أثر عمل المرأة في النفقة الزوجية (کتاب): تفاوت میان نسخه‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۴۶: | خط ۴۶: | ||
==معرفی اجمالی کتاب== | ==معرفی اجمالی کتاب== | ||
«أثر عمل المرأة في النفقة الزوجية» اثری در حوزه [[فقه زنان]] با رویکرد [[فقه مقارن]] است که با بررسی آرای مذاهب چهارگانه اهل سنت و ظاهریه می‌پرسد: اگر زن برای کار از خانه شوهر بیرون برود، نفقه او چه می‌شود. عبدالسلام بن محمد الشویعر آن را برای حلقه پژوهشی «نفقة الزوجة في ضوء متغيرات العصر» نوشت که مرکز التمیز البحثی فی فقه القضایا المعاصرة در ۸ جمادی‌الثانی سال ۱۴۳۲ق آن را برگزار کرد (ص۵). | «أثر عمل المرأة في النفقة الزوجية» اثری در حوزه [[فقه زنان]] و [[فقه خانواده]] با رویکرد [[فقه مقارن]] است که با بررسی آرای مذاهب چهارگانه اهل سنت و ظاهریه می‌پرسد: اگر زن برای کار از خانه شوهر بیرون برود، نفقه او چه می‌شود. عبدالسلام بن محمد الشویعر آن را برای حلقه پژوهشی «نفقة الزوجة في ضوء متغيرات العصر» نوشت که مرکز التمیز البحثی فی فقه القضایا المعاصرة در ۸ جمادی‌الثانی سال ۱۴۳۲ق آن را برگزار کرد (ص۵). | ||
نویسنده کار زن را از مسائلی می‌داند که بیشتر فقیهان متقدم متعرض آن نشده‌اند؛ برخی فقیهان قرن هفتم آن را «واقعه» (حادثه‌ای تازه) نامیده‌اند (ص۷). علت را در تغییر ماهیت کار، معیارهای اجتماعی و شرایط اقتصادی و حقوقی می‌داند: در عرف پیشینیان کار زن از باب تکلیف و مشقت بود و او را بدان ملزم نمی‌دانستند، اما نظام‌های حقوقی امروز آن را حق زن می‌شمارند (ص۷). | نویسنده کار زن را از مسائلی می‌داند که بیشتر فقیهان متقدم متعرض آن نشده‌اند؛ برخی فقیهان قرن هفتم آن را «واقعه» (حادثه‌ای تازه) نامیده‌اند (ص۷). علت را در تغییر ماهیت کار، معیارهای اجتماعی و شرایط اقتصادی و حقوقی می‌داند: در عرف پیشینیان کار زن از باب تکلیف و مشقت بود و او را بدان ملزم نمی‌دانستند، اما نظام‌های حقوقی امروز آن را حق زن می‌شمارند (ص۷). | ||
| خط ۷۵: | خط ۷۵: | ||
==دامنه حکم: چه زمانی نفقه ساقط و چه زمانی کامل است== | ==دامنه حکم: چه زمانی نفقه ساقط و چه زمانی کامل است== | ||
نویسنده حکم نیمه‌شدن را مطلق نمی‌داند و شش شرط برای آن می‌شمارد: کار حرام نباشد، تمام روز را نگیرد، بیرون از خانه باشد، واجب عینی نباشد، شوهر نفقه کافی بدهد و اجازه نداده باشد (ص۳۲). هر جا یکی از این شرط‌ها نباشد، نفقه یا کاملاً ساقط می‌شود یا کامل است. سقوط کامل در دو مورد است (ص۳۳-۳۴). یکی کار حرام، مانند کسب حرام یا خروج همراه با | نویسنده حکم نیمه‌شدن را مطلق نمی‌داند و شش شرط برای آن می‌شمارد: کار حرام نباشد، تمام روز را نگیرد، بیرون از خانه باشد، واجب عینی نباشد، شوهر نفقه کافی بدهد و اجازه نداده باشد (ص۳۲). هر جا یکی از این شرط‌ها نباشد، نفقه یا کاملاً ساقط می‌شود یا کامل است. سقوط کامل در دو مورد است (ص۳۳-۳۴). یکی کار حرام، مانند کسب حرام یا خروج همراه با آشکارکردن زینت و اختلاط با مردان؛ ملاک حرمت شرعی است نه نوع شغل. دیگری کاری که بدون اذن شوهر شب و روز زن را از خانه دور کند، چون چیزی برای نیمه‌کردن نمی‌ماند؛ این مورد فقط بر قول نیمه‌شدن لازم است، چون جمهور هر خروجی را سقوط کامل می‌دانند. | ||
نفقه کامل در این موارد است: | نفقه کامل در این موارد است: | ||
| خط ۹۸: | خط ۹۸: | ||
==تحلیل روش‌شناسی و مبانی نویسنده== | ==تحلیل روش‌شناسی و مبانی نویسنده== | ||
روش نویسنده فقه مقارن بر پایه تخریج (استخراج حکم از حکم مسئله‌ای که فقها بدان تصریح کرده‌اند) است (ص۸). او اقوال را به آنچه فقها بدان تصریح یا ایما کرده‌اند و آنچه خود تخریج شده است تفکیک می‌کند (ص۲۳، ۲۸). ادله او قرآن ( | روش نویسنده فقه مقارن بر پایه تخریج (استخراج حکم از حکم مسئله‌ای که فقها بدان تصریح کرده‌اند) است (ص۸). او اقوال را به آنچه فقها بدان تصریح یا ایما کرده‌اند و آنچه خود تخریج شده است تفکیک می‌کند (ص۲۳، ۲۸). ادله او قرآن (آیه سوره ۲۲۸ بقره، [[آیه ۲۴ سوره نساء|آیات ۲۴]] و [[آیه ۳۴ سوره نساء|۳۴ سوره نساء]])، یک حدیث (ص۳۷)، قواعد فقهی مانند تقدیم حق خدا در تزاحم و جواز رجوع در تبرعات (ص۳۷، ۴۹)، و [[مقاصد شریعت|مقاصد شرع]]، به‌ویژه سکن و [[قوامیت مردان|قوامیت]]، است (ص۲۲، ۲۸). ترجیح‌ها با تعبیر احتیاطی «ولعل ... أقرب» آمده است (ص۱۹، ۲۲، ۴۲، ۴۶). نسبت او با فقه سنتی همراهی با مبانی فقهای مذاهب و گفت‌وگوی انتقادی با معاصران است (ص۸). عرف نقش فرعی دارد: فقط در ترجیح قول سوم به آن استناد می‌شود (ص۲۹). رویکرد او مسئله‌محور و متن‌محور است، با مقاصد شرع به‌عنوان معیار ترجیح. | ||
[[رده:مقالات کتاب‌شناسی]] | [[رده:مقالات کتاب‌شناسی]] | ||
[[رده:کتاب‌های فقه زنان]] | |||
[[رده:کتاب‌های عبدالسلام بن محمد الشویعر]] | |||
[[رده:کتاب‌های فقه خانواده]] | |||