|
|
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
|
| |
|
| === بسم الله الرحمن الرحیم === | | === بسم الله الرحمن الرحیم === |
|
| |
| === خطبه اول نهجالبلاغه ===
| |
|
| |
| == معرفی ==
| |
| در کتاب پیام امام، این خطبه به پانزده بخش تقسیم شده و هر بخش بهصورت جداگانه بررسی و تفسیر شده است. در نهایت، با جمعبندی کلی از مجموع آنها نتیجهگیری شده است.<ref>مکارم شیرازی، پیام امام امیرالمؤمنین(ع)، ۱۳۸۶ش، ج۱، ص۷۰.</ref>
| |
|
| |
| == سند و اعتبار ==
| |
|
| |
| قسمتهایی از این خطبه با عبارات متفاوت در کتاب توحید صدوق، تحف العقول (پیش از سید رضی)، الاحتجاج طبرسی، ربیع الابرار، منهاج البراعه، دستور معالم الحکم (پس از سید رضی) نقل شده است.<ref>مکارم شیرازی، پیام امام امیرالمؤمنین(ع)، ۱۳۸۶ش، ج۱، ص۶۹.</ref>
| |
|
| |
| بحارالانوار<ref>علامه مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۳ق، ج۷۴، ص۳۰۰.</ref> نهج الحق و کشف الصدق<ref>علامه حلی، نهج الحق و کشف الصدق، ۱۹۸۲م، ص۶۵.</ref>
| |
|
| |
| == محتوای خطبه ==
| |
| اين خطبه شامل يك دوره جهانبينى اسلامى است كه از صفات كمال و جمال خداوند و دقايق عجيبى در اين زمينه شروع مىشود، سپس به مسأله آفرينش جهان به طور كلى و بعد از آن آفرينش آسمانها و زمين و آن گاه آفرينش فرشتگان، سپس آفرينش آدم (ع) و داستان سجود فرشتگان و مخالفت ابليس و هبوط آدم (ع) به زمين مىپردازد. در ادامه خطبه از بعثت پيامبران و فلسفه آن و سرانجام از بعثت پيامبر اسلام (ص) و عظمت قرآن مجيد و اهميّت سنّت پيامبر (ص) سخن مىگويد و از ميان دستورهاى اسلامى و به اصطلاح فروع دين، روى مسأله حج به عنوان يك فريضه عظيم الهى و فلسفه و اسرار آن انگشت مىگذارد، به طورى كه توجّه دقيق به محتواى اين خطبه مىتواند يك بينش جامع و كلّى نسبت به مهمترين مسائل اسلامى به ما بدهد و بسيارى از مشكلات و پيچيدگيهايى را كه در اين مسائل وجود دارد، حل كند.<ref>مکارم شیرازی، پیام امام امیرالمؤمنین(ع)، ۱۳۸۶ش، ج۱، ص۶۹.</ref>
| |
|
| |
| == منابع ==
| |
| مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین(ع)، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ اول، ۱۳۸۶ش.
| |
|
| |
| == مقالههای بدون اولویت ==
| |
|
| |
|
| |
| استغفار هفتادبندی توسط کفعمی در کتاب البلد الامین با عنوان دعای استغفار حضرت علی(ع) معرفی شده است.
| |
|
| |
| برخی منابع اینترنتی به اشتباه این دعا را به امام رضا(ع) نسبت داده و آن را به عنوان دعای رزق امام علی(ع) معرفی کردهاند. برای این دعا شرحی نوشته شده و در بخشهایی از این دعا، شبههای درباره عدم عصمت و ارتکاب امام(ع) به گناه مطرح شده که توسط برخی افراد پاسخ داده شده است.
| |
|
| |
| استغفار هفتادبندی شامل یک مقدمه و ۶۹ فراز دیگر است که هر یک با عبارت «اللهم و استغفرک لکل ذنب» آغاز میشوند. در این فرازها به ویژگیها و انواع گناهان و پیامدهای منفی آنها اشاره شده است که در صورت پذیرش دعا و آمرزش از سوی پروردگار، بسیاری از این پیامدهای منفی نیز برطرف خواهند شد.
| |
|
| |
| == معرفی و جایگاه: ==
| |
| استغفار هفتادبندی امیرالمؤمنین(ع) یکی از ادعیهای است که کفعمی در کتاب «البلد الامین» با عنوان دعای استغفار حضرت علی(ع) معرفی کرده است.<ref>کفعمی، البلد الامین، ۱۴۱۸ق، ص۳۶.</ref> به گفته او حضرت علی(ع) این دعا را پس از نماز صبح قرائت میکردند.<ref>کفعمی، البلد الامین، ۱۴۱۸ق، ص۳۶.</ref>
| |
|
| |
| این دعا دارای سند مسلسل متصل راویان نیست و به صورت مرسل به امام(ع) نسبت داده شده، ولی با توجه به اینکه منبع قابل اعتمادی آنرا نقل کردند و محتوای آن هم با آموزههای قرآن و متون دینی همخوان است، و بسیاری از مضامین آن در دعاهای دیگر هم وجود دارد.<ref>«آیا دعای هفتاد بند، یا استغفار هفتاد بند از امام علی(ع) در منابع روایی وجود دارد؟» اسلام کوئست.</ref> تنها منبع ذکر شده برای این دعا، دو کتاب «البلد الامین و الدرع الحصین» <ref>کفعمی، البلد الامین، ۱۴۱۸ق، ص۳۶.</ref> و «بحارالانوار»<ref>علامه مجلسی، بحارالانوار، ج۸۴، ص۳۲۶.</ref> است که علامه مجلسی نیز آن را نقل از «البلد الامین» ذکر کرده است.<ref>علامه مجلسی، بحارالانوار، ج۸۴، ص۳۲۶.</ref>
| |
|
| |
| این دعا در کتاب «تمام نهج البلاغه» بخشبندی شده و هر چند سطر آن با تیترهایی مانند «استغفاره(ع) من الذنوب التي ترتكبه الجوارح، «بيانه(ع) لطف اللّه بعباده في ستر الذنوب» مشخص شده است.<ref>موسوی، تمام نهج البلاغه، ۱۴۲۶ش، ج ۶، ص۴۶۹.</ref>
| |
|
| |
| برخی منابع اینترنتی، سند این دعا را به امام رضا(ع) نسبت داده و آن را به عنوان دعای رزق امام علی(ع) معرفی کردهاند،<ref>«دعای استغفار امام علی (علیه السلام) جهت فزونی روزی و اولاد»، موسسه تحقیقاتی نشر معارف اهل بیت(ع)؛ «استغفار منسوب به امام علی(ع)»، پرسمان دانشگاهیان.</ref> اما این سند به دعای دیگری که شباهت به این دعا دارد و از امام علی(ع) نقل شده؛ مرتبط است و محدث نوری در کتاب [https://fa.wikishia.net/view/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%81%DB%8C%D9%85%D8%A7_%DB%8C%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82_%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A4%DB%8C%D8%A7_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%85 دارالسلام فیما یتعلق بالرؤیا و المنام] به نقل از کتاب «مفاتيح النجاة لطلب الرزق» آن را نقل کرده است.<ref>محدث نوری، دار السلام في ما يتعلق بالرؤيا و المنام، ۱۴۲۷ق، ج۳، ص۱۵۱.</ref>
| |
|
| |
| استغفار هفتاد بندی توسط برخی انتشارات در قطع جیبی چاپ شده و در بازار کتاب قابل تهیه است.<ref>«هفتاد بند استغفار»، کتابخانه تخصصی امیرالمومنین علی(ع).</ref> برخی نویسندگان نیز به شرح این دعا پرداختهاند.<ref>«هفتاد بند استغفار»، کتابخانه تخصصی امیرالمومنین علی(ع).</ref>
| |
|
| |
| در بخش پایانی دعای استغفار از حضرت امیرالمؤمنین(ع)، عبارت «همهی مظالم بندگان را که بر ذمهی من آمده و تو آنها را به شماره آوردهای ببخشی؛ زیرا بندگانت برگردنم حقوقی دارند که من در گرو آنها هستم» باعث ایجاد شبهاتی درباره عدم عصمت امام(ع) و احتمال ارتکاب برخی گناهان توسط امام(ع) شده است که پاسخ داده شده است.<ref>«در مورد آخرین فراز از بند ۷۰ از دعای استغفار حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام»، پایگاه پاسخگویی به سؤالات و شبهات (ایکس – شبهه).</ref>
| |
|
| |
| == محتوای دعا ==
| |
| استغفار هفتادبندی با مقدمهای آغاز میشود و سپس شامل ۶۹ فراز دیگر است که همه آنها با عبارت «اللهم و استغفرک لکل ذنب» شروع میشوند.<ref>دعای هفتاد بند، یا استغفار هفتاد بند از امام علی(ع) در منابع روایی وجود دارد؟، پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ.</ref> در هر کدام از این فرازها، به ویژگیهای انواع مختلف گناهان و پیامدهای منفی آنها پرداخته میشود که در صورت قبولی دعا و آمرزیده شدن بنده از طرف پروردگار، بسیاری از آن پیامدهای منفی نیز از میان خواهد رفت.<ref>«آیا دعای هفتاد بند، یا استغفار هفتاد بند از امام علی(ع) در منابع روایی وجود دارد؟» اسلام کوئست.</ref>
| |
|
| |
| در این استغفار، امام علی(ع) پس از ستایش پروردگار، به ضعفها و خطاهای خود اعتراف کرده و با اذعان به گناهان و لغزشهای خود از خداوند درخواست بخشش و گذشت دارد. امام(ع) از گناهانی که در سایه عافیتبخشی مرتکب شده و یا با معصیت، دیگران را به گمراهی کشانده، طلب مغفرت کرده است. همچنین از گناهانی که سبب کاهش روزی و یا سبب خستگی اعضای بدن گردیده و نیز از گناهان شبانه، کوچک و فراموششده نیز از خداوند طلب بخشش کرده است.<ref>محمدی ریشهری، نهج الذکر، ۱۳۸۷ش، ص۲۴۹ - ۲۷۷.</ref>
| |
|
| |
| در این دعا از گناهانی که مخلوقات الهی را سرزنش کرده یا عهد با خداوند را نقض کردهاند، استغفار شده است. امام(ع) از گناهانی که باعث بیماری، مرگ، بلاها و افسوس قیامت شدهاند و دعا را بیاثر کردهاند، طلب آمرزش کرده است. همچنین از خیانت در امانت، مشارکت اعضای بدن در گناه و اعمالی که موجب ناخشنودی خدا و خشنودی شیطان شدهاند، استغفار کرده است. از گناهانی که به کفر میکشاند، افکار را طولانی میکند، فقر و سختی به بار میآورد، اجل را نزدیک، امید را قطع و عمر را کوتاه میکرد و یا یاد خدا را به فراموشی میسپردند و موجب ترس از غیر خدا میشدند، استغفار شده است.<ref>محمدی ریشهری، نهج الذکر، ۱۳۸۷ش، ص۲۴۹ - ۲۷۷.</ref>
| |
|
| |
| امام(ع) در فراز آخر برای تمامی گناهان خود، از آغاز تا پایان عمر، عمدی و سهوی، کوچک و بزرگ، آشکار و پنهان، طلب مغفرت کرده و به درگاه خداوند توبه کرده است.همچنین از خداوند درخواست کرده است که حقوق بندگانش را که بر عهده او بود، ببخشد و تمامی این امور را به رحمت و مشیت الهی واگذار کرده است.<ref>محمدی ریشهری، نهج الذکر، ۱۳۸۷ش، ص۲۴۹ - ۲۷۷.</ref>
| |
|
| |
| == منابع ==
| |
| [https://imamali.info/iadl/discover?query=%D9%87%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AF%20%D8%A8%D9%86%D8%AF «هفتاد بند استغفار»]، کتابخانه تخصصی امیرالمومنین علی علیه السلام، کتابخانه تخصصی حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام، تاریخ بازدید: ۱۱ دی ۱۴۰۴ش.
| |
|
| |
| [https://islamquest.net/fa/archive/fa123211 «آیا دعای هفتاد بند، یا استغفار هفتاد بند از امام علی(ع) در منابع روایی وجود دارد؟»] اسلام کوئست. تاریخ درج مطلب: ۱ اسفند ۱۴۰۳ش. تاریخ بازدید: ۱۱ دی ۱۴۰۴ش.
| |
|
| |
| [https://ahlolbait.com/content/7243/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%BA%D9%81%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%87%D8%AA-%D9%81%D8%B2%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF «دعای استغفار امام علی (علیه السلام) جهت فزونی روزی و اولاد»]، موسسه تحقیقاتی نشر معارف اهل بیت(ع)، تاریخ درج مطلب: ۰۹ تیر ۱۳۹۴ش، تاریخ بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۴ش.
| |
|
| |
| موسوی، صادق، تمام نهج البلاغه مما إختاره السید الشریف الرضي من کلام مولانا أمیرالمؤمنین الإمام علي بن أبي طالب علیه السلام (النسخة المسندة)، بیروت، بینا، ۱۴۲۶ش.
| |
|
| |
| محدث نوری، حسین بن محمدتقی، دار السلام في ما يتعلق بالرؤيا و المنام، بیروت، دار البلاغة، ۱۴۲۷ق.
| |
|
| |
| محمدی ریشهری، محمد، نهج الذکر، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دار الحديث، ۱۳۸۷ش.
| |
|
| |
| [https://www.porseman.com/article/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%BA%D9%81%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%B3%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%B9/26936 «استغفار منسوب به امام علی(ع)»،] پرسمان دانشگاهیان، تاریخ درج مطلب: ۲۵ فروردین ۱۳۹۳ش. تاریج بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۴ش.
| |
|
| |
| [https://www.x-shobhe.com/quran/9904.html «در مورد آخرین فراز از بند ۷۰ از دعای استغفار حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام»]، پایگاه پاسخگویی به سؤالات و شبهات (ایکس – شبهه).
| |
|
| |
| ==منابع==
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
| مجتبی خواجوند عابدینی | | مجتبی خواجوند عابدینی |
|
| |
|