فقه معاصر:پیشنویس آیه ۶۰ سوره انفال: تفاوت میان نسخهها
| خط ۴۶: | خط ۴۶: | ||
=== جواز تجسس برای حفظ نظام اسلامی === | === جواز تجسس برای حفظ نظام اسلامی === | ||
رضا مظفری در [[بررسی مسئله فقهی تجسس (کتاب)|کتاب بررسی مسئله فقهی تجسس]]، هنگام واکاوی تزاحم میان حرمت تجسس و [[حفظ نظام سیاسی|وجوب حفظ نظام]]، ملاک وجوب حفظ نظام اسلامی را بر ملاک [[تجسس|حرمت تجسس]] مقدّم میدارد. وی در توضیح این دیدگاه، با اشاره به آرای فقیهانی که حفظ نظام را واجب شمردهاند (مانند شیخ طوسی، علامه حلی، شهید اول و [[سید روحالله موسوی خمینی|امام خمینی]])، معتقد است، برای جواز تجسس در راستای حفظ نظام میتوان به آیه ۶۰ سوره انفال استناد کرد؛ چراکه این آیه به صراحت بر ضرورت آمادگی برای پاسداری از جامعه اسلامی در برابر هجوم دشمنان تأکید دارد. مظفری با بررسی چندین روایت، حفظ نظام اسلامی را یکی از مهمترین واجبات دانسته که فراهمآوردن مقدمات آن نیز واجب است؛ بنابراین، بررسی وضعیت دشمن از لحاظ نیروی انسانی، تجهیزات جنگی و برنامههای آنان، از جمله مقدمات اساسی حفظ نظام تلقی میشود.<ref>مظفری، بررسی مسئله فقهی تجسس، ص۹۴-۱۰۳.</ref> | رضا مظفری در [[بررسی مسئله فقهی تجسس (کتاب)|کتاب بررسی مسئله فقهی تجسس]]، هنگام واکاوی تزاحم میان حرمت تجسس و [[حفظ نظام سیاسی|وجوب حفظ نظام]]، ملاک وجوب حفظ نظام اسلامی را بر ملاک [[تجسس|حرمت تجسس]] مقدّم میدارد. وی در توضیح این دیدگاه، با اشاره به آرای فقیهانی که حفظ نظام را واجب شمردهاند (مانند شیخ طوسی، علامه حلی، شهید اول و [[سید روحالله موسوی خمینی|امام خمینی]])، معتقد است، برای جواز تجسس در راستای حفظ نظام میتوان به آیه ۶۰ سوره انفال استناد کرد؛ چراکه این آیه به صراحت بر ضرورت آمادگی برای پاسداری از جامعه اسلامی در برابر هجوم دشمنان تأکید دارد. مظفری با بررسی چندین روایت، حفظ نظام اسلامی را یکی از مهمترین واجبات دانسته که فراهمآوردن مقدمات آن نیز واجب است؛ بنابراین، بررسی وضعیت دشمن از لحاظ نیروی انسانی، تجهیزات جنگی و برنامههای آنان، از جمله مقدمات اساسی حفظ نظام تلقی میشود.<ref>مظفری، بررسی مسئله فقهی تجسس، ص۹۴-۱۰۳.</ref> | ||
=== لزوم تشکیل حکومت اسلامی و حفاظت از آن === | |||
به باور [[سید روحالله موسوی خمینی|امام خمینی]]، آیه ۶۰ سوره انفال، در کنار دیگر احکام مربوط به حفظ نظام اسلامی و دفاع از استقلال امت اسلام، میتواند دلیلی بر ضرورت تشکیل [[حکومت اسلامی]] در [[عصر غیبت]] نیز باشد. به گفته او، اگر مسلمانان به تشکیل حکومت اسلامی اقدام کنند و آن را تقویت و تجهیز نمایند، کشورهای متخاصم امکان دستدرازی به جهان اسلام را نخواهند یافت و امت اسلامی مورد ظلم و تعدی قرار نخواهد گرفت.<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، ص۳۳.</ref> | |||
=== مشروعیت مسابقات تیراندازی === | === مشروعیت مسابقات تیراندازی === | ||
گروهی از [[مجتهد|فقیهان شیعه]] با استناد به آیه ۶۰ سوره انفال و روایتی از [[حضرت محمد صلی الله علیه و آله|پیامبر(ص)]] که واژه «قُوَّة» را به «تیراندازی» تفسیر کرده، معتقد به مشروعیت مسابقات تیراندازی شدهاند.<ref>شیخ طوسی، المبسوط، ج۶، ص۲۸۹؛ ابنادریس حلی، السرائر، ج۳، ص۱۴۶؛ طباطبایی، ریاض المسائل، ج۱۰، ص۲۳۳–۲۳۴؛ ابنبرّاج، المهذب، ج۱، ص۳۳۰.</ref> | گروهی از [[مجتهد|فقیهان شیعه]] با استناد به آیه ۶۰ سوره انفال و روایتی از [[حضرت محمد صلی الله علیه و آله|پیامبر(ص)]] که واژه «قُوَّة» را به «تیراندازی» تفسیر کرده، معتقد به مشروعیت مسابقات تیراندازی شدهاند.<ref>شیخ طوسی، المبسوط، ج۶، ص۲۸۹؛ ابنادریس حلی، السرائر، ج۳، ص۱۴۶؛ طباطبایی، ریاض المسائل، ج۱۰، ص۲۳۳–۲۳۴؛ ابنبرّاج، المهذب، ج۱، ص۳۳۰.</ref> | ||
=== | === اصول و فنون پیش از آغاز مذاکره === | ||
قاسم شباننیا در [[مذاکره دولت اسلامی با سایر دول از منظر فقه اسلامی (کتاب)|کتاب مذاکره دولت اسلامی با سایر دول از منظر فقه اسلامی]]، با استناد به آیه ۶۰ سوره انفال، استقبال از پیشنهاد صلح از سوی طرف مقابل را از اصول و فنون پیش از مذاکره میداند که دولت اسلامی باید در موضع اقتدار آن را قبول کند و چنانچه طرف مقابل درخواست صلح و آشتی داشت، بر اساس آیه ۶۱ همین سوره، این درخواست باید مورد توجه قرار گیرد. او به این نکته نیز اشاره میکند که باید همواره مراقب فریب و نیرنگ دشمن بود و پیشنهاد دشمن نباید موجب به خطر افتادن منافع دولت اسلامی شود، از سوی دیگر ردّ پیشنهاد صلح از همان ابتدا و بدون سنجش و بررسی موجب میشود، دولت اسلامی در افکار عمومی دنیا جنگطلب نمایش داده شود.<ref>شباننیا، مذاکره دولت اسلامی با سایر دول از منظر فقه اسلامی، ص۱۰۸-۱۰۹.</ref> | |||
به گفته او، شناخت دقیق طرف دیگر مذاکره و آگاهی از اهداف، مقاصد و نیات ایشان و شناخت انگیزه و میزان خصومت و دشمنی طرف مقابل از دیگر ضروریات پیش از مذاکره است، همچنین ورود به مذاکرات از موضع قدرت و عزت و نشاندادن اقتدار و نمایش قدرت نظامی پیش از آغاز مذاکرات موجب میشود، دشمن به دنبال امتیازگیری نیافتد؛ چنانچه در آیه ۶۰ سوره انفال به آن اشاره شده است. همچنانکه این اقتدار و استحکام در جریان مذاکره پیامبراکرم(ص) در جنگ احزاب و صلح با بنیضمره بهطور عیان به چشم میخورد.<ref>شباننیا، مذاکره دولت اسلامی با سایر دول از منظر فقه اسلامی، ص۱۱۰-۱۱۵.</ref> | |||
=== | === بایستههای فعالیت رسانهای از منظر اسلام === | ||
در فصل سوم کتاب فقه رسانه در اسلام، مباحث متنوعی درباره بایدها و شایدهای (بهمعنای اموری که از نظر فقهی منعی برای آنها وضع نشده) فعالیت رسانهای از منظر فقه اسلامی مطرح شده که در سه بخش مشروعیت رسانه، ویژگیهای رسانه اسلامی و کارکردهای آن قابل دستهبندی است. | در فصل سوم کتاب فقه رسانه در اسلام، مباحث متنوعی درباره بایدها و شایدهای (بهمعنای اموری که از نظر فقهی منعی برای آنها وضع نشده) فعالیت رسانهای از منظر فقه اسلامی مطرح شده که در سه بخش مشروعیت رسانه، ویژگیهای رسانه اسلامی و کارکردهای آن قابل دستهبندی است. | ||
| خط ۱۰۹: | خط ۱۰۲: | ||
* مظفری، رضا، بررسی مسئله فقهی تجسس، قم، میراث ماندگار، ۱۳۹۴ش. | * مظفری، رضا، بررسی مسئله فقهی تجسس، قم، میراث ماندگار، ۱۳۹۴ش. | ||
* امام خمینی، سید روحالله، ولایت فقیه، تهران، موسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى( س)، بیتا. | * امام خمینی، سید روحالله، ولایت فقیه، تهران، موسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى( س)، بیتا. | ||
* شباننیا، قاسم، مذاکره دولت اسلامی با سایر دول از منظر فقه اسلامی، قم، مرکز بینالمللی ترجمه و نشر المصطفی، ۱۳۹۶ش. | |||
[[رده:پیشنویس مقالهها]] | [[رده:پیشنویس مقالهها]] | ||