فصلنامه فقه: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''فصلنامه فقه''' نشریهای علمی-پژوهشی درباره مسائل فقهی جدید به صاحب امتیازی...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات نشریه | |||
| نام = | |||
| عنوان = فصلنامه فقه | |||
| تصویر = فصلنامه فقه.jpg | |||
| اندازه تصویر = | |||
| توضیح_تصویر = | |||
| صاحب امتیاز = [[پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی]] | |||
| مدیر مسئول = [[عبدالرضا ایزدپناه]] | |||
| سردبیر = رضا اسفندیاری (اسلامی) | |||
| رتبۀ علمی = علمی پژوهشی | |||
| دوره = فصلنامه | |||
| محل نشر = قم | |||
| زبان = فارسی | |||
| تاریخ نخستین شماره = ۱۳۷۳ش | |||
| وضعیت انتشار = فعال | |||
| سایت = https://jf.isca.ac.ir/ | |||
| نام پیشین = کاوشی نو در فقه | |||
}} | |||
{{نویسنده | |||
|نویسنده = علیرضا صالحی | |||
|گردآوری = | |||
}} | |||
در این نشریه افرادی چون [[محمدابراهیم جناتی]]، [[ابوالقاسم علیدوست]]، [[سید محمدعلی ایازی]]، [[محمدمهدی آصفی]]، [[سید ضیاء مرتضوی]]، [[محمدهادی معرفت]] و [[سید عباس موسویان]] قلم زدهاند. نقد و بررسی ادله فقهی الزام حکومتی حجاب، نظارت بر قدرت در فقه، چالشهای اجتماعی و علمی شبیهسازی | === چکیده === | ||
'''فصلنامه فقه''' (نام پیشین: کاوشی نو در فقه) نشریهای علمی-پژوهشی درباره مسائل فقهی جدید به صاحب امتیازی [[پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی]] است. هدف از انتشار این نشریه توسعه توانمندیهای فقه برای ورود به عرصه حکومتی و اجتماعی عصر حاضر است. فصلنامه فقه به دلیل طرح مسائل و موضوعات مستحدثهای مانند [[احکام حکومتی]]، [[شخصیت حقوقی]]، احکام پزشکی جدید ([[فقه پزشکی]])، [[نقش عرف در فقه]]، [[احکام حجاب]] [الزام یا عدم الزام بر حجاب) و [[رأی اکثریت]] دارای اهمیت و جایگاه در [[فقه معاصر]] است. | |||
در این نشریه افرادی چون [[محمدابراهیم جناتی]]، [[ابوالقاسم علیدوست]]، [[سید محمدعلی ایازی]]، [[محمدمهدی آصفی]]، [[سید ضیاء مرتضوی]]، [[محمدهادی معرفت]] و [[سید عباس موسویان]] قلم زدهاند. نقد و بررسی ادله فقهی الزام حکومتی حجاب، [[نظارت بر قدرت]] در فقه، چالشهای اجتماعی و علمی [[شبیهسازی انسان]]، بررسی منابع فقهی [[رجم]] ([[سنگسار]]) ثبوتا و اثباتا، حجیت ذاتی [[بناهای عقلایی]] و تأثیر آن در فقه و اصول و اعتبار رأی اکثریت در پرتو کتاب و سنت از مقالات مهم این نشریه است. | |||
==معرفی== | ==معرفی== | ||
فصلنامه | فصلنامه فقه نشریهای علمی-پژوهشی به صاحب امتیازی [[پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی]] وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم است.<ref>[https://jf.isca.ac.ir/ صحفحه اصلی فصلنامه فقه.]</ref> این نشریه از ابتدای انتشار در سال ۱۳۷۳ش تا شماره ۹۳ با نام کاوشی نو در فقه منتشر میشد، ولی از سال ۱۳۹۷ش با نام جدید فصلنامه فقه ارائه شد.<ref>[https://jf.isca.ac.ir/issue_4500_4533.html شماره ۹۴]، سایت فصلنامه فقه.</ref> فصلنامه فقه در سال ۱۳۹۴ش بر اساس مصوبه شورای اعطای مجوزها و امتیازهای علمی، رتبه علمی-پژوهشی را کسب کرد؛ این رتبه شامل شماره ۷۵، بهار ۱۳۹۲ش، به بعد شد.<ref>[https://jf.isca.ac.ir/journal/about درباره نشریه]، سایت فصلنامه فقه.</ref> | ||
فصلنامه فقه | فصلنامه فقه را برخی از نویسندگان مجله حوزه پایهگذاری کردند. به گفته این نویسندگان، به دلیل محدودیتهای موجود در صفحات مجله حوزه و نیز گستردگی مسائل نوپیدای فقهی، نیاز به فضای جدیدی برای پژوهشهای فقهی بود؛ به همین دلیل با دغدغه تبدیل فقه مدرسه به فقه جامعه، ابتدا کتاب فقه و پس از آن فصلنامه کاوشی نو در فقه ارائه شد.<ref>[https://jf.isca.ac.ir/article_4140.html فقه و بازتابها]، سایت فصلنامه فقه.</ref> | ||
این نشریه | این نشریه برای پاسداری از چارچوبهای عالمانه فقهی نظام جمهوری اسلامی ایران، پاسخگویی استدلالی به مسائل فقهی خرد، کلان و همهگیر جامعه اسلامی و توسعه توانمندی فقه برای ورود به عرصه حکومتی و اجتماعی عصر حاضر منتشر میشود.<ref>[https://jf.isca.ac.ir/journal/aim_scope اهداف و چشمانداز]، سایت فصلنامه فقه.</ref> | ||
==جایگاه و تأثیر در فقه معاصر== | ==جایگاه و تأثیر در فقه معاصر== | ||
فصلنامه فقه به دلیل پوشش مسائل و موضوعات مختلف مرتبط با [[فقه معاصر]] همچون احکام | فصلنامه فقه به دلیل پوشش مسائل و موضوعات مختلف مرتبط با [[فقه معاصر]] همچون [[احکام حکومتی]]، [[احکام پزشکی]]، [[احکام تجارت در عصر جدید]]، احکام زنان و خانواده دارای جایگاه و تأثیر در فقه معاصر است. از دیگر دلایل اهمیت این نشریه در فقه معاصر، تدوین مقالات آن به قلم فقها، اندیشمندان و صاحبنظران مشهور در حوزه فقه معاصر است. مرجع و مستند بودن مقالات این نشریه در پژوهشهای فقهی مرتبط با فقه معاصر را میتوان از دیگر دلایل اهمیت آن در این حوزه دانست. | ||
==نویسندگان مشهور== | ==نویسندگان مشهور== | ||
در فصلنامه فقه صاحبنظران و اندیشمندان متعددی قلم زدهاند که برخی از مشهورترین این نویسندگان | در فصلنامه فقه صاحبنظران و اندیشمندان متعددی قلم زدهاند که برخی از مشهورترین این نویسندگان عبارتاند از: | ||
{{ستون|۳}} | {{ستون|۳}} | ||
* [[سید محمدعلی ایازی]] | * [[سید محمدعلی ایازی]] | ||
| خط ۲۶: | خط ۵۰: | ||
* [[عبدالحسین خسروپناه]] | * [[عبدالحسین خسروپناه]] | ||
* [[محمدتقی اکبرنژاد]] | * [[محمدتقی اکبرنژاد]] | ||
* [[مسعود امامی]] | * [[مسعود امامی]] | ||
* سعید ضیائیفر | * [[سعید ضیائیفر]] | ||
* [[نعمتالله صالحی نجفآبادی]] | * [[نعمتالله صالحی نجفآبادی]] | ||
* [[احمد عابدی]] | * [[احمد عابدی]] | ||
* [[احمد عابدینی]] | * [[احمد عابدینی]] | ||
* [[سیفالله صرامی]] | * [[سیفالله صرامی]] | ||
* [[محمدعلی قاسمی]] | * [[محمدعلی قاسمی]] | ||
| خط ۴۹: | خط ۷۱: | ||
==موضوعات و برخی مقالات مهم== | ==موضوعات و برخی مقالات مهم== | ||
===موضوعات=== | ===موضوعات=== | ||
موضوعات مهمی که فصلنامه فقه | موضوعات مهمی که در فصلنامه فقه مطرح شدهاند از این قرارند: | ||
{{ستون|۳}} | {{ستون|۳}} | ||
* رؤیت هلال | * [[رؤیت هلال با چشم مسلح]] | ||
* | * [[الزام بر حجاب]] | ||
* [[رأی اکثریت]] | * [[رأی اکثریت]] | ||
* احکام | * [[احکام بانکداری]] | ||
* اقتصاد اسلامی | * [[اقتصاد اسلامی]] | ||
* | * [[آزادی اندیشه و آزادی عقیده]] | ||
* اجرای حدود | * [[اجرای حدود در زمان غیبت]] | ||
* اعتبار | * [[اعتبار بناهای جدید عقلا]] | ||
* [[حکم حکومتی]] | * [[حکم حکومتی]] | ||
* [[فقه حکومتی]] | * [[فقه حکومتی]] | ||
* [[فقه سیاسی]] | * [[فقه سیاسی]] | ||
* احکام زنان و خانواده (حقوق خانواده) | * [[احکام زنان و خانواده]] (حقوق خانواده) | ||
* اختیارات حاکم اسلامی | * [[اختیارات حاکم اسلامی]] | ||
* احکام تجارت و قراردادهای جدید | * [[احکام تجارت و قراردادهای جدید]] | ||
* [[ارتداد]] | * [[ارتداد]] | ||
* [[اجتهاد شورایی]] | * [[اجتهاد شورایی]] | ||
* | * [[جاسوسی]] | ||
* تجسس | * [[تجسس در حریم خصوصی]] | ||
* [[حفظ نظام سیاسی]] | * [[حفظ نظام سیاسی]] | ||
* حقوق بشر | * [[حقوق بشر]] | ||
* [[شخصیت حقوقی]] | * [[شخصیت حقوقی]] | ||
* | * [[فقه پزشکی]] | ||
* نقش عرف در فقه | * [[نقش عرف در فقه]] | ||
* قانون مجازات اسلامی | * [[قانون مجازات اسلامی]] | ||
* احکام قصاص | * [[احکام قصاص]] | ||
* احکام قضاوت | * [[احکام قضاوت]] | ||
* احکام وقف | * [[احکام وقف]] | ||
* [[ولایت فقیه]] | * [[ولایت فقیه]] | ||
* مقاصد شریعت<ref>[https://jf.isca.ac.ir/keyword.index?vol=0&vl=%D9%87%D9%85%D9%87%20%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87%20%D9%87%D8%A7 نمایه کلیدواژهها]، سایت فصلنامه فقه.</ref> | * [[مقاصد شریعت]]<ref>[https://jf.isca.ac.ir/keyword.index?vol=0&vl=%D9%87%D9%85%D9%87%20%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87%20%D9%87%D8%A7 نمایه کلیدواژهها]، سایت فصلنامه فقه.</ref> | ||
{{پایان}} | {{پایان}} | ||
===مقالات مهم=== | ===مقالات مهم=== | ||
برخی مقالات مهم فصلنامه فقه، مرتبط با مسائل فقه معاصر، | در ادامه به برخی از مقالات مهم فصلنامه فقه، مرتبط با مسائل فقه معاصر، اشاره شده است: | ||
{{ستون|۲}} | {{ستون|۲}} | ||
* نقد و بررسی ادله فقهی الزام حکومتی | * [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%86%d9%82%d8%af-%d9%88-%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%d9%89-%d8%a7%d8%af%d9%84%d9%87-%d9%81%d9%82%d9%87%d9%89-%d8%a7%d9%84%d8%b2%d8%a7%d9%85-%d8%ad%da%a9%d9%88%d9%85%d8%aa%d9%89-%d8%ad%d8%ac%d8%a7%d8%a8/ نقد و بررسی ادله فقهی الزام حکومتی حجاب]، سید محمدعلی ایازی | ||
* نظارت بر قدرت در | * [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%D9%86%D8%B8%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A8%D8%B1-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C/ نظارت بر قدرت در فقه]، سید سجاد ایزدهی | ||
* چالشهای اجتماعی و علمی شبیهسازی انسان، سید حسن اسلامی | * چالشهای اجتماعی و علمی شبیهسازی انسان، سید حسن اسلامی | ||
* بررسی منابع فقهی رجم (سنگسار) ثبوتا و اثباتا، محمدابراهیم جناتی | * بررسی منابع فقهی رجم (سنگسار) ثبوتا و اثباتا، محمدابراهیم جناتی | ||
* تقسیم جنینی و | * [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%aa%d9%82%d8%b3%db%8c%d9%85-%d8%ac%d9%86%db%8c%d9%86%d9%89-%d9%88-%d8%b4%d8%a8%db%8c%d9%87-%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%89/ تقسیم جنینی و شبیهسازی]، حسن جواهری | ||
* حجیت ذاتی بناهای عقلایی و تأثیر آن در فقه و اصول، محمدتقی اکبرنژاد | * حجیت ذاتی بناهای عقلایی و تأثیر آن در فقه و اصول، محمدتقی اکبرنژاد | ||
* اعتبار رأی اکثریت در پرتو کتاب و | * [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d8%a8%d8%a7%d8%b1-%d8%b1%d8%a3%db%8c-%d8%a7%da%a9%d8%ab%d8%b1%db%8c%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d9%be%d8%b1%d8%aa%d9%88-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d9%88-%d8%b3%d9%86%d8%aa/ اعتبار رأی اکثریت در پرتو کتاب و سنت]، مسعود امامی | ||
* بررسی فقهی احکام بانک، سید محمدباقر صدر | * بررسی فقهی احکام بانک، سید محمدباقر صدر | ||
* پژوهشی در حکم فقهی فیلتر (شبکههای تلویزیونی و صفحات | * [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%be%da%98%d9%88%d9%87%d8%b4%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%da%a9%d9%85-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d9%81%db%8c%d9%84%d8%aa%d8%b1-%d8%b4%d8%a8%da%a9%d9%87%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%84%d9%88/ پژوهشی در حکم فقهی فیلتر (شبکههای تلویزیونی و صفحات وب و شبکههای اجتماعی مجازی)]، سیفالله صرامی | ||
* حکم نماز و روزه مسافر در عصر | * [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%ad%da%a9%d9%85%d9%90-%d9%86%d9%85%d8%a7%d8%b2-%d9%88-%d8%b1%d9%88%d8%b2%d9%87-%d9%85%d8%b3%d8%a7%d9%81%d8%b1-%d8%af%d8%b1-%d8%b9%d8%b5%d8%b1-%d8%ac%d8%af%db%8c%d8%af/ حکم نماز و روزه مسافر در عصر جدید]، احمد عابدینی | ||
* فقه پزشکی؛ چیستی، چرایی و | * [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%81%d9%82%d9%87-%d9%be%d8%b2%d8%b4%d9%83%db%8c%d8%9b-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%db%8c%d8%8c-%da%86%d8%b1%d8%a7%db%8c%db%8c-%d9%88-%da%86%da%af%d9%88%d9%86%da%af%db%8c/?perpage=12&order=ASC&orderby=title&me فقه پزشکی؛ چیستی، چرایی و چگونگی]، محمدعلی قاسمی | ||
* غنا از دیدگاه اسلام، کاظم قاضیزاده | * غنا از دیدگاه اسلام، کاظم قاضیزاده | ||
* منابع فقه سیاسی، احمد مبلغی | * منابع فقه سیاسی، [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%a8%d8%b9-%d9%81%d9%82%d9%87-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%d9%89%d8%8c-%d9%82%d8%b1%d8%a2%d9%86/ قرآن]، [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%a8%d8%b9-%d9%81%d9%82%d9%87-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c-3%d8%9b-%d8%b3%d9%86%d8%aa-%d9%81%d8%b9%d9%84%db%8c/ سنت فعلى]، [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%a8%d8%b9-%d9%81%d9%82%d9%87-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c-3%d8%9b-%d8%b3%d9%86%d8%aa-%d9%81%d8%b9%d9%84%d9%89/ سنت فعلى (۲)]، احمد مبلغی | ||
* داراشدن ناعادلانه و بلاجهت در نظام حقوقی ایران و مقایسه آن با اکل مال به باطل، ابوالقاسم علیدوست | * داراشدن ناعادلانه و بلاجهت در نظام حقوقی ایران و مقایسه آن با اکل مال به باطل، ابوالقاسم علیدوست | ||
* درآمدی بر فقه محیط | * [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%af%d8%b1%d8%a2%d9%85%d8%af%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d9%81%d9%82%d9%87-%d9%85%d8%ad%db%8c%d8%b7%d8%b2%db%8c%d8%b3%d8%aa/ درآمدی بر فقه محیط زیست]، محسن عمیق | ||
* اجتهاد و افتای | * [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%87%d8%a7%d8%af-%d9%88-%d8%a7%d9%81%d8%aa%d8%a7%db%8c-%d8%b4%d9%88%d8%b1%d8%a7%db%8c%db%8c/ اجتهاد و افتای شورایی]، سید جواد ورعی | ||
* امکانسنجی فقهی گذار از مجازاتهای | * [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a7%d9%85%da%a9%d8%a7%d9%86-%d8%b3%d9%86%d8%ac%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%da%af%d8%b0%d8%a7%d8%b1-%d8%a7%d8%b2-%d9%85%d8%ac%d8%a7%d8%b2%d8%a7%d8%aa-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a8%d8%af%d9%86%db%8c/ امکانسنجی فقهی گذار از مجازاتهای بدنی]، رحیم نوبهار | ||
* چشم مسلح و رؤیت | * [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%da%86%d8%b4%d9%85-%d9%85%d8%b3%d9%84%d8%ad-%d9%88-%d8%b1%d8%a4%db%8c%d8%aa-%d9%87%d9%84%d8%a7%d9%84/ چشم مسلح و رؤیت هلال]، رضا مختاری | ||
* درآمدی بر مبانی کلی فقهی حجاب و مسئولیت | * [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%af%d8%b1%d8%a2%d9%85%d8%af%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d9%85%d8%a8%d8%a7%d9%86%db%8c-%da%a9%d9%84%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d8%ad%d8%ac%d8%a7%d8%a8-%d9%88-%d9%85%d8%b3%d8%a6%d9%88%d9%84%db%8c%d8%aa/ درآمدی بر مبانی کلی فقهی حجاب و مسئولیت دولت]، سید ضیاء مرتضوی | ||
* مبانی و ادله اعتبار شرعی شخصیت | * [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d9%85%d8%a8%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%88-%d8%a7%d8%af%d9%84%d9%87-%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d8%a8%d8%a7%d8%b1-%d8%b4%d8%b1%d8%b9%db%8c-%d8%b4%d8%ae%d8%b5%db%8c%d8%aa-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c/ مبانی و ادله اعتبار شرعی شخصیت حقوقی]، سید ضیاء مرتضوی | ||
* بررسی فقهی اقتصادی ابزارهای جایگزین اوراق قرضه، سید عباس موسویان | * بررسی فقهی اقتصادی ابزارهای جایگزین اوراق قرضه، سید عباس موسویان | ||
* بررسی فقهی فعالیتهای مرتبط با شرکتهای | * [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c-%d9%81%d8%b9%d8%a7%d9%84%db%8c%d8%aa-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%b1%d8%aa%d8%a8%d8%b7-%d8%a8%d8%a7-%d8%b4%d8%b1%da%a9%d8%aa/ بررسی فقهی فعالیتهای مرتبط با شرکتهای هرمی]، محمد مؤمن<ref>[https://jf.isca.ac.ir/author.index?vol=0&vl=%D9%87%D9%85%D9%87%20%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87%20%D9%87%D8%A7 نمایه نویسندگان]، سایت فصلنامه فقه.</ref> | ||
{{پایان}} | {{پایان}} | ||
| خط ۱۱۴: | خط ۱۳۴: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
* فصلنامه فقه | {{منابع}} | ||
* [https://jf.isca.ac.ir/ سایت فصلنامه فقه] | |||
{{پایان}} | |||
[[رده:مقالههای علیرضا صالحی]] | |||
[[رده:مجلههای فقه معاصر]] | |||
[[en:Fiqh Quarterly Journal]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۷ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۲۳
| فصلنامه فقه | |
|---|---|
 | |
| نام پیشین | کاوشی نو در فقه |
| صاحب امتیاز | پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی |
| مدیر مسئول | عبدالرضا ایزدپناه |
| سردبیر | رضا اسفندیاری (اسلامی) |
| رتبۀ علمی | علمی پژوهشی |
| دوره | فصلنامه |
| محل نشر | قم |
| زبان | فارسی |
| تاریخ نخستین شماره | ۱۳۷۳ش |
| وضعیت انتشار | فعال |
| سایت | https://jf.isca.ac.ir/ |
نویسنده: علیرضا صالحی
چکیده
فصلنامه فقه (نام پیشین: کاوشی نو در فقه) نشریهای علمی-پژوهشی درباره مسائل فقهی جدید به صاحب امتیازی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی است. هدف از انتشار این نشریه توسعه توانمندیهای فقه برای ورود به عرصه حکومتی و اجتماعی عصر حاضر است. فصلنامه فقه به دلیل طرح مسائل و موضوعات مستحدثهای مانند احکام حکومتی، شخصیت حقوقی، احکام پزشکی جدید (فقه پزشکی)، نقش عرف در فقه، احکام حجاب [الزام یا عدم الزام بر حجاب) و رأی اکثریت دارای اهمیت و جایگاه در فقه معاصر است.
در این نشریه افرادی چون محمدابراهیم جناتی، ابوالقاسم علیدوست، سید محمدعلی ایازی، محمدمهدی آصفی، سید ضیاء مرتضوی، محمدهادی معرفت و سید عباس موسویان قلم زدهاند. نقد و بررسی ادله فقهی الزام حکومتی حجاب، نظارت بر قدرت در فقه، چالشهای اجتماعی و علمی شبیهسازی انسان، بررسی منابع فقهی رجم (سنگسار) ثبوتا و اثباتا، حجیت ذاتی بناهای عقلایی و تأثیر آن در فقه و اصول و اعتبار رأی اکثریت در پرتو کتاب و سنت از مقالات مهم این نشریه است.
معرفی
فصلنامه فقه نشریهای علمی-پژوهشی به صاحب امتیازی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم است.[۱] این نشریه از ابتدای انتشار در سال ۱۳۷۳ش تا شماره ۹۳ با نام کاوشی نو در فقه منتشر میشد، ولی از سال ۱۳۹۷ش با نام جدید فصلنامه فقه ارائه شد.[۲] فصلنامه فقه در سال ۱۳۹۴ش بر اساس مصوبه شورای اعطای مجوزها و امتیازهای علمی، رتبه علمی-پژوهشی را کسب کرد؛ این رتبه شامل شماره ۷۵، بهار ۱۳۹۲ش، به بعد شد.[۳]
فصلنامه فقه را برخی از نویسندگان مجله حوزه پایهگذاری کردند. به گفته این نویسندگان، به دلیل محدودیتهای موجود در صفحات مجله حوزه و نیز گستردگی مسائل نوپیدای فقهی، نیاز به فضای جدیدی برای پژوهشهای فقهی بود؛ به همین دلیل با دغدغه تبدیل فقه مدرسه به فقه جامعه، ابتدا کتاب فقه و پس از آن فصلنامه کاوشی نو در فقه ارائه شد.[۴]
این نشریه برای پاسداری از چارچوبهای عالمانه فقهی نظام جمهوری اسلامی ایران، پاسخگویی استدلالی به مسائل فقهی خرد، کلان و همهگیر جامعه اسلامی و توسعه توانمندی فقه برای ورود به عرصه حکومتی و اجتماعی عصر حاضر منتشر میشود.[۵]
جایگاه و تأثیر در فقه معاصر
فصلنامه فقه به دلیل پوشش مسائل و موضوعات مختلف مرتبط با فقه معاصر همچون احکام حکومتی، احکام پزشکی، احکام تجارت در عصر جدید، احکام زنان و خانواده دارای جایگاه و تأثیر در فقه معاصر است. از دیگر دلایل اهمیت این نشریه در فقه معاصر، تدوین مقالات آن به قلم فقها، اندیشمندان و صاحبنظران مشهور در حوزه فقه معاصر است. مرجع و مستند بودن مقالات این نشریه در پژوهشهای فقهی مرتبط با فقه معاصر را میتوان از دیگر دلایل اهمیت آن در این حوزه دانست.
نویسندگان مشهور
در فصلنامه فقه صاحبنظران و اندیشمندان متعددی قلم زدهاند که برخی از مشهورترین این نویسندگان عبارتاند از:
- سید محمدعلی ایازی
- محمدمهدی آصفی
- عبدالرضا ایزدپناه
- سید سجاد ایزدهی
- سید حسن اسلامی
- محمدابراهیم جناتی
- حسن جواهری
- علیرضا اعرافی
- عبدالحسین خسروپناه
- محمدتقی اکبرنژاد
- مسعود امامی
- سعید ضیائیفر
- نعمتالله صالحی نجفآبادی
- احمد عابدی
- احمد عابدینی
- سیفالله صرامی
- محمدعلی قاسمی
- کاظم قاضیزاده
- نجف لکزایی
- احمد مبلغی
- ابوالقاسم علیدوست
- سید جواد ورعی
- رحیم نوبهار
- سید ضیاء مرتضوی
- محمدهادی معرفت
- سید عباس موسویان
- محمد مؤمن[۶]
موضوعات و برخی مقالات مهم
موضوعات
موضوعات مهمی که در فصلنامه فقه مطرح شدهاند از این قرارند:
- رؤیت هلال با چشم مسلح
- الزام بر حجاب
- رأی اکثریت
- احکام بانکداری
- اقتصاد اسلامی
- آزادی اندیشه و آزادی عقیده
- اجرای حدود در زمان غیبت
- اعتبار بناهای جدید عقلا
- حکم حکومتی
- فقه حکومتی
- فقه سیاسی
- احکام زنان و خانواده (حقوق خانواده)
- اختیارات حاکم اسلامی
- احکام تجارت و قراردادهای جدید
- ارتداد
- اجتهاد شورایی
- جاسوسی
- تجسس در حریم خصوصی
- حفظ نظام سیاسی
- حقوق بشر
- شخصیت حقوقی
- فقه پزشکی
- نقش عرف در فقه
- قانون مجازات اسلامی
- احکام قصاص
- احکام قضاوت
- احکام وقف
- ولایت فقیه
- مقاصد شریعت[۷]
مقالات مهم
در ادامه به برخی از مقالات مهم فصلنامه فقه، مرتبط با مسائل فقه معاصر، اشاره شده است:
- نقد و بررسی ادله فقهی الزام حکومتی حجاب، سید محمدعلی ایازی
- نظارت بر قدرت در فقه، سید سجاد ایزدهی
- چالشهای اجتماعی و علمی شبیهسازی انسان، سید حسن اسلامی
- بررسی منابع فقهی رجم (سنگسار) ثبوتا و اثباتا، محمدابراهیم جناتی
- تقسیم جنینی و شبیهسازی، حسن جواهری
- حجیت ذاتی بناهای عقلایی و تأثیر آن در فقه و اصول، محمدتقی اکبرنژاد
- اعتبار رأی اکثریت در پرتو کتاب و سنت، مسعود امامی
- بررسی فقهی احکام بانک، سید محمدباقر صدر
- پژوهشی در حکم فقهی فیلتر (شبکههای تلویزیونی و صفحات وب و شبکههای اجتماعی مجازی)، سیفالله صرامی
- حکم نماز و روزه مسافر در عصر جدید، احمد عابدینی
- فقه پزشکی؛ چیستی، چرایی و چگونگی، محمدعلی قاسمی
- غنا از دیدگاه اسلام، کاظم قاضیزاده
- منابع فقه سیاسی، قرآن، سنت فعلى، سنت فعلى (۲)، احمد مبلغی
- داراشدن ناعادلانه و بلاجهت در نظام حقوقی ایران و مقایسه آن با اکل مال به باطل، ابوالقاسم علیدوست
- درآمدی بر فقه محیط زیست، محسن عمیق
- اجتهاد و افتای شورایی، سید جواد ورعی
- امکانسنجی فقهی گذار از مجازاتهای بدنی، رحیم نوبهار
- چشم مسلح و رؤیت هلال، رضا مختاری
- درآمدی بر مبانی کلی فقهی حجاب و مسئولیت دولت، سید ضیاء مرتضوی
- مبانی و ادله اعتبار شرعی شخصیت حقوقی، سید ضیاء مرتضوی
- بررسی فقهی اقتصادی ابزارهای جایگزین اوراق قرضه، سید عباس موسویان
- بررسی فقهی فعالیتهای مرتبط با شرکتهای هرمی، محمد مؤمن[۸]
پانویس
- ↑ صحفحه اصلی فصلنامه فقه.
- ↑ شماره ۹۴، سایت فصلنامه فقه.
- ↑ درباره نشریه، سایت فصلنامه فقه.
- ↑ فقه و بازتابها، سایت فصلنامه فقه.
- ↑ اهداف و چشمانداز، سایت فصلنامه فقه.
- ↑ نمایه بر اساس اسامی نویسندگان، سایت فصلنامه فقه.
- ↑ نمایه کلیدواژهها، سایت فصلنامه فقه.
- ↑ نمایه نویسندگان، سایت فصلنامه فقه.