فقه معاصر:پیش‌نویس آیه ۱۹۵ سوره بقره: تفاوت میان نسخه‌ها

Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۲۲: خط ۲۲:


=== فرار از جهاد ===
=== فرار از جهاد ===
به گفته مکارم شیرازی، مفسر و مرجع تقلید، برخی برای فرار از جهاد، به عبارت «ولَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ» استناد کرده و هرگونه جهاد ابتدایی را به هلاکت انداختن نفس دانسته‌اند و حتی قیام امام حسین(ع) را نیز مصداق آن شمرده‌اند. وی در پاسخ به این مسئله معتقد است «تَهْلُکَه» با شهادت تفاوت دارد. تهلکه به معنای مرگ بی‌دلیل است، در حالی که شهادت به‌معنای کشته شدن در راه هدف است. از نظر وی، به هلاکت انداختن نفس مربوط به جایی است که هدفی بالاتر از جان نباشد و الا باید جان را فدای آن هدف کرد؛ همان‌گونه که امام حسین(ع) و تمام شهیدان دیگر این‌گونه کردند.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲، ص۳۶-۳۹.</ref> به باور صاحب جواهر نیز مبارزه کردن مسلمان ضعیف با دشمنی که درخواست مبارزه در میدان نبرد کرده است، مصداق انداختن خویش در تهلکه نیست و آن را مصداق شهادت برشمرده است؛ البته علامه حلی در قواعد آن را حرام دانسته است.<ref>نجفی، جواهرالکلام، ج۲۱، ص۸۹.</ref>
طبق آنچه در تفسیر نمونه آمده، برخی برای فرار از جهاد، به عبارت «ولَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ» استناد کرده و هرگونه جهاد ابتدایی را به هلاکت انداختن نفس دانسته‌اند و حتی قیام امام حسین(ع) را نیز مصداق آن شمرده‌اند.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲، ص۳۶-۳۹.</ref> عده‌ای از فقها نیز بر آن شده‌اند که با استناد به این آیه می‌توان به وجوب آتش‌بس قائل شد.<ref>محقق کرکی، جامع المقاصد، ج۳، ص۴۶۷.</ref> در پاسخ به این مسئله گفته شده «تَهْلُکَه» با شهادت تفاوت دارد. تهلکه به معنای مرگ بی‌دلیل است، در حالی که شهادت به‌معنای کشته شدن در راه هدف است<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲، ص۳۶-۳۹.</ref> و اینکه آیه محدود به گناهانی مانند [[خودکشی]] است که هلاکت بر آن صادق است.<ref>متقیان تبریزی، «نسبت‌سنجی آیه «لاتُلقوا بِأَیدیکم اِلَی التَّهلُکَه» با ادله وجوب جهاد»، مندرج در سایت اجتهاد.</ref> به باور صاحب جواهر نیز مبارزه کردن مسلمان ضعیف با دشمنی که درخواست مبارزه در میدان نبرد کرده است، مصداق انداختن خویش در تهلکه نیست و آن را مصداق شهادت برشمرده است؛ البته علامه حلی در قواعد آن را حرام دانسته است.<ref>نجفی، جواهرالکلام، ج۲۱، ص۸۹.</ref>


=== احتیاط شرعی ===
=== احتیاط شرعی ===
خط ۳۷: خط ۳۷:


مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیة، ۱۳۷۴ش.
مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیة، ۱۳۷۴ش.
متقیان تبریزی، محمد، [https://ijtihadnet.ir/%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA%D8%B3%D9%86%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%D9%84%D8%A7%D8%AA%D9%8F%D9%84%D9%82%D9%88%D8%A7-%D8%A8%D9%90%D8%A3%D9%8E%DB%8C%D8%AF%DB%8C%DA%A9%D9%85-%D8%A7%D9%90/ «نسبت‌سنجی آیه «لاتُلقوا بِأَیدیکم اِلَی التَّهلُکَه» با ادله وجوب جهاد»]، مندرج در سایت اجتهاد، تاریخ درج ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش، تاریخ بازدید ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
محقق کرکی، علی بن حسین، جامع المقاصد، قم، موسسه آل البیت لاحیاء التراث، ۱۴۱۱ق.


شبیری، سید جواد، [https://eshia.ir/feqh/archive/text/shobeiry_mohammad/osool/95/950928/ «ادله احتیاط»]، درس خارج اصول، مندرج در سایت مدرسه فقاهت، تاریخ درج ۲۱ آذر ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
شبیری، سید جواد، [https://eshia.ir/feqh/archive/text/shobeiry_mohammad/osool/95/950928/ «ادله احتیاط»]، درس خارج اصول، مندرج در سایت مدرسه فقاهت، تاریخ درج ۲۱ آذر ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.