين، روى مسأله حج به عنوان يك فريضه عظيم الهى و فلسفه و اسرار آن انگشت مىگذارد، به طورى كه توجّه دقيق به محتواى اين خطبه مىتواند يك بينش جامع و كلّى نسبت به مهمترين مسائل اسلامى به ما بدهد و بسيارى از مشكلات و پيچيدگيهايى را كه در اين مسائل وجود دارد، حل كند.<ref>مکارم شیرازی، پیام امام امیرالمؤمنین(ع)، ۱۳۸۶ش، ج۱، ص۶۹.</ref>
| |
|
| |
| == منابع ==
| |
| مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین(ع)، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ اول، ۱۳۸۶ش.
| |
|
| |
| == مقالههای بدون اولویت ==
| |
|
| |
|
| |
| استغفار هفتادبندی توسط کفعمی در کتاب البلد الامین با عنوان دعای استغفار حضرت علی(ع) معرفی شده است.
| |
|
| |
| برخی منابع اینترنتی به اشتباه این دعا را به امام رضا(ع) نسبت داده و آن را به عنوان دعای رزق امام علی(ع) معرفی کردهاند. برای این دعا شرحی نوشته شده و در بخشهایی از این دعا، شبههای درباره عدم عصمت و ارتکاب امام(ع) به گناه مطرح شده که توسط برخی افراد پاسخ داده شده است.
| |
|
| |
| استغفار هفتادبندی شامل یک مقدمه و ۶۹ فراز دیگر است که هر یک با عبارت «اللهم و استغفرک لکل ذنب» آغاز میشوند. در این فرازها به ویژگیها و انواع گناهان و پیامدهای منفی آنها اشاره شده است که در صورت پذیرش دعا و آمرزش از سوی پروردگار، بسیاری از این پیامدهای منفی نیز برطرف خواهند شد.
| |
|
| |
| == معرفی و جایگاه: ==
| |
| استغفار هفتادبندی امیرالمؤمنین(ع) یکی از ادعیهای است که کفعمی در کتاب «البلد الامین» با عنوان دعای استغفار حضرت علی(ع) معرفی کرده است.<ref>کفعمی، البلد الامین، ۱۴۱۸ق، ص۳۶.</ref> به گفته او حضرت علی(ع) این دعا را پس از نماز صبح قرائت میکردند.<ref>کفعمی، البلد الامین، ۱۴۱۸ق، ص۳۶.</ref>
| |
|
| |
| این دعا دارای سند مسلسل متصل راویان نیست و به صورت مرسل به امام(ع) نسبت داده شده، ولی با توجه به اینکه منبع قابل اعتمادی آنرا نقل کردند و محتوای آن هم با آموزههای قرآن و متون دینی همخوان است، و بسیاری از مضامین آن در دعاهای دیگر هم وجود دارد.<ref>«آیا دعای هفتاد بند، یا استغفار هفتاد بند از امام علی(ع) در منابع روایی وجود دارد؟» اسلام کوئست.</ref> تنها منبع ذکر شده برای این دعا، دو کتاب «البلد الامین و الدرع الحصین» <ref>کفعمی، البلد الامین، ۱۴۱۸ق، ص۳۶.</ref> و «بحارالانوار»<ref>علامه مجلسی، بحارالانوار، ج۸۴، ص۳۲۶.</ref> است که علامه مجلسی نیز آن را نقل از «البلد الامین» ذکر کرده است.<ref>علامه مجلسی، بحارالانوار، ج۸۴، ص۳۲۶.</ref>
| |
|
| |
| این دعا در کتاب «تمام نهج البلاغه» بخشبندی شده و هر چند سطر آن با تیترهایی مانند «استغفاره(ع) من الذنوب التي ترتكبه الجوارح، «بيانه(ع) لطف اللّه بعباده في ستر الذنوب» مشخص شده است.<ref>موسوی، تمام نهج البلاغه، ۱۴۲۶ش، ج ۶، ص۴۶۹.</ref>
| |
|
| |
| برخی منابع اینترنتی، سند این دعا را به امام رضا(ع) نسبت داده و آن را به عنوان دعای رزق امام علی(ع) معرفی کردهاند،<ref>«دعای استغفار امام علی (علیه السلام) جهت فزونی روزی و اولاد»، موسسه تحقیقاتی نشر معارف اهل بیت(ع)؛ «استغفار منسوب به امام علی(ع)»، پرسمان دانشگاهیان.</ref> اما این سند به دعای دیگری که شباهت به این دعا دارد و از امام علی(ع) نقل شده؛ مرتبط است و محدث نوری در کتاب [https://fa.wikishia.net/view/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%81%DB%8C%D9%85%D8%A7_%DB%8C%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82_%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A4%DB%8C%D8%A7_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%85 دارالسلام فیما یتعلق بالرؤیا و المنام] به نقل از کتاب «مفاتيح النجاة لطلب الرزق» آن را نقل کرده است.<ref>محدث نوری، دار السلام في ما يتعلق بالرؤيا و المنام، ۱۴۲۷ق، ج۳، ص۱۵۱.</ref>
| |
|
| |
| استغفار هفتاد بندی توسط برخی انتشارات در قطع جیبی چاپ شده و در بازار کتاب قابل تهیه است.<ref>«هفتاد بند استغفار»، کتابخانه تخصصی امیرالمومنین علی(ع).</ref> برخی نویسندگان نیز به شرح این دعا پرداختهاند.<ref>«هفتاد بند استغفار»، کتابخانه تخصصی امیرالمومنین علی(ع).</ref>
| |
|
| |
| در بخش پایانی دعای استغفار از حضرت امیرالمؤمنین(ع)، عبارت «همهی مظالم بندگان را که بر ذمهی من آمده و تو آنها را به شماره آوردهای ببخشی؛ زیرا بندگانت برگردنم حقوقی دارند که من در گرو آنها هستم» باعث ایجاد شبهاتی درباره عدم عصمت امام(ع) و احتمال ارتکاب برخی گناهان توسط امام(ع) شده است که پاسخ داده شده است.<ref>«در مورد آخرین فراز از بند ۷۰ از دعای استغفار حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام»، پایگاه پاسخگویی به سؤالات و شبهات (ایکس – شبهه).</ref>
| |
|
| |
| == محتوای دعا ==
| |
| استغفار هفتادبندی با مقدمهای آغاز میشود و سپس شامل ۶۹ فراز دیگر است که همه آنها با عبارت «اللهم و استغفرک لکل ذنب» شروع میشوند.<ref>دعای هفتاد بند، یا استغفار هفتاد بند از امام علی(ع) در منابع روایی وجود دارد؟، پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ.</ref> در هر کدام از این فرازها، به ویژگیهای انواع مختلف گناهان و پیامدهای منفی آنها پرداخته میشود که در صورت قبولی دعا و آمرزیده شدن بنده از طرف پروردگار، بسیاری از آن پیامدهای منفی نیز از میان خواهد رفت.<ref>«آیا دعای هفتاد بند، یا استغفار هفتاد بند از امام علی(ع) در منابع روایی وجود دارد؟» اسلام کوئست.</ref>
| |
|
| |
| در این استغفار، امام علی(ع) پس از ستایش پروردگار، به ضعفها و خطاهای خود اعتراف کرده و با اذعان به گناهان و لغزشهای خود از خداوند درخواست بخشش و گذشت دارد. امام(ع) از گناهانی که در سایه عافیتبخشی مرتکب شده و یا با معصیت، دیگران را به گمراهی کشانده، طلب مغفرت کرده است. همچنین از گناهانی که سبب کاهش روزی و یا سبب خستگی اعضای بدن گردیده و نیز از گناهان شبانه، کوچک و فراموششده نیز از خداوند طلب بخشش کرده است.<ref>محمدی ریشهری، نهج الذکر، ۱۳۸۷ش، ص۲۴۹ - ۲۷۷.</ref>
| |
|
| |
| در این دعا از گناهانی که مخلوقات الهی را سرزنش کرده یا عهد با خداوند را نقض کردهاند، استغفار شده است. امام(ع) از گناهانی که باعث بیماری، مرگ، بلاها و افسوس قیامت شدهاند و دعا را بیاثر کردهاند، طلب آمرزش کرده است. همچنین از خیانت در امانت، مشارکت اعضای بدن در گناه و اعمالی که موجب ناخشنودی خدا و خشنودی شیطان شدهاند، استغفار کرده است. از گناهانی که به کفر میکشاند، افکار را طولانی میکند، فقر و سختی به بار میآورد، اجل را نزدیک، امید را قطع و عمر را کوتاه میکرد و یا یاد خدا را به فراموشی میسپردند و موجب ترس از غیر خدا میشدند، استغفار شده است.<ref>محمدی ریشهری، نهج الذکر، ۱۳۸۷ش، ص۲۴۹ - ۲۷۷.</ref>
| |
|
| |
| امام(ع) در فراز آخر برای تمامی گناهان خود، از آغاز تا پایان عمر، عمدی و سهوی، کوچک و بزرگ، آشکار و پنهان، طلب مغفرت کرده و به درگاه خداوند توبه کرده است.همچنین از خداوند درخواست کرده است که حقوق بندگانش را که بر عهده او بود، ببخشد و تمامی این امور را به رحمت و مشیت الهی واگذار کرده است.<ref>محمدی ریشهری، نهج الذکر، ۱۳۸۷ش، ص۲۴۹ - ۲۷۷.</ref>
| |
|
| |
| == منابع ==
| |
| [https://imamali.info/iadl/discover?query=%D9%87%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AF%20%D8%A8%D9%86%D8%AF «هفتاد بند استغفار»]، کتابخانه تخصصی امیرالمومنین علی علیه السلام، کتابخانه تخصصی حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام، تاریخ بازدید: ۱۱ دی ۱۴۰۴ش.
| |
|
| |
| [https://islamquest.net/fa/archive/fa123211 «آیا دعای هفتاد بند، یا استغفار هفتاد بند از امام علی(ع) در منابع روایی وجود دارد؟»] اسلام کوئست. تاریخ درج مطلب: ۱ اسفند ۱۴۰۳ش. تاریخ بازدید: ۱۱ دی ۱۴۰۴ش.
| |
|
| |
| [https://ahlolbait.com/content/7243/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%BA%D9%81%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%87%D8%AA-%D9%81%D8%B2%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF «دعای استغفار امام علی (علیه السلام) جهت فزونی روزی و اولاد»]، موسسه تحقیقاتی نشر معارف اهل بیت(ع)، تاریخ درج مطلب: ۰۹ تیر ۱۳۹۴ش، تاریخ بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۴ش.
| |
|
| |
| موسوی، صادق، تمام نهج البلاغه مما إختاره السید الشریف الرضي من کلام مولانا أمیرالمؤمنین الإمام علي بن أبي طالب علیه السلام (النسخة المسندة)، بیروت، بینا، ۱۴۲۶ش.
| |
|
| |
| محدث نوری، حسین بن محمدتقی، دار السلام في ما يتعلق بالرؤيا و المنام، بیروت، دار البلاغة، ۱۴۲۷ق.
| |
|
| |
| محمدی ریشهری، محمد، نهج الذکر، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دار الحديث، ۱۳۸۷ش.
| |
|
| |
| [https://www.porseman.com/article/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%BA%D9%81%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%B3%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%B9/26936 «استغفار منسوب به امام علی(ع)»،] پرسمان دانشگاهیان، تاریخ درج مطلب: ۲۵ فروردین ۱۳۹۳ش. تاریج بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۴ش.
| |
|
| |
| [https://www.x-shobhe.com/quran/9904.html «در مورد آخرین فراز از بند ۷۰ از دعای استغفار حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام»]، پایگاه پاسخگویی به سؤالات و شبهات (ایکس – شبهه).
| |
|
| |
| ==منابع==
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
| مجتبی خواجوند عابدینی | | مجتبی خواجوند عابدینی |
|
| |
|