کاربر:Karimi/صفحه تمرین۲: تفاوت میان نسخه‌ها

Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
Karimi (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه را خالی کرد
خط ۱: خط ۱:
== شناسه ==
[[اجرای حدود در زمان غیبت]] به بحث فقهی درباره‌ی چگونگی و مشروعیت اقامه‌ی مجازات‌های حدی (مانند حد زنا، سرقت، شرب خمر و...) در دوران غیبت امام معصوم(عج) اشاره دارد. این موضوع در فقه معاصر، به‌ویژه در چارچوب نظریه‌ی ولایت فقیه و حکومت اسلامی، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و محل بحث و اختلاف میان فقهای شیعه قرار گرفته است.


در باره‌ی اجرای حدود در زمان غیبت پرسش‌هایی پیشروی فقه معاصر مطرح است از جمله: آیا اجرای حدود در عصر غیبت بر عهده‌ی فقیه جامع‌الشرایط است یا تعطیل می‌شود؟ تفاوت حدود الهی و تعزیرات در این زمینه چیست؟ نقش حاکم شرع و ولی فقیه در اجرای حدود چگونه تعریف می‌شود؟ آیا اجرای حدود نیاز به اذن خاص از امام معصوم(ع) دارد یا با نیابت عامه فقها قابل اجراست؟
این مبحث با موضوعاتی چون اقامه حدود، تعزیرات در عصر غیبت، نیابت عامه فقها، فقه جزایی و مجازات‌های اسلامی پیوند تنگاتنگ دارد. درباره‌ی آن سه دیدگاه عمده مطرح است: نظریه‌ی جواز (مشهور فقها)، نظریه‌ی عدم جواز (برخی فقهای متقدم و معاصر)، و نظریه‌ی تفصیل (تفکیک میان انواع حدود). در پژوهش‌های فقهی درباره‌ی این موضوع کتاب‌ها، مقالات و پژوهش‌های متعددی به زبان‌های فارسی و عربی منتشر شده است که به بررسی ابعاد مختلف این مسئله پرداخته‌اند.
==کتاب‌ها==
=== فارسی ===
# اختیارات ولی فقیه در اجرای حدود در عصر غیبت، زهرا ملکوتی‌زاده، قم، نشر امتداد حکمت، ۱۴۰۴ش.[https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/04/14040515081.pdf صفحات ابتدایی را اینجا مطالعه کنید]
# اجرای حدود در عصر غیبت از نظر فقه امامیه، مجتبی الهیان، تهران، نشر زمستانک، ۱۴۰۲ش.[https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/02/14020321081.pdf صفحات ابتدایی را اینجا مطالعه کنید]
# مبانی و شرایط اقامه حدود در عصر غیبت، سید باقر محمدی، قم، نورالامین، ۱۴۰۲ش.[https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/02/14020529073.pdf صفحات ابتدایی را اینجا مطالعه کنید]
# اجرای حدود در زمان غیبت امام معصوم(ع)، هومن مرادی و تحسین مرادی، تهران، نشر پل، ۱۴۰۱ش.[https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/01/14010328030.pdf صفحات ابتدایی را اینجا مطالعه کنید]
# بررسی فقهی موانع و نهادهای جانشین اقامه حدود در عصر غیبت، سید باقر محمدی، قم، [[پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی]]، ۱۴۰۰ش.[https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/00/1400421151.pdf صفحات ابتدایی را اینجا مطالعه کنید]
# اجرای مجازاتهای حدود در زمان غیبت (اعدام، شلاق، رجم، قطع عضو و نفی بلد)، مجید اکبری نودهی، تهران، نودهی، ۱۳۹۹ش.[https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/99/99526267.pdf صفحات ابتدایی را اینجا مطالعه کنید]
# مشروعیت اقامه حدود و تعزیرات در عصر غیبت، سیدباقر محمدی، قم، [[جامعه المصطفی العالمیه]]،۱۳۹۳ش. [https://ofoghandisha.com/wp-content/uploads/2024/01/%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D8%BA%DB%8C%D8%A8%D8%AA.pdf متن کامل کتاب را اینجا مطالعه کنید]
# اجرای حدود در عصر غیبت: بررسی تطبیقی دیدگاه صاحب جواهر و شیخ انصاری و امام خمینی (ره)، مرضیه دادیان، تهران، [[موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)]] چاپ و نشر عروج، ۱۳۹۲ش.[https://pic.ketab.ir/DataBase/bookpdf/92/92329043.pdf صفحات ابتدایی کتاب را اینجا مطالعه کنید]
# مشروعيت اجراى حدود اسلامي در زمان غيبت، [[محمدجواد فاضل لنكرانى]]، قم، [[مرکز فقهی ائمه اطهار (ع)]]، ۱۳۹۱ش.[https://fazellankarani.com/persian/books/content/6701 متن کامل کتاب را اینجا مطاله کنید]
=== عربی ===
# إقامة الحدود في زمن الغيبة، السيد محمد باقر بن محمد نقی الشفتی، اصفهان، مكتبة مسجد سيد اصفهان، ۱۴۲۵ق. [https://www.ghbook.ir/index.php?name=%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%A9%20%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%20%D9%81%D9%8A%20%D8%B2%D9%85%D9%86%20%D8%A7%D9%84%D8%BA%D9%8A%D8%A8%D8%A9&option=com_dbook&task=readonline&book_id=16963&page=1&chkhashk=18A0AD00E3&Itemid=218&lang=fa&tmpl=component متن کتاب را اینجا مطالعه کنید]
== مقاله‌ها ==
=== فارسی ===
# اجرا یا عدم اجرای حدود در زمان غیبت با مطالعه تطبیقی در فقه و حقوق، محمدجواد پزشکی و احمد رمضانی و ایرج گلدوزیان، فصلنامه علمی تحقیقات حقوقی بین‌المللی (دانشگاه آزاد اسلامی)، شماره ۴۹، پاییز ۱۳۹۹ش.[https://sanad.iau.ir/fa/Journal/alr/Article/1058187 چکیده مقاله را اینجا بخوانید]
# قاعده اختیار ولی امر در عفو مجازات‌های حدی، حمیدرضا مهاجر و جواد حبیبی‌تبار، [[فصلنامه حکومت اسلامی]]، شماره ۹۲، تابستان ۱۳۹۸ش.[https://mag.rcipt.ir/article_102005_a9a0c765aaffdd533053f561e363930f.pdf متن کامل مقاله را اینجا بخوانید]
# قاعده «اقامه الحدود الی من الیه الحکم» در اجرای حدود و تعزیرات، عبدالحمید قنبری، دوفصلنامه فقه و قضا، شماره ۱، بهار و تابستان ۱۳۹۸ش.[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1799715/%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D8%AA%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA متن کامل مقاله را اینجا بخوانید]
# اجرای حدود در عصر غیبت از منظر فقه امامیه، مجتبی الهیان، [[دو فصلنامه پژوهش‌های فقهی]]، دوره ۶، شماره ۳، پاییز و زمستان ۱۳۸۹ش.[https://jorr.ut.ac.ir/article_24295_4260ccc84d7f06c14d2f4d6ca383f0cc.pdf متن کامل مقاله را اینجا بخوانید]
# آیت الله میرزا جواد تبریزی وحق فقیه در اقامه حکومت دینی، [[عبدالوهاب فراتی]]، [[دوفصلنامه جستارهای سیاسی معاصر]]، سال اول، شماره ۲، پاییز و زمستان ۱۳۸۹،[https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_150_7ef605fc8dba5425d6965fbd4c8fbe1f.pdf متن کامل مقاله را اینجا بخوانید]
# چالش برون‌فقهی اجرای حدود در عصر غیبت، مهدی شیداییان ارانی و علی امیری، فصلنامه حقوق اسلامی (پژوهشگاه حوزه و دانشگاه)، شماره ۲۷، زمستان ۱۳۸۹ش.[https://hoquq.iict.ac.ir/article_18442_77d2658f18291535855807d0c35cc969.pdf متن کامل مقاله را اینجا بخوانید]
# اجرای حدود در زمان غیبت، هادی حاج زاده، فصلنامه گفتمان حقوقی، شماره‌های ۱۷ و ۱۸، پاییز و زمستان ۱۳۹۸ش.[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/943587/%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%ad%d8%af%d9%88%d8%af-%d8%af%d8%b1-%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86-%d8%ba%db%8c%d8%a8%d8%aa متن مقاله را اینجا بخوانید]
# اجرای حدود در عصر غیبت، حمید مسجدسرایی و عابدین مؤمنی، [[دوفصلنامه فقه و اصول]]، شماره ۸۲، بهار و تابستان ۱۳۸۸ش.[https://ensani.ir/file/download/article/20120504182715-9085-5.pdf متن کامل مقاله را اینجا بخوانید]
# اجرای حدود در عصر غیبت؛ مبانی و چالش‌ها، محمدرسول آهنگران و مصطفی مسعودیان، دوفصلنامه حقوق خصوصی، شماره۱۴، بهار و تابستان ۱۳۸۸ش.[https://jolt.ut.ac.ir/article_23366_072e81e77edf6f7370bc290b32c9bb81.pdf متن کامل مقاله را اینجا بخوانید]
# اجرای حدود در زمان غیبت، [[احمد حاجی‌ده‌آبادی]]، [[فصلنامه حقوق اسلامی]]، شماره ۱۶، بهار ۱۳۸۷ش.[https://hoquq.iict.ac.ir/article_22885_299e150c404f7fcf2e4a83e2ea70d42b.pdf متن کامل مقاله را اینجا بخوانید]
# حدود در زمان ما: اجراء یا تعطیل؟، [[سید مصطفی محقق داماد]]، [[دوفصلنامه تحقیقات حقوقی]]، شماره ۲۵ و ۲۶، بهار و تابستان ۱۳۸۷ش.[https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56886_16a25a65e48b435beaf2c944a31d9410.pdf متن کامل مقاله را اینجا بخوانید]
# ولایت فقیه و اجرای حدود در عصر غیبت، سید حسن عابدیان، فصلنامه کوثر معارف، سال سوم، شماره ۲، بهار ۱۳۸۶ش.[https://ensani.ir/file/download/article/20101114115607-20.pdf متن کامل مقاله را اینجا بخوانید]
# وظایف ولی فقیه در کلمات فقهاء، حسینعلی قاسم‌زاده، [[فصلنامه فقه و مبانی حقوق]]، سال سوم، شماره ۱۰، زمستان ۱۳۸۶ش.[https://www.ensani.ir/file/download/article/20101113130913-146.pdf متن کامل مقاله را اینجا بخوانید]
=== عربی ===
# ممارسة مبادئ تنفيذ الحدود في عهد غيبة الإمام المهدي الكبرى، محمدجواد حيدري الخراساني و طاهر رجبي الني و محسن جمال‌زاده و إسماعيل ستوده ماياني، مجلة الكلية الإسلامية الجامعة العراق، مجلد ۲، عدد ۶۵، ۲۰۲۲م.[https://iu-juic.com/index.php/juic/article/view/2348/2204 متن کامل مقاله را اینجا بخوانید]
# نافذة على إقامة الحدود الشرعية في الإسلام، ظاهر محسن عبدالله، عراق، مجلة أهل البيت عليهم السلام، العدد ۲۳، ۲۰۰۱م. [https://abu.edu.iq/sites/default/files/research/journals/ahl-al-bayt/issues/23/200114-091126.pdf متن کامل مقاله را اینجا بخوانید]
== پایان‌نامه‌ها ==
# اختیارات رهبری در حیطه مجازات‌های حدی و قصاص از منظر فقه امامیه و حقوق کیفری ایران، فرشته ولی‌پوری گودرزی، کارشناسی ارشد، دانشگاه آیت‌الله‌العظمی بروجردی (ره)، دانشکده علوم انسانی، ۱۴۰۴ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/fa29c0ad8d959999e8eee994e2792081 چکیده را اینجا بخوانید]
# اجرای حدود شرعی قبل از ظهور امام زمان عجّل الله تعالی فرجه الشریف، مجید شفیعی نسب، کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور استان تهران، ۱۴۰۱ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/85ad1a75baf326a730c0401587688d7a چکیده را اینجا بخوانید]
# بررسی اختیارات حاکم در باب حدود در فقه امامیه، کوثر مولایی، کارشناسی ارشد، دانشگاه ایلام، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، ۱۴۰۰ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir//#/articles/3a1241cffbe3fafe92f5a493d4e79ffb چکیده را اینجا بخوانید]
# نقش اعتقاد دینی در تحقق جرم و تعیین مجازات از منظر فقه اهل‌بیت (ع)، فقه حنفی و حقوق موضوعه افغانستان، محمد طاهر اقبالی، دکتری تخصصی (PhD)، جامعه المصطفی العالمیه، مجتمع آموزش عالی فقه ـ مدرسه عالی فقه تخصصی، رشته الهیات و معارف اسلامی ـ فقه و مبانی حقوق اسلامی ـ فقه قضایی، ۱۴۰۰ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/4c7f9b3b8ad57c008f4d001cdb9178f8 چکیده را اینجا بخوانید]
# نحوه و راهکارهای نظری و اجرایی تطبیق مجازات‌های شرعی با عرف روز جامعه ایران، هدی یاوری، کارشناسی ارشد، موسسه آموزش عالی شاندیز، گروه حقوق، ۱۴۰۰ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/83cfb235abf61b6c549e7d8c2835a04e چکیده را اینجا بخوانید]
# بررسی نظریه‌های موجود در زمینه‌های تعطیل و تغییر حدود، سیده فائزه کاظمی، کارشناسی ارشد، دانشگاه شاهد، دانشکده علوم انسانی، ۱۴۰۰ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/761be544dd18077d4dfd63a47b1d3dae چکیده را اینجا بخوانید]
# لزوم یا عدم لزوم مراجعه به حاکم در امور کیفری از نظر فقهای معاصر، حسین رضائی، کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور استان قم، مرکز پیام نور قم، ۱۳۹۹ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir//#/articles/7412aad7fdd83b5e79633ae12e7348a1 چکیده را اینجا بخوانید]
# نظریه تعطیل حدود در عصر غیبت، سیده‌ پریسا پورهاشمی، کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده حقوق، ۱۳۹۸ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/8115a3f4cf0f3f8c092ef927a555f77f چکیده را اینجا بخوانید]
# تهجیر و مهاجرت از منظر فقه اهل بیت علیهم‌السلام، سید میرزاحسین مهدوی، کارشناسی ارشد، جامعه المصطفی العالمیه، مجتمع آموزش عالی فقه - مدرسه عالی فقه و اصول، ۱۳۹۸ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/3ad436b865138b085083925e4b8a8834 چکیده را اینجا بخوانید]
# زنای محصن و محصنه در حقوق کیفری ایران، سید جمال الدین موسوی بزمین آبادی، کارشناسی ارشد، موسسه آموزش عالی ادیب - مازندران، ۱۳۹۷ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/3b4aeac522fd2859a7fefe28d4848846 چکیده را اینجا بخوانید]
# اجرای حدود در عصر غیبت، سید ابراهیم میرکاظمی عزیزی، کارشناسی ارشد، موسسه آموزش عالی پارسا ــ بابلسر، ۱۳۹۶ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir//#/articles/76975e4fb64559e89d26608a57ab423e چکیده را اینجا بخوانید]
# راه‌ کارهای فقهی مواجهه با چالش‌های اجرای حدود و تعزیرات در دولت اسلامی، زهرا اسدی ژیری، کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم پزشکی، رشته الهیات و معارف اسلامی ـ فقه سیاسی، ۱۳۹۶ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/98e262b0e4000d11e830aad20b13e3d3 چکیده را اینجا بخوانید]
# تأثیر زمان، مکان و مصلحت در تعیین و اجرای مجازات، سید حسین حسینی جعفرآبادی، کارشناسی ارشد، جامعه المصطفی العالمیه، ۱۳۹۶ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/475c8ab615f3de25e450c53c8fa06909 چکیده را اینجا بخوانید]
# اختیارات ولی فقیه در امور کیفری از دیدگاه فقه و قانون مجازات اسلامی مصوّب ۱۳۹۲، رویا انصاری طادی، کارشناسی ارشد، دانشگاه آیت‌الله حائری میبد، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، ۱۳۹۵ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/458d830a7edd93d9aab50601d4b615b6 چکیده را اینجا بخوانید]
# بررسی ادله فقهی اجرای حدود در عصر غیبت، سید شهاب‌الدین یعقوبی هیق، کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، ۱۳۹۱ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/97586639a89f641c2939dec170a87b15 چکیده را اینجا بخوانید]
# اجرای حدود در زمان غیبت معصوم(ع)، سید مرتضی مهاجران، سطح ۳، مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان، ۱۳۹۰ش.[https://ijtihadnet.ir/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%BA/ چکیده را اینجا بخوانید]
# بررسی تطبیقی شرایط اجرای حدود در عصر غیبت از دیدگاه صاحب جواهر و شیخ انصاری و امام خمینی، مرضیه دادیان، مرضیه دادیان، دانشگاه قم، دانشکده الهیات و معارف اسلامی،۱۳۸۹ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir//#/articles/b5a0883423a967a0238c10fb908b743e چکیده را اینجا بخوانید]
# تأثیر الگوی حکومتی امام علی (ع) بر اندیشه حکومت مطلوب از دیدگاه امام خمینی (س) با توجه به فلسفه سیاسی شیعه در عصر غیبت امام معصوم (ع)، نرجس عباس‌پور رکن، کارشناسی ارشد، پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی، رشته علوم سیاسی ـ اندیشه سیاسی، ۱۳۸۹ش. [https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/20882a3dcb4f1929b5e24c1cff761f81 چکیده را اینجا بخوانید]
# بررسی فقهی حقوقی حکم اجرای حدود، عزت‌اله شاهرخی، کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور استان تهران، ۱۳۸۸ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/c7e5f16df77aa29d145ff5390b9ef214 چکیده را اینجا بخوانید]
# اقامه حدود در عصر غیبت از دیدگاه فقهای امامیه، فاطمه اسلامی بنیاد، کارشناسی ارشد،  مدرسه عالی شهید مطهری، ۱۳۸۸ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir//#/articles/17d88735abf14274a619454d356f9006 چکیده را اینجا بخوانید]
# اقامه حدود در عصر غیبت، بهزاد رضوی فرد، کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق علیه السلام، دانشکده حقوق و معارف اسلامی، ۱۳۷۷ش.[https://ganj.irandoc.ac.ir//#/articles/c8473624f10a2a2e4ef3ea368d91150f چکیده را اینجا بخوانید]
== سایر منابع ==
# إقامة الحدود في عصر الغَيْبة، الشيخ محمد صنقور، السؤال والجواب في مركز الهدى للدراسات الإسلامية، ۲۰۲۵م.[https://www.alhodacenter.com/article/47097?utm_source=chatgpt.com متن کامل پرسش و پاسخ را اینجا بخوانید]
# إقامة الحدود في عصر الغيبة، الشيخ معتصم السيد أحمد، السؤال والجواب في مركز الرصد العقائدي، العراق، ۲۰۲۳م. [https://alrasd.net/index.php/arabic/4315?utm_source=chatgpt.comمتن کامل پرسش و پاسخ را اینجا بخوانید]
# هل الحدود الشرعية -العقوبات- معطّلة في زمن غيبة المعصوم؟، مقداد الربيعي، مركز الرصد العقائدي، عراق، ۲۰۲۰م.[https://alrasd.net/index.php/arabic/1899 متن کامل یادداشت را اینجا بخوانید]
# دور الزمان والمكان في تغيير حد الردة أو تجميده على ضوء رؤية الشهيد الصدر، حسين الخشن، موقع الخشين، ۲۰۱۵م. [https://www.al-khechin.com/article/394 متن کامل یادداشت را اینجا بخوانید]
# اقامة الحدود للفقهاء العارفين في حال الغيبة، السيد مجتبی الحسيني،بحث الفقه العام کتاب الامر بالمعروف و النهي عن المنکر.[https://eshia.ir/feqh/archive/text/hoseiny/feqh/39/400519/Default.htm متن درس را اینجا بخوانید]
# إقامة الحدود في حال غيبة الإمام، السيد مجتبی الحسيني، بحث الفقه العام کتاب الامر بالمعروف و النهي عن المنکر.[https://eshia.ir/feqh/archive/text/hoseiny/feqh/39/401026/ جلسه اول]، [https://eshia.ir/feqh/archive/text/hoseiny/feqh/39/401027/ جلسه دوم]، [https://eshia.ir/feqh/archive/text/hoseiny/feqh/39/401028/ جلسه سوم]
# كيف تجب الحدود على أهلها في حال الغيبة أم أنها تسقط، محمّد عليّ السيد يحيى الحلو، السؤال والجواب في الموقع شبكة رافد للتنمية الثقافية، ۲۰۱۳م. [https://rafed.net/moamal/article/127391 متن را اینجا بخوانید]