فقه معاصر:پیشنویس آیه ۶۰ سوره انفال: تفاوت میان نسخهها
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
=== لزوم تشکیل حکومت اسلامی و حفاظت از آن === | === لزوم تشکیل حکومت اسلامی و حفاظت از آن === | ||
[[امام خمینی]] این آیه را دلیل شرعی برای [[حفظ نظام اسلامی]] و دفاع از استقلال امت اسلام میداند و اینکه این آیه دلیل لزوم تشکیل [[حکومت اسلامی]] در عصر غیبت است.<ref>خمینی، ولایت فقیه، ۱۴۲۳ق، ص۳۳.</ref> | [[امام خمینی]] این آیه را دلیل شرعی برای [[حفظ نظام اسلامی]] و دفاع از استقلال امت اسلام میداند و اینکه این آیه دلیل لزوم تشکیل [[حکومت اسلامی]] در عصر غیبت است.<ref>خمینی، ولایت فقیه، ۱۴۲۳ق، ص۳۳.</ref> | ||
=== تولید و نگهداری سلاحهای کشتار جمعی === | |||
گروهی از فقیهان شیعه با استناد به آیه ۶۰ سوره انفال، تولید و نگهداری [[سلاحهای کشتارجمعی]] را جایز دانستهاند. به باور آنان، عموم این آیه «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ ...» شامل هر نوع سلاح اعم از کشتارجمعی و غیر آن، است و به جهت آمادگی و قدرت بازدارنگی باید به سمت تولید آن رفت. چنانکه [[محمد یزدی]] در [[کتاب فقه القرآن]] بر همین نکته تصریح میکند.<ref>یزدی، فقه القرآن، ج۲، ص۲۵۴.</ref> یا [[حیدر حبالله]] معتقد است که بر اساس ظاهر امرِ «َأَعِدُّوا» آمادگی و تهیۀ امکانات دفاع و مقابله با دشمن واجب است و اگر آیه شامل تهیه سلاحهای کشتارجمعی هم باشد، تولید و تهیۀ آنها نه تنها جایز بلکه واجب است.<ref>حبالله، دراسات فی الفقه الاسلامی المعاصر، ج۲، ص۳۱۷.</ref> به باور او، ظاهر آیه، لزوم آمادگی به منظور ایجاد ترس در دشمن است هرچند جنگی واقع نشده باشد که میتواند بر دستیابی به سلاحهای کشتارجمعی یا حداقل بعضی از آنها نیز تطبیق شود.<ref>حبالله، دراسات فی الفقه الاسلامی المعاصر، ج۲، ص۳۱۷.</ref> برخی نیز معتقدند اگر داشتن نیروهای انسانی جنگجو، یا سلاحهای متعارف، خوف در دل دشمن ایجاد نمیکند، باید به سلاحهای غیرمتعارف روی آورد، چنانکه قید «استطاعت» شاهد آن است که باید تمام توان را برای برآوردهشدن آن هدف به کار گرفت.<ref>ربانی و دیگران، بررسی ادله جواز یا حرمت تولید و انباشت سلاحهای کشتارجمعی، ص۹۳.</ref> [[عبدالکریم موسوی اردبیلی]] نیز ساخت تسلیحات کشتارجمعی را با اذن ولی فقیه و در راستای [[مصلحت نظام]] و دفاع از اسلام جائز میداند.<ref>ناصر، المنطلقات الفقهية لنظریة التفصیل فی إنتاج اسلحة الدمار الشامل، شماره ۴، ص۵۰.</ref> | |||
==== انصراف آیه از سلاحهای غیرمتعارف ==== | |||
در مقابل نظر کسانی که با استناد به آیه ۶۰ انفال قائل به جواز ساخت و نگهداری تسلیحات کشتار جمعی شدهاند، گفته شده این آیه به خاطر کثرت استعمال، منصرف به سلاحهای متعارف است، بنابر این دلالت آن بر جواز سلاحهای کشتاری جمعی مشکل است و نمیتواند آمادگی و تهیۀ امکانات جنگی و سلاحهای کشتارجمعی را ثابت کند.<ref>ربانی و دیگران، «بررسی ادله جواز یا حرمت تولید و انباشت سلاحهای کشتار جمعی»، ص۹۲.</ref> | |||
برخی نیز با توجه به معنای دو کلمه «قوة» و «ترهبون»، معتقدند مفاد آیه و منظور از قدرت در آن، قدرتی را توصیه میکند که رغبت دشمنان به تجاوز و ماجراجویی علیه مسلمانان را از میان ببرد؛ در حالی که سلاح کشتارجمعی نه تنها امنیتزا نیست، بلکه باعث ترس و عدم امنیت در دارندگان آن میشود. بنابراین اینگونه سلاحها، تخصصاً از دایره آیه خارج میشود و هرگونه استفاده از این آیه به عنوان یک عام قاعدهساز منتفی است. چنانکه [[سید روحالله موسوی خمینی|امام خمینی]] و [[سید علی حسینی خامنهای|آیتالله خامنهای]] بر این باورند که سلاحهای کشتارجمعی نه تنها تأمین کنندۀ صلح و امنیت جامعۀ بشری نیستند، بلکه مصیبت و تهدیدی جدی علیه بشریت و امنیت هستند.<ref>خمینی، صحیفه امام، ج۱۷، ص۳۹۳؛ خامنهای، [https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=9171 پیام به نخستین کنفرانس بینالمللی خلع سلاح هستهای و عدم اشاعه]. مرور خبر ۷ مرداد ۱۴۰۱ش.</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||