فقه معاصر:پیشنویس آیه ۱۱۹ سوره نساء: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۵۰: | خط ۵۰: | ||
=== شبیهسازی و همزادسازی انسان === | === شبیهسازی و همزادسازی انسان === | ||
به اتفاق آرای علمای اهلسنت، شبیهسازی انسان عملی نامشروع و بر خلاف اسلام است.<ref>اسلامی، شبیهسازی انسانی از دیدگاه آیین کاتولیک و اسلام، ص۲۰۰.</ref> در دهمین نشست مجمع فقه اسلامی، که در مکه برگزار شد، مسئله شبیهسازی انسان مطرح شد و در بیانیه نهایی این مجمع بر حرمت شبیهسازی انسان تأکید شد.<ref>موسوی، قرارات مجمع الفقه الاسلامی، ص۲۸۲.</ref> از جمله دلایل ایشان بر این حکم، استدلال به آیه ۱۱۹ سوره نساء است.<ref>اسلامی، شبیهسازی انسانی از دیدگاه آیین کاتولیک و اسلام، ص۲۱۱-۲۳۳.</ref> فقیهان شیعه در حکم شبیهسازی انسان اتفاق نظر ندارند و دیدگاه آنان از جواز تا حرمت مطلق در نوسان است.<ref>محقق داماد، «شبیهسازی انسان از منظر فقه و اخلاق»، ص۱۵.</ref> جعفر سبحانی شبیهسازی انسان را با استناد به این آیه حرام دانسته است.<ref>سبحانی، استفتائات، ج۲، ص۲۵۶.</ref> همچنین به نظر [[محمدمهدی شمسالدین]]، [[شبیهسازی انسانی]] بهحکم اولی حرام است و شبیهسازی انسانی به تغییر نامناسب جسمانی میانجامد که در آیه مذکور «تغییر خلق» خوانده شده است.<ref>شمسالدین، الاستنساخ الجنین، ص۵۸، به نقل از: قاسمی، دانشنامه فقه پزشکی، ج۲، ص۵۵۷-۵۵۸.</ref> به | به اتفاق آرای علمای اهلسنت، شبیهسازی انسان عملی نامشروع و بر خلاف اسلام است.<ref>اسلامی، شبیهسازی انسانی از دیدگاه آیین کاتولیک و اسلام، ص۲۰۰.</ref> در دهمین نشست مجمع فقه اسلامی، که در مکه برگزار شد، مسئله شبیهسازی انسان مطرح شد و در بیانیه نهایی این مجمع بر حرمت شبیهسازی انسان تأکید شد.<ref>موسوی، قرارات مجمع الفقه الاسلامی، ص۲۸۲.</ref> از جمله دلایل ایشان بر این حکم، استدلال به آیه ۱۱۹ سوره نساء است.<ref>اسلامی، شبیهسازی انسانی از دیدگاه آیین کاتولیک و اسلام، ص۲۱۱-۲۳۳.</ref> ولی فقیهان شیعه در حکم شبیهسازی انسان اتفاق نظر ندارند و دیدگاه آنان از جواز تا حرمت مطلق در نوسان است.<ref>محقق داماد، «شبیهسازی انسان از منظر فقه و اخلاق»، ص۱۵.</ref> جعفر سبحانی شبیهسازی انسان را با استناد به این آیه حرام دانسته است.<ref>سبحانی، استفتائات، ج۲، ص۲۵۶.</ref> همچنین به نظر [[محمدمهدی شمسالدین]]، [[شبیهسازی انسانی]] بهحکم اولی حرام است و شبیهسازی انسانی به تغییر نامناسب جسمانی میانجامد که در آیه مذکور «تغییر خلق» خوانده شده است.<ref>شمسالدین، الاستنساخ الجنین، ص۵۸، به نقل از: قاسمی، دانشنامه فقه پزشکی، ج۲، ص۵۵۷-۵۵۸.</ref> محمد مؤمن اگرچه در درستی این استدلال اشکال کرده، دلالت آیه را بر حرمت شبیهسازی نمیپذیرد، اما به باور او، در صورتی درستی این استدلال، میتوان آن را در مسئله همزادسازی انسان نیز جاری کرد و به تحریم آن فتوا دارد.<ref>مؤمن، «شبیهسازی»، ص۵۱-۵۲.</ref> | ||
گروه دیگری از فقیهان شیعه که بخش عمدهای از ایشان را شامل میشود، | به نظر گروه دیگری از فقیهان شیعه که بخش عمدهای از ایشان را شامل میشود، شبیهسازی انسان را نمیتوان به حکم اولی حرام دانست. سید حسن اسلامی، پژوهشگر مسائل فقهی، در نقد دیدگاه شمسالدین میگوید اگر شبیهسازی انسانی منجر به شبیهسازی موجودی سالم شود، شبیهسازی مصداق تغییر نامناسب نخواهد بود.<ref>اسلامی، «شبیهسازی انسان از دیدگاه شیعه...»، ص۲۷-۲۸.</ref> [[سید محمدسعید حکیم]] نهتنها شبیهسازی انسان را جایز دانسته، بلکه آن را بهکارگیری سنت خدا و روشی برای شناخت قدرت الهی میداند.<ref>حکیم، فقه الاستنساخ البشری و فتاوی الطبیة، ص۲۲.</ref> محمدحسین فضلالله نیز دلالت آیه 119 سوره نساء را بر حرمت شبیهسازی ناتمام دانسته، آن را نه تغییر خلق الله، که نوعی استفاده از خلق الله میشمارد.<ref>فضلالله، فقه الحیاة، ص228-229.</ref> [[سید اصغر ناظمزاده قمی]] با بیان اینکه شبیهسازی نوعی خلق جدید است، نه تغییر در خلق، جریان این آیه را در مسئله نادرست میداند.<ref>ناظمزاده قمی، جراحی پلاستیک و شبیهسازی انسان از نگاه فقه، ص۲۶۰-۲۶۴</ref> | ||
=== پیوند اعضا === | === پیوند اعضا === | ||
[[محمد سند]]، در [[فقه الطب (کتاب)|کتاب فقه الطب]]، آیه ۱۱۹ سوره نساء را در شمار ادله حرمت جداسازی اعضای بدن انسان و پیوند آن به فرد دیگر بررسی کرده است؛ با این توضیح که ممکن است با استناد به این آیه هرگونه تصرف در بدن را از مصادیق تغییر در خلقالله بهشمار آورد.<ref>سند، فقه الطب، ص65-66.</ref> | |||
=== شبیهشدن به جنس مخالف === | === شبیهشدن به جنس مخالف === | ||
محمد صادقی تهرانی | [[محمد صادقی تهرانی]] برای حرامشمردن تشبه مردان به زنان و تشبه زنان به مردان به آیه ۱۱۹ سوره نساء استدلال کرده است.<ref>صادقی تهرانی، تبصرة الفقها بین الکتاب و السنة، ج1، ص309.</ref> | ||
=== ریشتراشی === | === ریشتراشی === | ||
یوسف قرضاوی از عالمان اهلسنت، زینتهایی افراطی را حرام و از مصادیق تغییر خلق الله دانسته<ref>قرضاوی، الحلال و الحرام فی الاسلام، ص86.</ref> و تراشیدن ریش را یکی از مصادیق چنین زینتی برشمرده است.<ref>قرضاوی، الحلال و الحرام فی الاسلام، ص92.</ref> با این حال عموم فقیهان شیعه در این فرع استناد به آیه را نپذیرفتهاند و برای رد آن به جواز حلق رأس و حلق عانه شاهد آوردهاند.<ref>برای نمونه نگاه کنید به: منتظری، دراسات فی المکاسب المحرمه، ج3، ص113.</ref> در مقابل، محسن فیض کاشانی، این آیه را شاهدی بر حرمت ریشتراشی قلمداد کرده<ref>فیض کاشانی، الوافی، ج6، ص658.</ref> و [[محمدرضا نجفی طبسی]] با استناد به این آیه بر حرمت تراشیدن ریش استدلال نموده است.<ref>نجفی طبسی، المنیة فی حکم الشارع و اللحیة، ص14.</ref> | |||
یوسف قرضاوی زینتهایی افراطی را حرام و از مصادیق تغییر خلق الله دانسته | |||
=== تغییر مزاج و خوی و خصلت === | === تغییر مزاج و خوی و خصلت === | ||