تنبیه بدنی زنان (منابع مطالعاتی): تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 {{نگارش}}
 {{منابع مطالعاتی}}
-مسئله تنبیه بدنی زنان جز مسائلی است که از دیرباز در احکام و فقه سنتی ما موجود بوده و فقها پیرامون آن با توجه به آیه ۳۴ سوره نساء (...وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا) که به طور صریح راجع به نشوز زنان و ضرب آنهاست، بحث‌هایی داشته‌اند. امروزه با توجه به ادعاها و فضاسازی دنیای غرب راجع به حقوق زنان و برابری جنسیتی و خشونت علیه زنان و... که در اصطلاح فمنیسم (Feminism) گویند و صرفاً در غرب موجب بردگی جنسی زن و نابودی خانواده و از بین رفتن کرامت زنان و... شده، علیه اسلام در این زمینه حملاتی کردند فلذا این مسأله جایگاه ویژه‌ای در زمینه فقه خانواده دارد. خشونت و تنبیه زنان در غرب و آمریکا آمار بسیار بالایی دارد و یک فاجعه است و از طرفی این مسئله از دیرباز تا کنون در بین همه مردم بوده است و ربطی به اسلام و آموزه‌های آن ندارد و در واقع این اسلام است که در احکام و روایات خود به مقابله با تبیه بدنی زنان پرداخته و مردان این چنینی را مورد مذمت قرار داده.
+مسئله تنبیه بدنی زنان جز مسائلی است که از دیرباز در احکام و فقه سنتی ما موجود بوده و فقها پیرامون آن با توجه به آیه ۳۴ سوره نساء (...وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا) که به طور صریح راجع به نشوز زنان و ضرب آنهاست، بحث‌هایی داشته‌اند. امروزه با توجه به ادعاها و فضاسازی دنیای غرب راجع به حقوق زنان و برابری جنسیتی و خشونت علیه زنان و... که در اصطلاح فمنیسم (Feminism) گویند و صرفاً در غرب موجب بردگی جنسی زن و نابودی خانواده و از بین رفتن کرامت زنان و... شده، علیه اسلام در این زمینه حملاتی کردند فلذا این مسأله جایگاه ویژه‌ای در زمینه فقه خانواده دارد. خشونت و تنبیه زنان در غرب و آمریکا آمار بسیار بالایی دارد و یک فاجعه است و از طرفی این مسئله از دیرباز تا کنون در بین همه مردم بوده است و ربطی به اسلام و آموزه‌های آن ندارد و در واقع این اسلام است که در احکام و روایات خود به مقابله با تنبیه بدنی زنان پرداخته و مردان این چنینی را مورد مذمت قرار داده.
 در یک نگاه راجع به بحث تنبیه بدنی زن در فقه ۴ مسئله می‌توان مطرح نمود:
@@ خط ۱۱: / خط ۱۱: @@
 ثالثاً اگر مراد از ضرب تنبیه بدنی باشد در چه حدودی و با چه وسیله‌ای و با چه نیتی است؟ اگر روایات ضرب را که عده‌ای ضعیف می‌دانند قبول کنیم باید گفت این تنبیه باید بدون سرخی و شکستگی بدن زن، در اعضای مهمه مثل صورت و.. نباشد و با نیت اصلاح و بدون تشفی و با چوب مسواک باشد که البته مثل شهید ثانی آن را نوعی شوخی و مزاح بین زوجین می‌داند (زدن با چوب مسواک). این حکم نیز لزومی نیست و حتی عد‌ای اباحه کراهیه می‌دانند و باید بعد از مرتبه نصیحت کردن (فَعِظُوهُنَّ) و پشت کردن در بستر خواب (وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ) باشد. نکته مهم دیگر این است که این جواز تنبیه بدنی نیز اگر آن را قبول کنیم فقط و فقط در راستای نشوز زن آن هم در مورد تمکین خاص است و با رعایت حدود آن نه اینکه در هر حالتی تنبیه بدنی را جایز بدانیم، حتی اگر در حالت نشوز هم دست از نشوز بردارد مرد هیچ حقی برای زدن زن ندارد (فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا).
-رابعاً این امر به عنوان یک راه درمان مشکل نشوز است که در واقع موجب اصلاح خانواده بشود و الا اگر موجب شکاف بیشتر بین زوجین شود این راه نهی شده و البته در سیره اهل‌بیت (ع) هیچ‌گاه انجام نشده و بهتر است راه‌های پیشگیری از این اختلاف بین زن و مرد یعنی خوش اخلاقی، مدارا، تعامل و در یک کلمه محبت و احترام که مفصل در روایات ما آمده را اصل قرار دهیم که البته اینها یادگرفتنی است.
+رابعاً این امر به عنوان یک راه درمان مشکل نشوز است که در واقع موجب اصلاح خانواده بشود و الا اگر موجب شکاف بیشتر بین زوجین شود این راه نهی شده و البته در سیره اهل‌بیت (ع) هیچ‌گاه انجام نشده و بهتر است راه‌های پیشگیری از این اختلاف بین زن و مرد یعنی خوش اخلاقی، مدارا، تعامل و در یک کلمه محبت و احترام که مفصل در روایات ما آمده را راهبرد اولیه و اصل قرار دهیم که البته اینها یادگرفتنی است.
 ==کتاب‌ها ==
@@ خط ۹۹: / خط ۹۹: @@
 #تشريع ضرب المرأة، محمّد صنقور، حوزة الهدی للدراسات الاسلامیة، ۲۰۰۶م. [https://alhodacenter.net/article/2460 متن مقاله را اینجا مطالعه کنید]
 #حكم تأديب الزوجة بالضرب في الفقه الإسلامي المقارن، فتح‌الله أكثم حمدالله تفاحة، مجلة جامعة الملك سعود، مجلد ۱۶، العلوم التربوية و الدراسات الإسلامية، ۲۰۰۳م. [https://practice.univeyes.net/academy/fiqh00000/fiqh01001/fiqh01939.pdf متن مقاله را اینجا مطالعه کنید]
-#الفهم المقاصدي: ضرب المرأة وسيلة لحل الخلافات الزوجية: رؤية منهجية، عبدالحميد أحمد أبوسليمان، مجلة الفکر الاسلامی المعاصر،دوره ۶، شماره ۲۴،  سال ۲۰۰۱م. [https://alefbalib.com/index.aspx?pid=256&PdfID=614826&fv=true متن مقاله را اینجا مطالعه کنید]
+#الفهم المقاصدي: ضرب المرأة وسيلة لحل الخلافات الزوجية: رؤية منهجية، عبدالحميد أحمد أبوسليمان، مجلة الفکر الاسلامی المعاصر، دوره ۶، شماره ۲۴،  سال ۲۰۰۱م. [https://alefbalib.com/index.aspx?pid=256&PdfID=614826&fv=true متن مقاله را اینجا مطالعه کنید]
 #واضربوهن مهانة للمرأة، محمدهادی معرفت، مرکز الاشعاع الاسلامی. [https://www.islam4u.com/ar/shobahat/%D9%88-%D8%A7%D8%B6%D8%B1%D8%A8%D9%88%D9%87%D9%86-%D8%8C-%D9%85%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%A9-%D9%84%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%A3%D8%A9#footnoteref39_fkm5nu1 متن مقاله را اینجا مطالعه کنید] (این مقاله در اصل برگرفته از کتاب شبهات و ردود حول القرآن الکریم از نشر موسسه التمهید در سال ۱۴۲۳ق می‌باشد.)
+==پایان‌نامه‌ها==
+=== فارسی ===
+#تحلیل و بررسی دیدگاه مهدی مهریزی و سید کمال حیدری درباره تعدد زوجات و تنبیه بدنی زن (آیات ۳ و ۳۴ سوره نساء)،  زهرا رضوانی، کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان، دانشکده اهل‌بیت (ع)، ۱۴۰۴ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/3159ede9d18facec353428f457b62d10 چکیده و فهرست مطالب  را اینجا مطالعه کنید]
+#بررسی تطبیقی جواز ضرب زوجه و مصادیق نوپیدای آن از منظر فقه امامیه و اهل‌سنت، فائزه محمدی، کارشناسی ارشد، دانشگاه رازی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ۱۴۰۰ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/a37f737b029d972da140c634c7b2e95e چکیده و فهرست مطالب را اینجا مطالعه کنید]
+#بررسی ضرب زوجه در فقه و حقوق موضوعه با تکیه بر آیه ۳۴ سوره مبارکه نساء، حمیدرضا تبریزیان، کارشناسی ارشد، دانشگاه سمنان، دانشکده حقوق، ۱۳۹۵ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/0790b6298b694021f418afab1083315e چکیده و فهرست مطالب  را اینجا مطالعه کنید]
+#تادیب زوجه در شریعت اسلام، ویدا محمدی، کارشناسی ارشد، دانشگاه کردستان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ۱۳۹۵ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/bd0373598394395a53ec266d90dc0744 چکیده و فهرست مطالب  را اینجا مطالعه کنید]
+#بررسی فقهی حقوقی نشوز زوجین در قرآن و روایات با رویکردی بر نظریات امام خمینی (س)، سیده‌ رفعت ابراهیمی، کارشناسی ارشد، پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی، ۱۳۹۲ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/a73735c6681aaef4426435958b0c5a9b چکیده و فهرست مطالب را اینجا مطالعه کنید]
+#بررسی و نقد دیدگاه‌های مفسران و صاحبنظران اسلامی در تفسیر آیه ۳۴ سوره نساء (الرجال قوامون علی النساء ...)، حامد مصطفوی‌فرد، کارشناسی ارشد،  دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ۱۳۹۰ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/940d2bceb14f052847d61e874cbd577f چکیده و فهرست مطالب را اینجا مطالعه کنید]
+#مطالعه تطبیقی تنبیه بدنی زوجه و کودک از دیدگاه فقهای امامیه و شافعیه، اعظم میرزایی، کارشناسی ارشد، دانشگاه یزد، الهیات و معارف اسلامی - فقه و مبانی حقوق اسلامی، ۱۳۹۰ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/7c3b2b2cfd73bbc82f56b7fdf6e65afb چکیده و فهرست مطالب را اینجا مطالعه کنید]
+#آیه ۳۴ سوره نساء (الرجال قوامون علی النساء ...، مه‌لقا کشاورز‌ اصل، کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت معلم تهران، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، زمستان ۱۳۸۴ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/viewer/db688126078319ab0a55421668e2b9a4?sample=1 صفحات ابتدایی را اینجا مطالعه کنید]
+=== عربی ===
+==سایر منابع==
+=== فارسی ===
+#درس خارج فقه استاد سید علی موسوی اردبیلی، [[سایت مدرسه فقاهت]]، ۱۴۰۳/۰۸/۰۷ش. [https://eshia.ir/feqh/archive/text/mousavi_ardebili/feqh/1403/14030807/ این جلسه و سایر جلسات مربوطه را اینجا مطالعه کنید]
+#درس خارج فقه استاد سید محسن حسینی‌فقیه، سایت مدرسه فقاهت، ۱۴۰۲/۰۹/۱۲ش. [https://eshia.ir/feqh/archive/text/hoseiny_faqih/feqh/1402/14020912/ این جلسه وسایر جلسات مربوطه را اینجا مطالعه کنید]
+#درس خارج فقه آیت الله جوادی، سایت مدرسه فقاهت، ۱۳۹۸/۱۰/۲۲ش. [https://eshia.ir/feqh/archive/text/javadi/feqh/98/981022/ این جلسه و سایر جلسات مربوطه را اینجا مطالعه کنید]
+#درس خارج فقه ابوالقاسم علیدوست، سایت مدرسه فقاهت، ۱۳۹۸/۰۸/۲۰ش. [https://eshia.ir/feqh/archive/text/alidoust_abolghasem/feqh6/98/980820/ این جلسه و سایر جلسات مربوطه را اینجا مطالعه کنید]
+#درس خارج فقه آیت الله سبحانی،  سایت مدرسه فقاهت، ۱۳۹۸/۰۲/۰۲ش. [https://eshia.ir/feqh/archive/text/sobhani/feqh/97/980202/ متن را اینجا مطالعه کنید]
+#تنبیه بدنی زوجه در آیه نشوز ۱ و۲، سایت مرکز فقهی امام محمدباقر (ع)، ۲۴ شهریور ۱۳۹۷ش. [https://m-feqhi.ir/index.php/2015-08-03-12-56-32/422-%D8%AA%D9%86%D8%A8%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%D9%86%D8%B4%D9%88%D8%B2 متن را اینجا مطالعه کنید]
+#نقدی بر مقاله «نگاهی نو به تفسیر نشوز زوجه در قرآن»/ نظر مشهور فقها و مفسرین درباره زوجه ناشزه، سعید حسنی، سایت ایکنا، ۲۴ دی ۱۳۹۷ش. [https://iqna.ir/fa/news/3781017/%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%86%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D9%88%D8%B2-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D9%81%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%88%D8%AC%D9%87-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D8%B2%D9%87 متن را اینجا مطالعه کنید]
+#تنبیه بدنی زن، پرسشها و پاسخهای دانشجویی؛ دفتر ۳۹ (حقوق خانوادگی زن)، ص ۷۰، تاریخ درج: ۱۳۹۶/۱۲/۰۶ش. [https://hawzah.net/fa/Article/View/112841/%D8%AA%D9%86%D8%A8%DB%8C%D9%87_%D8%A8%D8%AF%D9%86%DB%8C_%D8%B2%D9%86 متن را اینجا مطالعه کنید]
+#درس خارج فقه استاد رضازاده، سایت مدرسه فقاهت، ۱۳۹۲/۰۸/۲۹ش. [https://eshia.ir/feqh/archive/text/rezazadeh/feqh/92/920829/ این جلسه و جلسه بعدی را اینجا مطالعه کنید]
+#آیا در اسلام تنبیه بدنی زن ها جایز است؟، سایت خبری قدس آنلاین، ۴ آذر ۱۳۹۰ش. [https://www.qudsonline.ir/news/20505/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D9%86%D8%A8%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86-%D9%87%D8%A7-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%AA متن را اینجا مطالعه کنید]
+#پرسش و پاسخ از سایت آیت الله مکارم، [https://old.makarem.ir/main.aspx?reader=1&lid=2&mid=3848&catid=0&pid=61782 متن را اینجا مطالعه کنید]
+=== عربی ===
+#حكم ضرب الزوجة في الإسلام... تفسير خاطئ لآية: «واضربوهن»، سایت خبری البلد، ۲۰۲۶م. [https://www.elbalad.news/6828644 متن را اینجا مطالعه کنید]
+#هل القرآن الكريم شرع ضرب الزوجة و معنى واضربوهن؟ خالد الجندي يجيب، محمد صبری عبدالرحیم، سایت خبری البلد، ۲۰۲۵م. [https://www.elbalad.news/6740456 متن را اینجا مطالعه کنید]
+#خالد الجندي: لا يوجد في الإسلام ما يسمى بضرب الزوجة، احمد سعید، سایت خبری البلد، ۲۰۲۵م. [https://www.elbalad.news/6670277 متن را اینجا مطالعه کنید]
+#درس خارج فقه الشيخ باقر الايروانی، سایت مدرسه فقاهت، ۱۴۴۶/۰۶/۰۶ق. [https://eshia.ir/feqh/archive/text/iravani/feqh/45/460606/ متن جلسه را اینجا مطالعه کنید]
+#ضرب الزوجة الناشز... هل المنظور الفقهي أخلاقي أم ذكوري؟، معتز الخطيب، الجزیرة نت، ۲۰۲۲م. [https://www.aljazeera.net/opinions/2022/2/10/%D8%B6%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B4%D8%B2-%D9%87%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87%D9%8A متن مقاله را اینجا مطالعه کنید]
+#المرأة في الشريعة الإسلامية: دراسة خمسة خرافات سائدة، نذیرخان و تسنیم الکیک و صفیه چودوری، موسسه تحقیقات اسلامی یقین، ۱۴۳۹م. [https://yaqeeninstitute.org/read/paper/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%A3%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D9%8A%D8%B9%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A9-%D8%AE%D9%85%D8%B3 متن مقاله را اینجا مطالعه کنید]
+#ضرب المرأة في الإسلام، بون عمرلي، سایت السبق الاخباری، ۲۰۱۷م. [https://www.essabq.info/node/3979 متن را اینجا مطالعه کنید]
+#هل ثبت حديث فی ضرب الناشز بالسواك، سایت اسلام وب، ۳۰ ربيع الأول ۱۴۳۶ق. [https://www.islamweb.net/ar/fatwa/282514/%D9%87%D9%84-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB-%D9%81%D9%8A-%D8%B6%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B4%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%A7%D9%83 متن را اینجا مطالعه کنید]
+#ضرب الزوجة جائز إذا كان هناك مسوغ شرعی مع عدم تجاوز ذلك، سایت اسلام وب، ۱۳ ذی‌القعده ۱۴۲۱ق. [https://www.islamweb.net/ar/fatwa/69/%D8%B6%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%88%D8%AC%D8%A9-%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%B2-%D8%A5%D8%B0%D8%A7-%D9%83%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%83-%D9%85%D8%B3%D9%88%D8%BA-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%D9%8A-%D9%85%D8%B9-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D9%88%D8%B2-%D8%B0%D9%84%D9%83 متن را اینجا مطالعه کنید]