فقه معاصر:پیشنویس آیه ۱۸ سوره زخرف: تفاوت میان نسخهها
| خط ۴۵: | خط ۴۵: | ||
نویسنده دلیل دیگری که مخالفان به آن استناد کردهاند را [[آیه ۱۸ سوره زخرف]] میداند که بر غلبه جنبه احساساتی و عاطفی زن بر تعقل او تأکید دارد و بنابراین مناسب کارهای حکومتی نیست. او در پاسخ به این استدلال، آیه را در مقام تعریف هویت زن نمیداند بلکه تصویرگر شخصیت شکلگرفته زن در خلال شرایط محیطی میداند که قابل تعمیم به همه زمانها نیست (ص۲۵۵-۲۵۶). | نویسنده دلیل دیگری که مخالفان به آن استناد کردهاند را [[آیه ۱۸ سوره زخرف]] میداند که بر غلبه جنبه احساساتی و عاطفی زن بر تعقل او تأکید دارد و بنابراین مناسب کارهای حکومتی نیست. او در پاسخ به این استدلال، آیه را در مقام تعریف هویت زن نمیداند بلکه تصویرگر شخصیت شکلگرفته زن در خلال شرایط محیطی میداند که قابل تعمیم به همه زمانها نیست (ص۲۵۵-۲۵۶). | ||
== ادله عدم حجیت فتوای زن فقیه == | |||
سجادی در فصل سوم دلایلی را که میتوان بر بیاعتباری فتوای زن مفتی اقامه کرد، بررسی کرده است. وی پس از بررسی این ادله، به همه آنها اشکال کرده است. | |||
=== آیات قرآن === | |||
نویسنده چهار آیهای را که در حجیتنداشتن فتوای زنان به آنها استناد شده بررسی کرده، استناد به آنها را ناتمام میداند. | |||
# آیه ۳۴ سوره نساء، «الرِّجالُ قَوّامُونَ عَلَی النِّساءِ؛ نویسنده از مباحث مربوط به این آیه چنین نتیجه گرفته است که رجوع مقلد به مفتی زن، از باب رجوع به متخصص است، نه از باب ولایت بر مقلدان؛ ازاینرو افتای زن با قوامیت مرد منافات ندارد (ص۴۴-۵۳). | |||
# آیه ۲۲۸ سوره بقره، «وَ لِلرِّجالِ عَلَیْهِنَّ دَرَجَةٌ»؛ نویسنده با استناد به سیاق آیه بر این باور است که این آیه مربوط به روابط زناشویی است (مانند حق طلاق) و نه روابط اجتماعی، و این آیه با مناصب اجتماعی زنان منافاتی ندارد (ص۵۳-۵۶). | |||
# آیه ۱۸ سوره زخرف، «وَ هُوَ فِي الْخِصَامِ غَيْرُ مُبِينٍ»؛ نویسنده معتقد است، این آیه ناظر به حجیت فتوای زن و نفی آن نیست، و تنها در صدد بیان این مطلب است که زنان در مناظره نمیتوانند استدلالهای خود را به خوبی بیان کنند (ص۵۷-۶۱). | |||
=== تصدی مناصب سیاسی و اجتماعی === | |||
القبانچی از چند جهت به نقد ادله مخالفان تصدی مناصب سیاسی و اجتماعی توسط زنان میپردازد. | |||
* '''نقد استدلال به قرآن''' | |||
نگارنده، استدلال مخالفان به آیه وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ را ضعیف میداند؛ زیرا خطاب آن مشخصاً به همسران پیامبر(ص) است و ماهیتی ارشادی دارد نه الزامی و ثانیا سیره زنان مؤمن در صدر اسلام، ازجمله همسران پیامبر، خروج از خانه برای شرکت در نماز جمعه، جهاد و عیادت بیماران بوده است و هیچ فقیهی به وجوب خانهنشینی مطلق زن فتوا نداده است (ص۱۹۱-۱۹۲). | |||
او همچنین استناد به آیه أَوَمَنْ يُنَشَّأُ فِي الْحِلْيَةِ را مردود میداند؛ زیرا این آیه وضعیت زنان در فرهنگ جاهلی را توصیف میکند که از تعلیم و تربیت محروم بودند، نه وضعیت زن در فضای ایمانی و فرهنگی اسلام که شخصیت او را رشد میدهد (ص۱۹۲-۱۹۳). | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۵۰: | خط ۶۹: | ||
== منابع == | == منابع == | ||
سبحانی، اسرافیل، اشتغال زن و حدود مانعیت زوج، تهران، انتشارات خرسندی، ۱۳۹۹ش. | |||
* سبحانی، اسرافیل، اشتغال زن و حدود مانعیت زوج، تهران، انتشارات خرسندی، ۱۳۹۹ش. | |||
* مهریزی، مهدی، شخصیت و حقوق زن در اسلام، تهران، انتشارات علمی وفرهنگی، ۱۳۷۹ش. | |||
* هاشمی شاهرودی، حسین، شرط جنسیت در منصبهای ولایی و غیرولایی، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار، ۱۴۰۰ش. | |||
* فیاض، محمدصادق، بررسی فقهی وکالت زن در دعاوی و مجلس، قم، مرکز نشر المصطفی، ۱۳۹۷ش. | |||
* نریمانی زمانی، سید مهدی، کاوشی نو در مسئله حضور اجتماعی زنان، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، ۱۳۹۴ش. | |||
* سجادی امین، مهدی، زنان، افتاء و مرجعیت، قم، دفتر مطالعات و تحقیقات زنان، ۱۳۹۸ش. | |||
* القبانچی، احمد، المرأة، المفاهيم والحقوق: قراءة جديدة لقضايا المرأة في الخطاب الدينی، نجف، منشورات سیدی، ۲۰۰۴م. | |||
* قرباننیا، ناصر، تأمل در فقه؛ تحول در حقوق، تهران، نشر میزان، ۱۳۹۲ش. | |||
** | |||
** | |||
* | |||
[[رده:پیشنویس مقالهها]] | [[رده:پیشنویس مقالهها]] | ||