فقه معاصر:پیشنویس آیه ۱۱۹ سوره نساء: تفاوت میان نسخهها
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
در مطالعات فقهی معاصر، برداشتهای تفسیری از این آیه به سه دسته کلی تقسیم شده، استفاده فقهی از آیه تنها بر اساس معنای اول و دوم صحیح شمرده میشود، و معنای سوم اشکال به این برداشت فقهی بهشمار میآید.<ref>قاسمی، دانشنامه فقه پزشکی، ج2، ص60.</ref> | در مطالعات فقهی معاصر، برداشتهای تفسیری از این آیه به سه دسته کلی تقسیم شده، استفاده فقهی از آیه تنها بر اساس معنای اول و دوم صحیح شمرده میشود، و معنای سوم اشکال به این برداشت فقهی بهشمار میآید.<ref>قاسمی، دانشنامه فقه پزشکی، ج2، ص60.</ref> | ||
# حرمت تغییر جسمی در مخلوقات خدا؛ طرفداران این دیدگاه تفسیری، در تعیین مصداق آیه یکسان عمل نکردهاند. برخی آن را شامل همه مخلوقات میشمارند؛ برخی آن را به حیوانات اختصاص میدهند؛ گروهی نیز قلمرو آیه را مربوط به انسانها میشمارد.<ref>قاسمی، دانشنامه فقه پزشکی، ج2، ص60؛ برای نمونه نگاه کنید به: مدرسی، من هدی القرآن، ج2، ص194؛ زحیلی، التفسیر المنیر، ج5،، | # حرمت تغییر جسمی در مخلوقات خدا؛ طرفداران این دیدگاه تفسیری، در تعیین مصداق آیه یکسان عمل نکردهاند. برخی آن را شامل همه مخلوقات میشمارند؛ برخی آن را به حیوانات اختصاص میدهند؛ گروهی نیز قلمرو آیه را مربوط به انسانها میشمارد.<ref>قاسمی، دانشنامه فقه پزشکی، ج2، ص60؛ برای نمونه نگاه کنید به: مدرسی، من هدی القرآن، ج2، ص194؛ زحیلی، التفسیر المنیر، ج5،، ص277؛ ابوحیان اندلسی، البحر المحیط فی التفسیر، ج4، ص72. | ||
</ref> | |||
</ref> | |||
# حرمت تغییر جسمی و معنوی در مخلوقات خدا؛ بر اساس این نظریه علاوه بر تغییر ظاهری مخلوقات خدا، تغییر در امور معنوی نیز از مصادیق این آیه بهشمار میآید.<ref>قاسمی، دانشنامه فقه پزشکی، ج2، ص62؛ نگاه کنید به: فیض کاشانی، تفسیر الصافی، ج1، ص501.</ref> | # حرمت تغییر جسمی و معنوی در مخلوقات خدا؛ بر اساس این نظریه علاوه بر تغییر ظاهری مخلوقات خدا، تغییر در امور معنوی نیز از مصادیق این آیه بهشمار میآید.<ref>قاسمی، دانشنامه فقه پزشکی، ج2، ص62؛ نگاه کنید به: فیض کاشانی، تفسیر الصافی، ج1، ص501.</ref> | ||
# حرمت تغییر معنوی در مخلوقات خدا.<ref>قاسمی، دانشنامه فقه پزشکی، ج2، ص65؛ همچنین نگاه کنید به: طبری، تفسیر الطبری، ج4، ص285.</ref> | # حرمت تغییر معنوی در مخلوقات خدا.<ref>قاسمی، دانشنامه فقه پزشکی، ج2، ص65؛ همچنین نگاه کنید به: طبری، تفسیر الطبری، ج4، ص285.</ref> | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۵: | ||
به نظر جعفر سبحانی با توجه به فقره «فلیبتکن آذان الانعام» این آیه تنها مربوط به تغییر در حیوانات است و تغییر در جمادات و گیاهان را شامل نمیشود.<ref>سبحانی، احکام صلاة القضاء، ص408.</ref> | به نظر جعفر سبحانی با توجه به فقره «فلیبتکن آذان الانعام» این آیه تنها مربوط به تغییر در حیوانات است و تغییر در جمادات و گیاهان را شامل نمیشود.<ref>سبحانی، احکام صلاة القضاء، ص408.</ref> | ||
محمدرضا نجفی طبسی با استناد به این آیه معتقد است هر تغییری در خلقت خدا حرام است، مگر آنکه دلیل بر جواز آن اقامه شود.<ref name=":2">نجفی طبسی، المنیة فی حکم الشارع و اللحیة، ص14.</ref> | |||
=== جراحی زیبایی === | === جراحی زیبایی === | ||
| خط ۸۹: | خط ۹۰: | ||
=== ریشتراشی === | === ریشتراشی === | ||
به گفته فیض کاشانی، این آیه را میتوان شاهدی بر حرمت ریشتراشی قلمداد کرد.<ref>فیض کاشانی، الوافی، ج6، ص658.</ref> یوسف قرضاوی زینتهایی افراطی را حرام و از مصادیق تغییر خلق الله دانسته است.<ref>قرضاوی، الحلال و الحرام فی الاسلام، ص86.</ref> او تراشیدن ریش را یکی از مصادیق چنین زینتی برشمرده است.<ref>قرضاوی، الحلال و الحرام فی الاسلام، ص92.</ref> | به گفته فیض کاشانی، این آیه را میتوان شاهدی بر حرمت ریشتراشی قلمداد کرد.<ref>فیض کاشانی، الوافی، ج6، ص658.</ref> محمدرضا نجفی طبسی با استناد به این آیه بر حرمت حلق لحیه استدلال کرده است. او معتقد است بر اساس این آیه هر تغییری در خلقت خدا حرام است، مگر آنکه دلیل بر جواز آن اقامه شود.<ref name=":2" /> | ||
یوسف قرضاوی زینتهایی افراطی را حرام و از مصادیق تغییر خلق الله دانسته است.<ref>قرضاوی، الحلال و الحرام فی الاسلام، ص86.</ref> او تراشیدن ریش را یکی از مصادیق چنین زینتی برشمرده است.<ref>قرضاوی، الحلال و الحرام فی الاسلام، ص92.</ref> | |||
اما عموم عالمان شیعه استناد به این آیه را رد کردهاند و برای جواز آن و عدم جریان آیه به جواز حلق رأس و عانه شاهد آوردهاند.<ref>برای نمونه نگاه کنید به: منتظری، دراسات فی المکاسب المحرمه، ج3، ص113.</ref> | |||
=== تغییر مزاج و خوی و خصلت === | === تغییر مزاج و خوی و خصلت === | ||
| خط ۱۲۵: | خط ۱۳۰: | ||
== تکنگاریها == | == تکنگاریها == | ||
علاوه بر کتابهای تفسیری برخی فقیهان و پژوهشگران این آیه را در مباحث فقهی خود به صورت مستقل بحث کردهاند. برای نمونه: کریمینیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، ص218-232. | علاوه بر کتابهای تفسیری برخی فقیهان و پژوهشگران این آیه را در مباحث فقهی خود به صورت مستقل بحث کردهاند. برای نمونه: کریمینیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، ص218-232. | ||
علیدوست و حسینی کمالآبادی، «مبانی فقهی مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته»، ص15-34. | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||