فقه معاصر:پیشنویس آیه ۱۹۵ سوره بقره: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
آیه ۱۹۵ سوره بقره (آیه تهلکه) به مسلمانان دستور میدهد در راه خدا انفاق کنند و با عدم انفاق خود را با دست خویش به هلاکت نیندازند. به باور تعدادی از مفسران این آیه که در میانه آیات مرتبط با جهاد نازل شده دلیلی بر لزوم جهاد مالی دانستهاند؛ زیرا ترک انفاق برای تجهیز نظامی را موجب تضعیف مسلمانان و مصداق هلاکت میداند. | |||
در کاربردهای فقهی، از این آیه برای اثبات وجوب [[احتیاط شرعی]]، حرمت فرار از جهاد (با تمایز میان هلاکت بیهدف و شهادت)، لزوم دستیابی به سلاحهای بازدارنده مانند [[سلاحهای کشتارجمعی|هستهای]]، و جواز [[عملیات استشهادی]] در دفاع ضروری استفاده شده است. همچنین آیه در مسائل پزشکی و زیستی کاربرد دارد: حرمت [[تغییر جنسیت]] (بهعنوان تضییع قوای بدن)، حرمت [[عقیمسازی]] دائمی، حرمت [[اتانازی]] و [[خودکشی]]، وجوب [[امداد و نجات]] (با رعایت عدم خطر برای امدادگر)، و حرمت [[استعمال دخانیات]] به دلیل آسیب جدی به سلامت. در مورد زیارت امام حسین(ع) نیز در صورت خطر جانی، آیه بر روایات فضیلت زیارت مقدم میشود و ترک آن واجب است. برخی فقها نیز با استناد به همین آیه، [[پیوند اعضا|پیوند اعضای حیاتی]] و [[سرمازیستی]] را در صورت قطعی بودن مرگ بیمار، حرام ندانستهاند. | |||
== انفاق در راه خدا عامل نجات از هلاکت == | == انفاق در راه خدا عامل نجات از هلاکت == | ||
آیه ۱۹۵ سوره بقره را که با نام آیه تهلکه نیز شناخته میشود،<ref>جمعی از نویسندگان، «آیه تهلکه»، مندرج در فرهنگنامه علوم قرآن، ص۳۶۰.</ref> تکمیل کننده آیات قبل درباره جهاد دانستهاند.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۲، ص۵۱۶؛ طباطبایی، المیزان، ج۲، ص۶۴؛ صادقی تهرانی، الفرقان، ج۳، ص۱۰۷؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲، ص۳۵.</ref> به گفته مفسران، در ابتدای آیه، خداوند برای اقامه جهاد در راه خدا، به بندگانش دستور به انفاق مال میدهد و در صورت سرپیچی، آن را سقوط به ورطه نابودی با دست خویش معرفی میکند؛ زیرا عدم انفاق در راه جهاد، باعث تضعیف قدرت مسلمانان میشود.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۲، ص۶۴؛ مغنیه، التفسیر المبین، ج۱، ص۳۸؛ رضایی، تفسیر قرآن مهر، ج۲، ص۱۳۴.</ref> | آیه ۱۹۵ سوره بقره را که با نام آیه تهلکه نیز شناخته میشود،<ref>جمعی از نویسندگان، «آیه تهلکه»، مندرج در فرهنگنامه علوم قرآن، ص۳۶۰.</ref> تکمیل کننده آیات قبل درباره جهاد دانستهاند.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۲، ص۵۱۶؛ طباطبایی، المیزان، ج۲، ص۶۴؛ صادقی تهرانی، الفرقان، ج۳، ص۱۰۷؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲، ص۳۵.</ref> به گفته مفسران، در ابتدای آیه، خداوند برای اقامه جهاد در راه خدا، به بندگانش دستور به انفاق مال میدهد و در صورت سرپیچی، آن را سقوط به ورطه نابودی با دست خویش معرفی میکند؛ زیرا عدم انفاق در راه جهاد، باعث تضعیف قدرت مسلمانان میشود.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۲، ص۶۴؛ مغنیه، التفسیر المبین، ج۱، ص۳۸؛ رضایی، تفسیر قرآن مهر، ج۲، ص۱۳۴.</ref> | ||