فقه معاصر:پیشنویس آیه ۱۱۹ سوره نساء: تفاوت میان نسخهها
اصلاح ارقام |
|||
| خط ۵۸: | خط ۵۸: | ||
جواد تبریزی در پاسخ به این سؤال که آیا تغییر جنسیت برای غرض شهوانی یا به نیت بچهدار شدن (در فرضی که شخص در همان جنسیت نتواند بچهدار شود) جایز است یا نه، با استناد به این آیه آن را غیرجایز میشمارد.<ref>تبریزی، صراط النجاة، ج1، ص330.</ref> | جواد تبریزی در پاسخ به این سؤال که آیا تغییر جنسیت برای غرض شهوانی یا به نیت بچهدار شدن (در فرضی که شخص در همان جنسیت نتواند بچهدار شود) جایز است یا نه، با استناد به این آیه آن را غیرجایز میشمارد.<ref>تبریزی، صراط النجاة، ج1، ص330.</ref> | ||
مجمع فقه اسلامی مستقر در مکه، در تاریخ | مجمع فقه اسلامی مستقر در مکه، در تاریخ ۱۳ رجب ۱۴۰۹ق در فتوایی تغییر جنسیت مردان به زنان و زنان به مردان را با استناد به این آیه حرام اعلام کردند.<ref>جیزانی، فقه النوازل، ج4، ص96-97.</ref> | ||
=== تعیین جنسیت خنثی === | === تعیین جنسیت خنثی === | ||
| خط ۱۱۲: | خط ۱۱۲: | ||
=== مهندسی ژنتیک === | === مهندسی ژنتیک === | ||
در پژوهش مشترک ابوالقاسم علیدوست و حسینی کمالآبادی مهندسی ژنتیک مانند هر ابزار دیگری معرفی شده که میتواند در جهت اهداف مشروع و غیرمشروع قرار گیرد، که اگر در جهت اهداف نامشروع از آن استفاده شود، در این صورت مصداق آیه | در پژوهش مشترک ابوالقاسم علیدوست و حسینی کمالآبادی مهندسی ژنتیک مانند هر ابزار دیگری معرفی شده که میتواند در جهت اهداف مشروع و غیرمشروع قرار گیرد، که اگر در جهت اهداف نامشروع از آن استفاده شود، در این صورت مصداق آیه ۱۱۹ سوره نساء و حرام خواهد بود.<ref>علیدوست و حسینی کمالآبادی، «مبانی فقهی مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته»، ص44.</ref> | ||
به باور محمد آصف محسنی این آیه به درمان ژنتیک ارتباطی ندارد چرا که آن مربوط به دین خدا است.<ref>محسنی، الفقه و مسائل طبیة، ج2، ص44.</ref> | به باور محمد آصف محسنی این آیه به درمان ژنتیک ارتباطی ندارد چرا که آن مربوط به دین خدا است.<ref>محسنی، الفقه و مسائل طبیة، ج2، ص44.</ref> | ||
| خط ۱۲۲: | خط ۱۲۲: | ||
برخی فقیهان اهلتسنن با استناد به آیه ۱۱۹ سوره نساء برخی اقسام آرایش (مانند وصلکردن موها، فاصلهانداختن بین دندانها، و کندن مو) را حرام دانسته، از مصادیق تغییر در خلق الله بهشمار آوردهاند.<ref name=":1">برای نمونه نگاه کنید به: ساعاتی، بلوغ الامانی، ج2، ص2650.</ref> فقیهان در تبیین زینتهایی که تغییر ما خلق الله و فعلی حرام دانستهاند، بیانهای مختلفی دارند. به گفته نورالدین ابولحیه، این حکم در همه انواع زینتها جریان دارد و تنها دو مورد از آن استثنا میشود: | برخی فقیهان اهلتسنن با استناد به آیه ۱۱۹ سوره نساء برخی اقسام آرایش (مانند وصلکردن موها، فاصلهانداختن بین دندانها، و کندن مو) را حرام دانسته، از مصادیق تغییر در خلق الله بهشمار آوردهاند.<ref name=":1">برای نمونه نگاه کنید به: ساعاتی، بلوغ الامانی، ج2، ص2650.</ref> فقیهان در تبیین زینتهایی که تغییر ما خلق الله و فعلی حرام دانستهاند، بیانهای مختلفی دارند. به گفته نورالدین ابولحیه، این حکم در همه انواع زینتها جریان دارد و تنها دو مورد از آن استثنا میشود: ۱. زینتهای غیردائمی که اثر آنها برای همیشه باقی نمیمانند، مانند سرمهکشیدن و حناگذاشتن. ۲. ازبینبردن عیبهای نادری که در بدن برخی افراد وجود دارد، مانند قطعکردن انگشت زائد از بدن.<ref>ابولحیه، العشرة الزوجیه، ص135.</ref> اما به گفته یوسف قرضاوی زینتهایی حرام است، که برای زینتکردن افراط صورت گرفته باشد؛ مانند نازککردن ابروها، رنگکردن مو، تراشیدن ریش.<ref>قرضاوی، الحلال و الحرام فی الاسلام، ص86-93.</ref> | ||
مالکیه و حنابله با استدلال به این آیه وصل مو را مطلقا حرام دانستهاند. شافعیها این عمل را برای زنانی که شوهر نمیدارند، حرام و آن را برای زنان شوهردار با اجازه آنان جایز میدانند. اما حنفیه معتقدند این عمل در صورتی که با موی آدمیان نباشد، بیاشکال است.<ref>کنعان، الموسوعة الطبیة الفقهیة، ص587.</ref> | مالکیه و حنابله با استدلال به این آیه وصل مو را مطلقا حرام دانستهاند. شافعیها این عمل را برای زنانی که شوهر نمیدارند، حرام و آن را برای زنان شوهردار با اجازه آنان جایز میدانند. اما حنفیه معتقدند این عمل در صورتی که با موی آدمیان نباشد، بیاشکال است.<ref>کنعان، الموسوعة الطبیة الفقهیة، ص587.</ref> | ||
| خط ۱۲۹: | خط ۱۲۹: | ||
=== رفتارهای جنسی نادر در دایره خانواده === | === رفتارهای جنسی نادر در دایره خانواده === | ||
نورالدین ابولحیه، از فقیهان اهلتسنن، با استناد به آیه | نورالدین ابولحیه، از فقیهان اهلتسنن، با استناد به آیه ۱۱۹ سوره نساء برخی رفتارهای جنسی نادری را که مورد درخواست زوجین قرار میگیرد، حرام دانسته، آنها را خروج از خلقت خداوندی و بازیچۀ شیطانشدن میشمارد، مواردی مانند نزدیکی با همسر از دُبُر، ازبینبردن پرده بکارت بهغیر آمیزش، و تخیل اجنبنی هنگام آمیزش با همسر.<ref>ابولحیه، العشرة الزوجیه، ص297-309.</ref> | ||
== تکنگاریها == | == تکنگاریها == | ||
علاوه بر کتابهای تفسیری برخی فقیهان و پژوهشگران این آیه را در مباحث فقهی خود به صورت مستقل بحث کردهاند. برای نمونه: کریمینیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، | علاوه بر کتابهای تفسیری برخی فقیهان و پژوهشگران این آیه را در مباحث فقهی خود به صورت مستقل بحث کردهاند. برای نمونه: کریمینیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، ص۲۱۸-۲۳۲. | ||
علیدوست و حسینی کمالآبادی، «مبانی فقهی مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته»، | علیدوست و حسینی کمالآبادی، «مبانی فقهی مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته»، ص۱۵-۳۴. | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۱۴۲: | خط ۱۴۲: | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
* قاسمی، محمدعلی، دانشنامه فقه پزشکی، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار، ۱۳۹۵ش. | * قاسمی، محمدعلی، دانشنامه فقه پزشکی، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار، ۱۳۹۵ش. | ||
* قرضاوی، یوسف، الحلال و الحرام فی الاسلام، بیروت، المکتب الاسلامی، | * قرضاوی، یوسف، الحلال و الحرام فی الاسلام، بیروت، المکتب الاسلامی، ۱۴۰۰ق. | ||
* طبری، محمد بن جریر، تفسیر الطبری المسمی جامع البیان فی تأویل القرآن، بیروت، دار الکتب العلمیه، | * طبری، محمد بن جریر، تفسیر الطبری المسمی جامع البیان فی تأویل القرآن، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۲۰ق. | ||
* جیزانی، محمد بن حسین، فقه النوازل دراسة تأصیلیة تطبیقیة، دمام، دار ابنالجوزی، | * جیزانی، محمد بن حسین، فقه النوازل دراسة تأصیلیة تطبیقیة، دمام، دار ابنالجوزی، ۱۴۲۶ق. | ||
* قاسمی، محمدعلی، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار، آیات فقه پزشکی، ۱۳۹۹ش. | * قاسمی، محمدعلی، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار، آیات فقه پزشکی، ۱۳۹۹ش. | ||
* اسلامی، سید حسن، «شبیهسازی انسان از دیدگاه شیعه؛ بررسی چهار دیدگاه»، مجله فقه، ش۴۴، تابستان ۱۳۸۴ش. | * اسلامی، سید حسن، «شبیهسازی انسان از دیدگاه شیعه؛ بررسی چهار دیدگاه»، مجله فقه، ش۴۴، تابستان ۱۳۸۴ش. | ||