قرارداد الکترونیکی (منابع مطالعاتی): تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
خط ۱: | خط ۱: | ||
{{منابع مطالعاتی}} | {{منابع مطالعاتی}} | ||
[[قرارداد الکترونیکی]] به معنای توافقی است که ایجاب و قبول آن از راه دور و از طریق اینترنت انجام میشود. این نوع از قراردادها، رکن اساسی [[تجارت الکترونیکی]] است. فراگیری قراردادهای الکترونیکی - در قالبهای خرید و فروش، ازدواج، اجاره و امثال اینها - باعث پدید آمدن برخی مسائل فقهی تازه شده است. این مسائل بیشتر به مکتوب بودن قرارداد، نحوه احراز شرایط صحت، شرایط متعاقدین، حجیت ایجاب و قبول اینترنتی، حجیت امضای الکترونیک، حقوق دو طرف قرارداد الکترونیک مربوط میشود. برای مثال در بسیاری از خرید و فروشهای اینترنتی، ایجاب و قبول به شکل سنتی خود وجود ندارد و خریدار با انتخاب گزینههایی مثل «ارسال به سبد خرید» یا «ثبت سفارش» | [[قرارداد الکترونیکی]] به معنای توافقی است که ایجاب و قبول آن از راه دور و از طریق اینترنت انجام میشود. این نوع از قراردادها، رکن اساسی [[تجارت الکترونیکی]] است. فراگیری قراردادهای الکترونیکی - در قالبهای خرید و فروش، ازدواج، اجاره و امثال اینها - باعث پدید آمدن برخی مسائل فقهی تازه شده است. این مسائل بیشتر به مکتوب بودن قرارداد، نحوه احراز شرایط صحت، شرایط متعاقدین، حجیت ایجاب و قبول اینترنتی، حجیت امضای الکترونیک، حقوق دو طرف قرارداد الکترونیک مربوط میشود. برای مثال در بسیاری از خرید و فروشهای اینترنتی، ایجاب و قبول به شکل سنتی خود وجود ندارد و خریدار با انتخاب گزینههایی مثل «ارسال به سبد خرید» یا «ثبت سفارش» اقدام به خرید میکند. این تفاوتها با نحوه سنتیِ بیع و دیگر قراردادها سوالاتی را برابر فقیهان و پژوهشگران فقه قرار داده است. | ||
برخی از پرسشهای پیش روی فقه در زمینۀ قراردادهای الکترونیک بدین شرحند: ماهیت قراردادهای الکترونیکی میتواند ذیل مبانی فقه موجود برسی شود یا اینکه فقه برای توضیح آنها نیازمند توسعه در فروع خود است؟ | برخی از پرسشهای پیش روی فقه در زمینۀ قراردادهای الکترونیک بدین شرحند: ماهیت قراردادهای الکترونیکی میتواند ذیل مبانی فقه موجود برسی شود یا اینکه فقه برای توضیح آنها نیازمند توسعه در فروع خود است؟ شرایط عمومی صحت قراردادهای الکترونیک چیست؟ آیا کنشهایی مثل کلیک کردن روی گزینهها میتواند معنای ایجاب یا قبول داشته باشد؟ کدام یک از مراحل یک معاملۀ اینترنتی - از جمله قرار دادن اطلاعات مورد معامله در سایت، بازدید، افزودن به سبد کالا، پرداخت پول یا تحویل کالا - به معنای ایجاب یا قبول است؟ در معاملاتی که مبتنی بر [[قرارداد مکتوب|نوشتن قرارداد]] است، کدام یک از مراحل - نوشتن متن یا امضای الکترونیکی - به معنای ایجاب و قبول است؟ آیا فقه [[امضای الکترونیکی]] را به رسمیت میشناسد؟ ماهیت و قلمرو اقاله در قراردادهای الکترونیکی و شرایط صحت آن چیست؟ آیا طرفین قرارداد میتوانند قرارداد را با وسایل ارتباط الکترونیکی اقاله کنند؟ خیارات در فقه اسلامی چگونه بر قوانین تجارت الکترونیکی تطبیق میشود؟ آیا خیاراتی که قابل تطبیق بر قرارداد الکترونیکی نیستند - مثل خیار مجلس - به شکل دیگری در نظر گرفته میشوند یا بایستی آنها را غیر قابل اجرا دانست؟ | ||
== کتاب == | == کتاب == | ||
خط ۵۵: | خط ۵۵: | ||
# مفهوم المحرر الإلکترونی المعد للاثبات: دراسة مقارنة، مصطفی أبومندور موسی، مجلة البحوث القانونیة والاقتصادیة (مصر)، شماره ۶۰، ۲۰۱۶م. | # مفهوم المحرر الإلکترونی المعد للاثبات: دراسة مقارنة، مصطفی أبومندور موسی، مجلة البحوث القانونیة والاقتصادیة (مصر)، شماره ۶۰، ۲۰۱۶م. | ||
# العقد الإلكتروني، عبدالسلام أحمد فيغو، منشورات مجلة الحقوق: سلسلة المعارف القانونية والقضائية (مراکش)، شماره ۳۹، ۲۰۱۶م. | # العقد الإلكتروني، عبدالسلام أحمد فيغو، منشورات مجلة الحقوق: سلسلة المعارف القانونية والقضائية (مراکش)، شماره ۳۹، ۲۰۱۶م. | ||
# مشروعية إجراء عقود الزواج بالكتابة عبر وسائل الإتصال الحديثة الإنترنت أنموذجا: دراسة فقهية مقارنة مع قانون الأحوال الشخصية الأردني رقم ۳۶ لسنة ۲۰۱۰، | # مشروعية إجراء عقود الزواج بالكتابة عبر وسائل الإتصال الحديثة الإنترنت أنموذجا: دراسة فقهية مقارنة مع قانون الأحوال الشخصية الأردني رقم ۳۶ لسنة ۲۰۱۰، محمد خلف محمد بني سلامة، مجلة الشريعة والدراسات الإسلامية (کویت)، دوره ۳۰، شماره ۱۰۲، ۲۰۱۵م. | ||
# مشروع عقود الزواج بالكتابة عبر الإنترنت: دراسة فقهية مقارنة مع قانون الأحوال الشخصية الأردني رقم ۳۶ لسنة ۲۰۱۰، محمد خلف محمد بني سلامة، مجلة الجامعة الإسلامية للدراسات الإسلامية (فلسطین)، دوره۲۲، شماره۲، ۲۰۱۴م. | # مشروع عقود الزواج بالكتابة عبر الإنترنت: دراسة فقهية مقارنة مع قانون الأحوال الشخصية الأردني رقم ۳۶ لسنة ۲۰۱۰، محمد خلف محمد بني سلامة، مجلة الجامعة الإسلامية للدراسات الإسلامية (فلسطین)، دوره۲۲، شماره۲، ۲۰۱۴م. | ||
# الإثبات فی العقد الإلکترونی، مبارک الحسناوی، مجلة الفقه والقانون (مراکش)، شماره ۱۵، ۲۰۱۴م. | # الإثبات فی العقد الإلکترونی، مبارک الحسناوی، مجلة الفقه والقانون (مراکش)، شماره ۱۵، ۲۰۱۴م. |