موت الدماغ (کتاب): تفاوت میان نسخه‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
== چکیده == | == چکیده == | ||
'''موت الدماغ: دراسة طبية قانونية فقهية معاصرة'''، نوشتهٔ محمد محمد احمد سویلم، | '''موت الدماغ: دراسة طبية قانونية فقهية معاصرة'''، نوشتهٔ محمد محمد احمد سویلم، دربارهٔ معیار تشخیص مرگ و احکام آن در پزشکی امروز است. پرسش اصلی کتاب این است که اگر همهٔ کارکردهای مغز برای همیشه از بین بروند، اما قلب با کمک دستگاه همچنان بتپد، آیا شخص از نظر شرعی و قانونی مرده است؟ پاسخ به این پرسش، در جواز قطع دستگاه احیا، برداشت اعضا برای پیوند، تقسیم ارث و مسئولیت پزشک اثر دارد. | ||
سویلم با بررسی دیدگاه‌های پزشکی، حقوقی و فقهی، مرگ مغزی را با شرایطی برای اثبات مرگ کافی می‌داند: پزشکان متخصص و مورد اعتماد باید توقف کامل و بازگشت‌ناپذیر همهٔ کارکردهای مغز و آغاز تجزیهٔ آن را احراز کنند. از نظر او، ادامهٔ ضربان قلب به کمک دستگاه، مانع حکم به مرگ نیست؛ اما کما، نداشتن هوشیاری یا ناامیدی از درمان، به‌تنهایی مرگ محسوب نمی‌شوند. او برای دفاع از نظر خود، به اعتبار تشخیص متخصصان و مباحث فقهیِ تفاوت حرکت غیرارادی بدن با نشانه‌های حیات استناد می‌کند. در برابر، مخالفان بر حفظ جان و ادامهٔ حکم زنده‌بودن شخص تا اثبات مرگ تأکید دارند؛ استناد آنان به قاعدهٔ «اليقين لا يزول بالشك» نیز بر همین احتیاط استوار است. | |||
کتاب، اختلاف مجامع فقهی را نیز روشن می‌کند: برخی، مرگ مغزی را موجب اجرای احکام وفات می‌دانند؛ برخی دیگر، قطع دستگاه را مجاز می‌شمارند، اما آن را برای اجرای همهٔ احکام مرگ کافی نمی‌دانند. شرایط اهدای عضو و جدا‌بودن گروهِ تشخیص مرگ از گروهِ پیوند، از دیگر موضوعات مهم اثرند. سویلم همچنین کشتن بیمار برای پایان‌دادن به رنج را ممنوع می‌داند، ولی آن را از قطع دستگاه پس از احراز مرگ و حق بیمار در نپذیرفتن درمانی که متخصصان بی‌فایده‌بودنش را قطعی دانسته‌اند، جدا می‌کند. | |||
== معرفی، هدف و ساختار == | == معرفی، هدف و ساختار == | ||
چاپ نخست این اثر را منشأة المعارف در اسکندریهٔ مصر، در سال ۱۴۳۱ق/۲۰۱۰م منتشر کرده است. نام سویلم در صفحهٔ عنوان، همراه با مدرک دکتری حقوق خصوصی از دانشکدهٔ شریعت و حقوق دانشگاه الازهر، شعبهٔ دمنهور، آمده است. مشخصات نشر و شمار ۲۷۷ صفحه نیز در فهرست کتابخانهٔ دانشکدهٔ علوم شرعی عمان ثبت شده است.<ref name="S-book">[https://library.css.edu.om/v_show_biblioitem?id=15586 موت الدماغ: دراسة طبية قانونية فقهية معاصرة]، فهرست کتابخانهٔ دانشکدهٔ علوم شرعی عمان | چاپ نخست این اثر را منشأة المعارف در اسکندریهٔ مصر، در سال ۱۴۳۱ق/۲۰۱۰م منتشر کرده است. نام سویلم در صفحهٔ عنوان، همراه با مدرک دکتری حقوق خصوصی از دانشکدهٔ شریعت و حقوق دانشگاه الازهر، شعبهٔ دمنهور، آمده است. مشخصات نشر و شمار ۲۷۷ صفحه نیز در فهرست کتابخانهٔ دانشکدهٔ علوم شرعی عمان ثبت شده است.<ref name="S-book">[https://library.css.edu.om/v_show_biblioitem?id=15586 موت الدماغ: دراسة طبية قانونية فقهية معاصرة]، فهرست کتابخانهٔ دانشکدهٔ علوم شرعی عمان.</ref> | ||
مسئلهٔ اصلی کتاب، تعیین مرز زندگی و مرگ در وضعیتی است که دستگاه‌های پزشکی می‌توانند بعضی فعالیت‌های بدن را ادامه دهند. این تشخیص، فقط مسئله‌ای پزشکی نیست؛ پایان شخصیت حقوقی، ارث، مسئولیتِ آسیب‌زدن به شخص و امکان برداشت عضو نیز به آن وابسته‌اند. نگارنده، بررسی دوبارهٔ فتواهای مرگ مغزی را ممکن می‌داند و می‌خواهد نسبتِ یافته‌های پزشکی با حمایت شرعی از جان انسان روشن شود. (ص ۷ تا ۱۰) | مسئلهٔ اصلی کتاب، تعیین مرز زندگی و مرگ در وضعیتی است که دستگاه‌های پزشکی می‌توانند بعضی فعالیت‌های بدن را ادامه دهند. این تشخیص، فقط مسئله‌ای پزشکی نیست؛ پایان شخصیت حقوقی، ارث، مسئولیتِ آسیب‌زدن به شخص و امکان برداشت عضو نیز به آن وابسته‌اند. نگارنده، بررسی دوبارهٔ فتواهای مرگ مغزی را ممکن می‌داند و می‌خواهد نسبتِ یافته‌های پزشکی با حمایت شرعی از جان انسان روشن شود. (ص ۷ تا ۱۰) | ||