قضاوت زنان: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
* '''چکیده''' | * '''چکیده''' | ||
قضاوت | '''قضاوت زنان''' از مباحث چالشبرانگیز فقه اسلامی، بهویژه در دوره معاصر است که با گسترش حضور اجتماعی زنان، مورد بازخوانی قرار گرفته است. در فقه امامیه، دیدگاه مشهور بر آن است که قضاوت مشروط به «ذکوریت» است و زنان فاقد صلاحیت برای تصدی این منصباند؛ با این حال، در برابر این نظر، دیدگاهی غیرمشهور شکل گرفته که با نقد ادله مشهور، قضاوت زنان را جایز میداند. مقاله حاضر به تبیین ادله و استدلالهای دو دیدگاه اصلی در مسئله قضاوت زنان پرداخته است. بررسی حاضر نشان میدهد که اختلاف نظر در این مسئله، ریشه در تفاوت برداشت از نصوص شرعی (کتاب و سنت) و نیز تفاوت در مبانی اصولی دارد. | ||
در متون فقهی، شرایطی چون [[بلوغ]]، عقل، ایمان، عدالت، اجتهاد و مرد بودن برای قاضی ذکر شده است. بررسی تاریخی نشان میدهد که شرط ذکوریت در فقه اهل سنت از ابتدا مطرح بوده، اما در فقه امامیه در دورههای نخستین بهصراحت بیان نمیشد و بیشتر بر اجتهاد و فقاهت تأکید وجود داشت. شیخ طوسی را نخستین فقیه امامی میدانند که بهصراحت شرط مرد بودن را مطرح کرد و پس از او بسیاری از فقها این شرط را پذیرفته و حتی ادعای اجماع کردهاند. با این حال، در برخی آثار فقهی متقدم مانند آثار ابوالصلاح حلبی و ابن ادریس، شرط ذکوریت ذکر نشده و همین امر زمینه تردید در تحقق اجماع را فراهم کرده است. | در متون فقهی، شرایطی چون [[بلوغ]]، عقل، ایمان، عدالت، اجتهاد و مرد بودن برای قاضی ذکر شده است. بررسی تاریخی نشان میدهد که شرط ذکوریت در فقه اهل سنت از ابتدا مطرح بوده، اما در فقه امامیه در دورههای نخستین بهصراحت بیان نمیشد و بیشتر بر اجتهاد و فقاهت تأکید وجود داشت. شیخ طوسی را نخستین فقیه امامی میدانند که بهصراحت شرط مرد بودن را مطرح کرد و پس از او بسیاری از فقها این شرط را پذیرفته و حتی ادعای اجماع کردهاند. با این حال، در برخی آثار فقهی متقدم مانند آثار ابوالصلاح حلبی و ابن ادریس، شرط ذکوریت ذکر نشده و همین امر زمینه تردید در تحقق اجماع را فراهم کرده است. | ||