نافرمانی مدنی (منابع مطالعاتی): تفاوت میان نسخه‌ها

Reyhani (بحث | مشارکت‌ها)
Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۹ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{منابع مطالعاتی}}
{{منابع مطالعاتی}}
[[نافرمانی مدنی]] در مقابل فرمان‌برداری و اطاعت، از مفاهیم به کار گرفته شده در مناسبات قدرت است. نافرمانی مدنی هر اقدامی است که شهروندان با اتکا به ابزارهای مسالمت‌آمیز در راستای سرپیچی علنی از دستورات و قوانین حکومتی انجام می‌دهند تا آن قانون یا دستور نامشروع به نظر آید و نظر همگان به نامشروع بودن آن جلب شود. نافرمانی مدنی معمولا با هدف تغییر قوانین و یا تغییر سیاست‌های حکومت صورت می‌گیرد.
[[نافرمانی مدنی]] در مقابل فرمان‌برداری و اطاعت، از مفاهیم به کار گرفته شده در مناسبات قدرت است. نافرمانی مدنی هر اقدامی است که شهروندان با اتکا به ابزارهای مسالمت‌آمیز در راستای سرپیچی علنی از دستورات و قوانین حکومتی انجام می‌دهند تا آن قانون یا دستور، نامشروع به نظر آید و نظر همگان به نامشروع بودن آن جلب شود. نافرمانی مدنی معمولا با هدف تغییر قوانین و یا تغییر سیاست‌های حکومت به صورت غیرخشونت‌آمیز صورت می‌گیرد.
 
جواز یا عدم جواز نافرمانی مدنی در حکومت دینی، قلمرو و گستره نافرمانی مدنی، امکان واکنش کیفری در مقابل نافرمانی مدنی، نسبت نافرمانی مدنی با حاکمیت قانون در [[حکومت دینی]] و تفاوت مفهومی نافرمانی مدنی با عناوینی چون محاربه، بغی، اعتراض و شورش از جمله مباحثی است که پژوهشگران فقه معاصر در این زمینه به بررسی آن پرداخته‌اند.
 
پژوهشگران فقه سیاسی معتقدند مفهوم نافرمانی مدنی از دیگر عناوین مشابه مانند [[بغی]] و [[محاربه]] متفاوت است و عنوان مجرمانه تلقی نمی‌شود؛ بلکه به عکس آن را می‌توان از [[حقوق شهروندی|حقوق و تکالیف شهروندی]] محسوب کرد. به گفته آنان حکم اولیه نافرمانی مدنی بر اساس ادله‌ای چون امر به معروف و نهی از منکر و حق بر اعتراض و نصیحت حاکمان، جواز است و در صورت عروض عناوینی ثانویه‌ای چون [[اختلال نظام]] بر آن، می‌توان حکم به عدم جواز داد. به گفته پژوهشگران هرچند نافرمانی مدنی، تخطی از قانون است، اما نمی‌توان آن را همانند رفتار مجرمانه ارتکابی توسط مجرمان عادی در نظر گرفت، بنا بر این مرتکبان آن مشمول تخفیف، تعلیق و حتی معافیت از احکام کیفری خواهند شد.


مقاله زیر به جمع‌آوری کتاب‌ها، مقالات، پایان‌نامه‌ها و سایر منابع مرتبط با نافرمانی مدنی از منظر [[فقه معاصر]] پرداخته است.
مقاله زیر به جمع‌آوری کتاب‌ها، مقالات، پایان‌نامه‌ها و سایر منابع مرتبط با نافرمانی مدنی از منظر [[فقه معاصر]] پرداخته است.
خط ۶: خط ۱۰:
==کتاب‌ها==
==کتاب‌ها==
===فارسی===
===فارسی===
# نافرمانی مدنی، محمد مهدی‌فر و مینا اکبری و فاطمه توکلی، قم، مکث اندیشه، ۱۴۰۰ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/00/1400805135.pdf صفحات ابتدایی از سامانه خانه کتاب]
# فقه؛ حقوق بشر و حقوق بشردوستانه: نشست‌های نافرمانی مدنی، ربایش امام موسی صدر، مجازات‌های بدنی، اصول اسلامی حقوق بشردوستانه، به کوشش مهدی فیروزی، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۴۰۴ش.[https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/04/14040319134.pdf صفحات ابتدایی کتاب در سامانه خانه کتاب]
# [[بررسی فقهی فرمانبرداری و نافرمانی مدنی (کتاب)|بررسی فقهی فرمانبرداری و نافرمانی مدنی]]، [[سید جواد ورعی]]، تهران، نشر سمت و [[پژوهشگاه حوزه و دانشگاه]]، ۱۳۹۵ش.
# نافرمانی مدنی، محمد مهدی‌فر و مینا اکبری و فاطمه توکلی، قم، مکث اندیشه، ۱۴۰۰ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# [[بررسی فقهی فرمانبرداری و نافرمانی مدنی (کتاب)|بررسی فقهی فرمانبرداری و نافرمانی مدنی]]، [[سید جواد ورعی]]، تهران، نشر سمت و [[پژوهشگاه حوزه و دانشگاه]]، ۱۳۹۵ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%a8%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]


==مقاله‌ها==
==مقاله‌ها==
===فارسی===
===فارسی===
# آزادی مقاومت در اندیشه فقه سیاسی انقلاب اسلامی ایران با رویکرد بر نظر امام خمینی (س)، ابراهیم یاقوتی و فاطمه عرب احمدی، نشریه پژوهش‌نامه متین، شماره ۸۴، ۱۳۹۸ش. [http://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_105018_8e8fd6d464fd3c24b7f1cf8f92e1a8d4.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید]
# چگونگی اعتراضات مدنی در حکومت اسلامی؛ بایدها و دغدغه‌ها، حمیدرضا بهروزی زاد و محمد امین زکی، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران، شماره ۴۱، ۱۴۰۴ش.[https://jplsq.ut.ac.ir/article_101154_cc49b06f2d1c200fad6f13434d7dcc06.pdf مقاله را از اینجا بخوانید]
# تاملی بر جایگاه نافرمانی مدنی در اسناد بین المللی، فقه سیاسی شیعه و نظام حقوقی ایران، [[محمدجواد ارسطا]] و مینا اکبری، نشریه پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب،شماره ۱۲، ۱۳۹۶ش. [http://csiw.qom.ac.ir/article_1179_104a4f80a35b54a5de595e9b19a60d18.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید]
# مطالعه تطبیقی نافرمانی مدنی در آرای سید کاظم حسینی حائری و رونالد دورکین، احمد دیلمی و علی آذری، فصلنامه حقوق عمومی تطبیقی، شماره ۵، ۱۴۰۴ش. [https://journals.qom.ac.ir/article_3707_6873b9e0428df937f0eebd1eb330dabc.pdf مقاله را از اینجا بخوانید]
# واکنش کیفری در برابر نافرمانی مدنی، علیرضا تقی‌پور، فاطمه متقی، پژوهش حقوق کیفری، شماره ۲۴، ۱۳۹۶ش. [https://jclr.atu.ac.ir/article_9293_31e8429455ee39c50844896d7c6f5012.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید]
# نافرمانی اجتماعی نسبت به حاکم جائر در ارتباطات دینی فقه شیعه و اهل سنت، نصرالله سخاوتی لادانی و هادی خلیلی، پژوهشنامه تبلیغ و ارتباطات دینی، شماره ۱، ۱۴۰۳ش.[https://www.alefbalib.com/index.aspx?pid=256&PdfID=936040 مقاله را از اینجا بخوانید]
# بررسی مفهومی بغی، محاربه و نافرمانی مدنی، سید جواد ورعی، فصلنامه سیاست متعالیه، شماره ۹، ۱۳۹۴ش. [http://sm.psas.ir/article_20047_684749fb7ec1ab6ecbe08228c822083b.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید]
# رویکرد سیاست کیفری ایران در مواجهه با اعتراضات اجتماعی ایران، سعید اکبری و محمدعلی حاجی ده‌آبادی و محمدخلیل صالحی، فصلنامه پژوهش حقوق کیفری، شماره ۴۶، ۱۴۰۳ش. [https://jclr.atu.ac.ir/article_17734_3711d592dfb0c5b509094131cd22d31f.pdf مقاله را از اینجا بخوانید]
# مشروعیت قیام علیه حاکم جائر در فقه سیاسی شیعه، محمدعلی میرعلی، نشریه حکومت اسلامی، شماره ۷۰، ۱۳۹۲ش. [https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=254442 متن مقاله را از اینجا بخوانید]
# واکاوی فقهی نافرمانی مدنی در حکومت حقانی، محمد مهدی‌فر، دوفصلنامه فقه و مبانی حقوق اسلامی، سال پنجاه و پنجم، شماره ۲، ۱۴۰۱ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%88%d8%a7%da%a9%d8%a7%d9%88%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%da%a9%d9%88%d9%85%d8%aa-%d8%ad%d9%82%d8%a7/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# بررسی تطبیقی مشروعیت نافرمانی از حاکم جائر در فقه سیاسی شیعه و اهل سنت، محمدعلی میرعلی، نشریه علوم سیاسی، شماره ۶۱، ۱۳۹۲ش. [http://psq.bou.ac.ir/article_22884_a554c81b319b420ade39bb79ce2c88f2.pdf متن مقاله را از اینجا بخوانید]
# نسبت نافرمانی مدنی و حاکمیت قانون در حکومت‌ دینی، محمدجواد جاوید و نصیراله حسنلو، [[فصلنامه پژوهش حقوق عمومی]]، شماره ۷۵ دوره۲۴، ۱۴۰۱ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%86%d8%b3%d8%a8%d8%aa-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d9%88-%d8%ad%d8%a7%da%a9%d9%85%db%8c%d8%aa-%d9%82%d8%a7%d9%86%d9%88%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%da%a9/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# مقاومت و مشروعیت تأملی در حق تمرد بر دولت و در دولت، [[محمد سروش محلاتی]]، [[فصلنامه حکومت اسلامی]]، شماره ۲۵، ۱۳۸۱ش. [http://www.rcipt.ir/pdfmagazines/025/05.pdf لینک مقاله]
# زمینه‌های شکل‌گیری نافرمانی مدنی زنان در موضوع حجاب در ایران اسلامی، محمدرضا گراوند، فصلنامه مطالعات راهبردی علوم انسانی و اسلامی، شماره ۵۱، ۱۴۰۱ش. [https://dl.pantajournals.ir/uploads/pdf/2023316145812650.pdf مقاله را از اینجا بخوانید]
# واکاوی نافرمانی از حاکم در منظومۀ فقهی اهل‌سنت، عبدالرحمن نجفی عمران و عباس الهی، [[فصلنامه فقه حکومت]]، شماره ۱۵، ۱۴۰۰ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%88%d8%a7%da%a9%d8%a7%d9%88%db%8c-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d8%ad%d8%a7%da%a9%d9%85-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d9%86%d8%b8%d9%88%d9%85%d9%87-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c/ متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید]
# تحلیل جرم شناختی تجمعات سالانه پاسارگاد با نگاهی به جایگاه این تجمعات در حقوق و فقه سیاسی، محمود شفیع‌زاده و کرم جانی‌پور و محمدباقر عامری‌نیا، فصلنامه جامعه‌شناسی سیاسی ایران، شماره ۱۱، ۱۳۹۹ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%aa%d8%ad%d9%84%db%8c%d9%84-%d8%ac%d8%b1%d9%85-%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%ae%d8%aa%db%8c-%d8%aa%d8%ac%d9%85%d8%b9%d8%a7%d8%aa-%d8%b3%d8%a7%d9%84%d8%a7%d9%86%d9%87-%d9%be%d8%a7%d8%b3%d8%a7%d8%b1%da%af/ متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید]
# آزادی مقاومت در اندیشه فقه سیاسی انقلاب اسلامی ایران با رویکرد بر نظر امام خمینی (س)، ابراهیم یاقوتی و فاطمه عرب احمدی، فصلنامه پژوهش‌نامه متین، شماره ۸۴، ۱۳۹۸ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a2%d8%b2%d8%a7%d8%af%db%8c-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%88%d9%85%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d9%86%d8%af%db%8c%d8%b4%d9%87-%d9%81%d9%82%d9%87-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d8%a7%d9%86%d9%82%d9%84%d8%a7/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# تاملی بر جایگاه نافرمانی مدنی در اسناد بین‌المللی، فقه سیاسی شیعه و نظام حقوقی ایران، [[محمدجواد ارسطا]] و مینا اکبری، فصلنامه پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب،شماره ۱۲، ۱۳۹۶ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%aa%d8%a7%d9%85%d9%84%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%ac%d8%a7%db%8c%da%af%d8%a7%d9%87-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%b3%d9%86%d8%a7%d8%af/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# واکنش کیفری در برابر نافرمانی مدنی، علیرضا تقی‌پور، فاطمه متقی، فصلنامه پژوهش حقوق کیفری، شماره ۲۴، ۱۳۹۶ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%88%d8%a7%da%a9%d9%86%d8%b4-%da%a9%db%8c%d9%81%d8%b1%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%d8%a8%d8%b1-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# ماهیت شناسی نافرمانی مدنی در فقه اسلامی و تناقض زدایی از مولفه آزادی در پیشرفت، بهنام طالبی طادی و حسین دهقانی مفرد و سید احسان رفیعی علوی، در مجموعه مقالات پنجمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت (منتشر شده در سال ۱۳۹۷ش)، ۱۳۹۵ش.[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1988585/ مقاله را از اینجا بخوانید]
# بررسی مفهومی بغی، محاربه و نافرمانی مدنی، سید جواد ورعی، فصلنامه سیاست متعالیه، شماره ۹، ۱۳۹۴ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%85%d9%81%d9%87%d9%88%d9%85%db%8c-%d8%a8%d8%ba%db%8c%d8%8c-%d9%85%d8%ad%d8%a7%d8%b1%d8%a8%d9%87-%d9%88-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# آیا در حکومت اسلامی هر جرمی گناه است؟، سید جواد ورعی، فصلنامه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دوره ۴۸، شماره ۱، ۱۳۹۴ش.[https://jjfil.ut.ac.ir/article_55306_72f478dc2322b618395718cf78bac94f.pdf مقاله را از اینجا بخوانید]
# مشروعیت قیام علیه حاکم جائر در فقه سیاسی شیعه، محمدعلی میرعلی، فصلنامه حکومت اسلامی، شماره ۷۰، ۱۳۹۲ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%85%d8%b4%d8%b1%d9%88%d8%b9%db%8c%d8%aa-%d9%82%db%8c%d8%a7%d9%85-%d8%b9%d9%84%db%8c%d9%87-%d8%ad%d8%a7%da%a9%d9%85-%d8%ac%d8%a7%d8%a6%d8%b1-%d8%af%d8%b1-%d9%81%d9%82%d9%87-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# بررسی تطبیقی مشروعیت نافرمانی از حاکم جائر در فقه سیاسی شیعه و اهل سنت، محمدعلی میرعلی، فصلنامه علوم سیاسی، شماره ۶۱، ۱۳۹۲ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d8%aa%d8%b7%d8%a8%db%8c%d9%82%db%8c-%d9%85%d8%b4%d8%b1%d9%88%d8%b9%db%8c%d8%aa-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d8%ad%d8%a7%da%a9%d9%85/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# مقاومت و مشروعیت تأملی در حق تمرد بر دولت و در دولت، [[محمد سروش محلاتی]]، [[فصلنامه حکومت اسلامی]]، شماره ۲۵، ۱۳۸۱ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%88%d9%85%d8%aa-%d9%88-%d9%85%d8%b4%d8%b1%d9%88%d8%b9%db%8c%d8%aa-%d8%aa%d8%a3%d9%85%d9%84%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%82-%d8%aa%d9%85%d8%b1%d8%af-%d8%a8%d8%b1-%d8%af%d9%88%d9%84/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]


=== عربی ===
=== عربی ===
# العصیان المدنی فی الشریعة و القانون، ظلال مهدی صالح، مجلة العلوم الاسلامیة، المجلد ۱۱، العدد ۷، ۲۰۲۰م. [https://www.iasj.net/iasj/download/cfd14d45157882cd مقاله را ببینید]
# العصیان المدنی فی الشریعة و القانون، ظلال مهدی صالح، مجلة العلوم الاسلامیة، المجلد ۱۱، العدد ۷، ۲۰۲۰م. [https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-articles/%d8%a7%d9%84%d8%b9%d8%b5%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d9%81%db%8c-%d8%a7%d9%84%d8%b4%d8%b1%db%8c%d8%b9%d8%a9-%d9%88-%d8%a7%d9%84%d9%82%d8%a7%d9%86%d9%88%d9%86/?perpage=20&order=ASC کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# العصیان المدنی وعلاجه فی ضوء القرآن الکریم: دراسة موضوعیة، سعود فهید سعود العجمی، قاهره، جامعة القاهرة، مجلة کلیة دار العلوم، شماره ۱۱۹، ۱۴۴۰ق.
# العصیان المدنی وعلاجه فی ضوء القرآن الکریم: دراسة موضوعیة، سعود فهید سعود العجمی، قاهره، جامعة القاهرة، مجلة کلیة دار العلوم، شماره ۱۱۹، ۱۴۴۰ق.[https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-articles/%d8%a7%d9%84%d8%b9%d8%b5%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d9%88%d8%b9%d9%84%d8%a7%d8%ac%d9%87-%d9%81%db%8c-%d8%b6%d9%88%d8%a1-%d8%a7%d9%84%d9%82%d8%b1%d8%a2%d9%86-%d8%a7%d9%84/?perpage کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# العصیان المدنی: دراسةٌ فقهیةٌ قانونیةٌ معاصرة، إبراهیم محمد إبراهیم الجوارنة، المجلة الأردنیة فی الدراسات الإسلامیة، جلد ۱۲، شماره ۲، ۱۴۳۷ق.
# العصیان المدنی: دراسةٌ فقهیةٌ قانونیةٌ معاصرة، إبراهیم محمد إبراهیم الجوارنة و علی فایز احمد القادری، المجلة الأردنیة فی الدراسات الإسلامیة، جلد ۱۲، شماره ۲، ۱۴۳۷ق.[https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-articles/%d8%a7%d9%84%d8%b9%d8%b5%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d8%a9%d9%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c%d8%a9%d9%8c-%d9%82%d8%a7%d9%86%d9%88%d9%86%db%8c%d8%a9/?perpage=2 کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# نظریة العصیان المدنی عند المسلمین، عبدالمنعم النمر، عربستان، مجلة الحج والعمرة، سال ۱۶، شماره ۸ و شماره ۹، ۱۳۸۲ق.
# نظریة العصیان المدنی عند المسلمین، عبدالمنعم النمر، عربستان، مجلة الحج والعمرة، سال ۱۶، شماره ۸ و شماره ۹، ۱۳۸۲ق.[https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-articles/%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d8%a9-%d8%a7%d9%84%d8%b9%d8%b5%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%b9%d9%86%d8%af-%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%b3%d9%84%d9%85%db%8c%d9%86-%d9%81%d8%a7%db%8c-2/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# مرتکزات المعارضة السیاسیة وأحکامها فی الفقه الإسلامی، علی جمعة علی الرواحنة، الجامعة الاردنیة، مجلة دراسات - علوم الشریعة و القانون، مجلد ۴۲، شماره ۳، ۲۰۱۵م.
# مرتکزات المعارضة السیاسیة وأحکامها فی الفقه الإسلامی، علی جمعة علی الرواحنة، الجامعة الاردنیة، مجلة دراسات - علوم الشریعة و القانون، مجلد ۴۲، شماره ۳، ۲۰۱۵م.[https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-articles/%d9%85%d8%b1%d8%aa%da%a9%d8%b2%d8%a7%d8%aa-%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%b9%d8%a7%d8%b1%d8%b6%d8%a9-%d8%a7%d9%84%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c%d8%a9-%d9%88%d8%a3%d8%ad%da%a9%d8%a7%d9%85%d9%87%d8%a7-%d9%81/?perpage=2 کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]


===زبان‌های دیگر===
===زبان‌های دیگر===
طبيعة و قرار العصيان المدني في الفقه الاسلامي، مرتضی طیبی جبالی، مجلة آداب الکوفة، شماره ۴۸، ۱۴۴۲ق. (به زبان انگلیسی) [https://journal.uokufa.edu.iq/index.php/kufa_arts/article/view/544/499 لینک مقاله]
#طبيعة و قرار العصيان المدني في الفقه الاسلامي، مرتضی طیبی جبالی، مجلة آداب الکوفة، شماره ۴۸، ۱۴۴۲ق. (به زبان انگلیسی) [https://journal.uokufa.edu.iq/index.php/kufa_arts/article/view/544/499 لینک مقاله]


==پایان‌نامه‌ها==
==پایان‌نامه‌ها==
=== فارسی ===
=== فارسی ===
# امکان یا امتناع حق نافرمانی مدنی در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، مینا اکبری، رساله دکتری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، دانشکده حقوق، ۱۳۹۷ش.
# سیاست‌جنایی تقنینی جمهوری اسلامی درمورد اعتراض در پرتو نافرمانی مدنی، محمدمهدی اسکندری خلیلانی، کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، ۱۴۰۴ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/15dad93fe6e6bb98571bbb294df63754 صفحه پایان‌نامه در سامانه گنج]
# نافرمانی مدنی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران، مهدی مسیح‌زاده، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه سمنان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ۱۳۹۴ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/a84912e4335e4282ae572c30b8490160 پایان‌نامه را اینجا ببینید]
# بررسی تطبیقی جواز نافرمانی مدنی در حکومت اسلامی از منظر فقه شیعه و اهل‌سنت، سجاد علیمحمدی کلات، کارشناسی ارشد، دانشکده الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی، ۱۴۰۳ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/27e5181557e61120c84bca4bc0e59982 صفحه پایان‌نامه در سامانه گنج]
# تبیین مفهوم نافرمانی مدنی و بررسی اشکال آن در قوانین موضوعه، رضا خدایاری، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، ۱۳۹۳ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/17eda8b61331b668a82a4c7983fd84e4 پایان‌نامه را اینجا ببینید]
# نافرمانی مدنی در قوانین اسلامی و قوانین وضعی، رحیم عباس حمود، رساله دکتری، دانشکده حقوق، دانشگاه ادیان و مذاهب، ۱۴۰۳ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/3d823b610225e2c84d9b8a68e91e82de صفحه رساله در سامانه گنج]
# مبانی نظری نافرمانی مدنی از قوانین کیفری، فاطمه متقی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلی سینا همدان، دانشکده حقوق، ۱۳۹۳ش.
# مبانی فقهی-حقوقی نافرمانی مدنی در نظام حقوقی اسلام، نصیراله حسنلو، دکتری، دانشکده فلسفه و اخلاق، دانشگاه باقرالعلوم (علیه السلام)، ۱۴۰۰ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d9%85%d8%a8%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85/ صفحات ابتدایی را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید]
# تبیین ماهیت و حکم نافرمانی مدنی از منظر فقه امامیّه، حسین دهقانی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق علیه السلام، دانشکده امور اقتصادی، ۱۳۹۳ش.
# امکان یا امتناع حق نافرمانی مدنی در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، مینا اکبری، دکتری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، دانشکده حقوق، ۱۳۹۷ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d8%a7%d9%85%da%a9%d8%a7%d9%86-%db%8c%d8%a7-%d8%a7%d9%85%d8%aa%d9%86%d8%a7%d8%b9-%d8%ad%d9%82-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%82%d9%88/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# نافرمانی مدنی در اندیشه دینی، محمدمحسن اسعدی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، ۱۳۹۲ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/f7a144dc2a4bfa7dffc2bf0959d53d95 پایان‌نامه را اینجا ببینید]
# شناسایی مصادیق نافرمانی مدنی در جنبش‌های اجتماعی معاصر ایران (۱۳۵۷–۱۲۶۹)، معین مهراب پناه، کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ۱۳۹۵ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%d8%a7%db%8c%db%8c-%d9%85%d8%b5%d8%a7%d8%af%db%8c%d9%82-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%ac%d9%86%d8%a8%d8%b4-%d9%87/ صفحات ابتدایی را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید]
# نافرمانی مدنی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران، مهدی مسیح‌زاده، کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سمنان، ۱۳۹۴ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c-%d8%ac%d9%85%d9%87%d9%88%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d9%84/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# تبیین مفهوم نافرمانی مدنی و بررسی اشکال آن در قوانین موضوعه، رضا خدایاری، کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، ۱۳۹۳ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d8%aa%d8%a8%db%8c%db%8c%d9%86-%d9%85%d9%81%d9%87%d9%88%d9%85-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d9%88-%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d8%a7%d8%b4%da%a9%d8%a7/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# مبانی نظری نافرمانی مدنی از قوانین کیفری، فاطمه متقی، کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلی سینا همدان، دانشکده حقوق، ۱۳۹۳ش.[https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d9%85%d8%a8%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d9%82%d9%88%d8%a7%d9%86%db%8c%d9%86-%da%a9%db%8c%d9%81/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# تبیین ماهیت و حکم نافرمانی مدنی از منظر فقه امامیّه، حسین دهقانی، کارشناسی ارشد، دانشکده امور اقتصادی، دانشگاه امام صادق علیه السلام، ۱۳۹۳ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d8%aa%d8%a8%db%8c%db%8c%d9%86-%d9%85%d8%a7%d9%87%db%8c%d8%aa-%d9%88-%d8%ad%da%a9%d9%85-%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d9%85%d9%86%d8%b8%d8%b1/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# نافرمانی مدنی در اندیشه دینی، محمدمحسن اسعدی، کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، ۱۳۹۲ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-thesis/%d9%86%d8%a7%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d9%86%d8%af%db%8c%d8%b4%d9%87-%d8%af%db%8c%d9%86%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]


=== عربی ===
=== عربی ===
# حق التظاهر بین الشریعة الإسلامیة و القوانین الوضعیة: دراسة مقارنة، الطوخی السعید یونس الخیاط، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، کلیة الحقوق، جامعة بنها، مصر، ۲۰۱۷م. [http://srv4.eulc.edu.eg/eulc_v5/Libraries/Thesis/BrowseThesisPages.aspx?fn=ThesisPicBody&BibID=12467297&TotalNoOfRecord=551&PageNo=1&PageDirection=previous پایان‌نامه را اینجا ببینید]
# العصیان المدنی: دراسة قانونیة فقهیة معاصرة، علی فایز أحمد القادری، پایان‌نامه کارشناسی ارشد در جامعة الیرموک، کلیة الشریعة والدراسات الإسلامیة، الاردن، ۱۴۳۳ق.[https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-thesis/%d8%a7%d9%84%d8%b9%d8%b5%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d8%a9-%d9%82%d8%a7%d9%86%d9%88%d9%86%db%8c%d8%a9-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c%d8%a9-%d9%85%d8%b9/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# العصیان المدنی: دراسة قانونیة فقهیة معاصرة، علی فایز أحمد القادری، پایان‌نامه کارشناسی ارشد در جامعة الیرموک، کلیة الشریعة والدراسات الإسلامیة، الاردن، ۱۴۳۳ق.
# العصیان المدنی: دراسة مقارنة فی الفقه الإسلامی، حسن إبراهیم مکسر، رساله دکتری، در الجامعة الاردنیة، کلیة الدراسات العلیا، ۲۰۱۴م.[https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-thesis/%d8%a7%d9%84%d8%b9%d8%b5%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d8%a9-%d9%85%d9%82%d8%a7%d8%b1%d9%86%d8%a9-%d9%81%db%8c-%d8%a7%d9%84%d9%81%d9%82%d9%87-%d8%a7/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# العصیان المدنی: دراسة مقارنة فی الفقه الإسلامی، حسن إبراهیم مکسر، رساله دکتری، در الجامعة الاردنیة، کلیة الدراسات العلیا، ۲۰۱۴م.
# الإضراب فی الوظیف العمومی، شوقی برکانی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، کلیة الحقوق و العلوم السیاسیة، جامعة العربی بن مهیدی، الجزایر، ۲۰۰۹م. [http://bib.univ-oeb.dz:8080/jspui/bitstream/123456789/218/1/الإضراب%20في%20الوظيف%20العمومي.pdf پایان‌نامه را اینجا ببینید]


== سایر منابع ==
== سایر منابع ==
# نگاه و نقدی بر بررسی فقهی فرمانبرداری و نافرمانی مدنی، سید جواد ورعی و دیگران، جلسه نقد کتاب، [[نشریه مطالعات فقه معاصر]]، شماره ۳، ۱۳۹۶ش. [http://mags.keramat.info/article_87646_ebcd17ef3d993bf0c12b64e3cf5b88ae.pdf لینک دسترسی]
# عصیان مشروع؛ گزارش و مطالعهٔ انتقادی کتاب بررسی فقهی فرمانبرداری و نافرمانی مدنی، محمدکاظم حقانی فضل، فصلنامه نقد کتاب، شماره ۷، ۱۳۹۵ش. [http://bayanbox.ir/view/7737239385260144047/nafarmani-madani.pdf لینک دسترسی]
# تنبیهات علی مقال حول إباحة المظاهرات، عبد المحسن بن حمد، المکتبة الشاملة، بی‌تا. [https://ebook.univeyes.com/162181 متن یادداشت را اینجا ببینید]


=== فارسی ===
# نگاه و نقدی بر بررسی فقهی فرمانبرداری و نافرمانی مدنی، سید جواد ورعی و دیگران، جلسه نقد کتاب، [[نشریه مطالعات فقه معاصر]]، شماره ۳، ۱۳۹۶ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87-%d9%88-%d9%86%d9%82%d8%af%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%a8%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d9%88/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# عصیان مشروع؛ گزارش و مطالعهٔ انتقادی کتاب بررسی فقهی فرمانبرداری و نافرمانی مدنی، محمدکاظم حقانی فضل، فصلنامه نقد کتاب، شماره ۷، ۱۳۹۵ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%b9%d8%b5%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%b4%d8%b1%d9%88%d8%b9-%da%af%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d8%b4-%d9%88-%d9%85%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%b9%d9%87%d9%94-%d8%a7%d9%86%d8%aa%d9%82%d8%a7%d8%af%db%8c-%da%a9%d8%aa/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
=== عربی ===
# العصيان المدني رؤية شرعية، اکرم کساب، یادداشت اینترنتی، مندرج در سایت الاتحاد العالمی لعلما المسلمین، ۲۰۱۵م، تاریخ بازدید ۷ اسفند ۱۴۰۴ش.[https://www.iumsonline.org/ar/ContentDetails.aspx?ID=3625# یادداشت را از اینجا بخوانید]
{{منابع مطالعاتی فقه سیاسی}}
{{منابع مطالعاتی فقه سیاسی}}
[[رده:بروزرسانی ۱۴۰۲]]
[[رده:مدخل‌های ۱۴۰۰]]
[[رده:بروزرسانی ۱۴۰۴]]