کاربر:M.Khosravi/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

M.Khosravi (بحث | مشارکت‌ها)
نسخه پیش‌نویس: محمد فاضل لنکرانی
 
M.Khosravi (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۵: خط ۲۵:


از آثار اصولی منتشر شده ایشان می‌توان از «معتمد الأصول» (تقریر درس خارج اصول امام خمینی‌) نام برد. مباحث خارج اصول وی توسط چندین مقرّر تدوین و منتشر شده است: اصول الشیعة لاستنباط أحکام الشریعة (محمدحسین یوسفی گنابادی)، «اصول فقه شیعه» در 10 جلد (سعید ملکی اصفهانی)، «سیری در اصول فقه» در 16 جلد (محمد دادستان)، «ایضاح الکفایة» (محمد حسینی قمی)، «تبیان الأصول»(عبدالله اسلامی حائری) و «دراسات فی الأصول» (صمدعلی موسوی).
از آثار اصولی منتشر شده ایشان می‌توان از «معتمد الأصول» (تقریر درس خارج اصول امام خمینی‌) نام برد. مباحث خارج اصول وی توسط چندین مقرّر تدوین و منتشر شده است: اصول الشیعة لاستنباط أحکام الشریعة (محمدحسین یوسفی گنابادی)، «اصول فقه شیعه» در 10 جلد (سعید ملکی اصفهانی)، «سیری در اصول فقه» در 16 جلد (محمد دادستان)، «ایضاح الکفایة» (محمد حسینی قمی)، «تبیان الأصول»(عبدالله اسلامی حائری) و «دراسات فی الأصول» (صمدعلی موسوی).


تعلق به مکتب فقهی قم و تسلط بر مکتب نجف
تعلق به مکتب فقهی قم و تسلط بر مکتب نجف
خط ۳۰: خط ۳۱:


تقویت مکتب قم و مبانی اساتید: خمینی و بروجردی  
تقویت مکتب قم و مبانی اساتید: خمینی و بروجردی  
رضا استادی، سبک تدریس محمد فاضل لنکرانی را مانند شیوه استادش بروجردی معرفی کرده است.(مرجع وارسته، ص۱۰۴) به نظر مرتضی مقتدایی، وی مبانی امام خمینی را مقدم بر مبانی فقهای بزرگ پیشین مانند شیخ انصاری، صاحب جواهر، محقق و علامه و قوی‌تر از آنها می‌دانست. به گفته محمدجواد فاضل لنکرانی، او مبانی دو استادش بروجردی و خمینی را تقویت کرده ولی به دیدگاه‌های فقهی، اصولی و رجالی سید ابوالقاسم خویی نیز تسلط و احاطه کامل داشت و مجموعه مبانی دو مکتب قم (تجمیع ظنون) و نجف (مباحث عقلانی) را در نظر داشت. (مجله فقه، «روش شناسی آیة الله العظمی فاضل لنکرانی در فقه و اصول»، ص۱۴۸-۱۵۱) سید هاشم حسینی بوشهری، فاضل لنکرانی را پس از سید حسین بروجردی و سید روح الله خمینی نماینده برجسته مکتب قم می‌داند که در کنار دو مکتب نجف و سامراء یکی از سه جریان اصلی حوزه‌های علمیه است. (حسینی بوشهری، «آراء و نظریه‌های اصولی حضرت آیة الله العظمی فاضل لنکرانی»، ص۳۷)  
رضا استادی، سبک تدریس محمد فاضل لنکرانی را مانند شیوه استادش بروجردی معرفی کرده است.(مرجع وارسته، ص۱۰۴) به نظر مرتضی مقتدایی، وی مبانی امام خمینی را مقدم بر مبانی فقهای بزرگ پیشین مانند شیخ انصاری، صاحب جواهر، محقق و علامه و قوی‌تر از آنها می‌دانست. به گفته محمدجواد فاضل لنکرانی، او مبانی دو استادش بروجردی و خمینی را تقویت کرده ولی به دیدگاه‌های فقهی، اصولی و رجالی سید ابوالقاسم خویی نیز تسلط و احاطه کامل داشت و مجموعه مبانی دو مکتب قم (تجمیع ظنون) و نجف (مباحث عقلانی) را در نظر داشت. (مجله فقه، «روش شناسی آیة الله العظمی فاضل لنکرانی در فقه و اصول»، ص۱۴۸-۱۵۱) سید هاشم حسینی بوشهری، فاضل لنکرانی را پس از سید حسین بروجردی و سید روح الله خمینی نماینده برجسته مکتب قم می‌داند که در کنار دو مکتب نجف و سامراء یکی از سه جریان اصلی حوزه‌های علمیه است. (حسینی بوشهری، «آراء و نظریه‌های اصولی حضرت آیة الله العظمی فاضل لنکرانی»، ص۳۷)  




اعتدال در اجتهاد و توجه به مقاصد شریعت  
اعتدال در اجتهاد و توجه به مقاصد شریعت  
از نظر ابوالقاسم علیدوست، محمد فاضل لنکرانی هرچند به مکتب تجمیع و تراکم ظنون تعلق داشت اما اعتدال در اجتهاد از ویژگی برجسته اوست که علاوه بر پایبندی به مبانی فقاهتی و اصولی، روح شریعت، مقاصد کلان و حوادث واقعه را در استنباط دخالت می‌دهد. به همین دلیل، در احتیاط‌های افراطی گرفتار نمی‌شود و به جای جمود بر الفاظ و تکیه بر سند روایات، عقل، عرف، بناهای عقلا و قواعد اصولی را با هم جمع می‌کند. او، وثوق به صدور را مهم‌تر از وثاقت راوی می‌داند و برایش دلائل معنوی و اقناع وجدانی فقیه نقش محوری داشت. وی روایت را نه به‌صورت منفرد، بلکه در شبکه‌ای از قرائن و ظنون معتبر می‌فهمید و در مقام فتوا نیز مصالح عمومی تشیع را در نظر می‌گیرد و از هر آنچه موجب وهن مذهب شود پرهیز می‌کرد. همچنین او در عین بهره‌گیری از تراث نجف و آگاهی کامل از آثار و مبانی سید ابوالقاسم خوئی، به اصول متلقاة و شهرت قدمایی نیز توجه جدی دارد و شهرت را در تعارض ادله، نخستین مرجّح می‌داند، هرچند خود را مقلد مشهور نمی‌شمارد. (مجله فقه، «روش شناسی آیة الله العظمی فاضل لنکرانی در فقه و اصول»، ص154-162؛ علیدوست، «آیت الله العظمی فاضل لنکرانی؛ فقیهی زاهد، سترگ و آموزنده برای نسل‌های آینده» افق حوزه، ویژه‌نامه ۸۲۵، ص۵)
از نظر ابوالقاسم علیدوست، محمد فاضل لنکرانی هرچند به مکتب تجمیع و تراکم ظنون تعلق داشت اما اعتدال در اجتهاد از ویژگی برجسته اوست که علاوه بر پایبندی به مبانی فقاهتی و اصولی، روح شریعت، مقاصد کلان و حوادث واقعه را در استنباط دخالت می‌دهد. به همین دلیل، در احتیاط‌های افراطی گرفتار نمی‌شود و به جای جمود بر الفاظ و تکیه بر سند روایات، عقل، عرف، بناهای عقلا و قواعد اصولی را با هم جمع می‌کند. او، وثوق به صدور را مهم‌تر از وثاقت راوی می‌داند و برایش دلائل معنوی و اقناع وجدانی فقیه نقش محوری داشت. وی روایت را نه به‌صورت منفرد، بلکه در شبکه‌ای از قرائن و ظنون معتبر می‌فهمید و در مقام فتوا نیز مصالح عمومی تشیع را در نظر می‌گیرد و از هر آنچه موجب وهن مذهب شود پرهیز می‌کرد. همچنین او در عین بهره‌گیری از تراث نجف و آگاهی کامل از آثار و مبانی سید ابوالقاسم خوئی، به اصول متلقاة و شهرت قدمایی نیز توجه جدی دارد و شهرت را در تعارض ادله، نخستین مرجّح می‌داند، هرچند خود را مقلد مشهور نمی‌شمارد. (مجله فقه، «روش شناسی آیة الله العظمی فاضل لنکرانی در فقه و اصول»، ص154-162؛ علیدوست، «آیت الله العظمی فاضل لنکرانی؛ فقیهی زاهد، سترگ و آموزنده برای نسل‌های آینده» افق حوزه، ویژه‌نامه ۸۲۵، ص۵)




مبنای نص‌گرایی عقل‌سازگار  
مبنای نص‌گرایی عقل‌سازگار  
از نظر احمد مبلغی، محمد فاضل لنکرانی رویکرد نص‌گرایانه و عقل‌سازگار داشت. وی برخلاف رویکرد رایج که با دیدن اطلاق یا عموم، حکم را سریع تکمیل می‌کند، معتقد بود در موضوعاتی که شرایط ویژه دارند، اطلاق اعتباری ندارد؛ زیرا شارع باید در چنین مواردی حکم را با صراحت بیان کند. همین نگاه سبب می‌شد در استنباط، تحولات هر عصر را نیز در نظر بگیرد. در تفسیر واژگان روایی نیز به معنای اصطلاحی فقهی بسنده نمی‌کرد و از آن فراتر می‌رفت. نمونه روشن آن تفسیر «نفی بأس» به معنای نفی حکم وضعی است. او برای نسبت نص با دیگر منابع سه حالت قائل بود: اگر نص در برابر ظاهر کتاب قرار گیرد، باید در ظاهر کتاب تصرف کرد؛ اگر بر خلاف قاعده باشد، همچنان باید به روایت تمسک نمود؛ اما اگر با حکم عقل ناسازگار باشد، لازم است روایت را به گونه‌ای تفسیر کرد که با عقل تعارض نداشته باشد. همچنین در تعارض نص با نص دیگر، تلاش برای ایجاد سازگاری را ضروری می‌دانست. در بحث اطلاق نیز روش او متفاوت بود. به قرائن بدوی بسنده نمی‌کرد و دامنه قرائن را گسترده‌تر می‌دید. حتی اگر همه شرایط برای انعقاد اطلاق فراهم بود، در صورتی که فهم عرفی اطلاق را درک نکند، به آن تن نمی‌داد. معیار او در سنجش اطلاق، فهم عرفی بود؛ نه صرفاً نگاه یک مجتهد. (مجله فقه، «روش‌شناسی آیة الله العظمی فاضل لنکرانی در فقه و اصول»، ص۱۴۳و۱۴۴)
از نظر احمد مبلغی، محمد فاضل لنکرانی رویکرد نص‌گرایانه و عقل‌سازگار داشت. وی برخلاف رویکرد رایج که با دیدن اطلاق یا عموم، حکم را سریع تکمیل می‌کند، معتقد بود در موضوعاتی که شرایط ویژه دارند، اطلاق اعتباری ندارد؛ زیرا شارع باید در چنین مواردی حکم را با صراحت بیان کند. همین نگاه سبب می‌شد در استنباط، تحولات هر عصر را نیز در نظر بگیرد. در تفسیر واژگان روایی نیز به معنای اصطلاحی فقهی بسنده نمی‌کرد و از آن فراتر می‌رفت. نمونه روشن آن تفسیر «نفی بأس» به معنای نفی حکم وضعی است. او برای نسبت نص با دیگر منابع سه حالت قائل بود: اگر نص در برابر ظاهر کتاب قرار گیرد، باید در ظاهر کتاب تصرف کرد؛ اگر بر خلاف قاعده باشد، همچنان باید به روایت تمسک نمود؛ اما اگر با حکم عقل ناسازگار باشد، لازم است روایت را به گونه‌ای تفسیر کرد که با عقل تعارض نداشته باشد. همچنین در تعارض نص با نص دیگر، تلاش برای ایجاد سازگاری را ضروری می‌دانست. در بحث اطلاق نیز روش او متفاوت بود. به قرائن بدوی بسنده نمی‌کرد و دامنه قرائن را گسترده‌تر می‌دید. حتی اگر همه شرایط برای انعقاد اطلاق فراهم بود، در صورتی که فهم عرفی اطلاق را درک نکند، به آن تن نمی‌داد. معیار او در سنجش اطلاق، فهم عرفی بود؛ نه صرفاً نگاه یک مجتهد. (مجله فقه، «روش‌شناسی آیة الله العظمی فاضل لنکرانی در فقه و اصول»، ص۱۴۳و۱۴۴)




خط ۴۸: خط ۵۳:


ولایت فقیه و مراکز قانون‌گذاری
ولایت فقیه و مراکز قانون‌گذاری
محمد فاصل لنکرانی، نظریه ولایت فقیه را در ردیف مسائل عرفی فقهی نمی‌دانست که تنها بر چند روایت تکیه داشته باشد تا بتوان با مناقشه سندی یا دلالی آن را تضعیف کرد. به نظر او، امام خمینی، ولایت فقیه را از راه «عقل و بداهت عقلی» اثبات ‌کرد؛ زیرا اسلام در همه ابعاد زندگی، اعم از عبادات و امور اجتماعی، قانون و دستور دارد و این جامعیت نیازمند ولایت و مدیریت فقیه است.(مجله فقه، «روش شناسی آیة الله العظمی فاضل لنکرانی در فقه و اصول»، ص۱۴۸-۱۵۱) به فتوای وی، اطاعت از حکم ولایت فقیه بر همه حتی کسانی که مقلد او نیستند واجب شرعی است و عمل کردن به قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی، شواری نگهبان یا مجمع تشخیص مصلحت نیز از جهت شرعی بر همه لازم است.(فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۱،ص225و226)  
محمد فاصل لنکرانی، نظریه ولایت فقیه را در ردیف مسائل عرفی فقهی نمی‌دانست که تنها بر چند روایت تکیه داشته باشد تا بتوان با مناقشه سندی یا دلالی آن را تضعیف کرد. به نظر او، امام خمینی، ولایت فقیه را از راه «عقل و بداهت عقلی» اثبات ‌کرد؛ زیرا اسلام در همه ابعاد زندگی، اعم از عبادات و امور اجتماعی، قانون و دستور دارد و این جامعیت نیازمند ولایت و مدیریت فقیه است.(مجله فقه، «روش شناسی آیة الله العظمی فاضل لنکرانی در فقه و اصول»، ص۱۴۸-۱۵۱) به فتوای وی، اطاعت از حکم ولایت فقیه بر همه حتی کسانی که مقلد او نیستند واجب شرعی است و عمل کردن به قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی، شواری نگهبان یا مجمع تشخیص مصلحت نیز از جهت شرعی بر همه لازم است.(فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۱،ص225و226)  




اهل کتاب: طهارت شخص و طعام
اهل کتاب: طهارت شخص و طعام
فاضل لنکرانی به طهارت اهل کتاب (مسيحى، يهودى، زردشتى) در صورتى که مشرک نباشند فتوا داده است. بنابراین غذای اهل کتاب غیر مشرک نجس نیست و محکوم به طهارت و حلیت است و غذا خوردن با آنها جایز است؛ مگر اينکه بدانیم از گوشت نجس تهيه شده يا با شراب و امثال آن نجس شده است.(فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۱،ص42 و 359 و 360)
فاضل لنکرانی به طهارت اهل کتاب (مسيحى، يهودى، زردشتى) در صورتى که مشرک نباشند فتوا داده است. بنابراین غذای اهل کتاب غیر مشرک نجس نیست و محکوم به طهارت و حلیت است و غذا خوردن با آنها جایز است؛ مگر اينکه بدانیم از گوشت نجس تهيه شده يا با شراب و امثال آن نجس شده است.(فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۱،ص42 و 359 و 360)




حکم به مهدورالدم بودن مرتد
حکم به مهدورالدم بودن مرتد
محمد فاضل لنکرانی، همسو با نظر امام خمینی، قائل به ثبوت حکم ارتداد و مهدورالدم بودن مرتد است. او در مواضع مختلف از فتوای امام خمینی درباره سلمان رشدی، نویسنده آیات شیطانی، دفاع کرده و آن را از نظر فقهی قابل استناد دانسته است.(در کتاب «پاسخ به شبهات پیرامون ارتداد» به قلم محمدجواد فاضل لنکرانی، مبانی فقهی این حکم آمده است.)
محمد فاضل لنکرانی، همسو با نظر امام خمینی، قائل به ثبوت حکم ارتداد و مهدورالدم بودن مرتد است. او در مواضع مختلف از فتوای امام خمینی درباره سلمان رشدی، نویسنده آیات شیطانی، دفاع کرده و آن را از نظر فقهی قابل استناد دانسته است.(در کتاب «پاسخ به شبهات پیرامون ارتداد» به قلم محمدجواد فاضل لنکرانی، مبانی فقهی این حکم آمده است.)




احکام مشاغل خاص
احکام مشاغل خاص
برخی از فتاوای فاضل لنکرانی در مکاسب محرمه به مشاغل و مسائل امروز مربوط است. از نظر وی، بازی با پاسور و شطرنج بدون برد و باخت، در صورت خارج شدن از حالت قمار مانعی ندارد(فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۱،ص237) ولی شعبده‌بازی و تردستی و هیپنوتیزم خالی از اشکال نیست و باید از آنها اجنتاب کرد.(فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۱،ص239 و ۵۹۳ و ج2، ص 271) طبق فتوای وی، ممنوعیت مجسمه‌سازی ناظر به نقش بت‌پرستی است و از این ممنوعیت، حکم به وجوب شکستن یا از بین بردن مجسمه لازم نمی‌آید.(فاضل لنکرانی، تفصیل الشریعه: المکاسب المحرمه، ص۱۴۲و۱۵۷)
برخی از فتاوای فاضل لنکرانی در مکاسب محرمه به مشاغل و مسائل امروز مربوط است. از نظر وی، بازی با پاسور و شطرنج بدون برد و باخت، در صورت خارج شدن از حالت قمار مانعی ندارد(فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۱،ص237) ولی شعبده‌بازی و تردستی و هیپنوتیزم خالی از اشکال نیست و باید از آنها اجنتاب کرد.(فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۱،ص239 و ۵۹۳ و ج2، ص 271) طبق فتوای وی، ممنوعیت مجسمه‌سازی ناظر به نقش بت‌پرستی است و از این ممنوعیت، حکم به وجوب شکستن یا از بین بردن مجسمه لازم نمی‌آید.(فاضل لنکرانی، تفصیل الشریعه: المکاسب المحرمه، ص۱۴۲و۱۵۷)


خط ۶۷: خط ۷۶:


ماهیت پول: خرید و فروش و تورم
ماهیت پول: خرید و فروش و تورم
به نظر فاضل لنکرانی ماهیت پول، از نوع مکیل و موزون نیست بلکه از مثلیات است ولی ارزش اعتباری مستقل از قدرت خرید دارد. بنابراین با گذشت زمان و تورم، مقدار دین تغییر نمی‌کند. همچنین خرید و فروش پول و اسکناس به صورت نقد یا نسیه در صورت عقلایی بودن معامله مانعی ندارد و ربای معاوضی نیست و پول (اسکناس) می‌تواند سرمایه مضاربه قرار گیرد.(فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۱،ص252-255 و 288).
به نظر فاضل لنکرانی ماهیت پول، از نوع مکیل و موزون نیست بلکه از مثلیات است ولی ارزش اعتباری مستقل از قدرت خرید دارد. بنابراین با گذشت زمان و تورم، مقدار دین تغییر نمی‌کند. همچنین خرید و فروش پول و اسکناس به صورت نقد یا نسیه در صورت عقلایی بودن معامله مانعی ندارد و ربای معاوضی نیست و پول (اسکناس) می‌تواند سرمایه مضاربه قرار گیرد.(فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۱،ص252-255 و 288).




احکام بانک‌ها و مؤسسات مالی
احکام بانک‌ها و مؤسسات مالی
فاضل لنکرانی دریافت جايزه‌اى را که بانک‌ها براى تشويق دارندگان حساب به آنها پرداخت مى‌کنند بدون اشکال می‌داند و بانک‌ها و صندوق‌هاى قرض الحسنه در استفاده از پس‌اندازها، در صورت رضایت صاحبان وجوه و از طريق عقود اسلامى مجازند.(فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۱،ص274)
فاضل لنکرانی دریافت جايزه‌اى را که بانک‌ها براى تشويق دارندگان حساب به آنها پرداخت مى‌کنند بدون اشکال می‌داند و بانک‌ها و صندوق‌هاى قرض الحسنه در استفاده از پس‌اندازها، در صورت رضایت صاحبان وجوه و از طريق عقود اسلامى مجازند.(فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۱،ص274)


خط ۸۱: خط ۹۲:


مسئولیت کارفرما در برابر حوادث
مسئولیت کارفرما در برابر حوادث
از نظر فاضل لنکرانی کارفرما نسبت به جراحات وارده بر کارگر در کارگاه، اگر در ابتدا با کارگر شرط ضمان این موارد را نکرده باشد، محکوم به پرداخت دیه نیست ولى اگر شرط ضمان کرده باشد و حادثه مستند به کارفرما باشد و عرفاً او را مقصر بدانند، باید ديه را پرداخت کند.(فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۱،ص530)
از نظر فاضل لنکرانی کارفرما نسبت به جراحات وارده بر کارگر در کارگاه، اگر در ابتدا با کارگر شرط ضمان این موارد را نکرده باشد، محکوم به پرداخت دیه نیست ولى اگر شرط ضمان کرده باشد و حادثه مستند به کارفرما باشد و عرفاً او را مقصر بدانند، باید ديه را پرداخت کند.(فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۱،ص530)




گسترش مطاف (طواف از طبقه دوم)
گسترش مطاف (طواف از طبقه دوم)
از نظر محمد فاضل لنکرانی، شرط اساسی صحت طواف آن است که در محدوده‌ای انجام شود که عرفاً «طواف البیت» بر آن صدق کند.(فاضل لنکرانی، مناسک الحج، ص۱۵۱، مسئله ۴۴۲) در خصوص طواف از طبقه دوم مسجدالحرام، دیدگاه ایشان چنین است: برای کسانی که توانایی دارند در طبقه پایین (بین بیت و مقام) طواف کنند، طواف از طبقه دوم جایز و صحیح نیست؛ اما برای افراد معذور (مانند کسانی که ناچارند با تخت‌روان یا ویلچر طواف کنند) و در شرایطی که مسئولان حرم عملاً اجازه طواف در طبقه اول (صحن اصلی) را به آنان نمی‌دهند، طواف از طبقه دوم صحیح است و نیازی به گرفتن نایب ندارند.(فاضل لنکرانی، «پژوهشى فقهى درباره طواف از طبقه اوّل مسجدالحرام»، ص۶۳؛ آخوندی، «طواف از طبقه دوم مسجد الحرام‌»، ص۲۰)
از نظر محمد فاضل لنکرانی، شرط اساسی صحت طواف آن است که در محدوده‌ای انجام شود که عرفاً «طواف البیت» بر آن صدق کند.(فاضل لنکرانی، مناسک الحج، ص۱۵۱، مسئله ۴۴۲) در خصوص طواف از طبقه دوم مسجدالحرام، دیدگاه ایشان چنین است: برای کسانی که توانایی دارند در طبقه پایین (بین بیت و مقام) طواف کنند، طواف از طبقه دوم جایز و صحیح نیست؛ اما برای افراد معذور (مانند کسانی که ناچارند با تخت‌روان یا ویلچر طواف کنند) و در شرایطی که مسئولان حرم عملاً اجازه طواف در طبقه اول (صحن اصلی) را به آنان نمی‌دهند، طواف از طبقه دوم صحیح است و نیازی به گرفتن نایب ندارند.(فاضل لنکرانی، «پژوهشى فقهى درباره طواف از طبقه اوّل مسجدالحرام»، ص۶۳؛ آخوندی، «طواف از طبقه دوم مسجد الحرام‌»، ص۲۰)




اعتبار رؤیت هلال با چشم مسلح
اعتبار رؤیت هلال با چشم مسلح
طبق آخرین نظر محمد فاضل لنکرانی، در رؤيت هلال فرقى بين چشم غيرمسلح و چشم مسلح نمى کند و از اين جهت رؤيت با تلسکوپ هم کافى است همان طور که با عينک، دوربين شکارى و مانند آنها کافى است.(فاضل لنکرانی، پاسخ به استفتاء رؤیت هلال:  
طبق آخرین نظر محمد فاضل لنکرانی، در رؤيت هلال فرقى بين چشم غيرمسلح و چشم مسلح نمى کند و از اين جهت رؤيت با تلسکوپ هم کافى است همان طور که با عينک، دوربين شکارى و مانند آنها کافى است.(فاضل لنکرانی، پاسخ به استفتاء رؤیت هلال:  
http://www.lankarani.com/far/adv/view.php?ntx=001003
http://www.lankarani.com/far/adv/view.php?ntx=001003
خط ۹۵: خط ۱۰۹:


تفکیک حکم ذبح صنعتی دفعی و تدریجی
تفکیک حکم ذبح صنعتی دفعی و تدریجی
به فتوای محمد فاضل لنکرانی در ذبح صنعتی، اگر همه ذبیحه‌ها به‌صورت دفعی و یکباره ذبح شوند گفتن یک بسم‌الله کافی است؛ اما اگر حیوان‌ها به‌تدریج روی دستگاه قرار گیرند و ذبح آنها در زمان‌های جداگانه انجام شود، یک تسمیه کفایت نمی‌کند و برای هر نوبتِ قرار گرفتن حیوان جدید بر دستگاه باید تسمیه جداگانه گفته شود.(فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۱، ص۳۵۵)
به فتوای محمد فاضل لنکرانی در ذبح صنعتی، اگر همه ذبیحه‌ها به‌صورت دفعی و یکباره ذبح شوند گفتن یک بسم‌الله کافی است؛ اما اگر حیوان‌ها به‌تدریج روی دستگاه قرار گیرند و ذبح آنها در زمان‌های جداگانه انجام شود، یک تسمیه کفایت نمی‌کند و برای هر نوبتِ قرار گرفتن حیوان جدید بر دستگاه باید تسمیه جداگانه گفته شود.(فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج۱، ص۳۵۵)




فقه درمان و احکام مستحدثه پزشکی
فقه درمان و احکام مستحدثه پزشکی
از محمد فاضل لنکرانی آثار متعددی در حوزه فقه درمان و پزشکی، فتوا و پاسخ به استفتائات منتشر شده است. برخی از مهم‌ترین دیدگاه‌های ایشان عبارت‌اند از:
از محمد فاضل لنکرانی آثار متعددی در حوزه فقه درمان و پزشکی، فتوا و پاسخ به استفتائات منتشر شده است. برخی از مهم‌ترین دیدگاه‌های ایشان عبارت‌اند از:


خط ۱۲۷: خط ۱۴۳:


منابع
منابع
● آخوندی، مصطفی، «طواف از طبقه دوم مسجد الحرام‌»، میقات حج، ش۷۲، تابستان ۱۳۸۹.
● آخوندی، مصطفی، «طواف از طبقه دوم مسجد الحرام‌»، میقات حج، ش۷۲، تابستان ۱۳۸۹.
● حسینی بوشهری، سید هاشم، «آراء و نظریه‌های اصولی حضرت آیة الله العظمی فاضل لنکرانی»، پژوهش و حوزه، ش۱۰، تابستان ۱۳۸۱.
● حسینی بوشهری، سید هاشم، «آراء و نظریه‌های اصولی حضرت آیة الله العظمی فاضل لنکرانی»، پژوهش و حوزه، ش۱۰، تابستان ۱۳۸۱.