فقه معاصر:پیشنویس آیه ۹۰ سوره نحل: تفاوت میان نسخهها
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
== کاربرد در مباحث فقهی == | == کاربرد در مباحث فقهی == | ||
آیه ۹۰ سوره نحل در چند مسئله فقهی مورد استناد قرار گرفته است. | |||
=== قاعده فقهی عدالت === | |||
یکی از مستندات تأسیس [[قاعده عدالت]]، آیه احسان است. طبق مفاد این قاعده، از شارع حکم مخالف عدالت صادر نمیشود. [[یوسف صانعی]] ازجمله فقهایی است که با استناد به آیات مختلف مانند این آیه، به تأسیس قاعده عدالت دست میزند. به باور او نظام دستورات خداوند در چارچوب عدالت سامان یافته است؛ بنابراین اگر فهم عرف از عدالت با عمومات یا اطلاقات روایات یا با نص روایتی ظنیالصدور ناسازگار باشد، به حکم آیات مذکور و تقدم قرآن بر روایات و دستور کنار گذاشتن روایات مخالف قرآن،<ref>کلینی، الکافی، ج۱، ص۶۹-۷۰.</ref> فهم عرف مقدم میشود و روایات متضمن حکم غیرعادلانه (از نگاه عرف) کنار گذاشته یا تأویل میشود.<ref>صانعی، رویکردی به حقوق زنان، ص۱۶۶-۱۶۷؛ علیاکبریان، قاعده عدالت در فقه امامیه، ص۲۶۰-۲۷۴؛ قابل، قاعده عدالت و نفی ظلم، ص۱۴۷-۱۷۴.</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۲۶: | خط ۳۰: | ||
* خراسانی، علی، «آیات نامدار»، در دائرة المعارف قرآن کریم، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۳ش. | * خراسانی، علی، «آیات نامدار»، در دائرة المعارف قرآن کریم، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۳ش. | ||
* کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۴۰۷ق. | |||
* قابل (جامی)، هادی، قاعده عدالت و نفی ظلم به همراه گفتگو با آیتالله العظمی صانعی، قم، فقه الثقلین، ۱۳۹۰ش. | |||
* علیاکبریان، حسنعلی، قاعده عدالت در فقه امامیه، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۶. | |||
* صانعی، یوسف، رویکردی به حقوق زنان، قم، انتشارات فقه الثقلین، ۱۳۹۷ش. | |||
* قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، قم، دارالکتاب، چاپ سوم، ۱۳۶۳ش. | * قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، قم، دارالکتاب، چاپ سوم، ۱۳۶۳ش. | ||
* طوسی، محمد بن حسن، طوسی، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، بیتا. | * طوسی، محمد بن حسن، طوسی، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، بیتا. | ||