کاربر:M.Khosravi/صفحه تمرین۲: تفاوت میان نسخه‌ها

M.Khosravi (بحث | مشارکت‌ها)
M.Khosravi (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۷۳: خط ۷۳:
مطابق نگاه مرتضی مطهری، پول را باید امری اقتصادی دانست نه فقهی، و ماهیت آن بر اساس واقعیت و عالم خارج جستجو و ثابت کرد و فقیه باید نظر خود را با آن تطبیق دهد (نک: مطهری، مسئله ربا و بانک، ص ۶۰). در پژوهش‌های فقهی معاصر، اعم از کتاب، مقاله و پایان‌نامه، از نظر شکلی و ساختاری، معمولاً به تاریخچه و انواع پول، و نیز ویژگی‌های اصلی پول (کارکردهای پول) پرداخته می‌شود اما به نظر می‌رسد در بررسی‌های فقهی و موضوع‌شناسی ماهیت پول باید توجه داشت:
مطابق نگاه مرتضی مطهری، پول را باید امری اقتصادی دانست نه فقهی، و ماهیت آن بر اساس واقعیت و عالم خارج جستجو و ثابت کرد و فقیه باید نظر خود را با آن تطبیق دهد (نک: مطهری، مسئله ربا و بانک، ص ۶۰). در پژوهش‌های فقهی معاصر، اعم از کتاب، مقاله و پایان‌نامه، از نظر شکلی و ساختاری، معمولاً به تاریخچه و انواع پول، و نیز ویژگی‌های اصلی پول (کارکردهای پول) پرداخته می‌شود اما به نظر می‌رسد در بررسی‌های فقهی و موضوع‌شناسی ماهیت پول باید توجه داشت:


* در اقتصاد مدرن، پول «دارایی» مردم و مالی حقیقی است و به طور «همزمان» سه کارکرد دارد: ۱. واسطه مبادله و معامله (تسهیل داد و ستد)، ۲. ذخیره ارزش (انتقال قدرت خرید به آینده)، ۳. واحد محاسبه و اندازه‌گیری ارزش کالا و خدمات (توصیف قیمت‌ها). (نک: عجم اوغلو، کلیات علم اقتصاد، ص۱۰۴۵؛ منکیو، اصول علم اقتصاد، ص۶۰۵) بنابراین ماهیت پول بر اساس مأموریت‌های سه‌گانه و همزمانی آنها بررسی شود نه تک بعدی.
* در اقتصاد مدرن، پول «دارایی» مردم و مالی حقیقی است و به طور «همزمان» سه کارکرد دارد: ۱. واسطه مبادله و معامله (تسهیل داد و ستد)، ۲. ذخیره ارزش (انتقال قدرت خرید به آینده)، ۳. واحد محاسبه و اندازه‌گیری ارزش کالا و خدمات (توصیف قیمت‌ها). (نک: عجم اوغلو، کلیات علم اقتصاد، ص۱۰۴۵؛ منکیو، Principles of Economics، ص۶۰۵) بنابراین ماهیت پول بر اساس مأموریت‌های سه‌گانه و همزمانی آنها بررسی شود نه تک بعدی.


* در قرن بیستم، با حذف پول و اسکناس با پشتوانه طلا یا نقره در اقتصاد جهانی، انتشار پول فیات (بدون پشتوانه) و اعتماد مردم به ناشر (دولت)، برخلاف انتظاری که وجود داشت، باعث بحران یا ابرتورم نشد و حتی با ایجاد و سیاستگذاری نظام پولی، قدرت خرید پول کاغذی کم‌نوسان تر از طلا شد. (نک: عجم اوغلو، کلیات علم اقتصاد، ص۱۰۴۷؛ منکیو، اصول علم اقتصاد، ص۶۰۶) بنابراین موضوع پشتوانه و ارزش ذاتی پول دیگر محل بحث نیست.
* در قرن بیستم، با حذف پول و اسکناس با پشتوانه طلا یا نقره در اقتصاد جهانی، انتشار پول فیات (بدون پشتوانه) و اعتماد مردم به ناشر (دولت)، برخلاف انتظاری که وجود داشت، باعث بحران یا ابرتورم نشد و حتی با ایجاد و سیاستگذاری نظام پولی، قدرت خرید پول کاغذی کم‌نوسان تر از طلا شد. (نک: عجم اوغلو، کلیات علم اقتصاد، ص۱۰۴۷؛ منکیو، Principles of Economics، ص۶۰۶) بنابراین موضوع پشتوانه و ارزش ذاتی پول دیگر محل بحث نیست.


* در حال حاضر، برای وجوه الکترونیکی یا رمزگذاری شده مانند بیت‌کوین که بدون تأیید دولت‌ها منتشر می‌شوند و پول فیات محسوب نمی‌شوند، با وجود پرنوسان بودن ارزش آنها، اعتماد به ناشر غیر دولتی و تقاضا وجود دارد و حداقل برای دو وظیفه مبادله و ذخیره ارزش کارایی دارند. در کنار آسیب‌های موجود در پول دیجیتال (مانند انجام معاملات غیرقانونی یا هک و دزدی) باید توجه داشت بخشی از این پول‌ها به دارایی‌های با ثبات مثل طلا متصل شده‌اند (استبیل کوین) و برخی مانند بیت‌کوین همه وظایف پول را انجام می‌دهند و تعداد کمی نیز با کسب استانداردهای جهانی ایزو ۲۰۰۲۲ و ایجاد شفافیت مالی و افزایش نظارت و امنیت، آمادگی برای حضور در تبادلات مالی بین المللی را پیدا کرده‌اند. بنابراین اعتبار ناشر دولتی نباید در قالب غرر و ریسک نامحدود دیده شود یا مالیت آنها فقط در فقه نظام و ساختار حکومتی معتبر دانسته شود و ماهیت فقهی پول شامل ارزهای دیجیتال نیز گردد.
* در حال حاضر، برای وجوه الکترونیکی یا رمزگذاری شده مانند بیت‌کوین که بدون تأیید دولت‌ها منتشر می‌شوند و پول فیات محسوب نمی‌شوند، با وجود پرنوسان بودن ارزش آنها، اعتماد به ناشر غیر دولتی و تقاضا وجود دارد و حداقل برای دو وظیفه مبادله و ذخیره ارزش کارایی دارند. در کنار آسیب‌های موجود در پول دیجیتال (مانند انجام معاملات غیرقانونی یا هک و دزدی) باید توجه داشت بخشی از این پول‌ها به دارایی‌های با ثبات مثل طلا متصل شده‌اند (استبیل کوین) و برخی مانند بیت‌کوین همه وظایف پول را انجام می‌دهند و تعداد کمی نیز با کسب استانداردهای جهانی ایزو ۲۰۰۲۲ و ایجاد شفافیت مالی و افزایش نظارت و امنیت، آمادگی برای حضور در تبادلات مالی بین المللی را پیدا کرده‌اند. بنابراین اعتبار ناشر دولتی نباید در قالب غرر و ریسک نامحدود دیده شود یا مالیت آنها فقط در فقه نظام و ساختار حکومتی معتبر دانسته شود و ماهیت فقهی پول شامل ارزهای دیجیتال نیز گردد.
خط ۱۲۹: خط ۱۲۹:
* معتمدی، مهدی و مهدی معتمدی و سید مرتضی خاتمی سبزواری، «بررسی ماهیت اسکناس از حیث سند یا مال بودن و ثمرات فقهی آن»، مطالعات اقتصاد اسلامی، ش۲۹، پاییز و زمستان ۱۴۰۱ش.
* معتمدی، مهدی و مهدی معتمدی و سید مرتضی خاتمی سبزواری، «بررسی ماهیت اسکناس از حیث سند یا مال بودن و ثمرات فقهی آن»، مطالعات اقتصاد اسلامی، ش۲۹، پاییز و زمستان ۱۴۰۱ش.
* معرفت، محمدهادی، «احکام فقهی پول(۱)»، فقه اهل بیت، ش۷، پاییز ۱۳۷۵.
* معرفت، محمدهادی، «احکام فقهی پول(۱)»، فقه اهل بیت، ش۷، پاییز ۱۳۷۵.
* منکیو، گریگوری، Principles of Economics [اصول علم اقتصاد]، ویرایش هشتم، آمریکا، ۲۰۱۶م.
* موسوی بجنوردی، سید محمد، «احکام فقهی پول(۱)»، فقه اهل بیت، ش۷، پاییز ۱۳۷۵.
* موسوی بجنوردی، سید محمد، «احکام فقهی پول(۱)»، فقه اهل بیت، ش۷، پاییز ۱۳۷۵.
* نریمانی، سید مهدی، «تأثیر تغییر ماهیت پول در احکام آن با تأکید بر فتوای آیت الله العظمی موسوی اردبیلی»، در فقه و تدبیر، قم، مرکز تنظیم و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی موسوی اردبیلی، ۱۳۹۶ش.
* نریمانی، سید مهدی، «تأثیر تغییر ماهیت پول در احکام آن با تأکید بر فتوای آیت الله العظمی موسوی اردبیلی»، در فقه و تدبیر، قم، مرکز تنظیم و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی موسوی اردبیلی، ۱۳۹۶ش.