فقه معاصر:پیشنویس آیه ۳ سوره نساء: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
== جایگاه آیه در فقه اسلامی == | == جایگاه آیه در فقه اسلامی == | ||
مهمترین دلایل قرآنی قائلان به جواز تعدد زوجات آیات ۳ و ۱۲۹ سوره نساء است. در آیه سوم فراز «فَانکِحُوا مَا طَابَ لَکُم...» اصلیترین مستند قرآنی جواز تعدد زوجات شمرده شده است.<ref>شیخ مفید، أحکام النساء، ص۴۲.</ref> | مهمترین دلایل قرآنی قائلان به جواز تعدد زوجات آیات ۳ و [[آیه ۱۲۹ سوره نساء|۱۲۹ سوره نساء]] است. در آیه سوم فراز «فَانکِحُوا مَا طَابَ لَکُم...» اصلیترین مستند قرآنی جواز تعدد زوجات شمرده شده است.<ref>شیخ مفید، أحکام النساء، ص۴۲.</ref> به دنبال دستوری که در آیه قبل برای حفظ اموال یتیمان داده شد، در این آیه به یکی از حقوق آنان اشاره شده و دستور داده میشود که اگر هنگام ازدواج با دختران يتيم میترسید که حق و عدالت را درباره حقوق زوجيت و اموال آنان رعایت نکنيد از ازدواج با آنها چشم بپوشيد و به سراغ زنان ديگر رفته، دو، یا سه، یا چهار زن برای خود برگزینید. در ادامه دستور میدهد که اگر در مراعات عدالت میان آن زنان نیز واهمه داشتید، به یک زن یا کنیزان خود بسنده کنید. | ||
=== متن و ترجمه آیه === | === متن و ترجمه آیه === | ||
'''وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَىٰ فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَىٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ ۖ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ۚ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰ أَلَّا تَعُولُوا''' | '''وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَىٰ فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَىٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ ۖ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ۚ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰ أَلَّا تَعُولُوا''' | ||
و اگر | و اگر میترسید که نتوانید در مورد دختران یتیم [در صورت ازدواج با آنان] عدالت ورزید، بنابراین از [دیگر] زنانی که شما را خوش آید دو دو و سه سه و چهار چهار به همسری بگیرید. پس اگر میترسید که با آنان به عدالت رفتار نکنید، به یک زن یا به کنیزانی که مالک شدهاید [اکتفا کنید]؛ این [اکتفای به یک همسر عقدی] به اینکه ستم نورزید و از راه عدالت منحرف نشوید، نزدیکتر است. | ||
آیه ۳ سوره نساء جواز | === لزوم رعایت عدالت عملی نه قلبی === | ||
آیه ۳ سوره نساء جواز چندهمسری را به رعایت عدالت مشروط کرده است (فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً). این در حالی است که آیه ۱۲۹ همان سوره، تحقق عدالت را ناممکن میشمرد (وَلَن تَسْتَطِیعُوا أَن تَعْدِلُوا بَیْنَ النِّسَاءِ). مشهور فقیهان و مفسران با تفکیک میان «عدالت عملی» و «عدالت قلبی» در صدد حل تضاد ظاهری این دو آیه برآمدهاند؛ به این معنا که آیه سوم «عدالت عملی» را در تأمین مسکن، نفقه، پوشاک و رعایت حق همخوابی لازم میشمرد، اما بر اساس آیه ۱۲۹ عدالت قلبی و یکسانبودن محبت قلبی به همسران امری ناممکن و خارج از تکلیف است. بنابراین، تعدد زوجات در صورتی که عدالت عملی رعایت شود، جایز است.<ref>شیخ مفید، المقنعة، ص۵۱۷؛ شیخ طوسی، المبسوط فی فقه الإمامیة، ج۸، ص۱۴۹، زمخشری، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، ج۱، ص۵۷۲؛ حلی، کنز العرفان فی فقه القرآن، ج۲، ص۲۱۵.</ref> | |||
== کاربرد در مباحث فقهی == | == کاربرد در مباحث فقهی == | ||
| خط ۵۳: | خط ۴۷: | ||
* مظاهری کوهانستانی، رسول، و عذرا هرتمنی، تعدد زوجات از منظر فقه و حقوق موضوعه کشورهای اسلامی، تهران، مجد، ۱۳۹۶ش. | * مظاهری کوهانستانی، رسول، و عذرا هرتمنی، تعدد زوجات از منظر فقه و حقوق موضوعه کشورهای اسلامی، تهران، مجد، ۱۳۹۶ش. | ||
[[رده:پیشنویس | [[رده:پیشنویس آیات]] | ||