فقه معاصر:پیش‌نویس سید عباس موسویان: تفاوت میان نسخه‌ها

Rezashams (بحث | مشارکت‌ها)
Rezashams (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۵۴: خط ۵۴:
=== '''نقش مهم عقود مبادله‌ای در بانکداری اسلامی نسبت به عقود مشارکتی''' ===
=== '''نقش مهم عقود مبادله‌ای در بانکداری اسلامی نسبت به عقود مشارکتی''' ===
گفته شده، در اندیشه‌های ابتدایی موسویان در بانکداری به کاربست عقود مشارکتی (عقودی بدون نرخ سود ثابت و بر مبنای سود و زیان) تصریح می‌شد.<ref>غفورزاده، «بررسی سیر تصور اندیشه استاد موسویان در باره جایگاه عقود مبادله‌ای و مشارکتی در تخصیص منابع»، ص۸۷.</ref> اما وی در ادامه (برای نمونه در کتاب بانکداری اسلامی از آخرین کتاب‌های وی) عقود مبادله‌ای نظیر مرابحه را دارای منابع روایی قوی و کارگشا در بانکداری اسلامی، و بهتر از عقود مشارکتی می‌دانست.<ref>غفورزاده، «بررسی سیر تصور اندیشه استاد موسویان در باره جایگاه عقود مبادله‌ای و مشارکتی در تخصیص منابع»، ص۸۸.</ref>
گفته شده، در اندیشه‌های ابتدایی موسویان در بانکداری به کاربست عقود مشارکتی (عقودی بدون نرخ سود ثابت و بر مبنای سود و زیان) تصریح می‌شد.<ref>غفورزاده، «بررسی سیر تصور اندیشه استاد موسویان در باره جایگاه عقود مبادله‌ای و مشارکتی در تخصیص منابع»، ص۸۷.</ref> اما وی در ادامه (برای نمونه در کتاب بانکداری اسلامی از آخرین کتاب‌های وی) عقود مبادله‌ای نظیر مرابحه را دارای منابع روایی قوی و کارگشا در بانکداری اسلامی، و بهتر از عقود مشارکتی می‌دانست.<ref>غفورزاده، «بررسی سیر تصور اندیشه استاد موسویان در باره جایگاه عقود مبادله‌ای و مشارکتی در تخصیص منابع»، ص۸۸.</ref>
=== بهره‌گیری از روش اسلام‌محور در عرصه بانکداری و بازارهای مالی به‌جای روش فقه‌محور ===
برخی پژوهشگران در توضیح این نظریه گفته‌اند در روش فقه‌محور معیار اسلامی‌بودن بانک و ابزارهای مالی سازگاری یا مخالف‌نبودن با فقه است. اما روش اسلام‌محور علاوه بر فقه، امکان استفاده از داده‌های ثابت اسلامی مهیا می‌شود. نویسندگان این مقاله، معتقدند این نظریه موسویان حرکت در مسیر تکامل معرفتی است.<ref name=":0">میرمعزی و غفوری، «تکامل روش فکری استاد موسویان؛ از روش فقه‌محور تا روش اسلام‌محور»، ص۴۰-۵۸.</ref>


=== '''جواز جریمه دیرکرد''' ===
=== '''جواز جریمه دیرکرد''' ===
خط ۶۲: خط ۵۹:


=== برتری روش اسلام‌محور ===
=== برتری روش اسلام‌محور ===
یک روش در سنجش مسائل بانکی و ابزارهای مالی روش فقه محور است. یعنی همین که روش‌های بانکداری یا ابزارهای مالی مخالف فقه نباشند کافی است. موسویان با گذر از این رأی معتقد شده است روشی که در آن امکان استفاده از مجموعه داده‌های ثابت اسلامی برای تعیین اسلامی‌بودن بانکداری و استفاده از ابزارهای مالی وجود داشته باشد و به تعبیر خود او «اسلام‌محور» باشد؛ بهتر است. میرمعزی و غفوری از پژوهشگران حوزه فقه اقتصاد این نظریه موسویان را حرکت در مسیر تکامل معرفتی در این حوزه دانسته‌اند.<ref name=":0" />
یک روش در سنجش مسائل بانکی و ابزارهای مالی روش فقه محور است. یعنی همین که روش‌های بانکداری یا ابزارهای مالی مخالف فقه نباشند، کافی است. موسویان با گذر از این رأی معتقد شده است روشی که در آن امکان استفاده از مجموعه داده‌های ثابت اسلامی برای تعیین اسلامی‌بودن بانکداری و استفاده از ابزارهای مالی وجود داشته باشد و به تعبیر خود او «اسلام‌محور» باشد؛ بهتر است. میرمعزی و غفوری از پژوهشگران حوزه فقه اقتصاد این نظریه موسویان را حرکت در مسیر تکامل معرفتی در این حوزه دانسته‌اند.<ref name=":0">میرمعزی و غفوری، «تکامل روش فکری استاد موسویان؛ از روش فقه‌محور تا روش اسلام‌محور»، ص۴۰-۵۸.</ref>


=== '''نبود تفکیک میان بهره‌بانکی و ربا''' ===
=== '''نبود تفکیک میان بهره‌بانکی و ربا''' ===