کاربر:Karimi/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۰

شناسه

عورت‌انگاری زنان به دیدگاهی فقهی یا روایی گفته می‌شود که زن یا بخش گسترده‌ای از بدن و حضور اجتماعی او را در شمار عورت دانسته و بر پوشاندن یا محدودکردن آشکارشدن آن تأکید می‌کند. این موضوع در فقه معاصر ذیل مباحث ستر، حجاب، نگاه، زینت، صدای زن، حضور اجتماعی زنان و کرامت انسانی بررسی می‌شود و به‌عنوان یکی از مباحث محل گفت‌وگو در فقه زنان معاصر شناخته می‌شود.

درباره عورت‌انگاری زنان پرسش‌هایی پیش روی فقه معاصر مطرح است؛ از جمله: آیا روایت «المرأة عورة» از نظر سند و دلالت معتبر است؟ محدوده عورت زن در فقه چیست؟ چه تفاوتی میان عورت صلاتی و عورت ناظری وجود دارد؟ آیا عرف، زمان و مکان در تعیین محدوده پوشش زن تأثیر می‌گذارد؟ آیا می‌توان از عنوان عورت، محدودیت حضور اجتماعی زنان را استنباط کرد؟ نسبت عورت‌انگاری زنان با اختیار فردی، حقوق اجتماعی زنان و کرامت انسانی چگونه قابل تبیین است؟

برخی فقیهان با استناد به روایات و آرای فقهی، همه بدن زن جز صورت و گاه دست‌ها را عورت دانسته‌اند؛ در برابر، گروهی میان عورت در نماز و عورت در برابر نامحرم تفاوت نهاده و دلالت روایت «المرأة عورة» بر تمام بدن زن یا محدودیت حضور اجتماعی او را نپذیرفته‌اند. همچنین درباره تأثیر عرف و شرایط اجتماعی بر احکام پوشش، نسبت میان حکم فقهی عورت و کرامت زن، و امکان تفکیک میان وجوب پوشش و منع حضور اجتماعی دیدگاه‌های گوناگونی مطرح شده است.

در پژوهش‌های فقهی، حدیثی، تفسیری، تاریخی و اجتماعی، کتاب‌ها، مقالات و پایان‌نامه‌های متعددی درباره این موضوع منتشر شده است. این آثار بیشتر به بررسی اعتبار و دلالت روایت «المرأة عورة»، حدود عورت زن، تفاوت عورت صلاتی و ناظری و پیامدهای اجتماعیِ تلقی زن به‌عنوان عورت پرداخته‌اند؛ بااین‌حال، مطالعه جامع نسبت میان این مفهوم و حقوق، اختیار و حضور اجتماعی زنان همچنان به بررسی بیشتر نیاز دارد.

فارسی

مسئله عفاف ( بخش چهارم کتاب)، مهدی شجریان، قم، کتاب طه، ۱۴۰۳ش. صفحات ابتدایی در سامانه خانه کتاب

عربی

مقاله‌ها

فارسی

واکاوی دگرسانیِ نگرشیِ مفسران شیعه درباره مفهوم «زینت» در آیۀ 31 سورۀ نور، فرزانه نظری شربیانی و مهدی مهریزی طرقی و مژگان سرشار، فصلنامه پژوهش‌های قرآنی، دوره ۳۰، شماره ۱۱۵، تابستان ۱۴۰۴ش. متن مقاله را اینجا مطالعه کنید

اعتبارسنجی و تاریخ‏گذاری روایت «المرأةُ عَورَة» در منابع روایی، معصومه ریعان، دو فصلنامه علمی حدیث پژوهی، دوره ۱۷، شماره ۱ - شماره پیاپی ۳۳، بهار و تابستان ۱۴۰۴ش.متن مقاله را اینجا مطالعه کنید
تحلیل انتقادی عبارت «صَوتُ المَرأةِ عَورَةٌ» به مثابۀ حدیث و قاعده ای فقهی، نفیسه نیرومند و محسن رفعت و فاطمه ژیان، فصلنامه نشریه پژوهش های فقهی، دوره ۱۹، شماره ۴، زمستان ۱۴۰۲ش.متن مقاله را اینجا مطالعه کنید
رابطه روایت «النساء عیّ و عوره» و وجوب حجاب شرعی تا قرن پنجم، ناهید طیبی و نعمت الله صفری و مهدی مهریزی، پژوهشنامه علوم حدیث تطبیقی، سال هشتم، شماره ۱۴، بهار و تابستان ۱۴۰۰ش.متن مقاله را اینجا مطالعه کنید
بررسی متن شناختی روایت النساء عی و عورة، زهره رجبیان، فصلنامه علمی علوم حدیث، دوره ۲۳، شماره ۸۹، پاییز ۱۳۹۷ش.متن مقاله را اینجا مطالعه کنید
تأملی در مسئله حجاب، محسن کدیور، سایت محسن کدیور، ۱۳۹۱ش.متن مقاله را اینجا مطالعه کنید

پایان‌نامه‌ها

فارسی

عربی

سایر منابع

آیا بدن زن عورت است؟، مهدی عسگری، یادداشت اینترنتی در سایت دین آنلاین، شهریور ۱۴۰۵ش.متن کامل را اینجا مطالعه کنید
نگاه تحقیرآمیز به زن در متون دینی و تأثیرات فرهنگی آن، دکتر محمد نصر اصفهانی، یادداشت اینترنتی در سایت اندیشه ما، ۱۴۰۴ش.متن کامل را اینجا مطالعه کنید
«المرأة عورة» دلیل معتبری برای تعیین حد پوشش نیست،معصومه ریعان، مصاحبه با خبرگزاری بین‌المللی قرآن -ایکنا، مرداد ۱۴۰۱ش.متن کامل را اینجا مطالعه کنید

@@ خط ۱۸: / خط ۱۸: @@
 ==== فارسی ====
+واکاوی دگرسانیِ نگرشیِ مفسران شیعه درباره مفهوم «زینت» در آیۀ 31 سورۀ نور، فرزانه نظری شربیانی و مهدی مهریزی طرقی و مژگان سرشار، فصلنامه پژوهش‌های قرآنی، دوره ۳۰، شماره ۱۱۵، تابستان ۱۴۰۴ش. [https://jqr.isca.ac.ir/article_77835_5d480b116457453482f9fbe90661e92b.pdf متن مقاله را اینجا مطالعه کنید]
+# اعتبارسنجی و تاریخ‏گذاری روایت «المرأةُ عَورَة» در منابع روایی، معصومه ریعان، دو فصلنامه علمی حدیث پژوهی، دوره ۱۷، شماره ۱ - شماره پیاپی ۳۳، بهار و تابستان ۱۴۰۴ش.[https://s-hadith.kashanu.ac.ir/article_115079_f89f6b6e4f02543eda1053211cdb9910.pdf متن مقاله را اینجا مطالعه کنید]
-# اعتبارسنجی و تاریخ‏گذاری روایت «المرأةُ عَورَة» در منابع روایی، معصومه ریعان، کاشان، دو فصلنامه علمی حدیث پژوهی، دوره ۱۷، شماره ۱ - شماره پیاپی ۳۳، بهار و تابستان ۱۴۰۴ش.[https://s-hadith.kashanu.ac.ir/article_115079_f89f6b6e4f02543eda1053211cdb9910.pdf متن مقاله را اینجا مطالعه کنید]
 # تحلیل انتقادی عبارت «صَوتُ المَرأةِ عَورَةٌ» به مثابۀ حدیث و قاعده ای فقهی، نفیسه نیرومند و محسن رفعت و فاطمه ژیان، فصلنامه نشریه پژوهش های فقهی، دوره ۱۹، شماره ۴، زمستان ۱۴۰۲ش.[https://www.ensani.ir/file/download/article/65ccb2040c110-9467-1402-4-4.pdf متن مقاله را اینجا مطالعه کنید]
 # رابطه روایت «النساء عیّ و عوره» و وجوب حجاب شرعی تا قرن پنجم،  ناهید طیبی و نعمت الله صفری و مهدی مهریزی، پژوهشنامه علوم حدیث تطبیقی، سال هشتم، شماره ۱۴، بهار و تابستان ۱۴۰۰ش.[https://ensani.ir/file/download/article/1647148736-10528-1400-101.pdf متن مقاله را اینجا مطالعه کنید]
@@ خط ۳۴: / خط ۳۴: @@
 == سایر منابع ==
-# آیا بدن زن عورت است؟، مهدی عسگری، دین آنلاین، شهریور ۱۴۰۵ش.[https://www.dinonline.com/43738/%D8%A8%D8%AF%D9%86-%D8%B2%D9%86-%D8%B9%D9%88%D8%B1%D8%AA/ متن کامل را اینجا مطالعه کنید]
+# آیا بدن زن عورت است؟، مهدی عسگری، یادداشت اینترنتی در سایت دین آنلاین، شهریور ۱۴۰۵ش.[https://www.dinonline.com/43738/%D8%A8%D8%AF%D9%86-%D8%B2%D9%86-%D8%B9%D9%88%D8%B1%D8%AA/ متن کامل را اینجا مطالعه کنید]
-# نگاه تحقیرآمیز به زن در متون دینی و تأثیرات فرهنگی آن،  دکتر محمد نصر اصفهانی، سایت اندیشه ما، ۱۴۰۴ش.[https://andishehma.com/negah-tahghir-amiz-be-zan/ متن کامل را اینجا مطالعه کنید]
+# نگاه تحقیرآمیز به زن در متون دینی و تأثیرات فرهنگی آن،  دکتر محمد نصر اصفهانی، یادداشت اینترنتی در سایت اندیشه ما، ۱۴۰۴ش.[https://andishehma.com/negah-tahghir-amiz-be-zan/ متن کامل را اینجا مطالعه کنید]
-# «المرأة عورة» دلیل معتبری برای تعیین حد پوشش نیست،معصومه ریعان، خبرگزاری بین‌المللی قرآن -ایکنا، مرداد ۱۴۰۱ش.[https://iqna.ir/fa/news/4075294/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%A3%D8%A9-%D8%B9%D9%88%D8%B1%D8%A9-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA متن کامل را اینجا مطالعه کنید]
+# «المرأة عورة» دلیل معتبری برای تعیین حد پوشش نیست،معصومه ریعان، مصاحبه با خبرگزاری بین‌المللی قرآن -ایکنا، مرداد ۱۴۰۱ش.[https://iqna.ir/fa/news/4075294/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%A3%D8%A9-%D8%B9%D9%88%D8%B1%D8%A9-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA متن کامل را اینجا مطالعه کنید]