سید عبدالکریم موسوی اردبیلی: تفاوت میان نسخه‌ها

Alikhani (بحث | مشارکت‌ها)
Alikhani (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۲۰: خط ۲۰:


== زندگی‌نامه فقهی و قضایی و سیاسی ==
== زندگی‌نامه فقهی و قضایی و سیاسی ==
سید عبدالکریم موسوی اردبیلی از مراجع تقلید شیعه و از چهره‌های مؤثر علمی، قضایی و سیاسی پس از انقلاب اسلامی ایران بود که ضمن تدریس خارج فقه و اصول، به تأسیس مؤسسات آموزشی و خیریه پرداخت. او در حوزه علمیه قم در دروس  [[سید حسین بروجردی]]، [[سید محمد حجت کوه‌کمره‌ای]]، [[سید محمد محقق داماد]]، [[سید روح‌الله موسوی خمینی|سید روح‌الله خمینی]]، سید احمد خوانساری (اخلاق) و [[سید محمدحسین طباطبایی]] (فلسفه) و در حوزه علمیه نجف در دروس [[سید ابوالقاسم خویی]]، [[سید محسن حکیم]]، و [[محمدکاظم شیرازی]] شرکت کرد.<ref>مکاریان و بابایی، فقیه جامع، ص۷۱-۹۲.</ref>
سید عبدالکریم موسوی اردبیلی از مراجع تقلید شیعه و از چهره‌های مؤثر علمی، قضایی و سیاسی پس از انقلاب اسلامی ایران بود که در کنار تصدی مسئولیت‌های مهم قضایی و سیاسی، به تدریس خارج فقه و اصول و تأسیس مراکز آموزشی و خیریه پرداخت. در کارنامه او، مسئولیت‌هایی چون عضویت در شورای عالی قضایی، دادستانی کل کشور، ریاست دیوان عالی کشور و ریاست قوه قضائیه، عضویت در شورای انقلاب و حزب جمهوری اسلامی، حضور در مجلس خبرگان قانون اساسی و شورای بازنگری قانون اساسی، نمایندگی دوره اول مجلس خبرگان رهبری، امامت جمعه موقت تهران و عضویت در شورای اقتصاد دولت دیده می‌شود. همچنین، پایه‌گذاری مجله «درس‌هایی از مکتب اسلام» و تأسیس مؤسسات خیریه و آموزشی، از جمله خیریه مکتب امیرالمؤمنین(ع)، کانون توحید و دانشگاه مفید، از دیگر فعالیت‌های او بود.<ref>مکاریان و بابایی، فقیه جامع، ص۱۰۸، ۱۵۱-۱۶۰، ۲۰۱، ۲۰۸، ۲۲۳، ۲۲۶، ص۲۳۹-240.</ref>


پس از انقلاب اسلامی ایران، موسوی اردبیلی در کنار مسئولیت‌های قضایی، تدریس درس خارج را آغاز کرد.<ref>مهریزی و بابایی، آیت‌الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی از نگاه دیگران، ص8-9.</ref> او در شهریور ۱۳۶۸ش به قم بازگشت و به تدریس خارج فقه و اصول ادامه داد؛ از جمله دوره کامل اصول، مباحثی از [[فقه جزایی]] (قضاء، حدود، قصاص، دیات، شهادات) و نیز [[فقه اقتصادی]] (بیع، [[بیمه]] و مضاربه).<ref>مکاریان و بابایی، فقیه جامع، ص۲۳۵-۲۳۶.</ref> وی در ۱۳۶۸ش [[دانشگاه مفید]] را با هدف تربیت طلاب در علوم انسانی، به‌ویژه حقوق و اقتصاد، تأسیس کرد.<ref>مکاریان و بابایی، فقیه جامع، ص۲۳۹-240.</ref>
موسوی اردبیلی تحصیلات حوزوی خود را در حوزه‌های علمیه قم و نجف نزد شماری از اساتیدی مختلفی فراگرفت. در حوزه علمیه قم، در درس [[سید حسین بروجردی]]، [[سید محمد حجت کوه‌کمره‌ای]]، [[سید محمد محقق داماد]]، [[سید روح‌الله موسوی خمینی|سید روح‌الله خمینی]]، سید احمد خوانساری (اخلاق) و [[سید محمدحسین طباطبایی]] (فلسفه) در فلسفه شرکت کرد. وی همچنین در حوزه علمیه نجف در درس [[سید ابوالقاسم خویی]]، [[سید محسن حکیم]]، و [[محمدکاظم شیرازی]] حضور یافت.<ref>مکاریان و بابایی، فقیه جامع، ص۷۱-۹۲.</ref>


موسوی اردبیلی در شمار جریان روشنفکری حوزه به‌شمار می‌آید، اما به هیچ‌وجه خواهان تغییرات اساسی در حوزه و دگرگونی ساختارهای سنتی آن نبود و روشنفکری و اصلاحات را در چارچوب همین ساختار می‌پذیرفت.<ref>موسوی اردبیلی، «گفت‌وگو با حجة‌الاسلام و المسلمین سید علی موسوی اردبیلی»، ص۲۰۳.</ref> همچنین وی به لحاظ جایگاه فقهی و سیاسی جزو افراد پیشنهادی برای [[شورای رهبری]] بعد از درگذشت امام خمینی بود.<ref>هاشمی رفسنجانی، بازسازی و سازندگی؛ کارنامه و خاطرات هاشمی رفسنجانی: ۱۳۶۸، ص۱۵۰.</ref>
او در کنار مسئولیت‌های قضایی، تدریس درس خارج را آغاز کرد.<ref>مهریزی و بابایی، آیت‌الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی از نگاه دیگران، ص8-9.</ref> موسوی اردبیلی در شهریور ۱۳۶۸ش به قم بازگشت و تدریس خارج فقه و اصول را ادامه داد. مباحث درسی او، افزون بر دوره کامل اصول، موضوعاتی از فقه جزایی (شامل قضاء، حدود، قصاص، دیات و شهادات) و فقه اقتصادی (از جمله بیع، بیمه و مضاربه) را دربرمی‌گرفت.<ref>مکاریان و بابایی، فقیه جامع، ص۲۳۵-۲۳۶.</ref>


در کارنامه او، افزون بر مسئولیت‌های قضایی (عضویت در شورای عالی قضایی، دادستانی کل کشور، ریاست دیوان عالی کشور و ریاست قوه قضائیه)، عضویت در روحانیت مبارز تهران، شورای انقلاب، حزب جمهوری اسلامی، مجلس خبرگان اول قانون اساسی، شورای بازنگری قانون اساسی، نمایندگی دوره اول مجلس خبرگان رهبری، امامت جمعه موقت تهران، عضویت در شورای اقتصاد دولت، پایه‌گذاری مجلۀ «درس‌هایی از مکتب اسلام» و تأسیس چند مؤسسه خیریه و آموزشی (خیریه مکتب امیرالمؤمنین(ع)، کانون توحید و مدارس مفید) دیده می‌شود.<ref>مکاریان و بابایی، فقیه جامع، ص۱۰۸، ۱۵۱-۱۶۰، ۲۰۱، ۲۰۸، ۲۲۳، و ۲۲۶.</ref>
از نظر فکری، موسوی اردبیلی در شمار جریان روشنفکری حوزه قرار می‌گرفت؛ بااین‌حال، خواهان تغییرات بنیادین در حوزه و دگرگونی ساختارهای سنتی آن نبود و اصلاحات و روشنفکری را در چارچوب همین ساختارها می‌پذیرفت.<ref>موسوی اردبیلی، «گفت‌وگو با حجة‌الاسلام و المسلمین سید علی موسوی اردبیلی»، ص۲۰۳.</ref> جایگاه علمی، فقهی و سیاسی او چنان بود که پس از درگذشت امام خمینی، نامش در شمار گزینه‌های پیشنهادی برای عضویت در شورای رهبری مطرح شد.<ref>هاشمی رفسنجانی، بازسازی و سازندگی؛ کارنامه و خاطرات هاشمی رفسنجانی: ۱۳۶۸، ص۱۵۰.</ref>


درباره زندگی و فعالیت‌های علمی موسوی اردبیلی آثاری منتشر شده است؛ از جمله «فقیه جامع»، «فقه و تدبیر» و «آیت‌الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی از نگاه دیگران». همچنین در هجدهمین دوره همایش کتاب سال حوزه (۱۳۹۵ش) به‌عنوان شخصیت برجسته علمی حوزه معرفی شد.<ref>دبیرخانه همایش کتاب سال حوزه، ویژه‌نامه هجدهمین همایش کتاب سال حوزه، ص۷۱-۷۷.</ref>
درباره زندگی و فعالیت‌های علمی موسوی اردبیلی، آثاری چون «فقیه جامع»، «فقه و تدبیر» و «آیت‌الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی از نگاه دیگران» منتشر شده است. همچنین، در هجدهمین دوره همایش کتاب سال حوزه در سال ۱۳۹۵ش، از او به‌عنوان شخصیت برجسته علمی حوزه یاد شد.<ref>دبیرخانه همایش کتاب سال حوزه، ویژه‌نامه هجدهمین همایش کتاب سال حوزه، ص۷۱-۷۷.</ref>


=== آثار فقهی ===
=== آثار فقهی ===