فقه معاصر:پیش‌نویس آیه ۷۰ سوره اسراء: تفاوت میان نسخه‌ها

Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۱۱: خط ۱۱:


== قاعده فقهی کرامت انسان ==
== قاعده فقهی کرامت انسان ==
آیه ۷۰ سوره اسراء مستند برخی از فقها و مفسران برای تأسیس قاعده‌ای فقهی به‌نام کرامت انسان شده است.<ref>فضل‌الله، من وحی القرآن، ج۱۱، ص۱۷۸؛ صانعی، رویکردی به حقوق زنان، ص۲۱۲. ایازی، اصل کرامت انسانی به مثابه قاعده‌ای فقهی، ص۸۳؛ فاضل لنکرانی، فقه الاجتماع، ص۲۱-۲۳.</ref> برخی نیز کرامت انسان را که از آیات قرآن برداشت شده است را مانند قاعده عدالت اصول پیش‌فقهی نامیده‌اند.<ref>محقق داماد، مکتب اجتهادی آخوند خراسانی، ص۲۶۷.</ref> بر این اساس استدلال شده است که طبق آیات و روایات ازجمله این آیه می‌توان به کرامت ذاتی انسان قائل شد و این کرامت ذاتی می‌تواند مبنای تأسیس قاعده فقهی کرامت انسان باشد که حاکم بر تمام احکام شرعی است.<ref>ایازی، اصل کرامت انسانی به مثابه قاعده‌ای فقهی، ص۷۴.</ref>
آیه ۷۰ سوره اسراء مستند برخی از فقها و مفسران برای تأسیس قاعده‌ای فقهی به‌نام کرامت انسان شده است.<ref>فضل‌الله، من وحی القرآن، ج۱۱، ص۱۷۸؛ صانعی، رویکردی به حقوق زنان، ص۲۱۲. ایازی، اصل کرامت انسانی به مثابه قاعده‌ای فقهی، ص۸۳؛ فاضل لنکرانی، فقه الاجتماع، ص۲۱-۲۳.</ref> برخی نیز کرامت انسان را که از آیات قرآن برداشت شده است را مانند قاعده عدالت اصول پیش‌فقهی نامیده‌اند.<ref>محقق داماد، مکتب اجتهادی آخوند خراسانی، ص۲۱۶ و ۲۵۶.</ref> بر این اساس استدلال شده است که طبق آیات و روایات ازجمله این آیه می‌توان به کرامت ذاتی انسان قائل شد و این کرامت ذاتی می‌تواند مبنای تأسیس قاعده فقهی کرامت انسان باشد که حاکم بر تمام احکام شرعی است.<ref>ایازی، اصل کرامت انسانی به مثابه قاعده‌ای فقهی، ص۷۴.</ref>


== کاربرد در مباحث فقهی ==
== کاربرد در مباحث فقهی ==
خط ۱۷: خط ۱۷:


=== کرامت انسان و مسئولیت اجتماعی ===
=== کرامت انسان و مسئولیت اجتماعی ===
[[عباسعلی عمید زنجانی]] در [[مبانی حقوق اساسی (کتاب)|کتاب مبانی حقوق اساسی]]، با استناد به آیه ۷۰ سوره اسراء، کرامت انسان را عطایی از سوی خداوند برای انسان‌ها می‌داند که هم در زندگی اجتماعی و هم زندگی فردی انسان نقش مهمی دارد و از مبانی برابری انسان‌ها شمرده می‌شود. او این کرامت را یکی از عوامل مسئولیت اجتماعی انسان‌ها در برابر همدیگر تلقی می‌کند.<ref>عمیدزنجانی، مبانی حقوق اساسی، ص۴۱۳-۴۲۰.</ref>  
[[عباسعلی عمید زنجانی]] در [[مبانی حقوق اساسی (کتاب)|کتاب مبانی حقوق اساسی]]، با استناد به آیه ۷۰ سوره اسراء، کرامت انسان را عطایی از سوی خداوند برای انسان‌ها می‌داند که هم در زندگی اجتماعی و هم زندگی فردی انسان نقش مهمی دارد و از مبانی برابری انسان‌ها شمرده می‌شود. او این کرامت را یکی از عوامل مسئولیت اجتماعی انسان‌ها در برابر همدیگر تلقی می‌کند.<ref>عمیدزنجانی، مبانی حقوق اساسی، ص۴۱۳-۴۲۰.</ref>
 
=== شبیه‌سازی انسان ===
مخالفان شبیه‌سازی انسان با استناد به آیه کرامت انسان معتقدند که کرامت انسان از مهم‌ترین ویژگی‌هایی است که خدا به انسان داده است و با شبیه‌سازی این کرامت در معرض از بین رفتن قرار می‌گیرد. ازجمله این افراد می‌توان به ناصر مکارم شیرازی اشاره کرد که معتقد است انسان به وجود آمده از طریق شبیه‌سازی، انسانی بی‌هویت و در نتیجه بدون کرامت است. البته در مقابل این اشکال جواب داده شده است که کرامت انسان وابسته به اخلاق و شخصیت انسان است نه در نتیجه تولد او.<ref>میراحمدی، بررسی حکم تکلیفی و وضعی شبیه‌سازی انسان، ص۱۱۳-۱۱۷.</ref>  


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۳۴: خط ۳۷:
* فضل‌الله، سید محمدحسین، من وحی القرآن، بیروت، دارالملاک للطباعة و النشر و التوزیع، ۱۴۳۹ق.
* فضل‌الله، سید محمدحسین، من وحی القرآن، بیروت، دارالملاک للطباعة و النشر و التوزیع، ۱۴۳۹ق.
* فاضل لنکرانی، محمدجواد، گفتگو در کتاب فقه الاجتماع، به کوشش محمدباقر ربانی، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، ۱۳۹۳ش.
* فاضل لنکرانی، محمدجواد، گفتگو در کتاب فقه الاجتماع، به کوشش محمدباقر ربانی، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، ۱۳۹۳ش.
* میراحمدی، مریم، بررسی حکم تکلیفی و وضعی شبیه‌سازی انسان، قم، مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی، ۱۴۰۰ش.
* محقق داماد، سید مصطفی، مکتب اجتهادی آخوند خراسانی، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، ۱۳۹۷ش.
* محقق داماد، سید مصطفی، مکتب اجتهادی آخوند خراسانی، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، ۱۳۹۷ش.
[[رده:پیش‌نویس مقاله‌ها]]
[[رده:پیش‌نویس مقاله‌ها]]