کاربر:Salehi/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
(۴۰۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''قانون‌گذاری'''
حکومت اسلامی


==تبیین مسئله و جایگاه آن==
رواج اندیشه تشکیل نهادهای قانون‌گذار و تدوین قوانین اساسی و عادی توسط آنها در جوامع اسلامی به‌ویژه در ایران پیش از مشروطه،<ref>طباطبایی، حکومت قانون، ۱۳۸۶ش، ص۸۸</ref> واکنش سلبی و ایجابی اندیشمندان مذهبی و فقها را در پی داشت. برخی از فقها با رویکردی مثبت نسبت به این اندیشه که از کشورهای غربی وارد فضای دانایی مسلمانان شد، به درونی‌سازی آن در نظام فقهی شیعه پرداختند.<ref>نائینی، تنبیه الامة، ۱۳۸۲ش، ص۴۷؛ زرگری‌نژاد، رسائل مشروطیت، ۱۳۷۴ش، ص۳۱۰.</ref> در مقابل، عده‌ای با رویکرد تردیدآمیز و گاه منفی،<ref>کرمانی، تاریخ بیداری ایرانیان، ۱۳۵۷ش، ص۳۲۲.</ref> تشکیل نهادهای قانون‌‌گذار و استفاده از واژه قانون را رد کرده،<ref>طباطبایی، حکومت قانون، ۱۳۸۶ش، ۳۷۳-۳۷۴.</ref> وارد جدال لفظی با گروه نخست شدند.<ref>نوری، لوایح، ۱۳۶۲ش، ص۳۱-۳۲؛ ترکمان، رسائل، مکتوبات، ...، ۱۳۶۲ش، ج۱، ص۱۹۴.</ref>


===مفهوم‌شناسی===
==کتاب‌ها==
مسئله قانون‌گذاری در فقه شیعه با مسئله حقوق مشترک نوعی پیوند خورده و در درون آموزه غیبت شکل می‌گیرد.<ref>نائینی، تنبیه الامة، ۱۳۸۲ش، ص۷۱؛ فیرحی، «آخوند خراسانی و امکانات فقه مشروطه»</ref> نظریه‌های مبتنی بر آموزه غیبت هر نوع حکومت را در زمان غیبت جور و غصب می‌دانند<ref>کدیور، سیاست‌نامه خراسانی، ۱۳۸۷ش، ص۲۱۴؛ نائینی، تنبیه الامة، ۱۳۸۲ش، ص۷۵-۷۹.</ref> ولی اداره امور عمومی و ضرورت‌های زندگی نیاز به حکومت را برطرف نمی‌کند؛ به‌همین‌دلیل سلطان یا مردم باید اداره امور عمومی را به عهده بگیرند. در نظریه‌های مشروطه زمانی که اداره امور از دست سلطان خارج و به مردم منتقل شد،{{یادداشت|در دستخط مشروطیت و در اصل اول قانون اساسی مشروطه آمده است: پادشاه این حقوق را به مردم داده است. (کاتوزیان، تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، ۱۳۷۹ش، ص۲۰۰)}} به دنبال خود مسئله چگونگی اداره جامعه را نیز درپی داشت و نیاز به قانون و واضع آن احساس شد.
===فارسی===
# مبانی فقهی و حقوقی حکومت اسلامی، حمید رحمتی‌راد و احسان باقری‌دانا، تهران، انتشارات ارشدان، ۱۴۰۳ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/?post%20type=tnc%20col%20235%20item&p=1575016 صفحات ابتدایی را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید]
# اساس حکومت اسلامی: ترجمه کتاب (اساس الحکومه الاسلامیه)، کاظم حسینی حائری،  مترجم رامین فلاح، قم، انتشارات چلچراغ، ۱۴۰۲ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/?post%20type=tnc%20col%20235%20item&p=1575171 صفحات ابتدایی را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید]
# فقه حکومت اسلامی و تحول آن، عبدالرزاق احمد سنهوری، مترجم صباح زنگنه، تهران، نشر نی، ۱۳۹۴ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d9%81%d9%82%d9%87-%d8%ad%da%a9%d9%88%d9%85%d8%aa-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d9%88-%d8%aa%d8%ad%d9%88%d9%84-%d8%a2%d9%86/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
# فقه حکومت اسلامی از منظر شیعه و سنی، توفیق محمدالشاوی و غلامرضا خواجه‌سروی، تهران، انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، ۱۳۹۲ش. [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-book/%d9%81%d9%82%d9%87-%d8%ad%da%a9%d9%88%d9%85%d8%aa-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d9%85%d9%86%d8%b8%d8%b1-%d8%b4%db%8c%d8%b9%d9%87-%d9%88-%d8%b3%d9%86%db%8c/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]


===جایگاه در فقه معاصر===
=== عربی ===
مشروعیت یا عدم مشروعیت قانون‌گذاری به مفهوم مدرن آن در امور سیاسی-اجتماعی، توسط نهادهای قانون‌گذار مانند مجلس شورا، از مسائل چالش‌برانگیز در جهان اسلام است.


مسئله قانون‌گذاری در کتاب‌های فقهی ذیل مباحث مربوط به حکومت اسلامی، وظایف حاکم اسلامی و وظیفه قوه مقننه بررسی شده است.<ref>نائینی، تنبیه الامة، ۱۳۸۲ش، ص۴۵-۴۸ و ۸۷-۸۸؛ منتظری، دراسات فی ولایة الفقیه، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۵۹-۱۰۹.</ref>
# فقه الخلافة وتطورها لتصبح عصبة أمم شرقية، عبد الرزاق أحمد السنهوري، بیروت، منشورات الحلبي الحقوقية، ۲۰۰۸م /۱۴۲۸ق.[https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-book/%d9%81%d9%82%d9%87-%d8%a7%d9%84%d8%ae%d9%84%d8%a7%d9%81%d8%a9-%d9%88%d8%aa%d8%b7%d9%88%d8%b1%d9%87%d8%a7-%d9%84%d8%aa%d8%b5%d8%a8%d8%ad-%d8%b9%d8%b5%d8%a8%d8%a9-%d8%a3%d9%85%d9%85-%d8%b4%d8%b1%d9%82-2/ متن کامل را در کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر بخوانید]
 
# فقه‌ الحکومة‌ الاسلامیة‌ (بین‌ السنة‌ و الشیعة‌) و قراء‌ة‌ في فکر الثورة‌ الایرانیة‌، توفیق محمد الشاوی، قاهره، منشورات العصر الحدیث، ۱۴۱۵ق.[https://digilib.feqhemoaser.com/arabic-book/%d9%81%d9%82%d9%87-%d8%a7%d9%84%d8%ad%da%a9%d9%88%d9%85%d8%a9-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c%d8%a9-%d8%a8%db%8c%d9%86-%d8%a7%d9%84%d8%b3%d9%86/ کتابخانه پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر]
==فقه شیعه==
 
==منابع مطالعاتی مهم==
 
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
{{منابع}}
 
{{پایان}}