فقه معاصر:پیش‌نویس آیه ۱۹۵ سوره بقره: تفاوت میان نسخه‌ها

Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
Salehi (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۱۱: خط ۱۱:


=== وَأَنفِقُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ===
=== وَأَنفِقُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ===
این بخش از آیه را درباره لزوم انفاق در امر جهاد دانسته‌اند؛ زیرا به همان اندازه که در جهاد نیاز به مردان جنگجو و کارآزموده است نیاز به اموال و ثروت است و اگرچه عامل تعیین‌کننده در جهاد سربازان هستند ولی بدون تجهیزات کافی کاری از او ساخته نیست. بر این اساس گفته شده عدم انفاق باعث شکست مسلمانان خواهد شد و بنابراین واجب است که برای مسئله جهاد انفاق صورت گیرد.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۲، ص۶۴؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲، ص۳۶؛ عمید زنجانی، اصول و مقررات حاکم بر مخاصمات مسلحانه، ص۶۰-۸۰.</ref> البته برخی از مفسران نیز انفاق را در این آیه مطلق گرفته و منحصر به امر جهاد ندانسته‌اند.<ref>مغنیه، الکاشف، ج۱، ص۳۰۱.</ref>


=== وَلَا تُلۡقُواْ بِأَيۡدِيكُمۡ إِلَى ٱلتَّهۡلُكَةِ ===
=== وَلَا تُلۡقُواْ بِأَيۡدِيكُمۡ إِلَى ٱلتَّهۡلُكَةِ ===
خط ۱۸: خط ۱۹:


=== وَأَحۡسِنُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ===
=== وَأَحۡسِنُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ===
در ادامه آیه، خداوند بندگانش را به احسان تشویق می‌کند. به اعتقاد علامه طباطبایی منظور از احسان، خودداری از جهاد و مهربانی با دشمنان نیست؛ بلکه منظور این است که هر عملی را به بهترین شکل انجام دهند. اگر در حال جنگ هستند به بهترین شکل با دشمنان بجنگند و اگر در حال صلح هستند به بهترین شکل صلح کنند.
در ادامه آیه، خداوند بندگانش را به احسان تشویق می‌کند. به اعتقاد [[علامه طباطبایی]] منظور از احسان، خودداری از جهاد و مهربانی با دشمنان نیست؛ بلکه منظور این است که هر عملی را به بهترین شکل انجام دهند. اگر در حال جنگ هستند به بهترین شکل با دشمنان بجنگند و اگر در حال صلح هستند به بهترین شکل صلح کنند.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۲، ص۶۴-۶۵.</ref>


== کاربرد در مباحث فقهی ==
== کاربرد در مباحث فقهی ==
خط ۲۷: خط ۲۸:


=== لزوم انفاق مالی برای جهاد ===
=== لزوم انفاق مالی برای جهاد ===
[[عباسعلی عمید زنجانی]] در [[اصول و مقررات حاكم بر مخاصمات مسلحانه (کتاب)|کتاب اصول و مقررات حاکم بر مخاصمات مسلحانه]] بر این نکته تأکید می‌کند که در [[جهاد]] علاوه بر توکل بر خدا باید برای بسیج همه امکانات مادی و معنوی نیز تلاش کرد. او برای مستندسازی لزوم جهاد مالی به آیاتی از قرآن از جمله آیه ۱۹۵ سوره بقره استناد کرده است که عدم انفاق در راه جهاد را از عوامل هلاکت جامعه اسلامی می‌داند.<ref>عمید زنجانی، اصول و مقررات حاکم بر مخاصمات مسلحانه، ص۶۰-۸۰.</ref>
[[عباسعلی عمید زنجانی]] در [[اصول و مقررات حاكم بر مخاصمات مسلحانه (کتاب)|کتاب اصول و مقررات حاکم بر مخاصمات مسلحانه]] بر این نکته تأکید می‌کند که در [[جهاد]] علاوه بر توکل بر خدا باید برای بسیج همه امکانات مادی و معنوی نیز تلاش کرد. او برای مستندسازی لزوم جهاد مالی به آیاتی از قرآن از جمله آیه ۱۹۵ سوره بقره استناد کرده است که عدم انفاق در راه جهاد را از عوامل هلاکت جامعه اسلامی می‌داند.


=== فرار از جهاد ===
=== فرار از جهاد ===
خط ۱۴۰: خط ۱۴۱:


طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، بیروت، دارالمعرفة، ۱۴۰۸ق.  
طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، بیروت، دارالمعرفة، ۱۴۰۸ق.  
مغنیه، محمدجواد، التفسیر الکاشف، قم، دارالکتاب الاسلامی، ۱۴۲۴ق.


عمید زنجانی، عباسعلی، اصول و مقررات حاکم بر مخاصمات مسلحانه، تهران، نشر امیرکبیر، ۱۳۸۵ش.  
عمید زنجانی، عباسعلی، اصول و مقررات حاکم بر مخاصمات مسلحانه، تهران، نشر امیرکبیر، ۱۳۸۵ش.