فقه معاصر:پیش‌نویس آیه ۱۹۵ سوره بقره: تفاوت میان نسخه‌ها

Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۸: خط ۸:


== واژگان مورد استناد در آیه ==
== واژگان مورد استناد در آیه ==
آیه تهلکه از سه فراز تشکیل شده که مورد استناد فقهی واقع شده است.
آیه تهلکه از سه فراز تشکیل شده که مورد استناد فقها واقع شده است.


=== وَأَنفِقُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ===
=== وَأَنفِقُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ===
خط ۲۸: خط ۲۸:


=== پرهیز و پیشگیری از بیماری‌ها ===
=== پرهیز و پیشگیری از بیماری‌ها ===
پیشگیری و پرهیز از بیماری‌ها به‌ویژه در بیماری‌ها مسری را از مصادیق آیه تهلکه دانسته‌اند. بر این اساس گفته شده که حفظ نفس از پیشامدهای خطرناک واجب است و بیماری نیز از جمله پیشامدهای خطرناک و مضر برای انسان است که به تصریح آیه باید از این گونه امور مضر اجتناب کرد.<ref>عباسی خراسانی، «عدم قرنطینه مصداق القای در تهلکه»، مندرج در مدرسه فقاهت.</ref>
پیشگیری و پرهیز از بیماری‌ها به‌ویژه در بیماری‌ها مسری را از مصادیق آیه تهلکه دانسته‌اند. بر این اساس گفته شده که حفظ نفس از پیشامدهای خطرناک واجب است و بیماری نیز از جمله پیشامدهای خطرناک و مضر برای انسان است که به تصریح آیه باید با رعایت بهداشت و مسائل پزشکی از بیماری و به‌ویژه بیماری‌های واگیردار پیشگیری کرد.<ref>عباسی خراسانی، «عدم قرنطینه مصداق القای در تهلکه»، مندرج در مدرسه فقاهت.</ref>


=== ترک زیارت امام حسین در صورت خطر جانی ===
=== لزوم ترک زیارت امام حسین در صورت خطر جانی ===
پژوهشگران دینی در مقام جمع بین روایات فراوان درباره زیارت امام حسین(ع) حتی در صورت وجود خطر و آیه تهلکه، به این نکته اشاره کرده‌اند که این زیارت اگر با خطر غیر جانی همراه باشد انجام آن مانعی ندارد و حتی در روایات آن را مستحب دانست‌اند ولی اگر خطر جانی برای زائر در پی داشته باشد، آیه تهلکه بر روایات مقدم می‌شود و باید از زیارت اجتناب شود.<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۹۸، ص۱۰؛ صفائی‌راد، « بررسی روایات ترغیب به زیارت سیدالشهداء در صورت خوف و خطر جانی»، ص۶۹-۷۱.</ref>  
پژوهشگران دینی در مقام جمع بین روایات فراوان درباره زیارت امام حسین(ع) حتی در صورت وجود خطر و آیه تهلکه، به این نکته اشاره کرده‌اند که این زیارت اگر با خطر غیر جانی همراه باشد انجام آن مانعی ندارد و حتی در روایات آن را مستحب دانست‌اند، ولی اگر خطر جانی برای زائر در پی داشته باشد، آیه تهلکه بر روایات مقدم می‌شود و باید از زیارت اجتناب شود.<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۹۸، ص۱۰؛ صفائی‌راد، « بررسی روایات ترغیب به زیارت سیدالشهداء در صورت خوف و خطر جانی»، ص۶۹-۷۱.</ref>
 
=== حرمت تغییر جنسیت ===
یدالله دوزدوزانی از مراجع تقلید شیعه با استناد به آیه تهلکه معتقد بر حرمت تغییر جنسیت است. از نظر او امکان کاربست این آیه در بحث تغییر جنسیت بر اساس معنای تأکیدی برای «باء» ممکن خواهد بود. به نظر او، کلمه «ید» به‌معنای قدرت و استطاعت است، و در نتیجه معنای آیه چنین خواهد بود: «قوای خودتان را هدر ندهید و فاسد و ضایع نسازید». مؤلف با اشاره به قاعده «مخصص نبودن مورد»، اختصاص آیه به بحث جهاد و نهی از به هلاکت انداختن قوای اجتماعی را کنار می‌گذرد و آن را شامل ضایع نمودن اعضای بدن نیز می‌داند. در نهایت از نظر او این آیه علاوه بر حرمت تغییر جنسیت، بر حرمت اعمالی نظیر عقیم‌سازی نیز دلالت می‌کند و کسی حق ندارد کاری کند که قوا یا اعضای اصلی بدنش از بین برود.<ref>دوزدوزانی، تغییر جنسیت آری یا نه؟، ص۳۳-۴۰.</ref>  


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۴۰: خط ۴۳:


مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیة، ۱۳۷۴ش.
مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیة، ۱۳۷۴ش.
دوزدوزانی، یدالله، تغییر جنسیت آری یا نه؟، قم، نشر آثار امین، ۱۳۸۷ش.


مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.