مرگ مغزی: تفاوت میان نسخه‌ها

'''مرگ مغزی''' از بین رفتن فعالیت‌های مغز به صورت برگشت‌ناپذیر است. این مساله از مسائل نوپدید پزشکی و از نگاه فقهی در زمره [[مسائل مستحدثه]] به‌شمار می‌رود. به لحاظ پزشکی، مرگ مغزی در مدت کوتاهی منجر به مرگ قطعی خواهد شد؛ اما به لحاظ فقهی در اینکه بیماران مبتلا به مرگ مغزی، زنده هستند یا مرده، میان فقها اختلاف نظر وجود دارد. این اختلاف برخاسته از اختلاف فقها در تعیین و تشخیص موضوع مرگ مغزی است.

==جایگاه مساله در فقه معاصر==

از دیدگاه برخی فقهای معاصر مانند [[محمد فاضل لنکرانی]]<ref>خدادادی، احکام پزشکان و بیماران، ص۱۴۹ و ۱۵۰.</ref> و [[جواد تبریزی]]<ref>خویی و تبریزی، ۱۳۹۰ش، ص۲۷۹.</ref> تشخیص عرف درباره موضوعات حجت است. از نظر محمد فاضل لنکرانی، از آنجا که عرف، بیمار مرگ مغزی را زنده می‌داند، این بیماران احکام شخص زنده را دارند.<ref>خدادادی، احکام پزشکان و بیماران، ص۱۴۹ و ۱۵۰.</ref> [[محمد مؤمن]] نیز برآن است که هرچند تشخیص علائم حیاتی مغز به عهده پزشک متخصص است، اما تعیین مفهوم حیات و مرگ مساله‌ای عرفی است و برای تشخیص آن باید به فقیه آگاه از زبان عرف مراجعه نمود. همچنین محمد مؤمن و [[محمد محمدی قائنی]] معتقدند که اگر فعالیت قلب خودبه‌خود و بدون کمک دستگاه باشد، بیمار زنده محسوب می‌شود و در غیر این صورت حکم به مرگ او می‌شود.<ref>مؤمن، «پیوند اعضا»، ص۴۵؛ قائنی، المبسوط مسائل طبیه، ج۱، ص۱۳۵، ۱۳۶ و ۱۳۹.</ref>

آثار متعددی به زبان فارسی و عربی و در قالب کتاب، مقاله و پایان‌نامه به بررسی فقهی مرگ مغزی پرداخته‌اند. از جمله این آثار می‌توان به کتاب «مرگ مغزی از منظر فقه و حقوق» اشاره کرد؛ محمد رحمتی در این کتاب پس از مفهوم‌شناسی مرگ و حیات در منابع فقهی و متون پزشکی، دلایل موافقان و مخالفان زنده بودن بیمار مرگ مغزی را ذکر نموده و به بررسی جواز پیوند اعضا از بیمار مرگ مغزی پرداخته است. وی همچنین با همکاری علی‌اکبر فرحزادی مقاله‌ای با عنوان «مطالعه مرگ مغزی از منظر فقه و حقوق جزا» تالیف نموده و پس از تبیین مفهومی و بررسی استدلالی مساله، در مقام نتیجه‌گیری بیان داشته که ملاک حیات انسان، ارتباط روح و بدن است و چون این ارتباط از طریق مغز انجام می‌پذیرد، بیمار مرگ مغزی در حکم انسان مرده است. کتاب [[پیوند اعضا و مرگ مغزی در آینه فقه (کتاب)|پیوند اعضا و مرگ مغزی در آینه فقه]] نوشته سید محسن مرتضوی و کتاب [[مرگ مغزی: پردازش فقهی-حقوقی (کتاب)|مرگ مغزی: پردازش فقهی-حقوقی]] نوشته حمید ستوده، و [[موت الدماغ فی الفقه الاسلامی (کتاب)|موت الدماغ فی الفقه الاسلامی]] نوشته مسعود صبری که در مصر منتشر شده است از دیگر آثار انتشاریافته در این حوزه هستند.