پرش به محتوا

کاربر:Jahanian/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از دانشنامه فقه معاصر
Jahanian (بحث | مشارکت‌ها)
Jahanian (بحث | مشارکت‌ها)
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
== مرجعیت زنان ==
== مرجعیت زنان ==
مرجعیت زنان در عصر کنونی یکی از مسائل پرچالش و بحث برانگیز میان فقهای شیعی و بخصوص عصر اخیر است که جایگاه آراء و اقوال مختلفی شده. این بحث در فقهای قبل از قرن دهم به صورت بحثی مستقل مطرح نشده و حتی اشاره‌ای به دیدگاه‌ خود در این بحث نکردند و برای اولین بار مرحوم شهید ثانی مرد بودن را از شرایط مرجعیت دانست و بعد از ایشان مرحوم یزدی در کتاب العروة الوثقی این بحث را آوردند که به رساله‌ی فقها بعد از ایشان آمد.  
مرجعیت زنان در عصر کنونی یکی از مسائل پرچالش و بحث برانگیز میان فقهای شیعی و بخصوص فقهای عصر اخیر است. اولین بار مرحوم شهید ثانی مرد بودن را از شرایط مرجعیت دانست و بعد از ایشان مرحوم یزدی در کتاب العروة الوثقی این بحث را آوردند که مبنای فقهای بعد از ایشان قرار گرفت.


در میان مخالفین مرجعیت زنان اجماع در این مسئله مطرح شد و به آیاتی چون آیه قوامیت مردان بر زنان و نفی تبرج و... اشاره شده که از طرف خود قائلین این نظر مورد مناقشه قرار گرفت. همچنین به روایاتی نظیر مشهوره ابی خدیجه که لفظ رجل در آن آمده استدلال شده که عده ای آن را ناظر به بحث قضاوت می‌دانند نه فتوا .انصراف ادله ای که مطلق اند به رجل یکی دیگر از مستندات قائلین است، اما از همه مهمتر می توان به نظر آیت الله خویی اشاره کرد: که مذاق شارع نسبت به زن ترجیح برعهده داشتن امور خانه و دوری از امور جامعه و پوشیده بودن او دانست که بنابر آن عدم رضایت شارع نسبت به مرجعیت زنان فهم میشود ولی در جواب آن گفته شده که صرف مرجعیت زن مساوی با اختلاط و خروج از خانه و اختلاط با مردان نیست.
در میان مخالفین مرجعیت زنان اجماع در این مسئله مطرح و به آیاتی چون آیه قوامیت مردان بر زنان و نفی تبرج و... اشاره شده که از طرف خود قائلین این نظر مورد خدشه قرار گرفته‌اند. همچنین به روایاتی نظیر مشهوره ابی‌خدیجه که لفظ «رجل» در آن آمده استدلال شده که عده‌ای آن را ناظر به بحث قضاوت می‌دانند نه فتوا. انصراف ادله‌ای که مطلق اند به رجل یکی دیگر از مستندات آنهاست، اما از همه مهمتر می‌توان به نظر آیت الله خویی اشاره کرد: که مذاق شارع نسبت به زن ترجیح برعهده داشتن امور خانه و دوری از امور جامعه و پوشیده بودن او دانست که بنابر آن عدم رضایت شارع نسبت به مرجعیت زنان فهم می‌شود ولی در جواب آن گفته شده که صرف مرجعیت زن مساوی با اختلاط و خروج از خانه و اختلاط با مردان نیست.


اما قائلین به مرجیعت زنان به اموری همچون تخصص و آشنایی بهتر زنان در امور مخصوص به زنان که حداقل می‌تواند در پاره‌ای از مسائل مورد تقلید قرار گیرند و یا اطلاق آیات کتمان و سوال و همچنین سنت معصومین علیهم السلام در ارجاع دادن سائل به زنان و اطلاق ادله مرجعیت اشاره کرد. از جمله ادله آنها میتوان به سیره مسلمین اشاره کرد و یا سیره عقلاء که دلیل اصلی در پذیرش تقلید است و همین سیره عقلاء فرقی بین متخصص زن و مرد در این مسئله نگذاشته است در صورت تساوی شرایط و حتی اگر زنی اعلم از مردان بود عقلاء پیروی از او را بر آنها ترجیح می‌دهند و تقلید از او واجب است.
اما قائلین به مرجیعت زنان به اموری همچون تخصص و آشنایی بهتر زنان در امور مخصوص به زنان که حداقل می‌تواند در پاره‌ای از مسائل مورد تقلید قرار گیرند و یا سنت معصومین علیهم السلام در ارجاع دادن سائل به زنان و اطلاق ادله مرجعیت و اطلاق آیات کتمان و سوال اشاره کرد. از جمله ادله آنها می‌توان به سیره مسلمین اشاره کرد و همچنین سیره عقلاء، که سیره عقلاء اصلی‌ترین دلیل در پذیرش تقلید است و همین سیره عقلاء در صورت تساوی شرایط متخصص زن و مرد فرقی بین آنها در این مسئله نگذاشته است و حتی اگر زنی اعلم از مردان بود عقلاء پیروی از او را ترجیح می‌دهند.


در میان معاصرین دهه‌ی اخیر حجت الاسلام سجادی امین آثار بیشتری نسبت به سایرین داشته‌اند که در ذیل به آنها اشاره شده. در موضوع مرجعیت زنان پژوهش های انجام شده مورد تتبع قرار گرفتند و در پایین به شما ارائه میگردند.
در میان معاصرین دهه‌ی اخیر برخی قائلند باید بین مرجعیت علمی و افتاء با شأن ولایت(رهبری و قضاوت) تفکیک قائل شد. در موضوع مرجعیت زنان پژوهش های انجام شده مورد تتبع قرار گرفتند و در پایین به شما ارائه میگردند.


==کتاب‌ها==
==کتاب‌ها==

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۶

مرجعیت زنان

مرجعیت زنان در عصر کنونی یکی از مسائل پرچالش و بحث برانگیز میان فقهای شیعی و بخصوص فقهای عصر اخیر است. اولین بار مرحوم شهید ثانی مرد بودن را از شرایط مرجعیت دانست و بعد از ایشان مرحوم یزدی در کتاب العروة الوثقی این بحث را آوردند که مبنای فقهای بعد از ایشان قرار گرفت.

در میان مخالفین مرجعیت زنان اجماع در این مسئله مطرح و به آیاتی چون آیه قوامیت مردان بر زنان و نفی تبرج و... اشاره شده که از طرف خود قائلین این نظر مورد خدشه قرار گرفته‌اند. همچنین به روایاتی نظیر مشهوره ابی‌خدیجه که لفظ «رجل» در آن آمده استدلال شده که عده‌ای آن را ناظر به بحث قضاوت می‌دانند نه فتوا. انصراف ادله‌ای که مطلق اند به رجل یکی دیگر از مستندات آنهاست، اما از همه مهمتر می‌توان به نظر آیت الله خویی اشاره کرد: که مذاق شارع نسبت به زن ترجیح برعهده داشتن امور خانه و دوری از امور جامعه و پوشیده بودن او دانست که بنابر آن عدم رضایت شارع نسبت به مرجعیت زنان فهم می‌شود ولی در جواب آن گفته شده که صرف مرجعیت زن مساوی با اختلاط و خروج از خانه و اختلاط با مردان نیست.

اما قائلین به مرجیعت زنان به اموری همچون تخصص و آشنایی بهتر زنان در امور مخصوص به زنان که حداقل می‌تواند در پاره‌ای از مسائل مورد تقلید قرار گیرند و یا سنت معصومین علیهم السلام در ارجاع دادن سائل به زنان و اطلاق ادله مرجعیت و اطلاق آیات کتمان و سوال اشاره کرد. از جمله ادله آنها می‌توان به سیره مسلمین اشاره کرد و همچنین سیره عقلاء، که سیره عقلاء اصلی‌ترین دلیل در پذیرش تقلید است و همین سیره عقلاء در صورت تساوی شرایط متخصص زن و مرد فرقی بین آنها در این مسئله نگذاشته است و حتی اگر زنی اعلم از مردان بود عقلاء پیروی از او را ترجیح می‌دهند.

در میان معاصرین دهه‌ی اخیر برخی قائلند باید بین مرجعیت علمی و افتاء با شأن ولایت(رهبری و قضاوت) تفکیک قائل شد. در موضوع مرجعیت زنان پژوهش های انجام شده مورد تتبع قرار گرفتند و در پایین به شما ارائه میگردند.

کتاب‌ها

فارسی

  1. زنان، افتاء و مرجعیت، مهدی سجادی‌امین، قم، دفتر مطالعات و تحقیقات زنان، ۱۳۹۸ش. صفحات ابتدایی کتاب را اینجا مطالعه کنید
  2. مرجعیت دینی بانوان (در مذاهب خمسه)، پروانه نخعی سرو، یزد، شهد علم، ۱۳۹۷ش. صفحات ابتدایی کتاب را اینجا مطالعه کنید
  3. زن میتواند مرجع تقلید باشد؟، محمد علمداریفر، اردبیل، خط هشت، ۱۳۹۶ش. متن کامل کتاب را اینجا مطالعه کنید
  4. مرجعیت زن در ترازوی نقد، زهرا اکبرزاده، فردیس، زهرا اکبر زاده، ۱۳۹۵ش.صفحات ابتدایی کتاب را اینجا مطالعه کنید
  5. زن و مسایل قضایی و سیاسی، شهید مطهری، صدرا، ۱۳۹۱ش. متن کامل کتاب را اینجا مطالعه کنید
  6. ادوار فقه و كيفيت بيان آن(فارسی)، محمد ابراهيم جناتی، تهران، کیهان، ۱۳۷۴ش. (صفحات ۳۶۴ تا ۳۷۱). متن کتاب را اینجا مطالعه کنید

عربی

  1. سند العروة الوثقى، كتاب الإجتهاد و التقليد، محمد سند، تهران، دار الكوخ‌،(ج۲، ص۳۲ تا ۲۰۹)، ۱۳۹۴ش. متن کتاب را اینجا مطالعه کنید
  2. الاجتهاد و التقلید(دليل تحرير الوسيلة للإمام الخميني قدس سره)، علی‌اکبر سیفی، قم،موسسة تنظيم و نشر آثار الإمام الخمينى( قدس سره)،(ص۱۱۲ تا ۱۲۲)، ۱۴۳۵ق. متن کتاب را اینجا مطالعه کنید

مقاله‌ها

فارسی

  1. مرجعیت تقلید زنان در فقه اسلامی، عابدین مومنی و عابده ادبی فیروزجاه، مقالات مجله تخصصی فقه و مبانی حقوق اسلامی، دور ۀ ۵۸، شمارۀ اول، ۱۴۰۴ش. متن کامل مقاله را اینجا مطالعه کنید
  2. فتوا و مرجعیت زن و نقش بنای عقلاء بر آن از دیدگاه فقهای امامیه، مهری آقاجانی و اکرم صفیری، نهمین همایش بین المللی مطالعات دینی، علوم انسانی در جهان اسلام، شهریور ۱۴۰۴ش. متن کامل مقاله را اینجا مطالعه کنید
  3. اجتهاد و مرجعیت زنان، آفرین قائمی، ۱۴۰۳ش. چکیده مقاله را اینجا مطالعه کنید
  4. تحلیل و ارزیابی ادله فقهای امامیه درباره مرجعیت زنان با تأکید بر دیدگاه‌های آیت‌‌الله خامنه‌‌ای (مدظله‌العالی)، فرشته ساسانی و عبدالله میراحمدی، پژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده، سال هشتم، شماره نوزدهم، تابستان ۱۳۹۹ش. متن کامل مقاله را اینجا مطالعه کنید
  5. مرجعیت زنان (بررسی جواز و عدم جواز مرجع تقلید شدن زنان)، علی شیرخانی، فصلنامه تحلیلی ـ انتقادی حوزه، شماره پنجم، تابستان و پاییز ۱۳۹۷ش. متن کامل مقاله را اینجا مطالعه کنید
  6. بررسی و تحلیل مرجعیت زنان در فتاوای عالمان دینی، محمدحسن نجفی، فصلنامه تحلیلی ـ انتقادی حوزه، شماره پنجم تابستان و پاییز ۱۳۹۷ش. متن کامل مقاله را اینجا مطالعه کنید
  7. نقش جنسیت در افتاء و مرجعیت، مهدی سجادی امین، فصلنامه تحلیلی ـ انتقادی حوزه، شماره پنجم تابستان و پاییز ۱۳۹۷ش. متن کامل مقاله را اینجا مطالعه کنید
  8. فراگشتی در امکان «مرجعیت زنان»، سيد سعيد شرف الدين طباطبائی و سید حجت طباطبایی، مجله فقه، حقوق و علوم جزا، شماره دهم، زمستان ۱۳۹۷ش. متن کامل مقاله را اینجا مطالعه کنید
  9. زن و مرجعیت تقلید از منظر فقه امامیه، زین العابدین نجفی کرسامی، فصلنامه علمی پژوهشی شیعه شناسی، سال پانزدهم، شماره ۶۰، زمستان ۱۳۹۶ش. متن کامل مقاله را اینجا مطالعه کنید
  10. تقلید از مجتهد زن(۲) محمد قائنی، دو فصلنامه علمی_تخصصی، سال چهارم، شماره هشتم، پاییز و زمستان ۱۳۹۶ش. چکیده مقاله را اینجا مطالعه کنید
  11. تقلید از مجتهد زن(۱)، محمد قائنی، دو فصلنامه علمی_تخصصی، سال سوم، شماره ششم، پاییز و زمستان ۱۳۹۵ش.چکیده مقاله را اینجا مطالعه کنید
  12. واکاوی ادله ناظر بر مرجعیت زنان در فقه امامیه، حسین کاویار و علی‌اکبر ایزدی فرد، فصلنامه علمی راهبرد، شماره شصت و پنج، سال بیست و یکم، زمستان ۱۳۹۱ش. متن کامل مقاله را اینجا مطالعه کنید
  13. جنسیت و مرجعیت، مهدی امین، مجله حوراء، شماره ۳۴، سال ۱۳۸۸ش.متن کامل مقاله را اینجا مطالعه کنید
  14. زن و مرجعيت، محمدحسن نجفی، کاوشی نو در فقه اسلامی، ۱۳۸۸ش. متن مقاله را اینجا مطالعه کنید
  15. اجتهاد و مرجعیت زنان از منظر دین، فاطمه علائی رحمانی، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات زنان، دوره ۱، شماره ۱، فروردین ۱۳۸۲ش. متن کامل مقاله را اینجا مطالعه کنید.
  16. جلوه های اجتهاد زن در فقه شیعه، زهره صفاتی، گلستان قرآن، شماره ۳۰، آبان ۱۳۷۹ش. متن را اینجا مطالعه کنید
  17. اجتهاد زن، محمدابراهیم جناتی، کیهان فرهنگی،شماره ۱۰۴، آذر ۱۳۷۲ش. متن را اینجا مطالعه کنید

عربی

  1. المرأة ومرجعیَّة الإفتاء -دراسة فقهیَّة استدلالیَّة حول شرعیَّة تقلید المرأة، حیدر حب الله، مجله الحیاة الطیبة، سال پنجم، شماره ۱۸، ۲۰۰۵م. متن مقاله را اینجا مطالعه کنید

پایانامه‌ها

فارسی

  1. بررسی تطبیقی مرجعیت دینی زنان در فقه شیعه و اهل سنت: چالش ها و راهکارها، نرگس اله پور، کارشناسی ارشد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، ۱۴۰۴ش. چکیده را اینجا مطالعه کنید
  2. بررسی حقوق اجتماعی زن، امامت جماعت و مرجعیت زنان، ابراهيم مشاور ابربكوه، کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی ‌واحد اردبیل، دانشکده علوم انسانی، ۱۴۰۱ش. چکیده را اینجا مطالعه کنید
  3. شرط رجولیت در فقه امامیه و فقه مذاهب اسلامی (در حوزه مرجعیت، ولایت، امام جماعت)، فاطمه گونه مقدم، کارشناسی ارشد، دانشگاه قرآن و حدیث، پردیس تهران، ۱۳۹۹ش. چکیده را اینجا مطالعه کنید
  4. نقش اجتهاد زنان در تحول احکام اختصاصی بانوان (مطالعه موردی بانو مجتهده صفاتی)، سمانه پورحاتم، کارشناسی ارشد، دانشگاه ادیان و مذاهب، دانشکده زن و خانواده، ۱۳۹۸ش. چکیده را اینجا مطالعه کنید
  5. بررسی ادله مرجعیت دینی زنان در فقه امامیه، محسن رضائی، کارشناسی ارشد، جامعه المصطفی العالمیه، موسسه زبان و فرهنگ‌شناسی، ۱۳۹۸ش. چکیده را اینجا مطالعه کنید
  6. بررسی صلاحیت مرجعیت زن از نگاه فقه و حقوق اسلامی، زهرا اکبرزاده، کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور استان تهران، دانشکده الهیات، ۱۳۹۲ش. چکیده را اینجا مطالعه کنید
  7. عدم شرطیت ذکورت در امر قضا و افتاء در فقه و حقوق، سبیکه حسنی خورشیدی، کارشناسی ارشد، دانشگاه خوارزمی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ۱۳۹۰ش. صفحات ابتدایی را اینجا مطالعه کنید
  8. بررسی سیر تحولات تاریخی حقوق اجتماعی زن در باب (قضاوت؛ مرجعیت؛ شهادت) در فقه و حقوق موضوعه، عزیزه نوری شاولد علیایی، کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، مجتمع دانشگاهی ولیعصر (عج) - دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ۱۳۹۰ش. چکیده را اینجا مطالعه کنید

عربی

سایر منابع

فارسی

  1. پرونده علمی حضور زنان در جایگاه فقاهت، موجب تغییر گزاره‌های فقهی نمی‌شود، حجت الاسلام دکتر کریمی نیا، ۸ دی ۱۴۰۴ش. متن در پایگاه فقه معاصر
  2. نشست علمی تفکیک میان شئون ولایی و غیر ولایی مرجع تقلید در مسئله مرجعیت زنان، دکتر مهدی سجادی‌امین و حجت‌الاسلام والمسلمین فاضل بابلی، ۶ آبان ۱۴۰۴ش. متن نشست در پایگاه فقه معاصر
  3. گفت‌وگو خبرنگار ایکنا با آیت‌ﷲ آیت‌الله جواد حبیبی‌تبار، ۱۹ دی ۱۴۰۳ش. متن گفت و گو را اینجا مطالعه کنید
  4. گفت‌وگو خبرنگار ایکنا با آیت‌ﷲ سیدمجتبی نورمفیدی، اجتهاد و افتاء بانوان یک ضرورت اجتماعی است، ۱۷ دی ۱۴۰۳ش. متن گفت و گو در پایگاه فقه معاصر
  5. گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، تقلید زنان از مجتهد زن؛ فرصتی که انقلاب اسلامی ایجاد کرد، هاشمی، ۲ دی ۱۴۰۳ش. متن گفت و گو را اینجا مطالعه کنید
  6. «زنان، افتاء و مرجعیت» نقد و بررسی شد، ۱۴۰۳/۰۹/۰۶ش. متن نشست را اینجا مطالعه کنید
  7. کرسی ترویجی «نقد کتاب زنان، افتاء و مرجعیت»، مهدی سجادی امین و محمد هادی فاضل، تاریخ انتشار : ۲۱ اسفند ۱۴۰۱ش. متن نشست را اینجا مطالعه کنید
  8. مصاحبه و گفتگو در پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، بررسی ادله فقهی منع مرجعیت زنان، سید ضیاء مرتضوی،تاریخ درج : ۱۳۹۹/۱۰/۱۵ش. متن گفت و گو را اینجا مطالعه کنید
  9. نشست علمی نقد کتاب زنان، افتاء و مرجعیت،تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۶/۰۳ش. متن نشست را اینجا مطالعه کنید
  10. بررسي شرطيت بلوغ /شروط مجتهد /اجتهاد و تقليد، درس خارج اصول استاد محمدتقي شهيدی، ۹۸/۰۷/۱۳ش. متن را اینجا مطالعه کنید
  11. گفت و گو دین آنلاین با محمد ابراهیم جناتی، دلیلی بر عدم جواز مرجعیت زنان وجود ندارد. متن گفت و گو را اینجا مطالعه کنید
  12. صلاحیت افتاء و مرجعیت زنان، گفت و گو با مهدی سجادی امین، تاریخ انتشار: ۱۳۹۸/۰۴/۳۱ش. متن گفت و گو را اینجا مطالعه کنید

عربی

  1. الكلام في شرائط المرجعية، درس خارج اصول استاد اشرفی، ۹۱/۱۰/۳۰ش. متن را اینجا مطالعه کنید
  2. المرجعیّة و القضاء/مرجعیة النساء و قضاءهنّ، بحث الفقه الأستاذ محسن الفقیهی. متن را اینجا مطالعه کنید
  3. مرجعية المرأة في الاسلام، حسین انصاریان، متن را اینجا مطالعه کنید