فقه معاصر:پیشنویس آیه ۱۱۹ سوره نساء: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۶۱: | خط ۶۱: | ||
=== ریشتراشی === | === ریشتراشی === | ||
یوسف قرضاوی از عالمان اهلسنت، زینتهایی افراطی را حرام و از مصادیق تغییر خلق الله دانسته<ref>قرضاوی، الحلال و الحرام فی الاسلام، ص86.</ref> و تراشیدن ریش را یکی از مصادیق چنین زینتی برشمرده است.<ref>قرضاوی، الحلال و الحرام فی الاسلام، ص92.</ref> با این حال عموم فقیهان شیعه در این فرع استناد به آیه را نپذیرفتهاند و برای رد آن به جواز حلق رأس و حلق عانه شاهد آوردهاند.<ref> | یوسف قرضاوی از عالمان اهلسنت، زینتهایی افراطی را حرام و از مصادیق تغییر خلق الله دانسته<ref>قرضاوی، الحلال و الحرام فی الاسلام، ص86.</ref> و تراشیدن ریش را یکی از مصادیق چنین زینتی برشمرده است.<ref>قرضاوی، الحلال و الحرام فی الاسلام، ص92.</ref> با این حال عموم فقیهان شیعه در این فرع استناد به آیه را نپذیرفتهاند<ref>برای نمونه نگاه کنیدبه: منتظری، دراسات فی المکاسب المحرمه، ج3، ص113؛ اعرافی، مکاسب محرمه، ج۴، ص۲۲7.</ref> و برای رد آن به جواز حلق رأس و حلق عانه شاهد آوردهاند.<ref>منتظری، دراسات فی المکاسب المحرمه، ج3، ص113.</ref> در مقابل، محسن فیض کاشانی، این آیه را شاهدی بر حرمت ریشتراشی قلمداد کرده<ref>فیض کاشانی، الوافی، ج6، ص658.</ref> و [[محمدرضا نجفی طبسی]] با استناد به این آیه بر حرمت تراشیدن ریش استدلال نموده است.<ref>نجفی طبسی، المنیة فی حکم الشارع و اللحیة، ص14.</ref> | ||
=== عقیمسازی (حیوان یا انسان) === | === عقیمسازی (حیوان یا انسان) === | ||
برخی نویسندگان سنیمذهب عقیمسازی انسان را تغییر در خلقت الهی شمرده، به همین دلیل آن را حرام میدانند.<ref>صدیقخان، السراج الوهاج، ج3، ص372.</ref> در برخی کتابهای تفسیری سنیمذهبان، خصاء حیوانات نیز مشمول این آیه و حرام شمرده شده است.<ref>نگاه کنید به: قاسمی، محاسن التأویل، ج3، ص345.</ref> اما برخی دیگر از آنان خصاء حیوانات را جایز،<ref>بغوی، معالم التنزیل، ج1، ص130.</ref> و برخی خصاء حیوانات حلالگوشت را به دلیل اغراض عقلایی جایز، اما خصاء حیوانات حرامگوشت را غیر جایز شمردهاند.<ref>آلوسی، روح المعانی، ج3، ص125.</ref> با این حال در برخی پژوهشهای فقهی شیعه، تغییر خلقتهای حرام، تغییراتی دانسته شده که در جهت سنتهای باطل شیطانی باشد و عقیمسازی (حتی عقیمسازی انسان) با انگیزههای عقلایی و مصلحتجویانه، از این قاعده خارج شده است.<ref>محضری، احکام تکلیفی و وضعی جلوگیری از بارداری و عقیمسازی در فقه امامیه، ص۵۸- ۶۰.</ref> | |||
برخی نویسندگان سنیمذهب | |||
در برخی کتابهای تفسیری | |||
=== ترمیم بکارت === | === ترمیم بکارت === | ||
برخی | در برخی پژوهشهای فقهی شیعه، آیه ۱۱۹ سوره نساء بهعنوان یکی از ادله حرمت ترمیم بکارت مورد بررسی قرار گرفته است؛ با این توضیح که خداوند دختران را بهگونهای آفریده که پرده بکارتشان در اولین آمیزش جنسی از بین برود در حالی که ترمیم آن با استفاده از شیوههای جراحی، مداخله در نظم طبیعی آفرینش و مصداق تغییر در خلقت خدا بهشمار میآید.<ref>میرزاده اهری، ترمیم بکارت از منظر فقه و حقوق، ص201.</ref> اما نویسنده پس از بررسی مفاد آیه، دلالت آن بر حرمت ترمیم بکارت را ناتمام میداند.<ref>میرزاده اهری، ترمیم بکارت از منظر فقه و حقوق، ص207.</ref> | ||
=== مهندسی ژنتیک === | === مهندسی ژنتیک === | ||
در پژوهش مشترک ابوالقاسم علیدوست و حسینی | در پژوهش مشترک ابوالقاسم علیدوست و سید مرتضی حسینی کمالآبادی، برای بررسی حکم فقهی مهندسی ژنتیک، آیه ۱۱۹ سوره نساء مورد توجه قرار گرفت است. به نظر ایشان، مهندسی ژنتیک تنها در صورتی مصداق آیه ۱۱۹ سوره نساء و حرام دانسته شده، که در جهت اهداف نامشروع مورد استفاده قرار گیرد.<ref>علیدوست و حسینی کمالآبادی، «مبانی فقهی مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته»، ص44.</ref> اما به باور محمد آصف محسنی این آیه به درمان ژنتیک ارتباطی ندارد چرا که آن مربوط به دین خدا است.<ref>محسنی، الفقه و مسائل طبیة، ج2، ص44.</ref> | ||
به باور محمد آصف محسنی این آیه به درمان ژنتیک ارتباطی ندارد چرا که آن مربوط به دین خدا است.<ref>محسنی، الفقه و مسائل طبیة، ج2، ص44.</ref> | |||
=== خالکوبی === | === خالکوبی === | ||
برخی فقیهان اهلتسنن خالکوبی را از مصادیق تغییر در خلق الله دانستهاند؛ ازاینرو به حرمت آن فتوا داده، این حکم را مورد اتفاق فقیهان بهشمار آوردهاند.<ref>برای نمونه نگاه کنید به: ساعاتی، بلوغ الامانی، ج2، ص2650.</ref> چنانکه یوسف قرضاوی از عالمان اهلتسنن با استناد به این آیه خالکوبی را حرام دانسته است.<ref>قرضاوی، الحلال و الحرام فی الاسلام، ص87.</ref> | برخی فقیهان اهلتسنن خالکوبی را از مصادیق تغییر در خلق الله دانستهاند؛ ازاینرو به حرمت آن فتوا داده، این حکم را مورد اتفاق فقیهان بهشمار آوردهاند.<ref>برای نمونه نگاه کنید به: ساعاتی، بلوغ الامانی، ج2، ص2650.</ref> چنانکه یوسف قرضاوی از عالمان اهلتسنن نیز با استناد به این آیه خالکوبی را حرام دانسته است.<ref>قرضاوی، الحلال و الحرام فی الاسلام، ص87.</ref> | ||
=== زینتهای دائمی === | === زینتهای دائمی === | ||
برخی فقیهان اهلتسنن با استناد به آیه ۱۱۹ سوره نساء برخی اقسام آرایش (مانند وصلکردن موها، فاصلهانداختن بین دندانها، و کندن مو) را حرام دانسته، از مصادیق تغییر در خلق الله بهشمار آوردهاند.<ref name=":1">برای نمونه نگاه کنید به: ساعاتی، بلوغ الامانی، ج2، ص2650.</ref> فقیهان در تبیین زینتهایی که تغییر ما خلق الله و فعلی حرام دانستهاند، بیانهای مختلفی دارند. به گفته نورالدین ابولحیه، این حکم در همه انواع زینتها جریان دارد و تنها دو مورد از آن استثنا میشود: ۱. زینتهای غیردائمی که اثر آنها برای همیشه باقی نمیمانند، مانند سرمهکشیدن و حناگذاشتن. ۲. ازبینبردن عیبهای نادری که در بدن برخی افراد وجود دارد، مانند قطعکردن انگشت زائد از بدن.<ref>ابولحیه، العشرة الزوجیه، ص135.</ref> اما به گفته یوسف قرضاوی زینتهایی حرام است، که برای زینتکردن افراط صورت گرفته باشد؛ مانند نازککردن ابروها، رنگکردن مو، تراشیدن ریش.<ref>قرضاوی، الحلال و الحرام فی الاسلام، ص86-93.</ref> | برخی فقیهان اهلتسنن با استناد به آیه ۱۱۹ سوره نساء برخی اقسام آرایش (مانند وصلکردن موها، فاصلهانداختن بین دندانها، و کندن مو) را حرام دانسته، از مصادیق تغییر در خلق الله بهشمار آوردهاند.<ref name=":1">برای نمونه نگاه کنید به: ساعاتی، بلوغ الامانی، ج2، ص2650.</ref> فقیهان در تبیین زینتهایی که تغییر ما خلق الله و فعلی حرام دانستهاند، بیانهای مختلفی دارند. به گفته نورالدین ابولحیه، این حکم در همه انواع زینتها جریان دارد و تنها دو مورد از آن استثنا میشود: ۱. زینتهای غیردائمی که اثر آنها برای همیشه باقی نمیمانند، مانند سرمهکشیدن و حناگذاشتن. ۲. ازبینبردن عیبهای نادری که در بدن برخی افراد وجود دارد، مانند قطعکردن انگشت زائد از بدن.<ref>ابولحیه، العشرة الزوجیه، ص135.</ref> اما به گفته یوسف قرضاوی زینتهایی حرام است، که برای زینتکردن افراط صورت گرفته باشد؛ مانند نازککردن ابروها، رنگکردن مو، تراشیدن ریش.<ref>قرضاوی، الحلال و الحرام فی الاسلام، ص86-93.</ref> | ||
| خط ۹۷: | خط ۸۴: | ||
=== رفتارهای جنسی نادر در دایره خانواده === | === رفتارهای جنسی نادر در دایره خانواده === | ||
نورالدین ابولحیه، از فقیهان اهلتسنن، با استناد به آیه ۱۱۹ سوره نساء برخی رفتارهای جنسی نادری را که مورد درخواست زوجین قرار میگیرد، حرام دانسته، آنها را خروج از خلقت خداوندی و بازیچۀ شیطانشدن میشمارد، مواردی مانند نزدیکی با همسر از دُبُر، ازبینبردن پرده بکارت بهغیر آمیزش، و تخیل اجنبنی هنگام آمیزش با همسر.<ref>ابولحیه، العشرة الزوجیه، ص297-309.</ref> | نورالدین ابولحیه، از فقیهان اهلتسنن، با استناد به آیه ۱۱۹ سوره نساء برخی رفتارهای جنسی نادری را که مورد درخواست زوجین قرار میگیرد، حرام دانسته، آنها را خروج از خلقت خداوندی و بازیچۀ شیطانشدن میشمارد، مواردی مانند نزدیکی با همسر از دُبُر، ازبینبردن پرده بکارت بهغیر آمیزش، و تخیل اجنبنی هنگام آمیزش با همسر.<ref>ابولحیه، العشرة الزوجیه، ص297-309.</ref> | ||
=== تغییر مزاج و خوی و خصلت === | |||
قرضاوی تغییر مزاج و خوی خصلت در اثر تغییر فعل و انفعالات شیمیایی خون و غُدد را نیز منافی درک و آموزههای دینی میداند؛ زیرا با این روش طبیعت ممتاز انسانی که اختیار یکی از آنها است، بهم میریزد. درست به خاطر همین حفظ اعتدال طبیعت انسانی است که مسکرات و [[مواد مخدر]] در اسلام حرام شده است. [[آیه ۱۱۹ سوره نساء]] نیز تغییر خلقت را کار پیروان شیطان نامیده است.<ref>قرضاوی، دیدگاههای فقهی معاصر، ج۱، ص۷۱۳.</ref> | |||
== تکنگاریها == | == تکنگاریها == | ||