رؤیت هلال با چشم مسلح: تفاوت میان نسخه‌ها

در تاریخ فقه، تا پیش از سده اخیر، رؤیت حسی و بدون ابزار هلال در کنار گذشتن سی روز از ماه و حکم حاکم اصلی‌ترین معیار شرعی حلول ماه قمری بوده است.<ref>صدوق، المقنع، ص ۱۸۲ و مفید، المقنعه، ص ۲۹۵ و طوسی، المبسوط، ج ۱، ۲۶۷ و محقق حلی، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ج ۱ ص ۱۸۰ و علامه حلی، تذکره الفقها، ج ۶، ص ۱۱۷.</ref> از آنجا که در گذشته وجود ابزار به‌کلی منتفی بوده است، نمی‌توان قدما را مخالف این نظریه قلمداد کرد.  

نخستین رد این بحث در بین فقها را می‌توان در پاسخ منفی [[محمدحسین غروی نائینی|محمدحسین نائینی]] (۱۳۱۵ش) به استفتایی در این زمینه یافت.<ref>نائینی، الفتاوی، ج۱، ص۳۵۲.</ref> پس از او [[سید محمدباقر صدر]](۱۳۵۸ش)،<ref>صدر، الفتاوی الواضحه وفقا لمذهب اهل البیت، ص۶۲۳.</ref> [[سید روح‌الله موسوی خمینی|امام خمینی]](۱۳۶۸ش)،<ref>خمینی، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۶۳۹.</ref> [[سید ابوالقاسم خویی]](۱۳۷۱ش)،<ref>خویی، موسوعة الامام الخویی، ج۲۲، ص۱۲۳.</ref> و مشهور مراجع و فقهای معاصر شیعه نیز رؤیت هلال با چشم مسلح را به‌صراحت نفی کرده‌اند.<ref>تبریزی، صراط النجاه، ج۳، ص۱۱۹ و وحید خراسانی، رساله توضیح المسائل، ص۳۳۲، و زنجانی، کتاب الصوم، ص۲۱۴ و سیستانی، [https://fa.shafaqna.com/news/948952/ استفتاء از آیت الله سیستانی].</ref>  

در مقابلِ مشهور فقها، تعدادی از فقیهان و مراجع تقلید معاصر مانند [[محمد فاضل لنکرانی]](۱۳۸۶ش)،<ref>[http://www.lankarani.com/far/adv/view.php?ntx=001003 فاضل لنکرانی، استفتاء در تاریخ ۲۴ رمضان ۱۴۲۴ق]، سایت رسمی آیت الله فاضل لنکرانی</ref> [[محمدتقی بهجت]] (۱۳۸۸ش)،<ref>بهجت، [https://bahjat.ir/fa/content/13071 استفتاء درباره رؤیت هلال با چشم مسلح]؛ بهحت، رسالة فی رؤیة الهلال ص۵۱.</ref> [[سید عبدالکریم موسوی اردبیلی]](۱۳۹۵ش)،<ref>موسوی اردبیلی، نهج الرشاد، ص۲۸۵.</ref> [[سید علی حسینی خامنه‌ای|سید علی خامنه‌ای]]،<ref>خامنه‌ای، اجوبة الاستفتائات، ص۱۷۳.</ref> و [[محمدعلی گرامی]]<ref>گرامی، المعلّقات علی العروة الوثقی، ص۴۱۷.</ref> رؤیت هلال با چشم مسلح را معتبر دانسته‌اند. [[سید محمود هاشمی شاهرودی]](۱۳۹۷ش)<ref>هاشمی شاهرودی، استفتائات عربی سایت رسمی آیت الله هاشمی شاهرودی.</ref> و [[یوسف صانعی]](۱۳۹۹ش)<ref>صانعی، مجمع المسائل، ج۱، ص۳۱۶.</ref> ضمن تفکیک ابزار و آلات مختلف در چشم مسلح، بر اساس نگاه عرفی، رؤیت با دوربین را پذیرفته و رؤیت با ابزار تخصصی و دقیق‌تر مثل تلسکوپ را نامعتبر خوانده‌اند.