سید عبدالکریم موسوی اردبیلی: تفاوت میان نسخه‌ها
صفحه‌ای تازه حاوی «{{نویسنده | نویسنده = مهدی خسروی سرشکی | نویسنده۲ = | نویسنده۳ = | گردآوری = | ویراستار۱ = | ویراستار۲ = | ویراستار۳ = }}{{جعبه اطلاعات اشخاص|نام=سید عبدالکریم موسوی اردبیلی|تولد=۱۳۰۴ش|مرگ=۱۳۹۵ش|تصویر=|جایگاه=مرجع تقلید|مذهب=شیعه|ملیت=ایران|حوزه تخصص...» ایجاد کرد |
|||
| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
موسوی اردبیلی در شمار جریان روشنفکری حوزه به‌شمار می‌آید، اما به هیچ‌وجه خواهان تغییرات اساسی در حوزه و دگرگونی ساختارهای سنتی آن نبود و روشنفکری و اصلاحات را در چارچوب همین ساختار می‌پذیرفت.<ref>موسوی اردبیلی، «گفت‌وگو با حجة‌الاسلام و المسلمین سید علی موسوی اردبیلی»، ص۲۰۳.</ref> همچنین وی به لحاظ جایگاه فقهی و سیاسی جزو افراد پیشنهادی برای [[شورای رهبری]] بعد از درگذشت امام خمینی بود.<ref>هاشمی رفسنجانی، بازسازی و سازندگی؛ کارنامه و خاطرات هاشمی رفسنجانی: ۱۳۶۸، ص۱۵۰.</ref> | موسوی اردبیلی در شمار جریان روشنفکری حوزه به‌شمار می‌آید، اما به هیچ‌وجه خواهان تغییرات اساسی در حوزه و دگرگونی ساختارهای سنتی آن نبود و روشنفکری و اصلاحات را در چارچوب همین ساختار می‌پذیرفت.<ref>موسوی اردبیلی، «گفت‌وگو با حجة‌الاسلام و المسلمین سید علی موسوی اردبیلی»، ص۲۰۳.</ref> همچنین وی به لحاظ جایگاه فقهی و سیاسی جزو افراد پیشنهادی برای [[شورای رهبری]] بعد از درگذشت امام خمینی بود.<ref>هاشمی رفسنجانی، بازسازی و سازندگی؛ کارنامه و خاطرات هاشمی رفسنجانی: ۱۳۶۸، ص۱۵۰.</ref> | ||
در کارنامه او، افزون بر مسئولیت‌های قضایی (عضویت در شورای عالی قضایی، دادستانی کل کشور، ریاست دیوان عالی کشور و ریاست قوه قضائیه)، عضویت در روحانیت مبارز تهران، شورای انقلاب، حزب جمهوری اسلامی، مجلس خبرگان اول قانون اساسی، شورای بازنگری قانون اساسی، نمایندگی دوره اول مجلس خبرگان رهبری، امامت جمعه موقت | در کارنامه او، افزون بر مسئولیت‌های قضایی (عضویت در شورای عالی قضایی، دادستانی کل کشور، ریاست دیوان عالی کشور و ریاست قوه قضائیه)، عضویت در روحانیت مبارز تهران، شورای انقلاب، حزب جمهوری اسلامی، مجلس خبرگان اول قانون اساسی، شورای بازنگری قانون اساسی، نمایندگی دوره اول مجلس خبرگان رهبری، امامت جمعه موقت تهران، عضویت در شورای اقتصاد دولت، پایه‌گذاری مجلۀ «درس‌هایی از مکتب اسلام» و تأسیس چند مؤسسه خیریه و آموزشی (خیریه مکتب امیرالمؤمنین(ع)، کانون توحید و مدارس مفید) دیده می‌شود.<ref>مکاریان، فقیه جامع، ص۱۰۸، ۱۵۱-۱۶۰، ۲۰۱، ۲۰۸، ۲۲۳، و ۲۲۶.</ref> | ||
درباره زندگی و فعالیت‌های علمی موسوی اردبیلی آثاری منتشر شده است؛ از جمله «فقیه جامع»، «فقه و تدبیر» و «آیت‌الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی از نگاه دیگران». همچنین در هجدهمین دوره همایش کتاب سال حوزه (۱۳۹۵ش) به‌عنوان شخصیت برجسته علمی حوزه معرفی شد. | درباره زندگی و فعالیت‌های علمی موسوی اردبیلی آثاری منتشر شده است؛ از جمله «فقیه جامع»، «فقه و تدبیر» و «آیت‌الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی از نگاه دیگران». همچنین در هجدهمین دوره همایش کتاب سال حوزه (۱۳۹۵ش) به‌عنوان شخصیت برجسته علمی حوزه معرفی شد.<ref>دبیرخانه همایش کتاب سال حوزه، ویژه‌نامه هجدهمین همایش کتاب سال حوزه، ص۷۱-۷۷.</ref> | ||
=== آثار فقهی === | === آثار فقهی === | ||
از سید عبدالکریم موسوی اردبیلی علاوه بر آثار قرآنی (مانند «در پرتو وحی»)، رساله علمیه فارسی و عربی (نهج الرشاد)، استفتائات، مناسک حج و حاشیه بر کتاب «عروة الوثقی»، آثار فقهی منتشر شده که بیشتر آنها قضایی و اقتصادی است: فقه القضاء، فقه الحدود والتعزیرات، فقه الدیات، فقه القصاص، فقه الشرکة و التأمین، فقه المضاربة، فقه الشهادات، حقوق و دادرسی کیفری در آیینه فقه، رسائل فقهیه (تقریرات برخی از مباحث فقهی توسط شاگردان) و درس‌گفتارهای فقهی کتاب ربا. | از سید عبدالکریم موسوی اردبیلی علاوه بر آثار قرآنی (مانند «در پرتو وحی»)، رساله علمیه فارسی و عربی (نهج الرشاد)، استفتائات، مناسک حج و حاشیه بر کتاب «عروة الوثقی»، آثار فقهی منتشر شده که بیشتر آنها قضایی و اقتصادی است: فقه القضاء، فقه الحدود والتعزیرات، فقه الدیات، فقه القصاص، فقه الشرکة و التأمین، فقه المضاربة، فقه الشهادات، حقوق و دادرسی کیفری در آیینه فقه، رسائل فقهیه (تقریرات برخی از مباحث فقهی توسط شاگردان) و درس‌گفتارهای فقهی کتاب ربا.<ref>مکاریان، فقیه جامع، ص۲۴۲-۲۴۴؛ «لیست کتابخانه»، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله العظمی سید عبدالکریم موسوی اردبیلی.</ref> | ||
== روش و رویکرد فقهی و اجتهادی == | == روش و رویکرد فقهی و اجتهادی == | ||
| خط ۴۱: | خط ۴۱: | ||
=== نگاه عرفی به فقه و پرهیز از فقه صناعتی === | === نگاه عرفی به فقه و پرهیز از فقه صناعتی === | ||
از نظر فرزند ایشان، موسوی اردبیلی نگاهی بسیار عرفی به فقه داشت و چندان در پی فقه صناعتی و مدرسه‌ای نبود. او از روایات برداشت عرفی می‌کرد و برداشت‌های فرضی مبتنی بر وجود یا عدم برخی حروف یا کلمات را نمی‌پذیرفت؛ زیرا معتقد بود امام معصوم(ع) بر اساس واقعیات عرفی پاسخ داده است، نه بر پایه فرضیات.<ref>موسوی اردبیلی، «گفت‌وگو با حجة‌الاسلام و المسلمین سید علی موسوی اردبیلی»، | از نظر فرزند ایشان، موسوی اردبیلی نگاهی بسیار عرفی به فقه داشت و چندان در پی فقه صناعتی و مدرسه‌ای نبود. او از روایات برداشت عرفی می‌کرد و برداشت‌های فرضی مبتنی بر وجود یا عدم برخی حروف یا کلمات را نمی‌پذیرفت؛ زیرا معتقد بود امام معصوم(ع) بر اساس واقعیات عرفی پاسخ داده است، نه بر پایه فرضیات.<ref>موسوی اردبیلی، «گفت‌وگو با حجة‌الاسلام و المسلمین سید علی موسوی اردبیلی»، ص۲۰۲.</ref> از نظر محقق داماد نیز موسوی اردبیلی مسائل فقهی را در امور قضائی به صورت عرفی مطرح می‌کرد نه انتزاعی و به همین دلیل در تشخیص مطالب کمتر اشتباه می‌کرد.(محقق داماد، «گفتگو با آیت الله سید مصطفی محقق داماد»، ص۵۴) | ||
=== عقلانیت در نصوص و اجتهاد === | === عقلانیت در نصوص و اجتهاد === | ||
| خط ۱۰۵: | خط ۱۰۵: | ||
* '''فاضل میبدی، محمدتقی، فقه و تدبیر، قم، مرکز تنظیم و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی موسوی اردبیلی، ۱۳۹۶ش.''' | * '''فاضل میبدی، محمدتقی، فقه و تدبیر، قم، مرکز تنظیم و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی موسوی اردبیلی، ۱۳۹۶ش.''' | ||
* «لیست کتابخانه»، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله العظمی سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، تاریخ بازدید: ۳ آبان 1405ش. | |||
* محقق داماد، سید مصطفی، «گفتگو با آیت الله سید مصطفی محقق داماد»، در آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی از نگاه دیگران، مرکز تنظیم و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی موسوی اردبیلی، ۱۳۹۶ش. | * محقق داماد، سید مصطفی، «گفتگو با آیت الله سید مصطفی محقق داماد»، در آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی از نگاه دیگران، مرکز تنظیم و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی موسوی اردبیلی، ۱۳۹۶ش. | ||