فقه معاصر:پیشنویس آیه ۶۰ سوره انفال: تفاوت میان نسخهها
| خط ۶: | خط ۶: | ||
== توضیح مختصر آیه == | == توضیح مختصر آیه == | ||
آیه ۶۰ سوره انفال به مسلمانان و نه فقط به شخص پیامبر اسلام(ص)<ref>مطهری، آشنایی با قرآن، ج۳، ص۱۵۹-۱۶۰.</ref> دستور میدهد که در برابر دشمنان، تا میتوانند ابزار جنگی تهیه و خود را مجهز کنند؛<ref>طباطبایی، المیزان، ج۹، ص۱۱۴.</ref> زیرا افزایش توان نظامی مسلمانان، باعث دفاع از حقوق جامعه اسلامی، ایجاد ترس در دشمن<ref>طباطبایی، المیزان، ج۹، ص۱۱۷؛ فاضل مقداد، کنز العرفان، ج۱، ص۳۸۸.</ref> و در نهایت عامل بازدارنده از تهاحم به جامعه اسلامی خواهد شد.<ref>خامنهای، سخنرانی «مراسم دانشآموختگی دانشجویان دانشگاه امام حسین(ع)».</ref> | آیه ۶۰ سوره انفال به مسلمانان و نه فقط به شخص پیامبر اسلام(ص)<ref>مطهری، آشنایی با قرآن، ج۳، ص۱۵۹-۱۶۰.</ref> دستور میدهد که در برابر دشمنان، تا میتوانند ابزار جنگی تهیه و خود را مجهز کنند؛<ref>طباطبایی، المیزان، ج۹، ص۱۱۴.</ref> زیرا افزایش توان نظامی مسلمانان، باعث دفاع از حقوق جامعه اسلامی، ایجاد ترس در دشمن<ref>طباطبایی، المیزان، ج۹، ص۱۱۷؛ فاضل مقداد، کنز العرفان، ج۱، ص۳۸۸.</ref> و در نهایت عامل بازدارنده از تهاحم به جامعه اسلامی خواهد شد.<ref>خامنهای، سخنرانی «مراسم دانشآموختگی دانشجویان دانشگاه امام حسین(ع)».</ref> هدف اصلی از این آیه جلوگیری از تجاوز دشمن به جامعه اسلامی دانسته شده است، نه اینکه با افزایش قدرت نظامی به حقوق دیگران تجاوز شود.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۷، ص۲۲۹.</ref> | ||
فقها و مفسران درباره واژه «قُوَّةٍ» در این آیه به چند نظر اشاره کردهاند؛ [[سید علی حسینی خامنهای|سید علی خامنهای]] آن را بهمعنای قدرت و توان در ابعاد مختلف، از جمله نظامی، علمی و سازمانی تفسیر کرده است.<ref>خامنهای، سخنرانی «مراسم دانشآموختگی دانشجویان دانشگاه امام حسین(ع)».</ref> [[ناصر مکارم شیرازی]] آن را شامل هر نوع نیروی مادی و معنوی مؤثر در پیروزی بر دشمن میداند.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۷، ص۲۲۲.</ref> در تفسیر مجمعالبیان قوّت، به تجهیز مردان، سلاحها، ساخت قلعهها و وحدت کلمه معنا شده است.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۴، ص۸۵۲.</ref> در منابع [[حدیث|روایی]] نیز واژه قوّة به سلاحها، تیر، سپر، شمشیر و حتی خضاب کردن موی سفید با رنگ مشکی برای افزایش هیبت رزمندگان تفسیر شده است.<ref>عروسی حویزی، تفسیر نور الثقلین، ج۲، ص۱۶۴-۱۶۵.</ref> | فقها و مفسران درباره واژه «قُوَّةٍ» در این آیه به چند نظر اشاره کردهاند؛ [[سید علی حسینی خامنهای|سید علی خامنهای]] آن را بهمعنای قدرت و توان در ابعاد مختلف، از جمله نظامی، علمی و سازمانی تفسیر کرده است.<ref>خامنهای، سخنرانی «مراسم دانشآموختگی دانشجویان دانشگاه امام حسین(ع)».</ref> [[ناصر مکارم شیرازی]] آن را شامل هر نوع نیروی مادی و معنوی مؤثر در پیروزی بر دشمن میداند.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۷، ص۲۲۲.</ref> در تفسیر مجمعالبیان قوّت، به تجهیز مردان، سلاحها، ساخت قلعهها و وحدت کلمه معنا شده است.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۴، ص۸۵۲.</ref> در منابع [[حدیث|روایی]] نیز واژه قوّة به سلاحها، تیر، سپر، شمشیر و حتی خضاب کردن موی سفید با رنگ مشکی برای افزایش هیبت رزمندگان تفسیر شده است.<ref>عروسی حویزی، تفسیر نور الثقلین، ج۲، ص۱۶۴-۱۶۵.</ref> | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
در بخشی از آیه به گروهی اشاره شده که مسلمانان از دشمنی آنان بیخبر هستند؛ ولی آمادگی نظامی مسلمانان، آنان را نیز میترساند. در تفاسیر به چند گروه در این باره اشاره شده است: ۱) قبیله بنیقریظه؛ ۲) اهالی فارس؛<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۴، ص۸۵۳.</ref> ۳) منافقانی که ظاهراً مسلماناند اما در باطن دشمن اسلام هستند؛<ref>فاضل مقداد، کنز العرفان، ج۱، ص۳۸۸.</ref> ۴) جنیان که از دید انسانها پنهانند.<ref>طبری، جامع البیان، ج۱۴، ص۳۷–۳۸.</ref> [[علامه طباطبایی]] نیز بر این باور است که این دشمنان شامل منافقان و [[کافر|کافرانی]] هستند که هنوز در عمل با مسلمانان دشمنی نکردهاند، اما احتمال دشمنی با اسلام را دارند.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۹، ص۱۱۶.</ref> | در بخشی از آیه به گروهی اشاره شده که مسلمانان از دشمنی آنان بیخبر هستند؛ ولی آمادگی نظامی مسلمانان، آنان را نیز میترساند. در تفاسیر به چند گروه در این باره اشاره شده است: ۱) قبیله بنیقریظه؛ ۲) اهالی فارس؛<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۴، ص۸۵۳.</ref> ۳) منافقانی که ظاهراً مسلماناند اما در باطن دشمن اسلام هستند؛<ref>فاضل مقداد، کنز العرفان، ج۱، ص۳۸۸.</ref> ۴) جنیان که از دید انسانها پنهانند.<ref>طبری، جامع البیان، ج۱۴، ص۳۷–۳۸.</ref> [[علامه طباطبایی]] نیز بر این باور است که این دشمنان شامل منافقان و [[کافر|کافرانی]] هستند که هنوز در عمل با مسلمانان دشمنی نکردهاند، اما احتمال دشمنی با اسلام را دارند.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۹، ص۱۱۶.</ref> | ||
بخش پایانی آیه از نظر تفسیر نمونه به تأمین منابع مالی برای تقویت نیروی نظامی مسلمانان اشاره دارد و ثواب آن را نهتنها در دنیا، بلکه در آخرت، تضمین شده میداند.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۷، ص۲۲۸.</ref> علامه طباطبایی نیز این بخش را نشانهای از بازگشت عادلانه [[انفاق در راه خدا]]، بهویژه در [[جهاد]]، میداند که پاداش آن در زندگی اخروی تحقق خواهد یافت.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۹، ص۱۱۶–۱۱۷.</ref> البته برخی نیز عبارت «و انتم لا تظلمون» را اشاره به این نکته میدانند که اگر شما توانمند شدید دیگر مورد ظلم دشمنان واقع نخواهید شد | بخش پایانی آیه از نظر تفسیر نمونه به تأمین منابع مالی برای تقویت نیروی نظامی مسلمانان اشاره دارد و ثواب آن را نهتنها در دنیا، بلکه در آخرت، تضمین شده میداند.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۷، ص۲۲۸.</ref> علامه طباطبایی نیز این بخش را نشانهای از بازگشت عادلانه [[انفاق در راه خدا]]، بهویژه در [[جهاد]]، میداند که پاداش آن در زندگی اخروی تحقق خواهد یافت.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۹، ص۱۱۶–۱۱۷.</ref> البته برخی نیز عبارت «و انتم لا تظلمون» را اشاره به این نکته میدانند که اگر شما توانمند شدید دیگر مورد ظلم دشمنان واقع نخواهید شد.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۷، ص۲۲۹.</ref> | ||
== کاربردهای فقهی آیه == | == کاربردهای فقهی آیه == | ||