پرش به محتوا

کاربر:Jafary: تفاوت میان نسخه‌ها

از دانشنامه فقه معاصر
Jafary (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Jafary (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[حضانت مادر]] از مسائل [[فقه خانواده]] است که به حق و تکلیف مادر در نگهداری و تربیت فرزند و حدود آن در برابر پدر و دیگر صاحبان حق حضانت می‌پردازد. این مسئله در دوره معاصر، با توجه به تحولات مرتبط با فقه خانواده و قوانین مربوط به حضانت، مسائل جدیدی پیرامون آن مطرح شده است. از جمله مباحث مهم، ماهیت حضانت و نسبت آن با ولایت پدر، جایگاه مادر در اولویت حضانت، و نقش مصلحت کودک در تعیین یا تغییر حاضن است.


از مهم‌ترین پرسش‌های این حوزه آن است که اولویت مادر در حضانت تا چه زمانی ادامه دارد؟ آیا ازدواج مجدد مادر موجب سقوط حضانت می‌شود و در صورت جدایی او از همسر دوم، حضانت به وی بازمی‌گردد؟ و در صورت تعارض حق حضانت مادر با ولایت یا حق پدر یا جد پدری، کدام‌یک مقدم است؟ و اینکه در صورت نبود پدر آیا مادر نسبت به جد پدری اولویت دارد یا خیر؟ همچنین موارد سلب حضانت از مادر، تأثیر عدم شیردهی بر حق حضانت و امکان گسترش اختیارات حاضنه از مسائل مورد بررسی در پژوهش‌های معاصر است.


در این مسائل، اختلاف فقهی به‌ویژه درباره مدت حضانت، تقدم مادر بر پدر، اثر ازدواج مجدد مادر، بازگشت حضانت پس از زوال مانع، و استقلال حضانت از رضاع آشکار است. در میان فقهای امامیه، درباره مدت حضانت و نیز سقوط یا بقای آن در صورت ازدواج مادر آرای متفاوتی وجود دارد؛ چنان‌که در مسئله بازگشت حضانت پس از جدایی مادر از همسر دوم نیز اختلاف نظر دیده می‌شود. در باب رضاع نیز برخی فقها میان حضانت و شیردهی پیوند برقرار کرده و برخی دیگر این دو را مستقل دانسته‌اند. اختلاف دیدگاه دیگری درباره اولویت داشتن حضانت مادر در صورت نبود پدر نسبت به جد پدری مطرح است که بعضی می گویند اولویت دارد اما برخی قائلند که چنین اولویتی وجود ندارد،  این دیدگاه‌ها در منابع تطبیقی با آرای مذاهب اهل‌سنت مقایسه شده و در پژوهش‌های معاصر، مصلحت طفل، کارکرد حمایتی حضانت و امکان توسعه اختیارات مادر حاضن نیز در تعیین حدود و اولویت حضانت مورد توجه قرار گرفته است.برخی پژوهش‌های معاصر نیز با تکیه بر مصلحت طفل، در مبانی و آثار حقوقی اولویت مادر و محدودیت‌های مقرر برای او بازنگری کرده‌اند. بررسی این مسئله در فقه تطبیقی و نسبت آن با قوانین معاصر، بخش قابل توجهی از مطالعات جدید درباره حضانت مادر را تشکیل می‌دهد.
{{صفحه کاربری استاندارد}}
 
== کتاب‌ها ==
 
=== فارسی ===
#حضانت طفل بعد از طلاق در قانون مدنی و مذاهب، مریم شمس، قم، خویی، ۱۴۰۴ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/04/14040409115.pdf متن کتاب را از اینجا ببینید]
#تفویض حضانت در عقد نکاح با مطالعه تطبیقی در فقه عامه، فاطمه حسن‌پور، آمل، اودیسه، ۱۴۰۳ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/03/14030925230.pdf صفحات ابتدایی کتاب را از اینجا ببینید]
#بررسی حضانت در فقه امامیه و قانون مدنی، علی‌حسین قاصد، کاشمر، عالم افروز، ۱۴۰۳ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/03/14030203279.pdf صفحات ابتدایی کتاب را از اینجا ببینید]
#حضانت فرزند در حقوق، فقه و قرآن، نعمت آقایی، تهران، حامی پژوهش، ۱۴۰۲ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/02/14020618250.pdf صفحات ابتدایی کتاب را از اینجا ببینید]
# بررسی فقهی و حقوقی حضانت و ولایت، محمد حیدری و حامد اسگندری، تهران، سنجش و دانش، ۱۳۹۹ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/99/99c23221.pdf صفحات ابتدایی کتاب را از اینجا ببینید]
# حق حضانت و حق اشتغال زنان در حقوق اسلامی و حقوق بشر، ایلناز علی‌نژاد و مجید حسن‌نژاد و یعقوب علیزاده، کرج، رهام اندیشه، ۱۳۹۹ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/99/99415078.pdf صفحات ابتدایی کتاب را از اینجا ببینید]
# ولایت، حضانت و قیمومت از دیدگاه فقهی و حقوقی، رحمت‌الله قراخانی بنی، تهران، سخنوران، ۱۳۹۸ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/98/98425081.pdf صفحات ابتدایی کتاب را از اینجا ببینید]
#حضانت طفل در آیینه فقه و قانون مدنی ایران، فاطمه مجد، اردبیل، نگین سبلان، ۱۳۹۸ش. [https://ketab.ir/book/750de7a1-f6bf-4500-a7eb-54c4193436b7 معرفی کتاب را از اینجا ببینید]
# بررسی تطبیقی حضانت در فقه و حقوق موضوعه، معصومه پیرحیاتی، تهران، مجد، ۱۳۹۷ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/97/97701072.pdf صفحات ابتدایی کتاب را از اینجا ببینید]
# پژوهشی در حضانت کودک از دیدگاه اسلام، احمد طاهری‌نیا، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، ۱۳۸۸ش. [https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/89/89129624.pdf صفحات ابتدایی کتاب را از اینجا ببینید]
# حضانت طفل پس از فوت پدر، تهران، قضا (وابسته به مرکز تحقیقات فقهی قوه قضاییه)، ۱۳۸۷ش. [https://search.ketab.ir/book/330927/حضانت-طفل-پس-از-فوت-پدر معرفی کتاب را از اینجا ببینید]
 
=== عربی ===
# أحقية حضانة الطفل عند الفرقة بين الزوجين: دراسة مقارنة بين الشريعة الإسلامية وقانون الأحوال الشخصية العراقي، رياض مشعل عبد، بغداد، الجامعة العراقية ـ كلية الآداب، السنة ۱۴۳۴ق./۲۰۱۳م. [https://practice.univeyes.net/academy/fiqh00000/fiqh05001/fiqh05700.pdf متن کتاب را از اینجا ببینید]
#
# الحضانة في الشريعة الإسلامية على طريقة السؤال والجواب، عبدالله حسين الموجان، شرکة کنوز المعرفة، مکة المکرمة، السنة ۲۰۰۱م. [https://academic.univeyes.net/academy/women0000/Women02570.pdf متن کتاب را از اینجا ببینید]
 
== مقاله‌ها ==
 
=== فارسی ===
# واکاوی مفهوم «احق بالولد» در روایات امامیه: نقدی بر انگاره «حضانت» در فقه و حقوق خانواده، حجت‌الله دهقانی، پژوهشنامه تمدن حقوقی، دوره ۸، شماره ۲۵، پاییز ۱۴۰۴ش. [https://www.pzhfars.ir/article_233052_eb3135d137dddcbc39ccd04af57adc9d.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
# حکم تکلیفی و وضعی فریضه حج مادر شیرده و حاضن، حسین هوشمند فیروزآبادی و عاطفه ذبیحی بیدگلی، مطالعات فقه تربیتی، شماره پیاپی ۴۰، آبان ۱۴۰۴ش. [https://pzk.journals.miu.ac.ir/article_10586_62be44a000852fbd6cd0132a0b28ca5d.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
# موارد سلب حق حضانت از منظر فقه مذاهب اسلامی، حسین خانلری بهنمیری و محمدحسین تقی‌پور درزی نقیبی و فاطمه کریمی کناری، مطالعات تقریبی مذاهب اسلامی ، شماره پیاپی ۶۳، تیر ۱۴۰۴ش. [https://foroughevahdat.mazaheb.ac.ir/article_213095.html متن مقاله را از اینجا ببینید]
#امکان‌سنجی بقای حق حضانت مادر در صورت اسقاط حق رضاع در فقه مقارن، احمد صابری مجد و مهدی میری، دو فصلنامه پژوهشنامه مطالعات تطبیقی مذاهب فقهی، شماره پیاپی ۹، بهار و تابستان ۱۴۰۴ش. [https://fiqh.urd.ac.ir/article_224071_8a12d0aa571c6bdb4a3a7c94c2b62936.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
#بررسی فقهی-حقوقی نقش عفت مادر در حضانت فرزند با تأکید بر رعایت حجاب و اشاره به فرهنگ برهنگی در جوامع غربی، سیدمهدی دادمرزی، فصلنامه پژوهشنامه مطالعات تطبیقی حقوق اسلام و غرب، شماره پیاپی ۴۰، تیر ۱۴۰۳ش. [https://csiw.qom.ac.ir/article_2903_5a3b841f87d224c78c552c03f22e91da.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
# واکاوی وضعیت حقوقی واگذاری حضانت در مقابل بذل مهر یا طلاق (رفع چالش قضایی با تأکید بر آموزه‌های فقه خانواده)، امین سلیمان کلوانق، فصلنامه زن و خانواده، شماره پیاپی ۳۲، فروردین ۱۴۰۳ش. [https://jwfs.alzahra.ac.ir/article_7377_01e902f2fd3da247b07a2c0c9b94addd.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
# مطالعه تطبیقی حضانت فرزند پس از طلاق در حقوق ایران، انگلستان و کانادا، سیدعلی موسوی لر و جواد نیک‌نژاد، فصلنامه پژوهش تطبیقی اسلام و غرب، شماره پیاپی ۳۸، دی ۱۴۰۲ش.[https://csiw.qom.ac.ir/article_2714_fc4006ff718803167bc8e6456f97b829.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
# اخذ اجرت در حضانت از منظر فقه اسلامی، ستار محمدی و صفرزاده معظم و محمدعلی نجیبی، دو فصلنامه مطالعات فقه امامیه، شماره پیاپی ۲۰، بهار و تابستان ۱۴۰۲. [https://pfe.journals.miu.ac.ir/article_8256_5f514f98714c12b75e96ece067c4ee37.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
# تقابل حق و تکلیف حضانت با پذیرش اولویت مصلحت طفل از منظر فقه اسلامی و حقوق ایران، حسین خانلری بهنمیری، دوفصلنامه مطالعات تقریبی مذاهب اسلامی، دوره ۱۸، شماره ۵۸،پاییز و زمستان ۱۴۰۱ش. [https://foroughevahdat.mazaheb.ac.ir/article_169682_948c142da7e86e3fa16ddbcd579c72c5.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
# بررسی فقهی پیامدهای تغییر جنسیت والدین بر مسائل ولایت و حضانت فرزندان آنان، سیدمحمد حسینی و محمدمهدی کریمی‌نیا، فصلنامه پژوهش اجتماعی، دوره ۱۴، شماره ۵۶، آبان ۱۴۰۱ش. [https://iranjournals.nlai.ir/bitstream/handle/123456789/970130/9B9F1D9457C1F4CB116A63BC5B352195.pdf?sequence=1&isAllowed=y متن مقاله را از اینجا ببینید]
# اصل مصلحت در اولویت حضانت، زهره کاظمی، دو فصلنامه فقه و حقوق خانواده (ندای صادق)، دوره ۱۹، شماره ۶۱، پاییز و زمستان  ۱۳۹۳ش. [https://iranjournals.nlai.ir/bitstream/handle/123456789/379516/3EFFE240B3C9EEFEEB62C876849622B0.pdf?sequence=1&isAllowed=y متن مقاله را از اینجا ببینید]
# اثر ازدواج و طلاق مادر، در حق حضانت از منظر فقهای مذاهب اسلامی با رویکردی به نظام حقوقی ایران، امین امیرحسینی و احسان علی‌اکبری بابوکانی، فصلنامه مطالعات زن و خانواده، شماره پیاپی ۱۶، بهار ۱۳۹۹ش. [https://jwfs.alzahra.ac.ir/article_4954_82c3775af4e04af02a3f4c0a0198fd1f.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
# امکان‌سنجی بازگشت حضانت مادر با جدایی از همسر دوم، سیدسجاد محمدی و سیدابوالفضل موسویان و احمد مرتاضی، فصلنامه پژوهش‌نامه حقوق اسلامی، دوره ۲۰، شماره ۵۰، ۱۳۹۸ش. [https://iranjournals.nlai.ir/bitstream/handle/123456789/177033/FBC27DCF11547E1548CA5D065B1799CB.pdf?sequence=1&isAllowed=y متن مقاله را از اینجا ببینید]
# حق حضانت فرزند، از شیرخوارگی تا رشد، سیدموسی شبیری زنجانی،دو فصلنامه پژوهش‌های فقهی تا اجتهاد، دوره ۳، شماره ۶، پاییز و زمستان ۱۳۹۸ش. [https://iranjournals.nlai.ir/bitstream/handle/123456789/110821/926D343B11B755CE89E00C2DC8193DFE.pdf?sequence=1&isAllowed=y متن مقاله را از اینجا ببینید]
# درآمدی بر تمایز جایگاه مادری در آموزه‌های قرآنی و روایی با منزلت مادر در منابع فقه شیعی، فروغ پارسا، فصلنامه پژوهش‌نامه زنان، دوره ۱۰، شماره ۳، پاییز ۱۳۹۸. [https://womenstudy.ihcs.ac.ir/article_4501_1a15d41947a732c97943fa5624f570d7.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
# حقوق ممتازه‌ی جامعه‌ی زنان نسبت به مردان، در فقه اسلام و حقوق ایران، صدیقه‌السادات فقیه و حامده خادم جهرمی، فصلنامه زن و جامعه، دوره ۱۰، شماره ۱، بهار۱۳۹۸. [https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_3396_bbdda5299c35099c02b6ac186539f5e8.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
#نهاد ولایت بر کودک و خلأها و چالش‌های آن در فقه و حقوق، فائزه عظیم‌زاده اردبیلی و آلاسادات افقه، دو فصلنامه فقه و حقوق خانواده (ندای صادق)، دوره ۲۱، شماره ۶۵، پاییز و زمستان ۱۳۹۵ش. [https://iranjournals.nlai.ir/bitstream/handle/123456789/379560/36B8EB37F480BC126C5B8F67E7716EB1.pdf?sequence=1&isAllowed=y متن مقاله را از اینجا ببینید]
#حضانت کودکان از منظر فقه امامیه و قانون مدنی، طاهر علی محمدی و الهه خاکساری، دوفصلنامه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دوره ۴۹، شماره ۱، بهار و تابستان ۱۳۹۵ش. [https://jjfil.ut.ac.ir/article_60146_2feb75fc9b86f959e54a9cc501e190e3.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
#نقدی بر محدودیت قانونی حضانت مادر پس از فوت پدر در نظام حقوقی ایران، معصومه مظاهری و آلاسادات افقه، فصلنامه خانواده‌پژوهی، دوره ۱۲، شماره ۴۷، پاییز ۱۳۹۵ش. [https://jfr.sbu.ac.ir/article_97433_b5c0275ce9836aa2f2afaafbdd1a061b.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
#ظرفیت‌سنجی نقش حضانتی مادر در مواجهه با مقام ولایی و حضانتی پدر، سیدابوالقاسم نقیبی و مهدی وکیلی و راحله کاردوانی، فصلنامه مطالعات راهبردی زنان، دوره ۱۵، شماره ۶۰، تابستان ۱۳۹۲ش. [https://www.jwss.ir/article_12163_1b5e669dd84003f7a70da7724e5cba93.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
#مقایسه‌ی تطبیقی حضانت در حقوق ایران، فقه اسلامی و کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان، علی غریبه و ناصر رهبر فرش‌پیرا و اکرم قلی‌زاده، زن و مطالعات خانواده، دوره ۶، شماره ۲۲، زمستان ۱۳۹۲ش. [https://iranjournals.nlai.ir/bitstream/handle/123456789/179927/4D6487304175F818FEA06E2BD7306722.pdf?sequence=1&isAllowed=y متن مقاله را از اینجا ببینید]
#ازدواج مجدّد زن و حق حضانت فرزند، مهدی رهبر و صالح سعادت، فصلنامه مطالعات راهبردی زنان، دوره ۱۴، شماره ۵۴، زمستان ۱۳۹۰ش. [https://www.jwss.ir/article_12297_35fcfa9e4c022b77e94c0c09a10690c8.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
#بررسی امکان افزایش دوره تصدی حضانت توسط زنان، علی جعفری، فصلنامه زن در فرهنگ و هنر، دوره ۱، شماره ۴، تابستان ۱۳۸۹ش. [https://jwica.ut.ac.ir/article_20821_f40fe967870174ded9323bae71c5ce50.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
#حضانت از دیدگاه فقه امامیه و سایر مذاهب اسلامی، فاطمه میرشمسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره ۵۳، پاییز ۱۳۸۰ش. [https://jflps.ut.ac.ir/article_12550_a72dddf884c1fd3602200e6effac1bb7.pdf متن مقاله را از اینجا ببینید]
=== عربی ===
# الحضانة المشتركة: دراسة فقهية، بندر بن عبدالله بن سالم العنزي، مجلة كلية الدراسات الإسلامية والعربية للبنات بدمنهور، جامعة الأزهر، العدد ۱۱، الإصدار ۲، السنة ۲۰۲۶م. [https://search.mandumah.com/Record/1722213 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# سقوط حضانة الأم بزواجها بين التعليل الفقهي والتكييف القانوني: دراسة تحليلية تطبيقية في القضاء الليبي، عبدالرؤوف علي عطية وصفاء حسين الرميح، مجلة العلوم القانونية، ليبيا، مج۱۴، ع۱، السنة ۲۰۲۶م. [https://search.mandumah.com/Record/1716303 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# شروط استحقاق الحضانة في الفقه والقانون: دراسة مقارنة، نادية نصر حسن أسعد و رشا محمد خليف المرافي، مجلة رماح للبحوث والدراسات، مركز البحث وتطوير الموارد البشرية - رماح، الأردن، ع۱۴۴، السنة ۲۰۲۶م. [https://search.mandumah.com/Record/1690444 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# أثر زواج الحاضنة وطلاقها في سقوط الحضانة ورجوعها: دراسة فقهية مقارنة، فاطمة عبدالله سعد شوقي، مجلة دار الإفتاء المصرية، مصر، ع۶۳، السنة ۲۰۲۵م. [https://search.mandumah.com/Record/1673817 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# حكم سقوط حق الأم في حضانة ابنها بسبب الزواج في ضوء حديث "أنت أحق به ما لم تنكحي": دراسة فقهية مقاصدية مقارنة بقانون الأحوال الشخصية الأردني، عبدالمهدي محمد سعيد أحمد العجلوني و إسراء موسى جفال المومني و رندة عبدالكريم عبدالحفيظ العمري، المجلة الأردنية في الدراسات الإسلامية، الأردن، مج۲۱، ع۳، السنة ۲۰۲۵م. [https://search.mandumah.com/Record/1688017 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# أحكام الحضانة: دراسة مقارنة موثقة بقرارات قضائية، نهضة عبدالحسين مسجين الخفاجي، مجلة الكوفة للعلوم القانونية والسياسية، جامعة الكوفة - كلية القانون، العراق، مج۱۷، ع۶۲، السنة ۲۰۲۴م. [https://search.mandumah.com/Record/1571234 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# أثر القدرة في استحقاق الحضانة: دراسة مقارنة بين المذاهب الأربعة ونظام الأحوال الشخصية السعودي وتطبيقاته، محسن حسين يحيى اللغبي، مجلة كلية الشريعة والقانون بأسيوط، جامعة الأزهر - كلية الشريعة والقانون بأسيوط، مصر، ج۶، ع۳۶، السنة ۲۰۲۴م. [https://search.mandumah.com/Record/1509497 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# آيات الحضانة في القرآن الكريم: دراسة تحليلية تأصيلية مقارنة، منصور بن محمد بن سالم الجعيد، مجلة الدراسات العربية، جامعة المنيا - كلية دار العلوم، مصر، مج۲، ع۴۹، السنة ۲۰۲۴م. [https://search.mandumah.com/Record/1507954 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# أحكام الحضانة في ضوء الكتاب والسنة، نبيلة بنت حسن بن محمد بن عبدالله التركي، مجلة كلية الشريعة والقانون بطنطا، جامعة الأزهر - كلية الشريعة والقانون بطنطا، مصر، ج۱، ع۳۹، السنة ۲۰۲۴م. [https://search.mandumah.com/Record/1520890 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# إسقاط حضانة الأم بالزواج في مدونة الأسرة المغربية وآفاق التعديل في ضوء مقاصد الشريعة الإسلامية، لبنى اليزامي وإدريس السبعاوى، المجلة الأفروآسيوية للبحث العلمي، ليبيا، مج۲، ع۱، السنة ۲۰۲۴م. [https://search.mandumah.com/Record/1467862 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# مدى مشروعية تنازل الأم الحاضنة عن حضانة الصغير، يسري صبري داخل، مجلة الحقوق، العراق، ع۴۸، السنة ۲۰۲۴م. [https://search.mandumah.com/Record/1524809 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# أحكام حضانة المرأة الكتابية في قانون الأحوال الشخصية الأردني رقم ۱۵ لسنة ۲۰۱۹ م.: دراسة فقهية تطبيقية، أحمد نضال عبدالوهاب القطيشات وعلي عبدالله حسن أبو يحيى، الميزان للدراسات الإسلامية والقانونية، الأردن، مج۹، ع۴، السنة ۲۰۲۲م. [https://search.mandumah.com/Record/1602388 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# حضانة المرأة المتزوجة: دراسة فقهية مقاصدية مقارنة مع قوانين الأحوال الشخصية العربية، علاء أحمد محمود القضاة ووليد خالد محمود بكليزي، مجلة البحوث العلمية والدراسات الإسلامية، جامعة بن يوسف بن خدة الجزائر ۱ - كلية العلوم الإسلامية - مخبر الشريعة، الجزائر، مج۱۴، ع۲، السنة ۲۰۲۲م. [https://search.mandumah.com/Record/1303883 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# أحكام الحضانة في الفقه الإمامي، عباس جاسم ناصر، الخليج العربي، جامعة البصرة - مركز دراسات البصرة والخليج العربي، العراق، مج۵۰، ع۲، السنة ۲۰۲۲م. [https://search.mandumah.com/Record/1303350 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# سقوط الحضانة عن الزوجة في الشريعة الإسلامية: دراسة فقهية مقارنة، هادي حاتم جاسم محمد الجواري، مجلة كلية الإمام الأعظم الجامعة، كلية الإمام الأعظم، العراق، ع۴۱، السنة ۲۰۲۲م. [https://search.mandumah.com/Record/1386091 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# مدة الحضانة في التشريع العراقي والإيراني، محمد محمد حسين صادقي، مجلة لارك للفلسفة واللسانيات والعلوم الاجتماعية، جامعة واسط - كلية الآداب، العراق، ع۴۶، السنة ۲۰۲۲م. [https://search.mandumah.com/Record/1305233 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# انتقال الولاية إلى الأم وحدودها، سعاد دحمان، مجلة الحقيقة للعلوم الاجتماعية والإنسانية، الجزائر، مج۲۱، ع۳، السنة ۲۰۲۲م. [https://search.mandumah.com/Record/1323214 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# دور القاضي في الموازنة بين مصلحة المحضون وامتياز الأم بحق الحضانة، نجومن المولودة سناء قندوز، مجلة أبحاث قانونية وسياسية، الجزائر، مج۷، ع۱، السنة ۲۰۲۲م. [https://search.mandumah.com/Record/1313267 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# السلطة التقديرية للقاضي لحضانة الأم المتزوجة بأجنبي عن المحضون: دراسة مقارنة بين الفقه الإسلامي وقانون الأسرة الجزائري، فاطمة عزيزان ومسعودة علواش، مجلة الصراط، الجزائر، مج۲۴، ع ۲، السنة ۲۰۲۲م. [https://search.mandumah.com/Record/1347499 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# مدى تأثير عمل المرأة الحاضنة على مصلحة المحضون في الفقه الإسلامي والاجتهاد القضائي الجزائري، آسية براهيمي وليلى جمعي، مجلة البحوث القانونية والاقتصادية، الجزائر، مج۴، ع۲، السنة ۲۰۲۱م. [https://search.mandumah.com/Record/1232460 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# حضانة الأم المتزوجة من أجنبي عن المحضون بين الفقه والقانون، حمزة أحمد محمد أبو صلیح، مجلة العلوم القانونية والسياسية، الجمعية العلمية للبحوث والدراسات الاستراتيجية، العراق، س۱۱، ع۴، السنة ۲۰۲۱م. [https://search.mandumah.com/Record/1283111 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# أحكام الحضانة: دراسة فقهية في ضوء قانون الأحوال الشخصية الكويتي، فاطمة أحمد محمد عبدالله العلي، التجديد، الجامعة الإسلامية العالمية، ماليزيا، مج۲۵، ع۴۹، السنة ۲۰۲۱م. [https://search.mandumah.com/Record/1139682 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# حضانة الأطفال: دراسة فقهية قانونية مقارنة، عبدالمنعم خليفة أحمد بلال، مجلة كلية دلتا العلوم والتكنولوجيا، كلية دلتا العلوم والتكنولوجيا، السودان، ع۱۴، السنة ۲۰۲۱م. [https://search.mandumah.com/Record/1260554 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# موقف الحنفية من حضانة الأم المتزوجة بأجنبي مقارنة بالمذاهب الأخرى وقوانين الأحوال الشخصية العربية، إيناس محمد حمد الرحيل الغرايبة، الميزان للدراسات الإسلامية والقانونية، الأردن، مج۷، ع۲، السنة ۲۰۲۰م. [https://search.mandumah.com/Record/1091513 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# حضانة المرأة العاملة: دراسة فقهية معاصرة، براءة علي اليوسف، المجلة العربية للدراسات الإسلامية والشرعية، المؤسسة العربية للتربية والعلوم والآداب، مصر، ع۹، السنة ۲۰۱۹م. [https://search.mandumah.com/Record/1002303 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# حق الحضانة وأحكامها، عقيل بن عبدالرحمن بن محمد العقيل، الأمن والحياة، جامعة نايف العربية للعلوم الأمنية، السعودية، مج۳۷، ع۴۲۷، السنة ۲۰۱۷م. [https://search.mandumah.com/Record/885920 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# سقوط حضانة الأم بزواجها: دراسة فقهية مقارنة بقانون الأحوال الشخصية الإماراتي، مى سالم ابن الشيخ، مجلة كلية الدراسات الإسلامية والعربية، كلية الدراسات الإسلامية والعربية، الإمارات، ع۵۴، السنة ۲۰۱۷م. [https://search.mandumah.com/Record/918860 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# حق الحضانة حال الفراق: دراسة فقهية موازنة، نوال بنت سعيد بن عمر بادغيش، مجلة الدراسات العربية، جامعة المنيا - كلية دار العلوم، مصر، مج۵، ع۳۳، السنة ۲۰۱۶م. [https://search.mandumah.com/Record/1669405 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# انقضاء حضانة الأم: دراسة مقارنة بين الفقه الإسلامي وقانوني الأحوال الشخصية السوري والكويتي، ميرفت سيف الدين الخطيب، مجلة الحقوق، الكويت، مج۳۹، ع۲، السنة ۲۰۱۵م. [https://search.mandumah.com/Record/670544 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# الرضاع والحضانة بين المسلمين وغير المسلمين، عبدالفتاح عبدالقادر جمعة النجار، مجلة كلية الآداب، جامعة الفيوم - كلية الآداب، مصر، ع۱۱، السنة ۲۰۱۵م. [https://search.mandumah.com/Record/1020587 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# الحق في الحضانة وأثره في إسقاط الحضانة في عقد الخلع، خالد بن عبدالرحمن بن ناصر المهنا، القضائية، وزارة العدل، السعودية، ع۱۰، السنة ۲۰۱۴م. [https://search.mandumah.com/Record/802322 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# الحضانة في السنة النبوية: دراسة حديثية فقهية، سليمان بن عبدالله القصير، العدل، وزارة العدل، السعودية، مج۱۲، ع۴۷، السنة ۲۰۱۰م. [https://search.mandumah.com/Record/78958 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
#أحكام الحضانة فى الفقه الإسلامى، أحمد بن صالح بن محمد البراك، العدل، وزارة العدل، السعودية، مج۱۶، ع۶۶، السنة ۲۰۱۴م. [https://search.mandumah.com/Record/671002 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
#الأم أحق بالحضانة، عبدالله متعب ابن ربيق، الأمن والحياة، جامعة نايف العربية للعلوم الأمنية، السعودية، مج۳۳، ع۳۷۷، السنة ۲۰۱۳م. [https://search.mandumah.com/Record/489047 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# أثر المتغيرات المعاصرة في الأحق بالحضانة، علي بن راشد الربيان وعبدالله متعب ابن ربيق وهالة بنت محمد بن حسين جستنية، القضائية، وزارة العدل، السعودية، ع۵، السنة ۲۰۱۲م. [https://search.mandumah.com/Record/467615 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# من أحكام الحضانة، حمد بن إبراهيم الحيدري وعقيل بن عبدالرحمن بن محمد العقيل، الأمن والحياة، جامعة نايف العربية للعلوم الأمنية، السعودية، مج۲۸، ع۳۲۴، السنة ۲۰۰۹م. [https://search.mandumah.com/Record/368569 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# حق المطلقة في حضانة ولدها في الشريعة والقانون، سري إسماعيل سليم زيد الكيلاني، مؤتة للبحوث والدراسات - سلسلة العلوم الإنسانية والاجتماعية، جامعة مؤتة، الأردن، مج۲۴، ع۵، السنة ۲۰۰۹م. [https://search.mandumah.com/Record/127648 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# التحديد الفقهي لسن حضانة الأم لطفلها: دراسة مقارنة في الفقه الإسلامي، عبدالله مبروك النجار، مجلة الشريعة والقانون، جامعة الأزهر-كلية الشريعة والقانون بالقاهرة، مصر، ع۲۸، السنة ۲۰۰۴م. [https://search.mandumah.com/Record/1594939 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# عمل المرأة الحاضنة بين نصوص قوانين الأحوال الشخصية المغاربية والاجتهادات الفقهية والقضائية، زكية حميدو تشوار، المجلة الجزائرية للعلوم القانونية والاقتصادية والسياسية، الجزائر، ج۳۹، ع۲، السنة ۲۰۰۲م. [https://search.mandumah.com/Record/811645 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# وقت الحضانة ورؤية الطفل (الإراءة)، محمد الحسن بن مصطفى البغا، مجلة جامعة دمشق للعلوم الاقتصادية والقانونية، جامعة دمشق، سوريا، مج ۱۸، ع ۱، السنة ۲۰۰۲م. [https://search.mandumah.com/Record/48363 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# الأم الحاضنة بين الحظر والإباحة، عبدالحميد إسماعيل الأنصاري، الوعي الإسلامي، الكويت، س۳۸، ع۴۳۲، السنة ۲۰۰۱م. [https://search.mandumah.com/Record/451726 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# أزمة الأم الحاضنة بين علماء الوراثة و علماء الدين، محى الدين عبدالحليم، الوعي الإسلامي، الكويت، س۳۸، ع۴۲۹، السنة ۲۰۰۱م. [https://search.mandumah.com/Record/451137 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# حكم امتناع الأم عن إرضاع طفلها و حضانته في الفقه الإسلامي، محمد فهيم محمد حسن الجندي، مجلة كلية دار العلوم، مصر، ع ۲۸، السنة ۲۰۰۰م. [https://search.mandumah.com/Record/143852 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# أحكام الحضانة في الفقه الإسلامي: دراسة مقارنة، أحمد عبدالحي، مجلة كلية الشريعة والقانون بأسيوط، جامعة الأزهر - كلية الشريعة والقانون بأسيوط، مصر، ع۱۲، ج ۱، السنة ۲۰۰۰م. [https://search.mandumah.com/Record/424066 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
# مدى حق الأم الأجنبية في حضانة الطفل، محمد الشحات عبدالحميد الجندي، مجلة حقوق حلوان للدراسات القانونية والاقتصادية، جامعة حلوان - كلية الحقوق، مصر، ع ۱، السنة ۱۹۹۹م. [https://search.mandumah.com/Record/115222 چکیده مقاله رو از اینجا ببینید]
 
== پایان‌نامه‌ها ==
 
=== فارسی ===
# ترتیب واجدین شرایط حضانت در حقوق عراق و فقه اسلامی، حامد جاسم محمد، کارشناسی ارشد، جامعه المصطفی العالمیه، موسسه آموزش عالی علوم و معارف، ۱۴۰۵ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/viewer/a084ca7f2e50ff1f40f8daa853450a32?sample=1 چکیده را از اینجا ببینید]
# مطالعه تطبیقی حقوق مادر نسبت به فرزند در فقه امامیه و حقوق موضوعه ایران، مرضیه چراغی، کارشناسی ارشد، دانشگاه رازی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ۱۴۰۵ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/aff20b66ea273e5efb84db5e0bae418f چکیده را از اینجا ببینید]
# تأثیر ناتوانی‌ها و اختلالات جسمی و روانی سرپرست بر ملاک‌های قانونی حضانت کودک در حقوق ایران و فقه، مریم رمضانی اکتیج، کارشناسی ارشد، موسسه آموزش عالی شفق، گروه حقوق خصوصی، ۱۴۰۴ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/1c1459735d2fa5fe85695081f2095b37 چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی تطبیقی احکام حضانت در فقه مذاهب اسلامی، محمد ابراهیم متعب متعب، کارشناسی ارشد، دانشگاه سمنان، پردیس علوم انسانی - دانشکده علوم انسانی، ۱۴۰۴ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/4d99d58bef0c41b51ffdc2fbb89d533b چکیده را از اینجا ببینید]
# نقش حمایتی مادر نسبت به صغیر در فقه و حقوق ایران، متین میکانی، کارشناسی ارشد، موسسه آموزش عالی کار قزوین، گروه حقوق، ۱۴۰۴ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/23f7e74f0b9b492cbddc74328ad91da7 چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی فقهی و حقوقی حقوق زنان مطلقه در قوانین ایران و عراق و عمان، علی میثم سالم الیساری، کارشناسی ارشد، دانشگاه حکیم سبزواری، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، ۱۴۰۴ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/3bbad73f2318fccf667f1e9787cb4af7 چکیده را از اینجا ببینید]
# امکان سنجی توسعه اختیارات مادر حاضن در اداره امور کودک، حسین روحانی، کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، دانشکده حقوق قضایی، ۱۴۰۴ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/82d6dc33bae75217fa8bd918ec716fb0 چکیده را از اینجا ببینید]
# تاملی بر جایگاه ولایت مادر نسبت به فرزند از منظر فقه و حقوق خانواده، مریم اسماعیل پوربابائی، کارشناسی ارشد، موسسه آموزش عالی فروردین - قائمشهر، گروه حقوق، ۱۴۰۳ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/a3d2af8f8c8de67001d89a03113cb0b0 چکیده را از اینجا ببینید]
# بازگشت حضانت در فقه امامیه و حقوق ایران با نگاهی به کنوانسیون حقوق کودک، امیرحسین شانجانی، کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق علیه السلام، دانشکده معارف اسلامی و حقوق، ۱۴۰۳ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/11d9c347b9657d8aed629eb22fef797c چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی تطبیقی حضانت کودک از دیدگاه فقه امامیه و حقوق موضوعه ایران و عراق، حسین اکبری آذر، کارشناسی ارشد، دانشگاه تبریز، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، ۱۴۰۳ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/87c1073dccc28359808f6c1e95abd481 چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی تطبیقی حضانت فرزندان پس از طلاق در ایران، عراق و ترکیه، منی خضیر عباس التمیمی، کارشناسی ارشد، دانشگاه کاشان، دانشکده علوم انسانی، ۱۴۰۳ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/21b4ac9eeb895a360ab5be2c4b6adaba چکیده را از اینجا ببینید]
# حمایت از مادرانگی در سیاست تقنینی ایران با نگاهی به آموزه‌های اسلامی، سپیده پادروند، کارشناسی ارشد، دانشگاه آیت‌الله‌العظمی بروجردی (ره)، دانشکده علوم انسانی، ۱۴۰۳ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/1f73915bbf152250391a2b20149ccc6c چکیده را از اینجا ببینید]
# بازخوانی قلمرو ولایت مادر در فقه اسلامی و حقوق، فائزه جعفری نهوجی، کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، دانشکده حقوق و الهیات، ۱۴۰۳ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/a47bcd79e5e567fb9e36e977e05612b4 چکیده را از اینجا ببینید]
# امکان سنجی گسترش اختیارات حاضنه در فقه اسلامی و حقوق ایران، معظمه صفرزاده، دکتری تخصصی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، گروه حقوق، ۱۴۰۳ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/471599c7fe06ca0d27446b695315cf9a چکیده را از اینجا ببینید]
# اسقاط حضانت از مادر بر اساس شرایط و سازوکارهای اجرای آن در فقه اسلامی و حقوق عراق، مطالعه تطبیقی، خلیل محمد عطیه الشهیلی، کارشناسی ارشد، دانشگاه ادیان و مذاهب، دانشکده مذاهب، ۱۴۰۲ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/e3dafd09d2f1948f1448b468ddd1da4f چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی فقهی- حقوقی حضانت فرزند در زنان سرپرست خانوار و ارائه راهکار، فاطمه کرد، کارشناسی ارشد، دانشگاه آیت‌الله‌العظمی بروجردی (ره)، دانشکده علوم انسانی، ۱۴۰۲ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/0fe75ae6203ce4e289ab2eb8504c521a چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی تاثیر ازدواج مادر بر حضانت او (فرزند) در فقه و حقوق ایران، صابر نصرالله نژاد، کارشناسی ارشد، دانشگاه شمال، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، ۱۴۰۲ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/1811d13f2ef43c69963dcd9b36f3205e چکیده را از اینجا ببینید]
# بازگشت حضانت در فقه امامیه و حقوق ایران با نگاهی به کنوانسیون حقوق کودک، امیرحسین شانجانی، کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق علیه السلام، دانشکده معارف اسلامی و حقوق، ۱۴۰۲ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/58937165c4c4c53daaef90ff2ee22064 چکیده را از اینجا ببینید]
# چالش‌های اجتماعی و حقوقی تزامن حضانت مادر و ولایت جد پدری، نوشین ایزدی، کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا (س)، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، ۱۴۰۲ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/a9a6fe6c381059459350ee69957787ce چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی حضانت و سرپرستی فرزند مشترک در فقه و حقوق ایران، احمدعلی کریمی زاده، کارشناسی ارشد، دانشگاه علم و هنر یزد، دانشکده علوم انسانی، ۱۴۰۲ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/84793a402e5f71f53d3edeb01edcadc2 چکیده را از اینجا ببینید]
# حضانت در شرع و قانون احوال شخصیه عراق (بررسی تطبیقی فقه)، سمیر عبداللطیف سبهان، کارشناسی ارشد، جامعه المصطفی العالمیه، مجتمع آموزش عالی فقه - مدرسه عالی فقه و معارف اسلامی، ۱۴۰۲ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/9994ce3e31ad838a70cd186e74b2e9f6 چکیده را از اینجا ببینید]
# اسقاط حضانت بر اساس شرایط و سازوکارهای اجرای آن در فقه اسلامی و حقوق عراق، مطالعه تطبیقی، خلیل محمد عطیه الشهیلی، کارشناسی ارشد، دانشگاه ادیان و مذاهب، دانشکده حقوق، ۱۴۰۲ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/2858d1f9b00430ea864ee4e43e1cbc95 چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی علل تزاحم بین ولایت و حضانت کودک، (مطالعه‌ای فقهی در مقایسه با حقوق عراق)، اسعد علی کریم الصیمری، کارشناسی ارشد، دانشگاه ادیان و مذاهب، دانشکده حقوق، ۱۴۰۲ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/59ee3612bbb071fbfe66089a8b55ecaf چکیده را از اینجا ببینید]
# تأثیر عمر محضون در حضانت در قانون‌گذاری عراق و امارات و فقه امامیه، نور الیاسری، کارشناسی ارشد، دانشگاه قم، دانشکده حقوق، ۱۴۰۲ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/0f598ea8802feed68626744e5abee4a7 چکیده را از اینجا ببینید]
# ارزیابی فقهی افتراقات نظام حقوقی ایران و مالزی در مسئله حضانت کودکان، کوثر صادقی، کارشناسی ارشد، دانشگاه یزد، پردیس علوم انسانی و اجتماعی - دانشکده الهیات، ۱۴۰۲ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/b305cf66fc162ad6593a7d920eb7cf88 چکیده را از اینجا ببینید]
# زمان خروج از حضانت در فقه و حقوق ایران، آناهید رهبری، کارشناسی ارشد، موسسه آموزش عالی فروردین - قائمشهر، گروه حقوق، ۱۴۰۲ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/556049c2c20c08ecee82da2f705145b8 چکیده را از اینجا ببینید]
# بازنگری فقهی حقوقی ماده ۱۱۷۰ قانون مدنی با رویکردی بر نظر امام خمینی (ره)، شادی آسنجرانی، کارشناسی ارشد، پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، ۱۴۰۱ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/6083a42cc4b81656108ab21b7a5509d8 چکیده را از اینجا ببینید]
# رابطه حضانت مادر و ولایت ولی قهری در نظام حقوقی ایران با تاکید بر حق تربیت، مریم گرشاسبی، کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق علیه السلام، پردیس خواهران - گروه معارف اسلامی و حقوق خانواده، ۱۴۰۱ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/e2ae7a267092d387d5649958b80a541b چکیده را از اینجا ببینید]
# حضانت در فقه فریقین، فاطمه جویباری، کارشناسی ارشد، دانشگاه مازندران، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، ۱۴۰۱ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/034710857cec96b2f2545d8ee5048365 چکیده را از اینجا ببینید]
# حق زنان بر حضانت و ملاقات اولاد در پرتو فقه پویا، کبری روئین تن، کارشناسی ارشد، دانشگاه شمال، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، ۱۴۰۱ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/1315fa087fcc04f54663b6c7c5ec939d چکیده را از اینجا ببینید]
# مبانی فقهی و حقوقی حضانت اطفال، زهرا حسین زاد مرزناکی، کارشناسی ارشد، دانشگاه شمال، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، ۱۴۰۱ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/4fee90e81f8980a9dab24fc5cb0aee4f چکیده را از اینجا ببینید]
# تأثیر ازدواج مجدد مادر بر حضانت فرزند در حقوق و رویه قضایی ایران و افغانستان، فرشته نوری، کارشناسی ارشد، جامعه المصطفی العالمیه، مجتمع آموزش عالی مشهد مقدس، ۱۴۰۰ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/bd3d51d263fceb46f31f93e0abee5b85 چکیده را از اینجا ببینید]
# تأثیر ازدواج مادر بر حضانت او در فقه و حقوق ایران، صابر نصرالله نژاد، کارشناسی ارشد، دانشگاه شمال، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، ۱۴۰۰ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/4e9d6d05796587529be76ebb1287bfc0 چکیده را از اینجا ببینید]
# تزاحم تکالیف مادری و حق اشتغال، امین رحیمی مقبلی، کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، دانشکده پیشگیری از جرم و اصلاح و تربیت، ۱۴۰۰ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/b85d6304b767842c33b928bd1ab9ea19 چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی تطبیقی حقوق زن در فقه امامیه و اباضیه و حقوق ایران (با تاکید بر حق مهریه، نفقه و حضانت)، علی توکلی فارفانی، کارشناسی ارشد، دانشگاه ادیان و مذاهب، دانشکده مذاهب، ۱۴۰۰ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/86c52f64b9ffe3301c591a14334e1c7c چکیده را از اینجا ببینید]
# رجوع حق حضانت مادر پس از طلاق دوم در حقوق ایران و فرانسه، عادل نیسی، کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور استان ایلام، مرکز پیام نور ایلام، ۱۳۹۹ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/c57f30e96e4579bb26621c03c5de3468 چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی پیامدهای ازدواج مجدد مادر بر حضانت فرزندانش در فقه و حقوق اسلامی، افسانه عبدلی، کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور استان خراسان رضوی، مرکز پیام نور مشهد، ۱۳۹۹ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/4f0031421485b0ca45d0b5d90dc2b2c3 چکیده را از اینجا ببینید]
# حق حضانت و ملاقات طفل در حقوق ایران و فقه امامیه و حنفیه، سحر وثوق، کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملارد، دانشکده علوم انسانی، ۱۳۹۹ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/068709387f10569f3fd57971e509553a چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی آثار اسقاط حق حضانت در ازدواج مجدد مادر بر کودک در پرتو قانون مدنی، زهرا ستارنژاد، کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس، دانشکده علوم انسانی، ۱۳۹۸ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/4db2ee7248df21abebda6fc1d4f6dad7 چکیده را از اینجا ببینید]
# اشخاص عهده‌دار حضانت کودک در حقوق ایران و افغانستان با تأکید بر موقعیت مادر، غلام‌الله مخلص، کارشناسی ارشد، جامعه المصطفی العالمیه - واحد گرگان، ۱۳۹۸ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/ba5cf783c847c5b2c7d8ff03e4597657 چکیده را از اینجا ببینید]
# مقایسه تطبیقی حضانت در حقوق ایران، فقه اسلامی و کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان، جلیل یزدانی، کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود، دانشکده علوم انسانی، ۱۳۹۸ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/f12363462ac46877b69ef61e591d5599 چکیده را از اینجا ببینید]
# حقوق و تکالیف مادر در فقه امامیه و اهل سنت، زرین اسدی، کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت، دانشکده علوم انسانی، ۱۳۹۸ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/3300f1f8a8835f8d57e53bc4fc63e822 چکیده را از اینجا ببینید]
# نقد و بررسی اختیارات مادر در حضانت فرزند بعد از طلاق در فقه و حقوق ایران، خدیجه حسن روح سروندی، کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندر انزلی، دانشکده علوم انسانی، ۱۳۹۷ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/98db0574d41c22da3607626b8d4643ca چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی تطبیقی حضانت در حقوق ایران و ترکیه، عقیل لطفی زارنجی، کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمی، ۱۳۹۷ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/59c5d82d5d7d47c171c169d84a43b30b چکیده را از اینجا ببینید]
# احکام و قواعد ناظر بر حضانت طفل در فقه اسلام و حقوق ایران، امیر جباری، کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، دانشکده علوم پایه، ۱۳۹۷ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/ad987e01e82fbcaee0d866864db92936 چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی تطبیقی حقوق مادر در فقه و حقوق موضوعه و اسناد بین‌المللی، زینب رجبی درویشان، کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت، ۱۳۹۶ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/d1abf31e87a1b548ba8aae3fa3ba61d1 چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی تطبیقی حق حضانت و حق اشتغال زنان در حقوق اسلامی و حقوق بشر، ایلناز علی‌نژاد، دکتری تخصصی ، دانشگاه ارومیه، پردیس دانشگاهی، ۱۳۹۵ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/e23edd67f9b30664dff7c5c8d0b00861 چکیده را از اینجا ببینید]
# زوال حضانت، الهه ستاری، کارشناسی ارشد، دانشگاه مازندران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، ۱۳۹۵ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/81a00893ebfa778cd6125eaa8fbf136b چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی نکاح در فقه فریقین (مطالعه موردی: ولایت و حضانت)، کاظم عسکری‌نسب، کارشناسی ارشد، دانشگاه مازندران، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، ۱۳۹۳ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/8ed51ae38b8e0f18dd649bb2dd6d757c چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی تطبیقی ارث و حضانت زن در قوانین موضوعه ایران و پاکستان، کلثوم یزدانی شیری، کارشناسی ارشد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشکده الهیات، ۱۳۹۱ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/388c01131be93add268454dea7c172b9 چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی تطبیقی مسقطات و موجبات حضانت مادر در فقه امامیه و حقوق ایران و مصر، سمانه‌السادات میرخلیلی، کارشناسی ارشد، دانشگاه قم، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، ۱۳۹۰ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/85d0fe1891120069039747de17ecba3d چکیده را از اینجا ببینید]
# مبانی فقهی اصلاحیه قانون حضانت، سیدابوالفضل موسوی، کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق علیه السلام، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، ۱۳۹۰ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/7758370aa9e70a9c58654bf818ded81d چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی قوانین و احکام فقهی مربوط به حضانت در مذاهب اسلامی و حقوق مدنی ایران، سمیه الجبوری، کارشناسی ارشد، مرکز پیام نور تهران، دانشکده علوم انسانی، ۱۳۸۹ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/75b8b82c9f0d87222dfe13a1378c381a چکیده را از اینجا ببینید]
# مسئله حضانت در فقه اسلامی، محمد صمیمی، کارشناسی ارشد، دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، ۱۳۸۵ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/54add8b53eace7059cc95b15801d9e6b چکیده را از اینجا ببینید]
# بررسی حقوق زوجه از نگاه مذاهب اسلامی، امتیاز عباس رضوی، کارشناسی ارشد، دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، ۱۳۸۵ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/d688c60897213dec563274a86b650a39 چکیده را از اینجا ببینید]
# حضانت مادر از دیدگاه فقه و حقوق اسلامی، فاطمه بستاکی، کارشناسی ارشد، دانشگاه قم، دانشکده علوم انسانی، ۱۳۷۷ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/4e8b0fd7ad406b923b4488d1ad7381e1 چکیده را از اینجا ببینید]
 
=== عربی ===
# تعديلات قانون الأحوال الشخصية الأردني رقم «۱۵» لسنة ۲۰۱۹م ومدى تحقيقها للمصلحة الشرعية، مأمون أحمد نجيب الشيشان، ماجستير، كلية الشريعة، جامعة آل البيت، الأردن، ۲۰۲۳م. [https://search.mandumah.com/Record/1400348 چکیده را از اینجا ببینید]
# أثر تعاطي المخدرات على الحياة الزوجية والحضانة: دراسة فقهية مقارنة، رباب إبراهيم علي الشاعر، ماجستير، كلية الشريعة والقانون، الجامعة الإسلامية (غزة)، فلسطين، ۲۰۲۲م. [https://search.mandumah.com/Record/1358344 چکیده را از اینجا ببینید]
# سقوط الحضانة عن الأم الحاضنة بين الشريعة الإسلامية والقانون الجزائري: دراسة مقارنة، إدريس عبید و السعید صالحی و محمد مراد، ماستر، قسم الشريعة، جامعة الوادي، الجزائر، ۲۰۲۲م. [https://archives.univ-eloued.dz/server/api/core/bitstreams/189fc3af-5eb1-4ac1-b0eb-5e8987a222ba/content چکیده را از اینجا ببینید]
#الحضانة في الفقه والقانون والاتفاقيات الدولية: دراسة مقارنة، محمد الأمين يوسف فضل المرجي، دکتری، معهد بحوث ودراسات العالم الإسلامي، جامعة أم درمان الإسلامية، السودان، ۲۰۱۸م. [https://search.mandumah.com/Record/1002311 چکیده را از اینجا ببینید]
#إفهام الأفهام شرح بلوغ المرام من أدلة الأحكام للحافظ يوسف بن محمد البطاح الأهدل المتوفي سنة ۱۲۴۶هـ (من بداية كتاب النكاح إلى نهاية كتاب الحضانة): تحقيق ودراسة، يوسف بن محمد البطاح الأهدل الزبيدي، دکتری، كلية الدراسات العليا، جامعة القرآن الكريم والعلوم الإسلامية، السودان، ۲۰۱۷م. [https://search.mandumah.com/Record/997069 چکیده را از اینجا ببینید]
#الإشكالات القانونية المعترضة للحضانة في الزواج المختلط، أمينة بلحاج و إيمان دحمان بونوة، ماجستير، معهد العلوم القانونية والإدارية، المركز الجامعي أحمد زبانة - غليزان، الجزائر، ۲۰۱۶م. [https://search.mandumah.com/Record/1099858 چکیده را از اینجا ببینید]
#التعديلات الواردة على الحضانة في قانون الأحوال الشخصية رقم (36) لعام 2010م وتطبيقاتها الواردة في المحاكم الشرعية الأردنية، سحر عودة الشوابكة، ماجستير، كلية الدراسات العليا، الجامعة الأردنية، الأردن، ۲۰۱۵م. [https://search.mandumah.com/Record/1041969 چکیده را از اینجا ببینید]
# التعسف في استعمال حق الحضانة، مروة خضر عياد، ماجستير، كلية الشريعة والقانون، الجامعة الإسلامية (غزة)، فلسطين، ۲۰۱۵م. [https://www.mobt3ath.com/uplode/book/book-7926.pdf?ver=accessable متن رساله را از اینجا ببینید]
# أحكام الأمومة في الفقه الإسلامي: النسب والحمل والرضاعة والحضانة، ريم عصام محمد قاسم، ماجستير، كلية الدراسات العليا، جامعة النجاح الوطنية، فلسطين، ۲۰۱۵م. [https://search.mandumah.com/Record/1231050 چکیده را از اینجا ببینید]
#تأثير أزمة الاختيار بين الاستمرار في حضانة الأم أو الانتقال إلى حضانة الأب على الشعور بقلق المستقبل ومعنى الحياة لدى عينة من المراهقين: دراسة سيكومترية كلينيكية، نبيل محمد عبدالباري محمد، ماجستير، كلية التربية، جامعة عين شمس، مصر، ۲۰۱۴م. [https://search.mandumah.com/Record/833930 چکیده را از اینجا ببینید]
#كفاية النبيه في شرح التنبيه من أول باب العدة إلى آخر باب الحضانة: دراسة وتحقيقاً، أحمد بن محمد بن عليابن الرفعة، ماجستير، كلية الشريعة والدراسات الإسلامية، جامعة أم القرى، السعودية، ۲۰۱۳م. [https://search.mandumah.com/Record/648814 چکیده را از اینجا ببینید]
#الحضانة في الفقه الإسلامي وقانون الأسرة الجيبوتي: دراسة مقارنة، حسن محمد ابسية سجال، ماجستير، كلية الشريعة والقانون، جامعة أم درمان الإسلامية، السودان، ۲۰۱۳م. [https://search.mandumah.com/Record/561362 چکیده را از اینجا ببینید]
# كفاية النبيه في شرح التنبيه من أول باب العدة إلى آخر باب الحضانة: دراسة وتحقيقاً، أحمد بن محمد بن علي ابن الرفعة، ماجستير، كلية الشريعة والدراسات الإسلامية، جامعة أم القرى، السعودية، ۲۰۱۳م. [https://search.mandumah.com/Record/648814 چکیده را از اینجا ببینید]
#أحكام الحضانة وإثبات النسب: دراسة مقارنة بين الفقه الإسلامي والقانون الإسلامي التايلندي، عبدالله حاج يعقوب صبري بن داود، ماجستير، عمادة الدراسات العليا، جامعة مؤتة، الأردن، ۲۰۱۲م. [https://search.mandumah.com/Record/784750 چکیده را از اینجا ببینید]
#التطبيقات الفقهية لقاعدة لا مساغ للاجتهاد في مورد النص: في الرضاع والحضانة والنفقات والرهن والضمان والصلح، حسين بن يحيى بن محمد قنطاش، ماجستير، المعهد العالي للقضاء، جامعة الإمام محمد بن سعود الإسلامية، السعودية، ۲۰۱۰م. [https://search.mandumah.com/Record/531188 چکیده را از اینجا ببینید]
#حضانة الطفل في الفقه الإسلامي، ستنا إبراهيم الشيخ أحمد، ماجستير، كلية الآداب، جامعة الخرطوم، السودان، ۲۰۰۹م. [https://practice.univeyes.net/academy/fiqh00000/fiqh15001/fiqh15628.pdf متن رساله را از اینجا ببینید]
# الحضانة في الفقه الإسلامي وقانون الأحوال الشخصية الفلسطيني، عايدة سليمان أبو سالم، ماجستير، كلية الشريعة والقانون، الجامعة الإسلامية، فلسطين، ۲۰۰۳م. [https://search.mandumah.com/Record/694572 چکیده را از اینجا ببینید]
#أحكام الحضانة في الفقه والقانون، الشيخ حميدي الفكي عبدالله، ماجستير، كلية الشريعة والقانون، جامعة أم درمان الإسلامية، السودان، ۱۹۹۶م. [https://search.mandumah.com/Record/710413 چکیده را از اینجا ببینید]
#مسقطات الحضانة وأثرها في الفقه الإسلامي، عبود بن علي بن عائض ابن درع، ماجستير، كلية الشريعة، جامعة الإمام محمد بن سعود الإسلامية، السعودية، ۱۹۹۵م. [https://search.mandumah.com/Record/528001 چکیده را از اینجا ببینید]
#أحكام الحضانة في الفقه الإسلامي، عبدالعزيز بن علي بن محمد الرزقان، ماجستير، المعهد العالي للقضاء، جامعة الإمام محمد بن سعود الإسلامية، السعودية، ۱۹۸۷م. [https://search.mandumah.com/Record/530912 چکیده را از اینجا ببینید]
#الحضانة في الشريعة الإسلامية: دراسة مقارنة لقوانين الأحوال الشخصية، هاني سليمان محمد، ماجستير، الجامعة الأردنية، الأردن، ۱۹۸۶م. [https://search.mandumah.com/Record/550231 چکیده را از اینجا ببینید]
#الحضانة وأحكامها في الفقه الإسلامي: دراسة مقارنة، عبدالعزيز بن محمد بن عبدالعزيز المجلي، ماجستير، المعهد العالي للقضاء، جامعة الإمام محمد بن سعود الإسلامية، السعودية، ۱۹۸۴م. [https://search.mandumah.com/Record/529955 چکیده را از اینجا ببینید]
 
== منابع دیگر ==
===فارسی===
# بررسی شرایط و موانع حضانت فرزند با رویکرد تربیتی، حجت‌الاسلام والمسلمین محسن داوودآبادی، ارائه‌دهنده؛ حجج‌الاسلام والمسلمین سجاد فرحدل و عبدالله امیرخانی، ناقدان، کرسی علمی ـ ترویجی، مجتمع حوزوی امام رضا(ع)، ۱۴۰۴ش. [https://rahenonews.com/thought-and-religion/162455/ از اینجا مطالعه کنید]
# مبنای سپردن حضانت طفل به پدر یا مادر، نشست قضایی دادگستری استان فارس ـ شهر شیراز، ۱۳۹۹ش. [https://lawlex.ir/sessions/session-204605 از اینجا مطالعه کنید]
# نشست قضایی درباره واگذاری توافقی حضانت طفل از سوی مادر به پدر طفل و درخواست حق ملاقات فرزند، با عنایت به فتاوی مشهور علمای مذهب شافعی، نشست قضایی، ۱۳۹۰ش. [https://lawlex.ir/sessions/session-202173 از اینجا مطالعه کنید]
# نشست قضایی درباره حجر ولی و سقوط حق حضانت، دادگستری بابلسر، ۱۳۸۰ش. [https://lawlex.ir/sessions/session-208321 از اینجا مطالعه کنید]
 
===عربی===
# ندوة «أثر متغيرات العصر في أحكام الحضانة»، المجمع الفقهي الإسلامي التابع لرابطة العالم الإسلامي بالتعاون مع كلية الشريعة والدراسات الإسلامية بجامعة أم القرى، ۲۰۱۴م. [https://ar.themwl.org/node/196 از اینجا مطالعه کنید]
# التوصيات النهائية لندوة «أثر متغيرات العصر في أحكام الحضانة»، المجمع الفقهي الإسلامي التابع لرابطة العالم الإسلامي بالتعاون مع كلية الشريعة والدراسات الإسلامية بجامعة أم القرى، ۲۰۱۴م. [https://ar.themwl.org/index.php/node/118 از اینجا مطالعه کنید]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۱۶