فصلنامه فقه: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
=== چکیده === | === چکیده === | ||
'''فصلنامه فقه''' (نام پیشین: کاوشی نو در فقه) نشریهای علمی-پژوهشی درباره مسائل فقهی جدید به صاحب امتیازی [[پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی]] است. این نشریه | '''فصلنامه فقه''' (نام پیشین: کاوشی نو در فقه) نشریهای علمی-پژوهشی درباره مسائل فقهی جدید به صاحب امتیازی [[پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی]] است. هدف از انتشار این نشریه توسعه توانمندیهای فقه برای ورود به عرصه حکومتی و اجتماعی عصر حاضر است. فصلنامه فقه به دلیل طرح مسائل و موضوعات مستحدثهای مانند [[احکام حکومتی]]، [[شخصیت حقوقی]]، احکام پزشکی جدید ([[فقه پزشکی]])، [[نقش عرف در فقه]]، [[احکام حجاب]] [الزام یا عدم الزام بر حجاب) و [[رأی اکثریت]] دارای اهمیت و جایگاه در [[فقه معاصر]] است. | ||
در این نشریه افرادی چون [[محمدابراهیم جناتی]]، [[ابوالقاسم علیدوست]]، [[سید محمدعلی ایازی]]، [[محمدمهدی آصفی]]، [[سید ضیاء مرتضوی]]، [[محمدهادی معرفت]] و [[سید عباس موسویان]] قلم زدهاند. نقد و بررسی ادله فقهی الزام حکومتی حجاب، نظارت بر قدرت در فقه، چالشهای اجتماعی و علمی شبیهسازی | در این نشریه افرادی چون [[محمدابراهیم جناتی]]، [[ابوالقاسم علیدوست]]، [[سید محمدعلی ایازی]]، [[محمدمهدی آصفی]]، [[سید ضیاء مرتضوی]]، [[محمدهادی معرفت]] و [[سید عباس موسویان]] قلم زدهاند. نقد و بررسی ادله فقهی الزام حکومتی حجاب، [[نظارت بر قدرت]] در فقه، چالشهای اجتماعی و علمی [[شبیهسازی انسان]]، بررسی منابع فقهی [[رجم]] ([[سنگسار]]) ثبوتا و اثباتا، حجیت ذاتی [[بناهای عقلایی]] و تأثیر آن در فقه و اصول و اعتبار رأی اکثریت در پرتو کتاب و سنت از مقالات مهم این نشریه است. | ||
==معرفی== | ==معرفی== | ||
فصلنامه | فصلنامه فقه نشریهای علمی-پژوهشی به صاحب امتیازی [[پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی]] وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم است.<ref>[https://jf.isca.ac.ir/ صحفحه اصلی فصلنامه فقه.]</ref> این نشریه از ابتدای انتشار در سال ۱۳۷۳ش تا شماره ۹۳ با نام کاوشی نو در فقه منتشر میشد، ولی از سال ۱۳۹۷ش با نام جدید فصلنامه فقه ارائه شد.<ref>[https://jf.isca.ac.ir/issue_4500_4533.html شماره ۹۴]، سایت فصلنامه فقه.</ref> فصلنامه فقه در سال ۱۳۹۴ش بر اساس مصوبه شورای اعطای مجوزها و امتیازهای علمی، رتبه علمی-پژوهشی را کسب کرد؛ این رتبه شامل شماره ۷۵، بهار ۱۳۹۲ش، به بعد شد.<ref>[https://jf.isca.ac.ir/journal/about درباره نشریه]، سایت فصلنامه فقه.</ref> | ||
فصلنامه فقه | فصلنامه فقه را برخی از نویسندگان مجله حوزه پایهگذاری کردند. به گفته این نویسندگان، به دلیل محدودیتهای موجود در صفحات مجله حوزه و نیز گستردگی مسائل نوپیدای فقهی، نیاز به فضای جدیدی برای پژوهشهای فقهی بود؛ به همین دلیل با دغدغه تبدیل فقه مدرسه به فقه جامعه، ابتدا کتاب فقه و پس از آن فصلنامه کاوشی نو در فقه ارائه شد.<ref>[https://jf.isca.ac.ir/article_4140.html فقه و بازتابها]، سایت فصلنامه فقه.</ref> | ||
این نشریه | این نشریه برای پاسداری از چارچوبهای عالمانه فقهی نظام جمهوری اسلامی ایران، پاسخگویی استدلالی به مسائل فقهی خرد، کلان و همهگیر جامعه اسلامی و توسعه توانمندی فقه برای ورود به عرصه حکومتی و اجتماعی عصر حاضر منتشر میشود.<ref>[https://jf.isca.ac.ir/journal/aim_scope اهداف و چشمانداز]، سایت فصلنامه فقه.</ref> | ||
==جایگاه و تأثیر در فقه معاصر== | ==جایگاه و تأثیر در فقه معاصر== | ||
فصلنامه فقه به دلیل پوشش مسائل و موضوعات مختلف مرتبط با [[فقه معاصر]] همچون احکام | فصلنامه فقه به دلیل پوشش مسائل و موضوعات مختلف مرتبط با [[فقه معاصر]] همچون [[احکام حکومتی]]، [[احکام پزشکی]]، [[احکام تجارت در عصر جدید]]، احکام زنان و خانواده دارای جایگاه و تأثیر در فقه معاصر است. از دیگر دلایل اهمیت این نشریه در فقه معاصر، تدوین مقالات آن به قلم فقها، اندیشمندان و صاحبنظران مشهور در حوزه فقه معاصر است. مرجع و مستند بودن مقالات این نشریه در پژوهشهای فقهی مرتبط با فقه معاصر را میتوان از دیگر دلایل اهمیت آن در این حوزه دانست. | ||
==نویسندگان مشهور== | ==نویسندگان مشهور== | ||
در فصلنامه فقه صاحبنظران و اندیشمندان متعددی قلم زدهاند که برخی از مشهورترین این نویسندگان | در فصلنامه فقه صاحبنظران و اندیشمندان متعددی قلم زدهاند که برخی از مشهورترین این نویسندگان عبارتاند از: | ||
{{ستون|۳}} | {{ستون|۳}} | ||
* [[سید محمدعلی ایازی]] | * [[سید محمدعلی ایازی]] | ||
| خط ۷۲: | خط ۷۲: | ||
==موضوعات و برخی مقالات مهم== | ==موضوعات و برخی مقالات مهم== | ||
===موضوعات=== | ===موضوعات=== | ||
موضوعات مهمی که فصلنامه فقه | موضوعات مهمی که در فصلنامه فقه مطرح شدهاند از این قرارند: | ||
{{ستون|۳}} | {{ستون|۳}} | ||
* [[رؤیت هلال با چشم مسلح]] | * [[رؤیت هلال با چشم مسلح]] | ||
* [[الزام بر حجاب]] | * [[الزام بر حجاب]] | ||
* [[رأی اکثریت]] | * [[رأی اکثریت]] | ||
* احکام | * [[احکام بانکداری]] | ||
* اقتصاد اسلامی | * [[اقتصاد اسلامی]] | ||
* آزادی اندیشه و آزادی عقیده | * [[آزادی اندیشه و آزادی عقیده]] | ||
* [[اجرای حدود در زمان غیبت]] | * [[اجرای حدود در زمان غیبت]] | ||
* [[اعتبار بناهای جدید عقلا]] | * [[اعتبار بناهای جدید عقلا]] | ||
| خط ۸۵: | خط ۸۵: | ||
* [[فقه حکومتی]] | * [[فقه حکومتی]] | ||
* [[فقه سیاسی]] | * [[فقه سیاسی]] | ||
* احکام زنان و خانواده (حقوق خانواده) | * [[احکام زنان و خانواده]] (حقوق خانواده) | ||
* اختیارات حاکم اسلامی | * [[اختیارات حاکم اسلامی]] | ||
* احکام تجارت و قراردادهای جدید | * [[احکام تجارت و قراردادهای جدید]] | ||
* [[ارتداد]] | * [[ارتداد]] | ||
* [[اجتهاد شورایی]] | * [[اجتهاد شورایی]] | ||
| خط ۹۷: | خط ۹۷: | ||
* [[فقه پزشکی]] | * [[فقه پزشکی]] | ||
* [[نقش عرف در فقه]] | * [[نقش عرف در فقه]] | ||
* قانون مجازات اسلامی | * [[قانون مجازات اسلامی]] | ||
* احکام قصاص | * [[احکام قصاص]] | ||
* احکام قضاوت | * [[احکام قضاوت]] | ||
* احکام وقف | * [[احکام وقف]] | ||
* [[ولایت فقیه]] | * [[ولایت فقیه]] | ||
* [[مقاصد شریعت]]<ref>[https://jf.isca.ac.ir/keyword.index?vol=0&vl=%D9%87%D9%85%D9%87%20%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87%20%D9%87%D8%A7 نمایه کلیدواژهها]، سایت فصلنامه فقه.</ref> | * [[مقاصد شریعت]]<ref>[https://jf.isca.ac.ir/keyword.index?vol=0&vl=%D9%87%D9%85%D9%87%20%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87%20%D9%87%D8%A7 نمایه کلیدواژهها]، سایت فصلنامه فقه.</ref> | ||
| خط ۱۰۶: | خط ۱۰۶: | ||
===مقالات مهم=== | ===مقالات مهم=== | ||
برخی مقالات مهم فصلنامه فقه، مرتبط با مسائل فقه معاصر، | در ادامه به برخی از مقالات مهم فصلنامه فقه، مرتبط با مسائل فقه معاصر، اشاره شده است. | ||
{{ستون|۲}} | {{ستون|۲}} | ||
* نقد و بررسی ادله فقهی الزام حکومتی حجاب، سیدمحمدعلی ایازی | * نقد و بررسی ادله فقهی الزام حکومتی حجاب، سیدمحمدعلی ایازی | ||
نسخهٔ ۷ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۳۱
 | هشدار! این جستار در دست نگارش است و ممکن است مطالب آن تغییر کند. پس از نهاییشدن، این برچسب برداشته میشود. |
| فصلنامه فقه | |
|---|---|
 | |
| نام پیشین | کاوشی نو در فقه |
| صاحب امتیاز | پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی |
| مدیر مسئول | عبدالرضا ایزدپناه |
| سردبیر | رضا اسفندیاری (اسلامی) |
| رتبۀ علمی | علمی پژوهشی |
| دوره | فصلنامه |
| محل نشر | قم |
| زبان | فارسی |
| تاریخ نخستین شماره | ۱۳۷۳ش |
| وضعیت انتشار | فعال |
| سایت | https://jf.isca.ac.ir/ |
نویسنده: علیرضا صالحی
چکیده
فصلنامه فقه (نام پیشین: کاوشی نو در فقه) نشریهای علمی-پژوهشی درباره مسائل فقهی جدید به صاحب امتیازی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی است. هدف از انتشار این نشریه توسعه توانمندیهای فقه برای ورود به عرصه حکومتی و اجتماعی عصر حاضر است. فصلنامه فقه به دلیل طرح مسائل و موضوعات مستحدثهای مانند احکام حکومتی، شخصیت حقوقی، احکام پزشکی جدید (فقه پزشکی)، نقش عرف در فقه، احکام حجاب [الزام یا عدم الزام بر حجاب) و رأی اکثریت دارای اهمیت و جایگاه در فقه معاصر است.
در این نشریه افرادی چون محمدابراهیم جناتی، ابوالقاسم علیدوست، سید محمدعلی ایازی، محمدمهدی آصفی، سید ضیاء مرتضوی، محمدهادی معرفت و سید عباس موسویان قلم زدهاند. نقد و بررسی ادله فقهی الزام حکومتی حجاب، نظارت بر قدرت در فقه، چالشهای اجتماعی و علمی شبیهسازی انسان، بررسی منابع فقهی رجم (سنگسار) ثبوتا و اثباتا، حجیت ذاتی بناهای عقلایی و تأثیر آن در فقه و اصول و اعتبار رأی اکثریت در پرتو کتاب و سنت از مقالات مهم این نشریه است.
معرفی
فصلنامه فقه نشریهای علمی-پژوهشی به صاحب امتیازی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم است.[۱] این نشریه از ابتدای انتشار در سال ۱۳۷۳ش تا شماره ۹۳ با نام کاوشی نو در فقه منتشر میشد، ولی از سال ۱۳۹۷ش با نام جدید فصلنامه فقه ارائه شد.[۲] فصلنامه فقه در سال ۱۳۹۴ش بر اساس مصوبه شورای اعطای مجوزها و امتیازهای علمی، رتبه علمی-پژوهشی را کسب کرد؛ این رتبه شامل شماره ۷۵، بهار ۱۳۹۲ش، به بعد شد.[۳]
فصلنامه فقه را برخی از نویسندگان مجله حوزه پایهگذاری کردند. به گفته این نویسندگان، به دلیل محدودیتهای موجود در صفحات مجله حوزه و نیز گستردگی مسائل نوپیدای فقهی، نیاز به فضای جدیدی برای پژوهشهای فقهی بود؛ به همین دلیل با دغدغه تبدیل فقه مدرسه به فقه جامعه، ابتدا کتاب فقه و پس از آن فصلنامه کاوشی نو در فقه ارائه شد.[۴]
این نشریه برای پاسداری از چارچوبهای عالمانه فقهی نظام جمهوری اسلامی ایران، پاسخگویی استدلالی به مسائل فقهی خرد، کلان و همهگیر جامعه اسلامی و توسعه توانمندی فقه برای ورود به عرصه حکومتی و اجتماعی عصر حاضر منتشر میشود.[۵]
جایگاه و تأثیر در فقه معاصر
فصلنامه فقه به دلیل پوشش مسائل و موضوعات مختلف مرتبط با فقه معاصر همچون احکام حکومتی، احکام پزشکی، احکام تجارت در عصر جدید، احکام زنان و خانواده دارای جایگاه و تأثیر در فقه معاصر است. از دیگر دلایل اهمیت این نشریه در فقه معاصر، تدوین مقالات آن به قلم فقها، اندیشمندان و صاحبنظران مشهور در حوزه فقه معاصر است. مرجع و مستند بودن مقالات این نشریه در پژوهشهای فقهی مرتبط با فقه معاصر را میتوان از دیگر دلایل اهمیت آن در این حوزه دانست.
نویسندگان مشهور
در فصلنامه فقه صاحبنظران و اندیشمندان متعددی قلم زدهاند که برخی از مشهورترین این نویسندگان عبارتاند از:
- سید محمدعلی ایازی
- محمدمهدی آصفی
- عبدالرضا ایزدپناه
- سید سجاد ایزدهی
- سید حسن اسلامی
- محمدابراهیم جناتی
- حسن جواهری
- علیرضا اعرافی
- عبدالحسین خسروپناه
- محمدتقی اکبرنژاد
- مسعود امامی
- سعید ضیائیفر
- نعمتالله صالحی نجفآبادی
- احمد عابدی
- احمد عابدینی
- سیفالله صرامی
- محمدعلی قاسمی
- کاظم قاضیزاده
- نجف لکزایی
- احمد مبلغی
- ابوالقاسم علیدوست
- سید جواد ورعی
- رحیم نوبهار
- سید ضیاء مرتضوی
- محمدهادی معرفت
- سید عباس موسویان
- محمد مؤمن[۶]
موضوعات و برخی مقالات مهم
موضوعات
موضوعات مهمی که در فصلنامه فقه مطرح شدهاند از این قرارند:
- رؤیت هلال با چشم مسلح
- الزام بر حجاب
- رأی اکثریت
- احکام بانکداری
- اقتصاد اسلامی
- آزادی اندیشه و آزادی عقیده
- اجرای حدود در زمان غیبت
- اعتبار بناهای جدید عقلا
- حکم حکومتی
- فقه حکومتی
- فقه سیاسی
- احکام زنان و خانواده (حقوق خانواده)
- اختیارات حاکم اسلامی
- احکام تجارت و قراردادهای جدید
- ارتداد
- اجتهاد شورایی
- جاسوسی
- تجسس در حریم خصوصی
- حفظ نظام سیاسی
- حقوق بشر
- شخصیت حقوقی
- فقه پزشکی
- نقش عرف در فقه
- قانون مجازات اسلامی
- احکام قصاص
- احکام قضاوت
- احکام وقف
- ولایت فقیه
- مقاصد شریعت[۷]
مقالات مهم
در ادامه به برخی از مقالات مهم فصلنامه فقه، مرتبط با مسائل فقه معاصر، اشاره شده است.
- نقد و بررسی ادله فقهی الزام حکومتی حجاب، سیدمحمدعلی ایازی
- نظارت بر قدرت در فقه، سید سجاد ایزدهی
- چالشهای اجتماعی و علمی شبیهسازی انسان، سید حسن اسلامی
- بررسی منابع فقهی رجم (سنگسار) ثبوتا و اثباتا، محمدابراهیم جناتی
- تقسیم جنینی و شبیهسازی، حسن جواهری
- حجیت ذاتی بناهای عقلایی و تأثیر آن در فقه و اصول، محمدتقی اکبرنژاد
- اعتبار رأی اکثریت در پرتو کتاب و سنت، مسعود امامی
- بررسی فقهی احکام بانک، سید محمدباقر صدر
- پژوهشی در حکم فقهی فیلتر (شبکههای تلویزیونی و صفحات وق و شبکههای اجتماعی مجازی) سیفالله صرامی
- حکم نماز و روزه مسافر در عصر جدید، احمد عابدینی
- فقه پزشکی؛ چیستی، چرایی و چگونگی، محمدعلی قاسمی
- غنا از دیدگاه اسلام، کاظم قاضیزاده
- منابع فقه سیاسی، احمد مبلغی
- داراشدن ناعادلانه و بلاجهت در نظام حقوقی ایران و مقایسه آن با اکل مال به باطل، ابوالقاسم علیدوست
- درآمدی بر فقه محیط زیست، محسن عمیق
- اجتهاد و افتای شورایی، سید جواد ورعی
- امکانسنجی فقهی گذار از مجازاتهای بدنی، رحیم نوبهار
- چشم مسلح و رؤیت هلال، رضا مختاری
- درآمدی بر مبانی کلی فقهی حجاب و مسئولیت دولت، سید ضیاء مرتضوی
- مبانی و ادله اعتبار شرعی شخصیت حقوقی، سید ضیاء مرتضوی
- بررسی فقهی اقتصادی ابزارهای جایگزین اوراق قرضه، سید عباس موسویان
- بررسی فقهی فعالیتهای مرتبط با شرکتهای هرمی، محمد مؤمن[۸]
پانویس
- ↑ صحفحه اصلی فصلنامه فقه.
- ↑ شماره ۹۴، سایت فصلنامه فقه.
- ↑ درباره نشریه، سایت فصلنامه فقه.
- ↑ فقه و بازتابها، سایت فصلنامه فقه.
- ↑ اهداف و چشمانداز، سایت فصلنامه فقه.
- ↑ نمایه بر اساس اسامی نویسندگان، سایت فصلنامه فقه.
- ↑ نمایه کلیدواژهها، سایت فصلنامه فقه.
- ↑ نمایه نویسندگان، سایت فصلنامه فقه.