بازار سرمایه اسلامی (کتاب): تفاوت میان نسخه‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۴۶: | خط ۴۶: | ||
* '''چکیده''' | * '''چکیده''' | ||
'''بازار سرمایه اسلامی (۱)''' کتابی درباره مبانی فقهی و اقتصادی بازار سرمایه اسلامی و همچنین ابزارهای مالی اسلامی است. این کتاب فارسی، نگاشته سید عباس موسویان مجتهد اقتصاددان شیعه است. موسویان جزو موافقان طراحی ابزارهای اقتصادی و اسلامی است و در کتاب بازار سرمایه اسلامی، ابتدا مبانی قراردادهای اسلامی عصر تشریع را از نظر فقهی بررسی می‌کند و نظر مختار و کارگشایش را ارئه می‌دهد. در بخش‌های بعدی کتاب، تاریخچه ابزارهای مالی دوره مدرن مانند انواع سهام و اوراق بهادار را در ایران گزارش می‌کند و سپس آنها را در مبانی فقه شیعه و اهل‌سنت می‌کاود و در ادامه، تجربه ابزارهای مالی اسلامی (صکوک) را در کشورهای اسلامی بررسی می‌کند. نویسنده کتاب با روش فقهی به اصل و پیرامون مباحث بازار سرمایه اسلامی پرداخته است؛ به طوری که این کتاب منبعی آموزشی برای دوره‌های تحصیلات تکمیلی حوزه و دانشگاه شده است. | '''بازار سرمایه اسلامی (۱)''' کتابی درباره مبانی فقهی و اقتصادی بازار سرمایه اسلامی و همچنین ابزارهای مالی اسلامی است. این کتاب فارسی، نگاشته [[سید عباس موسویان]] مجتهد اقتصاددان شیعه است. موسویان جزو موافقان طراحی ابزارهای اقتصادی و اسلامی است و در کتاب بازار سرمایه اسلامی، ابتدا مبانی قراردادهای اسلامی عصر تشریع را از نظر فقهی بررسی می‌کند و نظر مختار و کارگشایش را ارئه می‌دهد. در بخش‌های بعدی کتاب، تاریخچه ابزارهای مالی دوره مدرن مانند انواع سهام و اوراق بهادار را در ایران گزارش می‌کند و سپس آنها را در مبانی فقه شیعه و اهل‌سنت می‌کاود و در ادامه، تجربه ابزارهای مالی اسلامی (صکوک) را در کشورهای اسلامی بررسی می‌کند. نویسنده کتاب با روش فقهی به اصل و پیرامون مباحث بازار سرمایه اسلامی پرداخته است؛ به طوری که این کتاب منبعی آموزشی برای دوره‌های تحصیلات تکمیلی حوزه و دانشگاه شده است. | ||
موسویان عقدهای صحیح را فراتر از قراردادهای عصر تشریع می‌داند و برای صحت عقد ضوابطی عمومی بیان می‌کند که با این ضوابط هر عقدی می‌تواند صحیح باشد. ممنوعیت اکل مال به باطل، نفی ضرر و ضرار، قاعده نفی غرر، حرمت ربا و حیله‌های فرار از ربا ضوابطی هستند که موسویان به آنها تکیه کرده است. او همچنین در پایان کتاب ۱۲ پیشنهاد برای طراحی ابزارهای مالی اسلامی با تکیه بر ضوابط اقتصادی و شرعی ارائه کرده است. | موسویان عقدهای صحیح را فراتر از قراردادهای عصر تشریع می‌داند و برای صحت عقد ضوابطی عمومی بیان می‌کند که با این ضوابط هر عقدی می‌تواند صحیح باشد. ممنوعیت اکل مال به باطل، نفی ضرر و ضرار، قاعده نفی غرر، حرمت ربا و حیله‌های فرار از ربا ضوابطی هستند که موسویان به آنها تکیه کرده است. او همچنین در پایان کتاب ۱۲ پیشنهاد برای طراحی ابزارهای مالی اسلامی با تکیه بر ضوابط اقتصادی و شرعی ارائه کرده است. | ||
| خط ۱۰۳: | خط ۱۰۳: | ||
== ابزارهای مالی اسلامی (صکوک) == | == ابزارهای مالی اسلامی (صکوک) == | ||
نیمه دوم کتاب (بخش سوم) درباره ابزارهای مالی اسلامی یعنی اوراق بهادار اسلامی (صکوک) است و نویسنده در سیزده فصل، سه دسته اوراق صکوک را از نظر ماهیت، تاریخچه و نگاه‌های فقهی بررسی می‌کند. بعد از فصل اول که درباره اصول، مبانی، کارکردها و انواع اوراق بهادار اسلامی است، اوراق | نیمه دوم کتاب (بخش سوم) درباره ابزارهای مالی اسلامی یعنی اوراق بهادار اسلامی (صکوک) است و نویسنده در سیزده فصل، سه دسته اوراق صکوک را از نظر ماهیت، تاریخچه و نگاه‌های فقهی بررسی می‌کند. بعد از فصل اول که درباره اصول، مبانی، کارکردها و انواع اوراق بهادار اسلامی است، اوراق قرض‌الحسنه با جایزه و بدون جایزه، در فصل دوم بررسی می‌شود و موسویان پس از توضیح درباره بازارهای ثانوی این اوراق و نیز بررسی اقتصادی آنها از نظر معیارهای اقتصاد خرد و کلان، در مجموع نتیجه می‌گیرد که اوراق قرض الحسنه به دلیل محدویت‌هایی که دارد در حد ابزاری مناسب برای گرایش‌های خیرخواهانه افراد جامعه است و بانک مرکزی نمی‌تواند در بازارهای ثانویه آن دخالت کند (ص۴۷۲). | ||
=== وقف پول صحیح نیست === | === وقف پول صحیح نیست === | ||
| خط ۱۱۲: | خط ۱۱۲: | ||
# اوراق مرابحه تأمین مالی (ص۴۹۸) | # اوراق مرابحه تأمین مالی (ص۴۹۸) | ||
# اوراق مرابحه | # اوراق مرابحه تأمین نقدینگی (ص۵۰۲) | ||
# اوراق مرابحه تشکیل سرمایه شرکت‌های تجاری (ص ۵۰۳) | # اوراق مرابحه تشکیل سرمایه شرکت‌های تجاری (ص ۵۰۳) | ||
# اوراق مرابحه رهنی (ص۵۰۶). | # اوراق مرابحه رهنی (ص۵۰۶). | ||
| خط ۱۱۹: | خط ۱۱۹: | ||
=== امکان طراحی ابزارهای مالی اسلامی با توجه به اصول و معیارهای اقتصادی === | === امکان طراحی ابزارهای مالی اسلامی با توجه به اصول و معیارهای اقتصادی === | ||
نویسنده علاوه بر بررسی اقتصادی و فقهی اوراق | نویسنده علاوه بر بررسی اقتصادی و فقهی اوراق قرض‌الحسنه، وقف و مرابحه، نُه نوع دیگر از اوراق بهادر اسلامی را شامل اوراق سلف، اجاره، جعاله، منفعت، استصناع، مشارکت، مضاربه، مزارعه و مساقات، به صورت مشروح بحث می‌کند و برای هر کدام بخش فقه اوراق اختصاص می‌دهد. | ||
* اوراق سلف: بازار اولیه اوراق سلف مشکلی ندارد اما معاملات بازار ثانویه آن مشکل فقهی جدی دارد؛ چون قرارداد سلف را نمی‌توان پیش از تاریخ سررسید فروخت (ص۵۲۴). البته برای حل مشکل فقهی این اوراق راه حل‌هایی مطرح است؛ مانند سلف موازی (ص۵۲۹ـ۵۳۶). | * اوراق سلف: بازار اولیه اوراق سلف مشکلی ندارد اما معاملات بازار ثانویه آن مشکل فقهی جدی دارد؛ چون قرارداد سلف را نمی‌توان پیش از تاریخ سررسید فروخت (ص۵۲۴). البته برای حل مشکل فقهی این اوراق راه حل‌هایی مطرح است؛ مانند سلف موازی (ص۵۲۹ـ۵۳۶). | ||
| خط ۱۳۰: | خط ۱۳۰: | ||
[[رده:مقالات کتاب‌شناسی]] | [[رده:مقالات کتاب‌شناسی]] | ||
[[رده:کتاب‌های سید عباس موسویان]] | |||
[[رده:کتاب‌های فقه اقتصادی]] | |||
[[رده:کتاب‌های پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی]] | |||
[[en:Islamic Capital Market Instruments: A Jurisprudential and Economic Analysis (book)]] | |||