فقه معاصر:پیش‌نویس آیه ۷۰ سوره اسراء: تفاوت میان نسخه‌ها

Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۱۱: خط ۱۱:


== قاعده فقهی کرامت انسان ==
== قاعده فقهی کرامت انسان ==
آیه ۷۰ سوره اسراء مستند برخی از فقها و مفسران برای تأسیس قاعده‌ای فقهی به‌نام کرامت انسان شده است.<ref>فضل‌الله، من وحی القرآن، ج۱۱، ص۱۷۸؛ صانعی، رویکردی به حقوق زنان، ص۲۱۲. ایازی، اصل کرامت انسانی به مثابه قاعده‌ای فقهی، ص۸۳؛ فاضل لنکرانی، فقه الاجتماع، ص۲۱-۲۳؛ جوادی آملی، «جایگاه کرامت در فرآیند استنباطات فقهی».</ref> یا اینکه آن را از اصول پیش‌فقهی نامیده‌اند که فراتر از دیگر قواعد و احکام قرار می‌گیرد.<ref>محقق داماد، مکتب اجتهادی آخوند خراسانی، ص۲۱۶ و ۲۵۶.</ref> بر این اساس استدلال شده که طبق این آیه می‌توان به کرامت ذاتی انسان قائل شد و این کرامت ذاتی می‌تواند مبنای تأسیس قاعده فقهی کرامت انسان باشد که حاکم بر تمام احکام شرعی است<ref>ایازی، اصل کرامت انسانی به مثابه قاعده‌ای فقهی، ص۷۴.</ref> و می‌تواند نه تنها باعث جهت‌دهی به تفسیر شود بلکه در تطبیق قواعد فقهی نیز اثر خواهد داشت و به‌عنوان یکی از مرجحات در تعادل و تراجیح موثر خواهد بود.<ref>ایازی، اصل کرامت انسانی به مثابه قاعده‌ای فقهی، ص۱۴۱-۱۵۷.</ref>
آیه ۷۰ سوره اسراء مستند برخی از فقها و مفسران برای تأسیس قاعده‌ای فقهی به‌نام کرامت انسان شده است.<ref>فضل‌الله، من وحی القرآن، ج۱۱، ص۱۷۸؛ صانعی، رویکردی به حقوق زنان، ص۲۱۲. ایازی، اصل کرامت انسانی به مثابه قاعده‌ای فقهی، ص۸۳؛ فاضل لنکرانی، فقه الاجتماع، ص۲۱-۲۳؛ جوادی آملی، «جایگاه کرامت در فرآیند استنباطات فقهی».</ref> یا اینکه آن را از اصول پیش‌فقهی نامیده‌اند که فراتر از دیگر قواعد و احکام قرار می‌گیرد.<ref>محقق داماد، مکتب اجتهادی آخوند خراسانی، ص۲۱۶ و ۲۵۶.</ref> بر این اساس استدلال شده که طبق این آیه می‌توان به کرامت ذاتی انسان قائل شد و این کرامت ذاتی می‌تواند مبنای تأسیس قاعده فقهی کرامت انسان باشد که حاکم بر تمام احکام شرعی است<ref>ایازی، اصل کرامت انسانی به مثابه قاعده‌ای فقهی، ص۷۴.</ref> و می‌تواند نه تنها باعث جهت‌دهی به تفسیر شود بلکه در تطبیق قواعد فقهی نیز اثر خواهد داشت و به‌عنوان یکی از مرجحات در تعادل و تراجیح موثر خواهد بود.<ref>ایازی، اصل کرامت انسانی به مثابه قاعده‌ای فقهی، ص۱۴۱-۱۵۷.</ref> پژوهشگرانی نیز معتقدند که قاعده فقهی کرامت باعث تغییر برخی استنباط‌های رایج فقهی خواهد شد.<ref>ارسطا و منصوری، «کرامت انسان غیرمسلمان در اسلام»، ص۱۱۰.</ref>


== کاربرد در مباحث فقهی ==
== کاربرد در مباحث فقهی ==