فقه معاصر:پیش‌نویس آیه ۷۰ سوره اسراء: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱۱: / خط ۱۱: @@
 == قاعده فقهی کرامت انسان ==
-آیه ۷۰ سوره اسراء مستند برخی از فقها و مفسران برای تأسیس قاعده‌ای فقهی به‌نام کرامت انسان شده است.<ref>فضل‌الله، من وحی القرآن، ج۱۱، ص۱۷۸؛ صانعی، رویکردی به حقوق زنان، ص۲۱۲. ایازی، اصل کرامت انسانی به مثابه قاعده‌ای فقهی، ص۸۳؛ فاضل لنکرانی، فقه الاجتماع، ص۲۱-۲۳؛ جوادی آملی، «جایگاه کرامت در فرآیند استنباطات فقهی».</ref> یا اینکه آن را از اصول پیش‌فقهی نامیده‌اند که فراتر از دیگر قواعد و احکام قرار می‌گیرد.<ref>محقق داماد، مکتب اجتهادی آخوند خراسانی، ص۲۱۶ و ۲۵۶.</ref> به گفته [[سید محمدعلی ایازی]] از پژوهشگران قرآنی، طبق این آیه می‌توان به کرامت ذاتی انسان قائل شد و این کرامت ذاتی می‌تواند مبنای تأسیس قاعده فقهی کرامت انسان باشد که حاکم بر تمام احکام شرعی است<ref>ایازی، اصل کرامت انسانی به مثابه قاعده‌ای فقهی، ص۷۴.</ref> و می‌تواند نه تنها باعث جهت‌دهی به تفسیر شود بلکه در تطبیق قواعد فقهی نیز اثر خواهد داشت و به‌عنوان یکی از مرجحات در تعادل و تراجیح موثر خواهد بود.<ref>ایازی، اصل کرامت انسانی به مثابه قاعده‌ای فقهی، ص۱۴۱-۱۵۷.</ref> پژوهشگرانی نیز معتقدند که قاعده فقهی کرامت باعث تغییر برخی استنباط‌های رایج فقهی خواهد شد.<ref>ارسطا و منصوری، «کرامت انسان غیرمسلمان در اسلام»، ص۱۱۰.</ref>
+آیه ۷۰ سوره اسراء مستند برخی از فقها و مفسران برای تأسیس قاعده‌ای فقهی به‌نام کرامت انسان شده است.<ref>فضل‌الله، من وحی القرآن، ج۱۱، ص۱۷۸؛ صانعی، رویکردی به حقوق زنان، ص۲۱۲. ایازی، اصل کرامت انسانی به مثابه قاعده‌ای فقهی، ص۸۳؛ فاضل لنکرانی، فقه الاجتماع، ص۲۱-۲۳؛ جوادی آملی، «جایگاه کرامت در فرآیند استنباطات فقهی».</ref> یا اینکه آن را از اصول پیش‌فقهی نامیده‌اند که فراتر از دیگر قواعد و احکام قرار می‌گیرد.<ref>محقق داماد، مکتب اجتهادی آخوند خراسانی، ص۲۱۶ و ۲۵۶.</ref> به گفته [[سید محمدعلی ایازی]] از پژوهشگران قرآنی، طبق این آیه می‌توان به کرامت ذاتی انسان قائل شد و این کرامت ذاتی می‌تواند مبنای تأسیس قاعده فقهی کرامت انسان باشد که حاکم بر تمام احکام شرعی است.<ref>ایازی، اصل کرامت انسانی به مثابه قاعده‌ای فقهی، ص۷۴.</ref> پذیرش قاعده فقهی کرامت نه تنها باعث جهت‌دهی به تفسیر می‌شود بلکه در تطبیق قواعد فقهی نیز اثر خواهد داشت و به‌عنوان یکی از مرجحات در تعادل و تراجیح موثر خواهد بود.<ref>ایازی، اصل کرامت انسانی به مثابه قاعده‌ای فقهی، ص۱۴۱-۱۵۷.</ref> پژوهشگرانی نیز معتقدند که قاعده فقهی کرامت باعث تغییر برخی استنباط‌های رایج فقهی خواهد شد.<ref>ارسطا و منصوری، «کرامت انسان غیرمسلمان در اسلام»، ص۱۱۰؛ حقیقت‌پور و ناصری، «جایگاه کرامت انسان در فرآیند استنباط احکام»، ص۳۲-۳۳.</ref>
 == کاربرد در مباحث فقهی ==
@@ خط ۴۶: / خط ۴۶: @@
 * جوادی آملی، مرتضی، [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%ac%d8%a7%db%8c%da%af%d8%a7%d9%87-%da%a9%d8%b1%d8%a7%d9%85%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d9%81%d8%b1%d8%a7%db%8c%d9%86%d8%af-%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d9%86%d8%a8%d8%a7%d8%b7%d8%a7%d8%aa-%d9%81%d9%82%d9%87%db%8c/ «جایگاه کرامت در فرایند استنباطات فقهی»]، مندرج در مجله افق حوزه، شماره ۳۶۰، ۱۳۹۱ش.
 * حبیبی‌تبار، حسین و محمود قیوم‌زاده و پیمان همایی چراغی، [https://digilib.feqhemoaser.com/persian-articles/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%da%a9%d8%b1%d8%a7%d9%85%d8%aa-%d8%b0%d8%a7%d8%aa%db%8c-%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d8%ac%d8%a7%d8%b2%d8%a7%d8%aa-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%ad/ «بررسی کرامت ذاتی انسان در مجازات‌های محرومیت از حقوق اجتماعی»]، فصلنامه تعالی حقوق، شماره ۳، ۱۳۹۸ش.
+* حقیقت‌پور، حسین و حسین ناصری الهی، [https://jfiqh.um.ac.ir/article_27916_35f8d539c91a2fa971dc60d99a455b14.pdf «جایگاه کرامت انسان در فرآیند استنباط احکام»]، فصلنامه مطالعات اسلامی فقه و اصول، شماره ۹۴، ۱۳۹۲ش.
 * خادمی کوشا، محمدعلی، [https://digilib.feqhemoaser.com/nr/%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AC%DB%8C-%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AA-%DA%AF%D8%B2/ «تبیین فقهی جایگاه کرامت»]، کرسی ترویجی در پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۳۹۸ش.
 * رضایی اصفهانی، محمدعلی، تفسیر قرآن مهر، قم، پژوهش‌های تفسیر و علوم قرآن، ۱۳۸۷ش.