نافرمانی مدنی (منابع مطالعاتی): تفاوت میان نسخه‌ها

[[نافرمانی مدنی]] در مقابل فرمان‌برداری و اطاعت، از مفاهیم به کار گرفته شده در مناسبات قدرت است. نافرمانی مدنی هر اقدامی است که شهروندان با اتکا به ابزارهای مسالمت‌آمیز در راستای سرپیچی علنی از دستورات و قوانین حکومتی انجام می‌دهند تا آن قانون یا دستور، نامشروع به نظر آید و نظر همگان به نامشروع بودن آن جلب شود. نافرمانی مدنی معمولا با هدف تغییر قوانین و یا تغییر سیاست‌های حکومت به صورت غیرخشونت‌آمیز صورت می‌گیرد.

پژوهشگران فقه سیاسی معتقدند مفهوم نافرمانی مدنی از دیگر عناوین مشابه مانند [[بغی]] و [[محاربه]] متفاوت است و عنوان مجرمانه تلقی نمی‌شود؛ بلکه به عکس آن را می‌توان از [[حقوق شهروندی|حقوق و تکالیف شهروندی]] محسوب کرد. به گفته آنان حکم اولیه نافرمانی مدنی بر اساس ادله‌ای چون امر به معروف و نهی از منکر و حق بر اعتراض و نصیحت حاکمان، جواز است و در صورت عروض عناوینی ثانویه‌ای چون [[اختلال نظام]] بر آن، می‌توان حکم به عدم جواز داد. به گفته پژوهشگران هرچند نافرمانی مدنی، تخطی از قانون است، اما نمی‌توان آن را همانند رفتار مجرمانه ارتکابی توسط مجرمان عادی در نظر گرفت، بنا بر این مرتکبان آن مشمول تخفیف، تعلیق و حتی معافیت از احکام کیفری خواهند شد.

# واکاوی فقهی نافرمانی مدنی در حکومت حقانی، محمد مهدی‌فر، دوفصلنامه فقه و مبانی حقوق اسلامی، سال پنجاه و پنجم، شماره ۲، ۱۴۰۱ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%88%d8%a7%da%a9%d8%a7%d9%88%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%da%a9%d9%88%d9%85%d8%aa-%d8%ad%d9%82%d8%a7/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]

# نسبت نافرمانی مدنی و حاکمیت قانون در حکومت‌ دینی، محمدجواد جاوید و نصیراله حسنلو، [[فصلنامه پژوهش حقوق عمومی]]، شماره ۷۵ دوره۲۴، ۱۴۰۱ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%86%d8%b3%d8%a8%d8%aa-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d9%88-%d8%ad%d8%a7%da%a9%d9%85%db%8c%d8%aa-%d9%82%d8%a7%d9%86%d9%88%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%da%a9/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]

# آزادی مقاومت در اندیشه فقه سیاسی انقلاب اسلامی ایران با رویکرد بر نظر امام خمینی (س)، ابراهیم یاقوتی و فاطمه عرب احمدی، فصلنامه پژوهش‌نامه متین، شماره ۸۴، ۱۳۹۸ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a2%d8%b2%d8%a7%d8%af%db%8c-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%88%d9%85%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d9%86%d8%af%db%8c%d8%b4%d9%87-%d9%81%d9%82%d9%87-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d8%a7%d9%86%d9%82%d9%84%d8%a7/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]

# تاملی بر جایگاه نافرمانی مدنی در اسناد بین‌المللی، فقه سیاسی شیعه و نظام حقوقی ایران، [[محمدجواد ارسطا]] و مینا اکبری، فصلنامه پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب،شماره ۱۲، ۱۳۹۶ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%aa%d8%a7%d9%85%d9%84%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%ac%d8%a7%db%8c%da%af%d8%a7%d9%87-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%b3%d9%86%d8%a7%d8%af/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]

===زبان‌های دیگر===

==پایان‌نامه‌ها==

=== فارسی ===

# امکان یا امتناع حق نافرمانی مدنی در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، مینا اکبری، دکتری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، دانشکده حقوق، ۱۳۹۷ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d8%a7%d9%85%da%a9%d8%a7%d9%86-%db%8c%d8%a7-%d8%a7%d9%85%d8%aa%d9%86%d8%a7%d8%b9-%d8%ad%d9%82-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%82%d9%88/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]

# نافرمانی مدنی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران، مهدی مسیح‌زاده، کارشناسی ارشد، دانشگاه سمنان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ۱۳۹۴ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c-%d8%ac%d9%85%d9%87%d9%88%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d9%84/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]

# تبیین مفهوم نافرمانی مدنی و بررسی اشکال آن در قوانین موضوعه، رضا خدایاری، کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، ۱۳۹۳ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d8%aa%d8%a8%db%8c%db%8c%d9%86-%d9%85%d9%81%d9%87%d9%88%d9%85-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d9%88-%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d8%a7%d8%b4%da%a9%d8%a7/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]

{{منابع مطالعاتی فقه سیاسی}}