کاربر:Hamzeahmadi/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخهها
Hamzeahmadi (بحث | مشارکتها) |
Hamzeahmadi (بحث | مشارکتها) |
||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
گروهی از فقهای مسلمان استعمال دخانیات را [[حرام]] اعلام کردهاند و برای اثبات حرمت آن به ادله زیر استناد کردهاند: | گروهی از فقهای مسلمان استعمال دخانیات را [[حرام]] اعلام کردهاند و برای اثبات حرمت آن به ادله زیر استناد کردهاند: | ||
===مضر بودن دخانیات برای بدن=== | ===مضر بودن دخانیات برای بدن=== | ||
فقهای مسلمان، استعمال دخانیات را با استناد به [[قاعده لاضرر]]، تنها در صورتی که ضرر مهم و قابل توجهی برای بدن داشته باشد، حرام دانستهاند.<ref>اصولی، بنی هاشمی خمینی، رساله توضیح المسائل (مراجع)، دفتر تبلیغات اسلامی، ج۲، ص۹۲۲.</ref> برای نمونه بنا به فتوای سید علی حسینی سیستانی، استعمال مواد مخدر، سیگار و قلیان، در صورتی که دارای ضرر و زیان فوقالعاده و مهمی باشد، حرام است؛<ref>سیستانی، [https://www.sistani.org/persian/book/26576/5984/ «توضیح المسائل جامع»]، سایت دفتر رسمی مرجع عالیقدر آقای سیدعلی حسینی سیستانی.</ref> اما برخی از عالمان و فقهای شیعه مثل حر عاملی و | فقهای مسلمان، استعمال دخانیات را با استناد به [[قاعده لاضرر]]، تنها در صورتی که ضرر مهم و قابل توجهی برای بدن داشته باشد، حرام دانستهاند.<ref>اصولی، بنی هاشمی خمینی، رساله توضیح المسائل (مراجع)، دفتر تبلیغات اسلامی، ج۲، ص۹۲۲.</ref> برای نمونه بنا به فتوای سید علی حسینی سیستانی، استعمال مواد مخدر، سیگار و قلیان، در صورتی که دارای ضرر و زیان فوقالعاده و مهمی باشد، حرام است؛<ref>سیستانی، [https://www.sistani.org/persian/book/26576/5984/ «توضیح المسائل جامع»]، سایت دفتر رسمی مرجع عالیقدر آقای سیدعلی حسینی سیستانی.</ref> اما برخی از عالمان و فقهای شیعه مثل حر عاملی و ناصر مکارم شیرازی بهطور مطلق فتوای به حرمت دادهاند.<ref>حر عاملی، الفوائد الطوسیة، ص۲۲۴؛ علیاننژادی، سیگار پدیده مرگبار عصر ما، مدرسة الامام علی ابن ابی الطالب، ص۶.</ref> | ||
بهگفته حر عاملی همه کسانی که به استعمال دخانیات عادت دارند و همچنین پزشکان، از ضررهای ناشی از آن خبر دادهاند و برپایه روایتی از [[امام صادق علیهالسلام|امام صادق(ع)]]<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۲۴۲.</ref> مضر بودن چیزی، علت حرمت آن چیز شمرده شده است.<ref>حر عاملی، الفوائد الطوسیة، ۱۴۲۳ق، ص۲۲۴.</ref> مکارم شیرازی نیز گفته است پزشکان و [[اهل خبره]] اتفاق نظر دارند که استعمال دخانیات و سیگار ضررهای مهم و حیاتی برای بدن دارد<ref>علیاننژادی، سیگار پدیده مرگبار عصر ما، مدرسة الامام علی ابن ابی الطالب، ص۲۰.</ref> و لذا مطابق قاعده لاضرر مشمول حکم حرمت میشود.<ref>علیان نژادی، سیگار پدیده مرگبار عصر ما، مدرسة الامام علی ابن ابی الطالب، ص۱۳.</ref> | بهگفته حر عاملی همه کسانی که به استعمال دخانیات عادت دارند و همچنین پزشکان، از ضررهای ناشی از آن خبر دادهاند و برپایه روایتی از [[امام صادق علیهالسلام|امام صادق(ع)]]<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۲۴۲.</ref> مضر بودن چیزی، علت حرمت آن چیز شمرده شده است.<ref>حر عاملی، الفوائد الطوسیة، ۱۴۲۳ق، ص۲۲۴.</ref> مکارم شیرازی نیز گفته است پزشکان و [[اهل خبره]] اتفاق نظر دارند که استعمال دخانیات و سیگار ضررهای مهم و حیاتی برای بدن دارد<ref>علیاننژادی، سیگار پدیده مرگبار عصر ما، مدرسة الامام علی ابن ابی الطالب، ص۲۰.</ref> و لذا مطابق قاعده لاضرر مشمول حکم حرمت میشود.<ref>علیان نژادی، سیگار پدیده مرگبار عصر ما، مدرسة الامام علی ابن ابی الطالب، ص۱۳.</ref> | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
برخی عالمان مانند حر عاملی با استناد به آیه «[[آیه ۱۵۷ سوره اعراف|وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ]]؛ و خداوند ناپاکیها را حرام کرده است.»،<ref>سوره اعراف، آیه ۱۵۷.</ref> دخانیات را یکی از مصادیق این امور ناپاک در نظر گرفته و به حرمت آن نظر دادهاند.<ref>حر عاملی، الفوائد الطوسیة، ۱۴۲۳ق، ص۲۲۴.</ref> همچنین گفتهاند که استعمال دخانیات به سبب آن که موجب عارض شدن بیماریهای زیادی میشود، نوعی افکندن خود در هلاکت است که خداوند بنا به [[آیه تهلکه]] از آن نهی کرده است.<ref>طیار و دیگران، الفقه المیسر، ۱۴۳۳ق، ج۱۳، ص۴۴؛ عتیق، الاحکام الفقهیة المتعلقة بالتدخین، دار المیمان، ص۵۴.</ref> | برخی عالمان مانند حر عاملی با استناد به آیه «[[آیه ۱۵۷ سوره اعراف|وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ]]؛ و خداوند ناپاکیها را حرام کرده است.»،<ref>سوره اعراف، آیه ۱۵۷.</ref> دخانیات را یکی از مصادیق این امور ناپاک در نظر گرفته و به حرمت آن نظر دادهاند.<ref>حر عاملی، الفوائد الطوسیة، ۱۴۲۳ق، ص۲۲۴.</ref> همچنین گفتهاند که استعمال دخانیات به سبب آن که موجب عارض شدن بیماریهای زیادی میشود، نوعی افکندن خود در هلاکت است که خداوند بنا به [[آیه تهلکه]] از آن نهی کرده است.<ref>طیار و دیگران، الفقه المیسر، ۱۴۳۳ق، ج۱۳، ص۴۴؛ عتیق، الاحکام الفقهیة المتعلقة بالتدخین، دار المیمان، ص۵۴.</ref> | ||
===استعمال دخانیات مخالف احتیاط است=== | ===استعمال دخانیات مخالف احتیاط است=== | ||
[[اخباریان|اخباریهای شیعه]] و برخی فقیهان | [[اخباریان|اخباریهای شیعه]] و برخی فقیهان اهل سنت و جماعت|اهل سنت مانند محمد بن احمد علیش (درگذشت: ۱۲۹۹ق)، فقیه مالکی، به قاعده احتیاط برای حرمت استعمال دخانیات استناد کردهاند.<ref>حر عاملی، الفوائد الطوسیة، ۱۴۲۳ق، ص۲۲۶؛ علیش، فتح العلی المالک فی الفتوى على مذهب الإمام مالک، دار المعرفة، ج۱، ص۱۲۲.</ref> مطابق این قاعده برخی امور بهطور واضح، حرام است و باید از آن اجتناب کرد، برخی دیگر بهطور واضح، واجب است که باید انجام داد و در برخی دیگر وجوب یا حرمت آن واضح نیست و نسبت به آن شبهه وجود دارد که برای نجات از افتادن در محرمات الهی، باید در آنها توقف کرد.<ref>حر عاملی، الفوائد الطوسیة، ۱۴۲۳ق، ص۲۲۶؛ علیش، فتح العلی المالک فی الفتوى على مذهب الإمام مالک، دار المعرفة، ج۱، ص۱۲۲.</ref> استعمال دخانیات از اموری است که نسبت به آن شبهه وجود دارد و توقف نکردن در آن موجب افتادن در محرمات الهی و هلاکت میگردد.<ref>حر عاملی، الفوائد الطوسیة، ۱۴۲۳ق، ص۲۲۶؛ علیش، فتح العلی المالک فی الفتوى على مذهب الإمام مالک، دار المعرفة، ج۱، ص۱۲۲.</ref> | ||
===صرف هزینه برای دخانیات اسراف و تضییع مال است=== | ===صرف هزینه برای دخانیات اسراف و تضییع مال است=== | ||
| خط ۵۴: | خط ۵۴: | ||
==حکم استعمال دخانیات برای روزهدار== | ==حکم استعمال دخانیات برای روزهدار== | ||
از نظر فقها احتیاط واجب آن است که روزهدار از دودهای انواع دخانیات و نیز مواد مخدری که از راه بینی یا زیر زبان جذب میشود، خودداری کند.<ref>برای نمونه نگاه کنید به خویی، توضیح المسائل، ۱۴۱۳ق، ص۲۷۶؛ سیستانی، توضیح المسائل، ۱۴۱۵ق، ص۳۳۵؛ اصولی و بنیهاشمی خمینی، رساله توضیح المسائل (مراجع)، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ج۱، ص۹۷۴.</ref> در [[رساله توضیحالمسائل|رساله توضیح المسائل]] سیدموسی شبیری زنجانی چنین آمده است که سیگار کشیدن و استعمال سایر دخانیات بهصورت آشکار در | از نظر فقها احتیاط واجب آن است که روزهدار از دودهای انواع دخانیات و نیز مواد مخدری که از راه بینی یا زیر زبان جذب میشود، خودداری کند.<ref>برای نمونه نگاه کنید به خویی، توضیح المسائل، ۱۴۱۳ق، ص۲۷۶؛ سیستانی، توضیح المسائل، ۱۴۱۵ق، ص۳۳۵؛ اصولی و بنیهاشمی خمینی، رساله توضیح المسائل (مراجع)، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ج۱، ص۹۷۴.</ref> در [[رساله توضیحالمسائل|رساله توضیح المسائل]] سیدموسی شبیری زنجانی چنین آمده است که سیگار کشیدن و استعمال سایر دخانیات بهصورت آشکار در ماه رمضان، بهگونهای که بیاحترامی به روزه بهشمار آید، جایز نیست و چنانچه روزهدار در این ماه از دخانیات استفاده کند، بنا بر احتیاط در بقیه روز از کارهایی که روزه را باطل میکند، خودداری کند و روزه آن روز را نیز [[ادا|قضا]] کند.<ref>شبیری زنجانی، توضیح المسائل، ۱۳۸۸ش، ص۳۳۴.</ref> | ||
از دیگر احکام مربوط به استعمال دخانیات این است که بنا به نظر برخی فقها مانند | از دیگر احکام مربوط به استعمال دخانیات این است که بنا به نظر برخی فقها مانند سید علی حسینی سیستانی، کشیدن سیگار یا قلیان در اماکن عمومی و اجتماعات و یا وسایل نقلیه عمومی در صورتی که ضرر قابل توجه برای دیگران داشته باشد، جایز نیست و در ملک شخص دیگری نیز، بدون رضایت وی جایز نمیباشد.<ref>سیستانی، [https://www.sistani.org/persian/book/26576/5984/ «توضیح المسائل جامع»]، سایت دفتر رسمی مرجع عالیقدر آقای سیدعلی حسینی سیستانی.</ref> | ||
==فقه اهل سنت== | ==فقه اهل سنت== | ||
| خط ۶۳: | خط ۶۳: | ||
برخی نیز به کراهت استعمال دخانیات فتوا داده و گفتهاند ادلهای که برای حرمت استعمال دخانیات ارائه شده، ناتوان از اثبات حرمت آنند و لذا در حکم آن شک وجود دارد و بهصرف شک نیز حرمت اثبات نمیشود، پس به کراهت استعمال دخانیت بسنده کردهاند.<ref>برای نمونه نگاه کنید به موسوعة الفقهیة الکویتیة، ۱۴۱۴ق، ج۱۰، ص۱۰۷.</ref> | برخی نیز به کراهت استعمال دخانیات فتوا داده و گفتهاند ادلهای که برای حرمت استعمال دخانیات ارائه شده، ناتوان از اثبات حرمت آنند و لذا در حکم آن شک وجود دارد و بهصرف شک نیز حرمت اثبات نمیشود، پس به کراهت استعمال دخانیت بسنده کردهاند.<ref>برای نمونه نگاه کنید به موسوعة الفقهیة الکویتیة، ۱۴۱۴ق، ج۱۰، ص۱۰۷.</ref> | ||
از نظر فقهای | از نظر برخی فقهای اهل سنت، استعمال دخانیات، چه خودش حرام باشد یا مباح و یا مکروه، در مسجد جایز نیست و حرام است.<ref>جمعی از نویسندگان، الموسوعة الفقهیة الکویتیة، ۱۴۱۴ق، ج۱۰، ص۱۰۸.</ref> همچنین گفتهاند کسی که سیگار کشیده است تا زمانی که دهنش بوی سیگار میدهد، جایز نیست به مسجد وارد شود.<ref>جمعی از نویسندگان، الموسوعة الفقهیة الکویتیة، ۱۴۱۴ق، ج۱۰، ص۱۰۸.</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۷۰: | خط ۷۰: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{منابع|۲}} | {{منابع|۲}} | ||
*اصولی، احسان و محمدحسن بنی هاشمی خمینی، رساله توضیح المسائل (مراجع)، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، بیتا. | *اصولی، احسان و محمدحسن بنی هاشمی خمینی، رساله توضیح المسائل (مراجع)، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، بیتا. | ||
*الموسوعة الفقهیة، [https://dorar.net/feqhia/3401/المطلب-الأول-حكم-شرب-التبغ-(الدخان) «حكمُ شرب التبغِ (الدخان)»]، سایت الدرر السنیة، تاریخ بازدید: ۲۷ مهر ۱۴۰۳ق. | *الموسوعة الفقهیة، [https://dorar.net/feqhia/3401/المطلب-الأول-حكم-شرب-التبغ-(الدخان) «حكمُ شرب التبغِ (الدخان)»]، سایت الدرر السنیة، تاریخ بازدید: ۲۷ مهر ۱۴۰۳ق. | ||
*توحیدی، محمدعلی، مصباح الفقاهة (تقریرات درس مکاسب آیتالله خویی)، قم، اسماعیلیان، ۱۴۱۷ق. | *توحیدی، محمدعلی، مصباح الفقاهة (تقریرات درس مکاسب آیتالله خویی)، قم، اسماعیلیان، ۱۴۱۷ق. | ||
*جزایری، سید نعمتالله، الانوار النعمانیة، بیروت، دار القارئ، ۱۴۲۹ق. | *جزایری، سید نعمتالله، الانوار النعمانیة، بیروت، دار القارئ، ۱۴۲۹ق. | ||
| خط ۸۳: | خط ۷۸: | ||
*حر عاملی، محمد بن حسن، الفوائد الطوسیة، قم، انتشارات محلاتی، ۱۴۲۳ق. | *حر عاملی، محمد بن حسن، الفوائد الطوسیة، قم، انتشارات محلاتی، ۱۴۲۳ق. | ||
*رحیمی، مرتضی، «بررسی آیات فقهی در حلیت یا حرمت استعمال دخانیات در نگاه فریقین»، پژوهشنامه حلال، شماره ۱، اسفند ۱۳۹۷ش. | *رحیمی، مرتضی، «بررسی آیات فقهی در حلیت یا حرمت استعمال دخانیات در نگاه فریقین»، پژوهشنامه حلال، شماره ۱، اسفند ۱۳۹۷ش. | ||
* | *خوئی، سید ابوالقاسم و میرزاجواد تبریزی، احکام جامع مسائل پزشکی، قم، دار الصدیقة الشهیدة(س)، چاپ اول، ۱۴۳۲ق. | ||
*سیستانی، سیدعلی، [https://www.sistani.org/persian/book/26576/5984/ «توضیح المسائل جامع»]، سایت دفتر رسمی مرجع عالیقدر آقای سیدعلی حسینی سیستانی، تاریخ بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۳ش. | *سیستانی، سیدعلی، [https://www.sistani.org/persian/book/26576/5984/ «توضیح المسائل جامع»]، سایت دفتر رسمی مرجع عالیقدر آقای سیدعلی حسینی سیستانی، تاریخ بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۳ش. | ||
*شوکانی، محمد، ارشاد السائل الی دلائل المسائل، بیجا، بینا، ۱۳۴۸ق. | *شوکانی، محمد، ارشاد السائل الی دلائل المسائل، بیجا، بینا، ۱۳۴۸ق. | ||
| خط ۹۶: | خط ۹۰: | ||
*علیش، محمد بن احمد، فتح العلی المالک فی الفتوى على مذهب الإمام مالک، بیروت، دار المعرفة، بیتا. | *علیش، محمد بن احمد، فتح العلی المالک فی الفتوى على مذهب الإمام مالک، بیروت، دار المعرفة، بیتا. | ||
*فتحاللهپور، پرویز، «دخانیات؛ گیاهشناسی، تاریخ و کاربرد»، در دانشنامه جهان اسلام، جلد ۱۷، تهران، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، ۱۳۹۱ش. | *فتحاللهپور، پرویز، «دخانیات؛ گیاهشناسی، تاریخ و کاربرد»، در دانشنامه جهان اسلام، جلد ۱۷، تهران، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، ۱۳۹۱ش. | ||
*کرمی حنبلی، مرعی بن یوسف، تحقيق البرهان في شان الدخان الذي يشربه الناس الآن، بیروت، دار ابنحزم، ۱۴۲۱ق. | *کرمی حنبلی، مرعی بن یوسف، تحقيق البرهان في شان الدخان الذي يشربه الناس الآن، بیروت، دار ابنحزم، ۱۴۲۱ق. | ||
*کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تصحیح محمد آخوندی و علیاکبر غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیة، ۱۴۰۷ق. | *کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تصحیح محمد آخوندی و علیاکبر غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیة، ۱۴۰۷ق. | ||
*وحید بهبهانی، محمدباقر، الرسائل الاصولیة، قم، مؤسسة العلامة المجدد الوحید البهبهانی، چاپ اول، ۱۴۱۶ق. | *وحید بهبهانی، محمدباقر، الرسائل الاصولیة، قم، مؤسسة العلامة المجدد الوحید البهبهانی، چاپ اول، ۱۴۱۶ق. | ||
{{پایان}} | {{پایان}} | ||