فقه معاصر:پیشنویس سید عباس موسویان: تفاوت میان نسخهها
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
== مبانی کلی اقتصاد اسلامی از نظر عباس موسویان == | == مبانی کلی اقتصاد اسلامی از نظر عباس موسویان == | ||
برخی از آراء و دیدگاههای سید عباس موسویان در اقتصاد اسلامی چنین است: | برخی از آراء و دیدگاههای سید عباس موسویان در مبانی کلی اقتصاد اسلامی چنین است: | ||
=== تفکیک میان نظام اقتصاد اسلامی، نظام مالی اسلامی و فقه اقتصادی === | === تفکیک میان نظام اقتصاد اسلامی، نظام مالی اسلامی و فقه اقتصادی === | ||
به باور موسویان، در ادبیات اقتصاد اسلامی سه مولفه «نظام اقتصاد اسلامی»، «نظام مالی اسلامی» و «فقه اقتصادی» | به باور موسویان، در ادبیات اقتصاد اسلامی سه مولفه «نظام اقتصاد اسلامی»، «نظام مالی اسلامی» و «فقه اقتصادی» متفاوت است. هدف از نظام اقتصاد اسلامی ایجاد رفاه عمومی است. نظام اقتصاد اسلامی به عنوان یک هدف عالی است که برای تحقق این هدف سه هدف میانی عدالت اقتصادی، امنیت اقتصادی و رشد و پیشرفت اقتصادی لازم است.<ref>موسویان و توحیدی، مبانی مالی اسلامی، ۱۴۰۲ش، ص5-10.</ref> | ||
در اندیشه موسویان نظام مالی اسلامی زیر مجموعه نظام اقتصاد اسلامی است و وظیفه تأمین مالی (با ایجاد ابزارهای مالی اسلامی) و کاهش ریسک (خطر) معاملات را بهعهده دارد.<ref>موسویان و توحیدی، مبانی مالی اسلامی، ۱۴۰۲ش، ص5-10.</ref> | در اندیشه موسویان نظام مالی اسلامی زیر مجموعه نظام اقتصاد اسلامی است و وظیفه تأمین مالی (با ایجاد ابزارهای مالی اسلامی) و کاهش ریسک (خطر) معاملات را بهعهده دارد.<ref>موسویان و توحیدی، مبانی مالی اسلامی، ۱۴۰۲ش، ص5-10.</ref> | ||
مقصود از فقه اقتصادی، احکام اموال و روابط وابسته به آن در سه حوزه تولید، توزیع و مصرف است که شامل استنباط حکم تکلیفی (مانند حکم ربا) یا وضعی (مانند انتقال مالکیت) در رفتارها و روابط مالی و اقتصادی است | مقصود از فقه اقتصادی، احکام اموال و روابط وابسته به آن در سه حوزه تولید، توزیع و مصرف است که شامل استنباط حکم تکلیفی (مانند حکم ربا) یا وضعی (مانند انتقال مالکیت) در رفتارها و روابط مالی و اقتصادی است.<ref>موسویان و توحیدی، مبانی مالی اسلامی، ۱۴۰۲ش، ص۱۲-۲۰.</ref> | ||
بر این اساس موسویان در کتاب مبانی مالی اسلامی، برای شالوده نظام اقتصادی اسلام و خردهنظامهای وابسته به آن، چهار عنصر را معرفی میکند: | بر این اساس موسویان در کتاب مبانی مالی اسلامی، برای شالوده نظام اقتصادی اسلام و خردهنظامهای وابسته به آن، چهار عنصر را معرفی میکند: | ||
| خط ۴۹: | خط ۴۹: | ||
# مبانی بینشی و اعتقادی اسلامی شامل جهانبینیهای زیربنایی اسلام درباره خدا، هستی، انسان و جامعه. | # مبانی بینشی و اعتقادی اسلامی شامل جهانبینیهای زیربنایی اسلام درباره خدا، هستی، انسان و جامعه. | ||
# سنتهای الهی مثبت و منفی حاکم بر جوامع انسانی مبتنی بر سعادت و تقرب به خدا یا شقاوت و دوری از او. | # سنتهای الهی مثبت و منفی حاکم بر جوامع انسانی مبتنی بر سعادت و تقرب به خدا یا شقاوت و دوری از او. | ||
# اخلاق اقتصادی برای کمک به اهداف کلان نظام اقتصادی اسلامی به شکل | # اخلاق اقتصادی برای کمک به اهداف کلان نظام اقتصادی اسلامی (به شکل خارج از چارچوب و اصولی که قانونا برایش وضع شده) با کارکردها و نتایجی چون رفع فقر، پیشرفت، امنیت و عدالت اقتصادی. | ||
# فقه اقتصادی: در کنار اخلاق اقتصادی، فقه اقتصادی حضور دارد که یکی از شاخههای علم فقه است.<ref>موسویان و توحیدی، مبانی مالی اسلامی، ۱۴۰۲ش، ص۱۲-۲۰.</ref> | # فقه اقتصادی: در کنار اخلاق اقتصادی، فقه اقتصادی حضور دارد که یکی از شاخههای علم فقه است.<ref>موسویان و توحیدی، مبانی مالی اسلامی، ۱۴۰۲ش، ص۱۲-۲۰.</ref> | ||
| خط ۹۷: | خط ۹۷: | ||
==== اوراق سهام ممتاز ==== | ==== اوراق سهام ممتاز ==== | ||
سید عباس موسویان | سید عباس موسویان معتقد است برخی اوراق سهام ممتاز بدون مشکل فقهی و برخی دیگر حرام است. او «سهام ممتازِ با سود ثابت غیرجمع شونده» و «سهام ممتازِ سود مشارکتی غیر جمع شونده» را حلال و «سهام ممتاز با سود ثابت جمع شونده»، «سهام ممتاز با سود مشارکتی جمع شونده» و «سهام ممتاز با نرخ سود شناور» را از مصادیق حیلههای غیرمجاز و ربا محسوب میشود.<ref>موسویان، بازار سرمایه اسلامی، ۱۳۹۱ش، ص۴۱۵.</ref> | ||
== پیوند به درون == | == پیوند به درون == | ||